Khóa luận kế toán và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Nghiên cứu thực trạng kế toán công nợ và phân tích tình hình tài chính các khoản phải thu, phải trả tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn gần đây.

• Tác giả: Hồ Thị Yến Nhi
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Ái Mỹ
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2026
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán công nợ tại Công ty CP Dệt May Huế

Kế toán công nợ giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống tài chính của Công ty CP Dệt May Huế. Doanh nghiệp hoạt động quy mô lớn trong lĩnh vực kéo sợi, dệt vải và may mặc xuất khẩu. Các giao dịch mua bán phát sinh liên tục với đối tác trong nước cùng thị trường quốc tế. Khối lượng nghiệp vụ kinh tế đòi hỏi công tác ghi chép công nợ phải kịp thời, chính xác. Bộ phận kế toán có nhiệm vụ theo dõi chi tiết từng khoản phải thu khách hàng và các khoản phải trả nhà cung cấp. Việc phản ánh trung thực số liệu công nợ giúp ban lãnh đạo nắm bắt dòng tiền thực tế. Quá trình xử lý chứng từ diễn ra nghiêm ngặt từ khâu lập hóa đơn, đối chiếu hợp đồng đến ghi sổ kế toán. Nhân viên kế toán sử dụng phần mềm chuyên ngành để phân loại nợ theo từng thời hạn. Doanh nghiệp thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm bảo vệ tài sản doanh nghiệp. Một hệ thống kế toán công nợ hiệu quả giúp duy trì uy tín thương hiệu trên thị trường may mặc. Đơn vị chủ động cân đối nguồn vốn lưu động để phục vụ sản xuất. Báo cáo công nợ định kỳ cung cấp thông tin quý giá cho chiến lược tài chính.

1.1. Đặc điểm hạch toán các khoản phải thu khách hàng

Hạch toán nợ phải thu tại công ty gắn liền với doanh thu bán sợi và sản phẩm may mặc. Kế toán sử dụng tài khoản 131 để ghi nhận nghĩa vụ thanh toán của khách hàng. Mỗi khách hàng được mở một sổ chi tiết riêng biệt. Quy trình theo dõi phân tách rõ ràng giữa thị trường nội địa và thị trường xuất khẩu. Đối với đối tác nước ngoài, kế toán căn cứ vào hợp đồng ngoại thương và hóa đơn thương mại CIF. Tỷ giá hối đoái được áp dụng chuẩn xác tại thời điểm giao dịch phát sinh. Phòng kế toán định kỳ đối chiếu biên bản xác nhận công nợ vào cuối mỗi quý. Doanh nghiệp giám sát sát sao hạn mức tín dụng thương mại cấp cho từng đối tác. Quy định này nhằm giảm thiểu rủi ro nợ khó đòi.

1.2. Quy trình theo dõi các khoản phải trả người bán

Khoản phải trả người bán phản ánh cam kết tài chính khi nhập nguyên phụ liệu bông xơ và hóa chất nhuộm. Kế toán phản ánh chi tiết trên tài khoản 331 theo từng hợp đồng mua hàng. Chứng từ đầu vào bao gồm hóa đơn giá trị gia tăng, biên bản giao nhận và phiếu nhập kho. Kế toán viên kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trước khi nhập liệu vào hệ thống máy tính. Doanh nghiệp thực hiện thanh toán dựa trên điều khoản tín dụng thương mại đã thỏa thuận. Việc chi trả đúng kỳ hạn giúp giữ vững uy tín đối với các nhà cung ứng lâu năm. Đồng thời, công ty tận dụng hợp lý nguồn vốn chiếm dụng hợp pháp từ đối tác để phục vụ sản xuất. Phòng kế toán định kỳ lập bảng tổng hợp nợ phải trả.

II. Thực trạng phân tích tình hình công nợ tại Công ty CP Dệt May Huế

Phân tích tình hình công nợ tại Công ty CP Dệt May Huế giúp làm sáng tỏ năng lực điều hành tài chính. Doanh nghiệp áp dụng hệ thống chỉ tiêu định lượng để đo lường hiệu quả thu hồi nợ và khả năng thanh toán. Tốc độ luân chuyển các khoản phải thu phản ánh mức độ bị khách hàng chiếm dụng vốn. Nếu kỳ thu tiền bình quân kéo dài, rủi ro ứ đọng vốn lưu động sẽ gia tăng đáng kể. Ngược lại, việc kiểm soát tốt thời gian vòng quay các khoản phải trả cho thấy sự chủ động trong quản trị nguồn vốn ngắn hạn. Tỷ lệ nợ trên tổng nguồn vốn phản ánh mức độ phụ thuộc tài chính vào chủ nợ bên ngoài. Trong khi đó, hệ số tự tài trợ chứng minh sức mạnh của nguồn vốn chủ sở hữu trước biến động thị trường dệt may. Tổng của hệ số nợ và hệ số tự tài trợ luôn bằng một, thể hiện cơ cấu nguồn vốn hoàn chỉnh. Thực tế ghi nhận áp lực cạnh tranh ngành may mặc đòi hỏi doanh nghiệp phải nới lỏng chính sách bán chịu. Điều này gây khó khăn nhất định cho công tác cân đối thanh khoản trong những thời điểm thị trường xuất khẩu trầm lắng.

2.1. Đánh giá hệ số nợ và năng lực tự chủ tài chính

Hệ số nợ đo lường tương quan giữa tổng nợ phải trả và tổng nguồn vốn công ty. Chỉ tiêu này cho biết mức độ rủi ro tài chính khi quy mô vay nợ mở rộng. Song song với đó, hệ số tự tài trợ biểu thị tỷ lệ nguồn vốn chủ sở hữu trên tổng nguồn vốn. Khi hệ số tự tài trợ duy trì ở mức cao, doanh nghiệp thể hiện tính độc lập tài chính vượt trội. Ban lãnh đạo dễ dàng bù đắp các tổn thất kinh doanh phát sinh do biến động giá bông sợi thế giới. Tuy nhiên, việc tỷ lệ nợ chiếm tỷ trọng đáng kể đòi hỏi đơn vị phải kiểm soát chi phí lãi vay nghiêm ngặt. Phân tích kết hợp hai hệ số giúp doanh nghiệp hoạch định cơ cấu vốn an toàn, giảm bớt áp lực trả nợ gấp.

2.2. Hiệu quả vòng quay nợ và hạn chế trong thu hồi vốn

Thời gian vòng quay các khoản phải trả phản ánh tốc độ trả nợ nhà cung ứng. Chỉ tiêu này ngắn chứng tỏ công ty có khả năng thanh toán tiền hàng mau lẹ. Ngược lại, chu kỳ trả nợ quá dài có thể gây suy giảm niềm tin của các nhà phân phối nguyên liệu. Về phía các khoản phải thu, việc một số khách hàng chậm thanh toán làm phát sinh nợ quá hạn. Tình trạng đối chiếu công nợ vào thời điểm cao điểm sản xuất đôi khi chưa đồng bộ. Sự chênh lệch số liệu giữa sổ sách và xác nhận thực tế tạo ra rủi ro thất thoát tài chính. Bộ phận bán hàng đôi lúc ưu tiên tăng trưởng doanh số mà chưa đánh giá kỹ khả năng trả nợ. Doanh nghiệp cần cơ chế cảnh báo sớm cho các khoản nợ chậm.

III. Giải pháp nâng cao quản trị công nợ tại Công ty CP Dệt May Huế

Hoàn thiện công tác kế toán và quản trị công nợ là yêu cầu cấp thiết để bảo toàn vốn kinh doanh. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ giữa phòng Tài chính – Kế toán và phòng Kinh doanh. Trước hết, đơn vị nên thiết lập chính sách bán hàng linh hoạt đi kèm xếp hạng tín nhiệm khách hàng. Khách hàng có lịch sử thanh toán tốt sẽ hưởng mức chiết khấu thương mại ưu đãi. Ngược lại, đối tác có nợ quá hạn bắt buộc phải áp dụng hình thức thanh toán ngay hoặc đặt cọc trước. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác hạch toán nợ. Phần mềm quản lý kế toán cần tự động gửi thông báo khi hóa đơn đến hạn thanh toán. Việc phân loại tuổi nợ theo định kỳ hàng tuần giúp bộ phận chuyên trách thu hồi tiền kịp thời. Ngoài ra, việc duy trì quan hệ đối tác với các nhà cung ứng sợi giúp kéo dài thời hạn nợ hợp lý. Cán bộ kế toán cần nâng cao trình độ nghiệp vụ để xử lý các chứng từ xuất nhập khẩu phức tạp. Giải pháp tài chính đồng bộ sẽ gia tăng hệ số tự tài trợ và củng cố thanh khoản.

3.1. Thiết lập chính sách tín dụng thương mại chặt chẽ

Doanh nghiệp dệt may cần xây dựng hạn mức công nợ cụ thể cho từng nhóm đối tác. Quy trình thẩm định hồ sơ tài chính của khách hàng phải diễn ra trước khi ký kết hợp đồng xuất khẩu. Doanh nghiệp áp dụng quy chế thưởng phạt minh bạch đối với việc hoàn trả nợ đúng hẹn. Các điều khoản hợp đồng cần quy định rõ tỷ lệ lãi phạt chậm trả nhằm gia tăng tính ràng buộc pháp lý. Bộ phận kinh doanh và kế toán cần phối hợp theo dõi vòng quay nợ của từng tài khoản. Khi phát sinh dấu hiệu chậm trễ thanh toán, đơn vị lập tức ngừng cấp hạn mức bán chịu mới. Biện pháp này ngăn chặn nguy cơ chuyển hóa nợ quá hạn thành nợ không có khả năng thu hồi.

3.2. Ứng dụng công nghệ và hoàn thiện chứng từ thanh toán

Hiện đại hóa công tác kế toán đòi hỏi doanh nghiệp triển khai hệ thống phần mềm quản trị ERP đồng bộ. Mọi nghiệp vụ xuất nhập khẩu sợi dệt được cập nhật tức thời vào cơ sở dữ liệu chung. Chứng từ gốc như hóa đơn thương mại, vận đơn và phiếu xuất kho được số hóa giúp tra cứu thuận tiện. Việc đối chiếu biên bản công nợ nên thực hiện trực tuyến qua cổng thông tin điện tử bảo mật. Giải pháp này giúp cắt giảm thời gian xử lý thủ công và hạn chế sai lệch số liệu kế toán. Đội ngũ nhân sự kế toán cần được đào tạo thường xuyên về nghiệp vụ tài trợ thương mại quốc tế. Quy trình kế toán minh bạch là nền tảng tối ưu hóa thời gian vòng quay các khoản phải trả.

IV. Kết luận và ứng dụng quản lý công nợ tại Công ty CP Dệt May Huế

Kế toán và phân tích tình hình công nợ giữ vai trò quyết định đến sức khỏe tài chính của Công ty CP Dệt May Huế. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học tạo lập cơ sở dữ liệu đáng tin cậy phục vụ quản trị doanh nghiệp. Phân tích tài chính chuyên sâu giúp phát hiện kịp thời các điểm nghẽn trong khâu thu hồi vốn. Kết quả nghiên cứu công nợ cung cấp căn cứ thực tiễn để ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh an toàn. Doanh nghiệp dệt may cần chủ động dung hòa giữa mục tiêu mở rộng thị phần và mục tiêu kiểm soát an toàn dòng tiền. Việc ứng dụng linh hoạt các công cụ phân tích tài chính giúp tối ưu hóa hệ số nợ và bảo vệ nguồn vốn chủ sở hữu. Các giải pháp quản lý công nợ đưa ra không chỉ nâng cao tính thanh khoản ngắn hạn mà còn nâng tầm vị thế thương hiệu Huegatex trên thị trường quốc tế. Hoạt động kiểm soát nợ bài bản bảo đảm sự tăng trưởng ổn định cho doanh nghiệp trước mọi rủi ro thị trường.

4.1. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp ngành dệt may

Thực tiễn từ Công ty CP Dệt May Huế mang lại nhiều bài học giá trị cho các doanh nghiệp cùng ngành. Thứ nhất, doanh nghiệp không nên mở rộng tín dụng thương mại vượt quá năng lực kiểm soát rủi ro thanh khoản. Thứ hai, sự liên kết thông tin giữa bộ phận kế toán và bán hàng cần duy trì liên tục và chặt chẽ. Thứ ba, việc phân tích tài chính định kỳ giúp nhận diện sớm các khoản nợ xấu tiềm ẩn để xử lý kịp thời. Doanh nghiệp dệt may cần kết hợp khai thác vốn chiếm dụng của nhà cung ứng song song với đảm bảo lịch trình thanh toán uy tín. Quản trị công nợ hiệu quả chính là chìa khóa xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng vào quản trị tài chính thực tế

Doanh nghiệp sản xuất cần chuẩn hóa quy trình phân tích công nợ thành nội dung bắt buộc trong báo cáo tài chính hàng tháng. Ban điều hành nên thành lập tổ công tác chuyên trách xử lý công nợ tồn đọng lâu ngày. Việc ứng dụng các chỉ số như thời gian vòng quay nợ phải thu và hệ số tự tài trợ vào tiêu chí đánh giá hiệu quả phòng ban là rất cần thiết. Doanh nghiệp cần phối hợp với các ngân hàng thương mại để đa dạng hóa công cụ thanh toán như bảo lãnh và chiết khấu chứng từ. Điều này vừa giúp giảm áp lực dòng tiền vừa phân tán rủi ro tín dụng. Một hệ thống kế toán công nợ chuẩn mực bảo đảm cho hoạt động kinh doanh phát triển an toàn và vững chắc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quản trị tài chính tại các doanh nghiệp sản xuất và thương mại, kế toán công nợ giữ vị trí trung tâm nhằm kiểm soát dòng tiền, giảm thiểu rủi ro tín dụng và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Đối với các đơn vị hoạt động trong ngành dệt may như Công ty Cổ phần Dệt May Huế (Huegatex), quy trình sản xuất mang tính liên tục, khối lượng đơn hàng lớn, nguồn cung ứng nguyên vật liệu đa dạng cùng mạng lưới đối tác rộng khắp trong nước và quốc tế. Do đó, doanh nghiệp thường xuyên phát sinh khối lượng lớn các khoản phải thu khách hàng và phải trả người bán. Thực tiễn này đòi hỏi hệ thống kế toán phải thiết lập quy trình theo dõi chặt chẽ, ghi nhận kịp thời và phản ánh chính xác tình trạng công nợ để bảo đảm an toàn thanh khoản, hạn chế thất thoát vốn và duy trì quan hệ hợp tác thương mại bền vững.

Đề tài "Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế" được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế, từ đó đưa ra các nhận xét, đánh giá ưu điểm, nhược điểm và đề xuất các định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán cũng như công tác quản lý công nợ tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp.
  2. Thứ hai: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ thực tế tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
  3. Thứ ba: Đánh giá thực trạng kế toán công nợ, chỉ rõ ưu điểm và nhược điểm, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao khả năng quản lý công nợ, cải thiện khả năng thanh toán tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác kế toán công nợ (trọng tâm là khoản phải thu khách hàng và phải trả người bán) cùng hệ thống chỉ tiêu phân tích tình hình công nợ, khả năng thanh toán của doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Phòng Tài chính – Kế toán thuộc Công ty Cổ phần Dệt May Huế (địa chỉ: Số 122 Dương Thiệu Tước, Phường Thủy Dương, Thị xã Hương Thủy / Phường Thanh Thủy, Thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu phản ánh tình hình nguồn lực nhân sự, tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh được thu thập từ Báo cáo tài chính trong 3 năm (giai đoạn 2022–2024); các nghiệp vụ hạch toán, chứng từ và sổ sách kế toán minh họa được trích xuất trong các tháng của năm 2025.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào công tác kế toán các khoản phải thu của khách hàng (TK 131), phải trả cho người bán (TK 331) và các chỉ số tài chính đánh giá tình hình công nợ, năng lực thanh toán tại doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên hệ thống văn bản pháp quy về kế toán của Việt Nam cùng các giáo trình chuyên ngành:

• Khung pháp lý và chuẩn mực kế toán: Áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, trọng tâm là quy định về kết cấu, nội dung và nguyên tắc hạch toán của Tài khoản 131 – Phải thu của khách hàng (Điều 18) và Tài khoản 331 – Phải trả cho người bán (Điều 51). Về nghĩa vụ nợ, nghiên cứu sử dụng định nghĩa và điều kiện ghi nhận nợ phải trả theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 – Chuẩn mực chung).
• Cơ sở lý luận chuyên ngành: Tiếp thu các khái niệm, phân loại công nợ theo thời hạn thanh toán (ngắn hạn, dài hạn), theo đối tượng và nguồn gốc phát sinh từ các công trình nghiên cứu của PGS.TS. Ngô Thế Chi và PGS.TS. Trương Thị Thủy (2013), TS. Lê Văn Luyện và PGS.TS. Nguyễn Anh Hiền.
• Khung chỉ tiêu phân tích tài chính: Được tổng hợp từ Bài giảng Phân tích Báo cáo tài chính của Th.S Hoàng Thị Kim Thoa (Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, 2024), Giáo trình Phân tích hoạt động kinh doanh của TS. Đào Nguyên Phi (2006) và Giáo trình Phân tích Báo cáo tài chính của PGS.TS. Nguyễn Năng Phúc (2013). Các chỉ tiêu phân tích bao gồm:
  • Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả = (Tổng các khoản phải thu / Tổng các khoản phải trả) × 100%.
  • Hệ số vòng quay khoản phải thu = Doanh thu thuần / Số dư bình quân các khoản phải thu; Kỳ thu tiền bình quân (DOS) = Số ngày trong kỳ / Số vòng quay khoản phải thu.
  • Hệ số vòng quay khoản phải trả = Giá vốn hàng bán (hoặc Tổng giá trị mua hàng) / Số dư bình quân các khoản phải trả; Thời gian quay vòng khoản phải trả = Số ngày trong kỳ / Số vòng quay khoản phải trả.
  • Hệ số nợ = Nợ phải trả / Tổng nguồn vốn; Hệ số tự tài trợ = Nguồn vốn chủ sở hữu / Tổng nguồn vốn.
  • Hệ số thanh toán hiện hành = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn; Hệ số thanh toán nhanh = (Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn; Khả năng thanh toán tức thời = (Tiền và các khoản tương đương tiền) / Nợ ngắn hạn; Hệ số thanh toán của tài sản ngắn hạn = (Tiền và các khoản tương đương tiền) / Tài sản ngắn hạn.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai thành hai nhóm chính:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Nghiên cứu tài liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính các năm 2022, 2023, 2024, Báo cáo thường niên của Huegatex, các tài liệu văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán và giáo trình chuyên ngành.
  • Quan sát thực tiễn: Quan sát trực tiếp trình tự luân chuyển chứng từ và thao tác nghiệp vụ tại Phòng Tài chính – Kế toán của công ty.
  • Phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn nhân viên phụ trách phần hành kế toán công nợ và các kế toán viên liên quan nhằm làm rõ quy trình quản lý sổ sách, ghi nhận công nợ và cơ chế xử lý nợ tồn đọng.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
  • Phương pháp so sánh và đối chiếu: Phân tích biến động tăng giảm tuyệt đối và tương đối của các chỉ tiêu trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và các chỉ số tài chính qua 3 năm (2022–2024).
  • Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu: Tính toán các tỷ số công nợ, đối chiếu dữ liệu giữa sổ chi tiết, sổ tổng hợp với chứng từ kế toán thực tế phát sinh trong năm 2025.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp

Chương 1 khái quát các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán công nợ trong doanh nghiệp:

• Bản chất và phân loại: Công nợ hình thành từ các giao dịch mua bán chịu hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc nghĩa vụ tài chính giữa doanh nghiệp với bên ngoài và nội bộ. Phân loại theo nội dung kinh tế gồm công nợ phải thu (đặc biệt là phải thu khách hàng) và công nợ phải trả (trọng tâm là phải trả người bán). Phân loại theo thời hạn thanh toán gồm nợ ngắn hạn (dưới 12 tháng hoặc một chu kỳ sản xuất kinh doanh) và nợ dài hạn (trên 12 tháng).
• Vai trò, nhiệm vụ và nguyên tắc hạch toán: Kế toán công nợ bảo đảm tính luân chuyển liên tục của dòng tiền, cung cấp số liệu phục vụ kiểm soát rủi ro thanh khoản. Nguyên tắc kế toán quy định việc theo dõi chi tiết từng đối tượng, từng kỳ hạn thanh toán, ghi nhận theo nguyên tệ đối với các khoản nợ có gốc ngoại tệ và đánh giá lại tỷ giá cuối kỳ. Tuyệt đối không được bù trừ số dư bên Nợ và bên Có của TK 131 và TK 331 khi trình bày Báo cáo tài chính.
• Hạch toán tài khoản: Trình bày chi tiết nội dung, kết cấu Tài khoản 131 và Tài khoản 331 theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC, kèm hệ thống chứng từ kế toán (hợp đồng kinh tế, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, giấy báo Nợ, giấy báo Có, biên bản đối chiếu công nợ) và hệ thống sổ kế toán liên quan.
• Phương pháp luận phân tích tài chính: Thiết lập công thức và ý nghĩa của 11 chỉ tiêu tài chính đo lường tốc độ thu hồi nợ, thời gian trả nợ, đòn bẩy tài chính và các mức độ thanh toán của doanh nghiệp.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Chương 2 phản ánh chi tiết đặc điểm tổ chức, thực trạng hạch toán nghiệp vụ và kết quả phân tích dữ liệu tài chính tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế:

• Khái quát đơn vị: Huegatex tiền thân là Nhà máy Sợi Huế (khởi công năm 1979, khánh thành năm 1988), chuyển đổi cổ phần hóa năm 2005. Doanh nghiệp quản trị theo mô hình trực tuyến – chức năng, cơ cấu sản xuất gồm Nhà máy Sợi, Nhà máy Dệt Nhuộm, các Nhà máy May 1, 2, 3, 4, Chi nhánh Lệ Thủy (Quảng Bình), Xí nghiệp cơ điện; ngày 23/10/2024 khởi công dự án Nhà máy May 3 tầng.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung tại Phòng Tài chính – Kế toán, đứng đầu là Kế toán trưởng, Trưởng phòng, Phó phòng và các bộ phận nghiệp vụ chuyên môn (Kế toán công nợ phải trả, Kế toán doanh thu và công nợ phải thu, Kế toán tiền mặt, Kế toán ngân hàng, Kế toán giá thành...). Công ty áp dụng Chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ VND, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền, khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng, nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, hình thức kế toán Nhật ký – Chứng từ, vận hành trên phần mềm kế toán Bravo 7.
• Biến động nguồn lực lao động và kết quả sản xuất kinh doanh:

Chỉ tiêu phân tích lao động	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024	So sánh 2023/2022 (%)	So sánh 2024/2023 (%)
Tổng số lao động (Người)	4.731	4.488	4.268	-5,14	-5,15
- Trình độ Đại học, trên Đại học	289	289	431	0,00	+32,95
- Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp	432	444	419	+2,78	-5,97
- Lao động phổ thông	4.010	3.755	3.418	-6,36	-9,86
- Lao động Nữ (chiếm tỷ trọng)	>70%	>70%	Giảm dần	-2,05	-8,42
- Lao động Nam	1.039	Tăng	Tăng	-	+2,93

Chỉ tiêu tài chính tổng hợp (Đơn vị: Đồng)	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024	Biến động 2023/2022 (%)	Biến động 2024/2023 (%)
Tài sản ngắn hạn	Chiếm 67,15%	Chiếm 71,99%	Chiếm 72,14%	+10,75	-5,56
Tiền và các khoản tương đương tiền	100.154 triệu	Giảm	Giảm	-10,02	-39,86
Đầu tư tài chính ngắn hạn	42.000 triệu	Tăng mạnh	Giảm	+145,24	-47,57
Phải thu ngắn hạn của khách hàng	198.442 triệu	Tăng	Tăng tiếp	+87,99	+12,56
Hàng tồn kho	415.953 triệu	Giảm	Giảm	-30,49	-2,67
Tài sản dài hạn	Chiếm 32,85%	383.093 triệu	Giảm	-11,91	-6,23
Tổng tài sản / Tổng nguồn vốn	1.116 tỷ	Tăng (+38.296 tr)	1.328 tỷ (-69.328 tr)	+3,30	-5,74
Nợ phải trả	752.828 triệu	Tăng (+79.864 tr)	Giảm (-12,95%)	+10,51	-12,95
Vốn chủ sở hữu	415.500 triệu	Ổn định	Tăng	-	+10,23
Doanh thu bán hàng và CCDV	2.016 tỷ	Giảm (-168.636 tr)	Tăng (+111.465 tr)	-8,36	+6,03
Giá vốn hàng bán	1.713 tỷ	Giảm	Tăng (+91.447 tr)	-6,05	+5,68
Lợi nhuận gộp	303 tỷ	Giảm (-64.426 tr)	Tăng (+19.018 tr)	-21,36	+8,37
Chi phí tài chính (lãi vay)	25.957 triệu	Tăng	Tăng tiếp	+49,70	+8,38
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	170 tỷ	Giảm (-50.875 tr)	Tăng (+14.907 tr)	-29,73	+12,01
Lợi nhuận sau thuế TNDN	145 tỷ	Giảm	Tăng	-34,72	+14,56

• Thực hành kế toán công nợ chi tiết:
  • Tài khoản phải thu khách hàng: Sử dụng TK 131, mở chi tiết thành TK 1311 (ngắn hạn), TK 13111-1 (ngắn hạn - ngoài tập đoàn), TK 13111-2 (ngắn hạn - trong tập đoàn), TK 1312 (dài hạn). Minh họa quy trình xuất khẩu qua Hợp đồng số 04/25 HUE-HANJIN ký ngày 25/04/2025 với đối tác HANJIN TOWEL CO., LTD (Hàn Quốc); ngày 11/07/2025 lập Hóa đơn thương mại số 04/25 HUE-HANJIN xuất khẩu 17.826,85 kg sợi NE 30/2 unwaxed hiệu Ranmai, đơn giá 3,28 USD/kg, tổng trị giá 58.470,85 USD theo điều kiện CIF Busan. Nghiệp vụ hạch toán sử dụng tỷ giá mua vào của ngân hàng, cập nhật tự động vào phân hệ "Bán hàng phải thu" trên phần mềm Bravo 7 với mã khách hàng riêng.
  • Tài khoản phải trả người bán: Sử dụng TK 331 (mở chi tiết theo nhà cung cấp như An Phú Minh - mã 331-ANPHUMINH, R-PACHKONG - mã 331-R-PACHKONG). Căn cứ theo đơn đặt hàng, bảng dự trù vật tư, phiếu nhập kho, hóa đơn bán hàng và giấy báo Nợ ngân hàng để ghi nhận nợ và thanh toán.
• Thực trạng tình hình công nợ và thanh toán: Năm 2023, nợ ngắn hạn tăng thêm 116.633 triệu đồng, trong đó dư nợ vay ngắn hạn tại ngày 31/12/2023 đạt gần 411 tỷ đồng (tăng 42,6% so với cùng kỳ) do các khoản phải thu khách hàng tăng mạnh (tăng 87,99%), dẫn đến doanh nghiệp phải vay bổ sung vốn lưu động. Đến năm 2024, công ty kiểm soát tốt hàng tồn kho, giảm nợ phải trả 12,95% và chủ động chuyển đổi từ vay nội tệ sang vay ngoại tệ nhằm tận dụng giá bông nguyên liệu thế giới giảm.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán công nợ tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Chương 3 tổng kết các ưu, nhược điểm và xác định các giải pháp hoàn thiện:

• Đánh giá tổng quát: Hệ thống kế toán của Huegatex vận hành bài bản, chấp hành nghiêm ngặt chuẩn mực và chế độ kế toán; tổ chức bộ máy rõ ràng; ứng dụng phần mềm Bravo 7 hỗ trợ đắc lực việc theo dõi công nợ chi tiết theo đối tượng. Tuy nhiên, vẫn còn những nhược điểm: việc đối chiếu xác nhận công nợ vào cuối kỳ đối với một số khách hàng còn chậm trễ; nợ phải thu ngắn hạn gia tăng qua các năm làm ứ đọng vốn; nợ vay ngắn hạn tài trợ cho vốn lưu động ở mức cao làm phát sinh chi phí lãi vay lớn.
• Các nhóm giải pháp đề xuất:
  1. Về công tác kế toán: Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận kinh doanh, xuất nhập khẩu, kho với phòng kế toán; tối ưu hóa các tính năng cảnh báo hạn thanh toán trên phần mềm Bravo 7; thực hiện phân loại tuổi nợ chi tiết và trích lập dự phòng phải thu khó đòi theo đúng quy định.
  2. Về cải thiện công tác quản lý công nợ: Xây dựng chính sách bán chịu chặt chẽ, xếp hạng tín dụng đối tác trước khi ký hợp đồng lớn; áp dụng chiết khấu thanh toán linh hoạt để kích thích khách hàng trả nợ sớm; lập kế hoạch và phân công nhân viên chuyên trách đôn đốc thu hồi nợ đến hạn nhằm tránh chiếm dụng vốn.
  3. Về nâng cao khả năng thanh toán: Tối ưu hóa chu kỳ luân chuyển hàng tồn kho để tạo dòng tiền tự thân; cân đối kỳ hạn giữa khoản phải thu và khoản phải trả; cơ cấu lại danh mục vay ngắn hạn, tận dụng hợp đồng vay ngoại tệ có chi phí vốn hợp lý để bảo đảm an toàn thanh khoản và cắt giảm chi phí tài chính.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả trích xuất số liệu thực tế: Khóa luận phản ánh chính xác thực trạng công nợ và biến động tài chính của Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2022–2024. Cụ thể, các khoản phải thu ngắn hạn gia tăng từ mức 198.442 triệu đồng (năm 2022) lên mức tăng trưởng 87,99% trong năm 2023 và tiếp tục tăng 12,56% trong năm 2024. Doanh nghiệp đã tái cấu trúc thành công nợ phải trả trong năm 2024 (giảm 12,95% so với năm 2023), giúp vốn chủ sở hữu tăng 10,23% (đạt 415.500 triệu đồng). Lợi nhuận sau thuế năm 2024 phục hồi với mức tăng 14,56% so với năm 2023.
• Hệ thống hóa giải pháp ứng dụng: Tác giả xây dựng hệ thống 3 nhóm giải pháp chuyên biệt: nhóm giải pháp kỹ thuật kế toán trên phần mềm Bravo 7; nhóm giải pháp quản trị công nợ qua xếp hạng tín dụng và chính sách chiết khấu; nhóm giải pháp quản trị cơ cấu vốn và thanh khoản thông qua cân đối chu kỳ nợ và vay ngoại tệ.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận kết hợp đồng bộ giữa việc phân tích kỹ thuật hạch toán kế toán chi tiết theo tài khoản (TK 131, TK 331) gắn với các hồ sơ xuất nhập khẩu thực tế (hợp đồng và thương vụ xuất khẩu với Hanjin Towel Co., Ltd) với việc tính toán chuỗi chỉ số phân tích báo cáo tài chính qua 3 năm, tạo ra một bức tranh hoàn chỉnh về thực trạng công nợ tại doanh nghiệp dệt may quy mô lớn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Phạm vi dữ liệu phân tích các báo cáo tài chính tổng hợp chỉ dừng lại ở giai đoạn 3 năm (2022–2024); các số liệu hạch toán thực tế và chứng từ minh họa chỉ giới hạn trong một số tháng cụ thể của năm 2025.
  • Đề tài tập trung chủ yếu vào hai chỉ tiêu trọng tâm là phải thu khách hàng (TK 131) và phải trả người bán (TK 331), chưa đi sâu phân tích toàn diện các khoản công nợ nội bộ, nợ thuế và các khoản phải thu/phải trả khác.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang chuỗi dữ liệu dài hơn sau khi doanh nghiệp hoàn thành và đưa vào vận hành Nhà máy May 3 tầng khởi công cuối năm 2024.
  • Nghiên cứu sâu hơn về các công cụ bảo hiểm rủi ro tỷ giá đối với các khoản công nợ có gốc ngoại tệ (USD) phát sinh từ các hợp đồng mua bán nguyên phụ liệu và xuất khẩu hàng dệt may.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện báo cáo thực tập hoặc khóa luận tốt nghiệp về phần hành kế toán công nợ và phân tích thanh khoản doanh nghiệp.
• Cán bộ kế toán và nhân viên phân tích tài chính tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, dệt may, gia công xuất nhập khẩu.
• Phần đáng tham khảo nhất của tài liệu: Cách thức tổ chức phân loại hệ thống tài khoản chi tiết (TK 13111-1, 13111-2, TK 331), quy trình luân chuyển bộ chứng từ xuất nhập khẩu (Commercial Invoice, Bill of Lading, Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ) trên phần mềm kế toán Bravo 7 và phương pháp kết hợp số liệu sổ cái với chỉ số tài chính trên Báo cáo tài chính 3 năm.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Công ty Cổ phần Dệt May Huế áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào để quản lý công nợ?
Trả lời: Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, hình thức ghi sổ là Nhật ký – Chứng từ, đơn vị tiền tệ ghi sổ là Đồng Việt Nam (VND) và sử dụng phần mềm kế toán máy Bravo 7 để xử lý dữ liệu hàng ngày.

Câu hỏi 2: Nguyên nhân dẫn đến nợ phải trả của công ty tăng mạnh trong năm 2023 là gì?
Trả lời: Năm 2023, nợ phải trả tăng thêm 79.864 triệu đồng (tương ứng tăng 10,51% so với 2022), trong đó nợ ngắn hạn tăng 116.633 triệu đồng. Nguyên nhân chủ yếu do dư nợ vay ngắn hạn tại ngày 31/12/2023 lên tới gần 411 tỷ đồng (tăng 42,6%), phát sinh từ việc các khoản phải thu của khách hàng tăng mạnh (tăng 87,99%) làm đọng vốn và doanh nghiệp phải gia tăng vay nợ để bù đắp vốn lưu động.

Câu hỏi 3: Tài khoản 131 – Phải thu của khách hàng tại công ty được chi tiết hóa như thế nào?
Trả lời: Nhằm phục vụ quản trị, công ty mở chi tiết TK 131 thành: TK 1311 (ngắn hạn), trong đó phân thành TK 13111-1 (phải thu ngắn hạn khách hàng ngoài tập đoàn) và TK 13111-2 (phải thu ngắn hạn khách hàng trong tập đoàn); cùng với TK 1312 (phải thu của khách hàng dài hạn). Ngoài ra, trên phần mềm mỗi khách hàng được tạo một mã định danh riêng biệt (ví dụ: 131-CUULONG).

Câu hỏi 4: Cơ cấu lao động tại công ty biến động như thế nào qua giai đoạn 2022–2024?
Trả lời: Tổng số lao động của Huegatex giảm đều qua 3 năm, từ 4.731 người (năm 2022) xuống 4.488 người (năm 2023, giảm 5,14%) và tiếp tục giảm xuống 4.268 người (năm 2024, giảm 5,15%). Mặc dù lao động phổ thông giảm 9,86% vào năm 2024, lao động có trình độ Đại học và trên Đại học lại tăng mạnh 32,95% trong năm 2024 (tăng thêm 142 người, đạt 431 người).

Câu hỏi 5: Hợp đồng xuất khẩu cụ thể nào được tác giả sử dụng để minh họa cho phần hành kế toán phải thu khách hàng nước ngoài?
Trả lời: Khóa luận sử dụng Hợp đồng số 04/25 HUE-HANJIN ký ngày 25/04/2025 với khách hàng HANJIN TOWEL CO., LTD (Hàn Quốc) và Hóa đơn thương mại số 04/25 HUE-HANJIN ngày 11/07/2025 xuất bán 17.826,85 kg sợi NE 30/2 unwaxed thương hiệu Ranmai với đơn giá 3,28 USD/kg, tổng trị giá 58.470,85 USD theo điều kiện CIF Busan.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Hồ Thị Yến Nhi đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán công nợ và khung chỉ tiêu phân tích tài chính theo quy định kế toán hiện hành. Thông qua việc phân tích thực tế chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2022–2024 kết hợp chứng từ nghiệp vụ năm 2025 tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế, nghiên cứu đã làm rõ thực trạng hạch toán các khoản phải thu, phải trả trên phần mềm Bravo 7 và diễn biến an toàn thanh khoản của doanh nghiệp. Các phát hiện về sự gia tăng nợ ngắn hạn và biến động khoản phải thu là cơ sở thực tiễn vững chắc để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị dòng tiền, hoàn thiện tổ chức kế toán và kiểm soát rủi ro tín dụng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về Kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp 1. Những vấn đề chung về kế toán công nợ 1. Khái niệm về kế toán công nợ Ở bất kỳ doanh nghiệp nào, các hoạt động sản xuất kinh doanh như việc tổ chức lưu thông hàng hóa, cung cấp dịch vụ hay mua sắm vật tư, công cụ dụng cụ, tài sản cố định luôn phát sinh các mối quan hệ thanh toán giữa người mua, người bán, lao động, cán bộ công nhân viên,…. Các quan hệ này là cơ sở để phát sinh các khoản phải thu, phải trả trong doanh nghiệp, kế toán các khoản này được gọi chung dưới tên “Kế toán công nợ”.

Như vậy có thể hiểu đơn giản kế toán công nợ là một phần hành kế toán quan trọng trong doanh nghiệp có nhiệm vụ hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh các khoản phải thu, nợ phải trả diễn ra liên tục trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đồng thời theo dõi, giám sát, đôn đốc và xử lý các khoản công nợ của doanh nghiệp. Phân loại Hiện nay, dựa vào nội dung kinh tế công nợ được chia thành 2 loại là kế toán công nợ phải thu và kế toán công nợ phải trả 1. Công nợ phải thu Theo Ngô Thế Chi, Trương Thị Thủy (2013): “ Các khoản phải thu trong doanh nghiệp xác định quyền lợi của doanh nghiệp về một khoản tiền, hàng hóa, dịch vụ,… mà doanh nghiệp sẽ thu về trong tương lai. Khoản nợ phải thu là một tài sản của doanh nghiệp đang bị các đơn vị, tổ chức kinh tế, cá nhân khác chiếm dụng mà doanh nghiệp có trách nhiệm phải thu hồi.

Các khoản phải thu được kế toán của công ty ghi lại và phản ánh trên bảng cân đối kế toán, bao gồm tất cả các khoản nợ công ty chưa đòi được, tính cả các khoản nợ chưa đến hạn thanh toán”.[6] Các khoản phải thu có thể được phân loại theo 2 cách: - Nếu phân loại theo thời hạn thanh toán, có 2 loại là khoản phải thu ngắn hạn và khoản phải thu dài hạn. + Phải thu ngắn hạn: là khoản nợ thu hồi không quá 12 tháng hoặc 1 chu kỳ sản xuất kinh doanh thông thường. + Phải thu dài hạn: là khoản nợ cần thu hồi có kỳ hạn trên 12 tháng hoặc hơn 1 chu kỳ sản xuất kinh doanh thông thường 4 - Nếu phân loại theo nội dung kinh tế thì khoản phải thu bao gồm: các khoản phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác,…. Trong đó khoản phải thu khách hàng là khoản thường xảy ra nhiều nhất.

Công nợ phải trả Theo định nghĩa của Chuẩn mực kế toán Việt Nam, cụ thể VAS 01 – Chuẩn mực chung: “Nợ phải trả là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua, như mua hàng hóa chưa trả tiền, sử dụng dịch vụ chưa thanh toán, vay nợ, cam kết bảo hành hàng hóa, cam kết nghĩa vụ hợp đồng, phải trả nhân viên, thuế phải nộp, phải trả khác mà doanh nghiệp phải thanh toán từ các nguồn lực của mình”. Theo VAS 01: “Nợ phải trả phải được ghi nhận trong Bảng cân đối kế toán khi có đủ điều kiện chắc chắn là doanh nghiệp sẽ phải dùng một lượng tiền chi ra để trang trải cho những nghĩa vụ hiện tại mà doanh nghiệp phải thanh toán, và khoản nợ phải trả đó phải xác định được một cách đáng tin cậy”.[4] Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD), khoản nợ phải trả không đơn thuần là số tiền mà doanh nghiệp còn thiếu đối với nhà cung cấp, tổ chức tín dụng hay đối tác mà còn là một thước đo phản ánh tình hình tài chính và mức độ an toàn về vốn của doanh nghiệp. Việc nhận thức đúng về bản chất, phân loại hợp lý và quản lý có hiệu quả các khoản nợ phải trả sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt dòng tiền, giữ uy tín trong các quan hệ thương mại. Căn cứ theo thời hạn thanh toán, nợ phải trả gồm 2 loại cơ bản sau: - Nợ ngắn hạn: là các khoản nợ có thời hạn trả trong vòng 1 năm, thường bao gồm các khoản nợ phát sinh trong quá trình hoạt động SXKD hằng ngày của doanh nghiệp như: nợ phải trả người bán, nợ phải trả công nhân viên, thuế và các khoản phải nộp nhà nước,… - Nợ dài hạn: là các khoản nợ có thời hạn trả trên 1 năm, nợ dài hạn trong doanh nghiệp thường là các khoản vay và nợ thuê tài chính dài hạn, các khoản phải trả dài hạn khác,… Ngoài phân loại theo thời hạn thanh toán, nợ phải trả còn có thể phân loại theo các tiêu chí khác như: - Theo đối tượng nợ: nợ phải trả cho người bán, phải trả người lao động, phải trả ngân hàng, nợ phải trả nhà nước,… - Theo nguồn gốc nợ: nợ phải trả phát sinh từ hoạt động kinh doanh hay từ hoạt động đầu tư,….

Vai trò, nhiệm vụ của kế toán công nợ trong doanh nghiệp 1. Vai trò của kế toán công nợ Kế toán công nợ đóng vai trò rất lớn trong hệ thống tài chính kế toán của doanh nghiệp. Đảm bảo dòng tiền được luân chuyển một cách hiệu quả là vai trò cốt lõi của kế toán công nợ, việc quản lý các khoản phải thu và phải trả được thực hiện một cách chính xác, minh bạch và hiệu quả. Nhờ vào việc kiểm soát tốt công nợ giúp doanh nghiệp duy trì được dòng tiền ổn định, tránh tình trạng thiếu hụt vốn lưu động hoặc phát sinh các chi phí không cần thiết.

Ngoài ra kế toán công nợ còn cung cấp những thông tin tài chính quan trọng hỗ trợ ban lãnh đạo trong việc đánh giá rủi ro tài chính và đưa ra các quyết định chiến lược cho doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán công nợ Kế toán công nợ đảm nhiệm nhiều công việc cụ thể liên quan đến ghi nhận, theo dõi và xử lý các khoản công nợ - Thực hiện bút toán ghi chép đầy đủ, phản ánh chính xác và kịp thời các thông tin nghiệp vụ thanh toán phát sinh đối với từng đối tượng, từng khoản thanh toán kết hợp kiểm tra, thanh toán các khoản nợ đúng hạn, hạn chế tình trạng chiếm dụng vốn lẫn nhau giữa các doanh nghiệp. - Đối với những khách hàng có quan hệ mua, bán thường xuyên hoặc có số dư nợ lớn thì định kỳ hoặc cuối niên độ kế toán, kế toán công nợ cần tiến hành kiểm tra, đối chiếu từng khoản nợ phát sinh, số tiền đã thanh toán và số còn nợ. - Thường xuyên cập nhật các thông tin trên phần mềm quản lý tài chính kế toán để đảm bảo việc quản lý từng đối tác, khách hàng hay nhà cung cấp.

- Tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc tuân thủ các quy định của pháp luật, các quy định, quy chế của doanh nghiệp về các chế độ thanh toán công nợ và chấp hành kỷ luật thanh toán. - Đưa ra những định hướng, tham mưu cho các cấp quản lý bằng việc phân tích và đánh giá tình hình công nợ trong doanh nghiệp hiện tại. Nguyên tắc kế toán công nợ - Phải theo dõi chi tiết các khoản phải thu, phải trả theo đúng từng đối tượng, đồng thời phải thường xuyên tiến hành đối chiếu, kiểm tra, đôn đốc thanh toán các khoản nợ khi đến hạn. - Phải kiểm tra, đối chiếu định kỳ hoặc cuối niên độ kế toán từng khoản phải thu, phải trả đã phát sinh, số đã thu, đã trả, số nợ còn phải thu, phải trả, đặc biệt là đối với các đối tượng có quan hệ thanh toán, mua bán thường xuyên và có số dư nợ lớn.

6 - Phải theo dõi cả nguyên tệ và quy đổi theo đồng VNĐ đối với các khoản nợ có gốc ngoại tệ, cuối mỗi kỳ đều phải điều chỉnh số dư theo giá hối đoái thực tế. - Phải phân loại các khoản nợ phải thu, phải trả theo thời gian thanh toán cũng như theo từng đối tượng để có biện pháp thu hồi hay thanh toán phù hợp. - Phải căn cứ vào số dư chi tiết bên Nợ (hoặc bên Có) các tài khoản phải thu, phải trả để có số liệu ghi vào các chỉ tiêu trên bảng cân đối kế toán và không được bù trừ số dư giữa hai bên Nợ, Có với nhau. - Cuối kỳ phải tiến hành đối chiếu công nợ, lập bảng thanh toán bù trừ, nếu có chênh lệch phải tìm hiểu rõ nguyên nhân và tìm cách khắc phục, điều chỉnh kịp thời.

Nội dung của kế toán công nợ 1. Kế toán phải thu của khách hàng (TK 131) 1. Khái niệm Theo Lê Văn Luyện: “Khoản phải thu khách hàng phát sinh khi doanh nghiệp đã cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng nhưng chưa được khách hàng thanh toán tiền. Khi đó doanh nghiệp ghi nhận doanh thu đồng thời phải ghi nhận khoản phải thu từ khách hàng.

Xét về mặt bản chất, đây chính là tài sản của doanh nghiệp, vì vậy, doanh nghiệp cần phải kiểm soát chặt chẽ và có biện pháp để thu hồi kịp thời. Chứng từ sử dụng - Hợp đồng kinh tế - Phiếu xuất kho - Hóa đơn GTGT - Phiếu thu - Giấy báo Có của ngân hàng - Biên bản giao nhận hàng hóa - Biên bản bù trừ công nợ 1. Sổ sách kế toán - Sổ cái TK 131 - Sổ chi tiết TK 1311 - Sổ chi tiết bán hàng 1. Tài khoản kế toán 7 Kế toán sử dụng Tài khoản 131 - Phải thu của khách hàng để theo dõi khoản nợ phải thu của khách hàng, phản ánh tình hình thanh toán giữa doanh nghiệp và khách hàng.

Tài khoản này được lập chi tiết theo từng khách hàng của doanh nghiệp. Theo Khoản 2 Điều 18, Thông tư 200/2014/TT-BTC [5] quy định Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 131 – Phải thu của khách hàng như sau: TK 131 “Phải thu của khách hàng” Bên Nợ Bên Có - Số tiền phải thu của khách hàng phát - Số tiền khách hàng đã trả nợ; sinh trong kỳ khi bán sản phẩm, hàng - Số tiền đã nhận ứng trước, trả trước của hóa, BĐS đầu tư, TSCĐ, dịch vụ, các khách hàng; khoản đầu tư tài chính; - Khoản giảm giá hàng bán cho khách - Số tiền thừa trả lại cho khách hàng. hàng sau khi đã giao hàng và khách hàng - Đánh giá lại các khoản phải thu bằng có khiếu nại; ngoại tệ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng - Doanh thu của số hàng đã bán bị người so với Việt Nam Đồng). mua trả lại (có thuế GTGT hoặc không có thuế GTGT); - Số tiền chiết khấu thanh toán và chiết khấu thương mại cho người mua.