Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV thương mại dịch vụ Vũ Thành Danh – thành phố Huế

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại Công ty Vũ Thành Danh Huế

• Tác giả: Bùi Thị Tuyết Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Thủy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV thương mại dịch vụ Vũ Thành Danh – thành phố Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2026
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Vũ Thành Danh

Kế toán doanh thu và chi phí đóng vai trò nền tảng trong hoạt động điều hành doanh nghiệp thương mại. Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh hoạt động trên địa bàn thành phố Huế với quy mô kinh doanh năng động. Đơn vị thực hiện cung ứng hàng hóa và dịch vụ thương mại đa dạng cho thị trường địa phương. Bộ phận kế toán có nhiệm vụ phản ánh kịp thời mọi biến động tài chính phát sinh. Việc theo dõi dòng tiền bán hàng đảm bảo tính chính xác cho các báo cáo định kỳ. Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi phí mua hàng và quản lý kho giúp tối ưu hóa nguồn vốn kinh doanh. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán hiện hành nhằm đáp ứng yêu cầu pháp lý của cơ quan thuế. Dữ liệu kế toán cung cấp thông tin trung thực về sức khỏe tài chính cho ban điều hành. Thông qua các chỉ tiêu tài chính, nhà quản lý dễ dàng nhận diện rủi ro công nợ. Doanh nghiệp duy trì hệ thống ghi chép khoa học để bảo vệ lợi ích hợp pháp. Công tác hạch toán chuẩn xác tạo nền tảng vững chắc cho quá trình phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và nguyên tắc ghi nhận doanh thu chi phí

Doanh thu phản ánh tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ. Khoản thu này phát sinh từ hoạt động bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ. Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu khi đã chuyển giao rủi ro cho người mua. Ngược lại, chi phí bao gồm các khoản làm giảm bớt lợi ích kinh tế. Chi phí phát sinh phải liên quan trực tiếp đến việc tạo ra doanh thu tương ứng. Nguyên tắc phù hợp đòi hỏi kế toán đối ứng doanh thu cùng chi phí liên quan. Quy tắc thận trọng cũng được tuân thủ nghiêm ngặt trong mọi tình huống. Kế toán tuyệt đối không lập dự phòng quá mức gây sai lệch kết quả. Việc ghi chép đúng kỳ giúp báo cáo phản ánh trung thực hoạt động kinh doanh.

1.2. Vai trò của kế toán đối với Công ty Vũ Thành Danh

Công tác kế toán giữ vai trò huyết mạch trong cơ cấu vận hành của đơn vị. Hệ thống kế toán cung cấp thông tin tài chính chuẩn xác cho ban quản trị. Nhà quản lý dựa vào số liệu để hoạch định chiến lược kinh doanh và phân bổ nguồn vốn. Đối với đối tác thương mại, số liệu kế toán minh bạch khẳng định năng lực thanh toán thực tế. Nhờ đó, doanh nghiệp xây dựng được uy tín vững chắc trên thị trường. Đối với cơ quan thuế, kế toán giúp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo luật định. Các hóa đơn và chứng từ hợp lệ bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro thanh tra. Việc theo dõi dòng tiền hàng ngày giúp kiểm soát tốt chi phí và bảo toàn tài sản.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Vũ Thành Danh

Thực tế hạch toán tại Công ty Vũ Thành Danh ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong quy trình quản lý chứng từ. Doanh nghiệp áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung trên hệ thống máy tính. Bộ phận kế toán xử lý tương đối tốt các hóa đơn giá trị gia tăng đầu ra và đầu vào. Tuy nhiên, giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2024 bộc lộ một số áp lực tài chính đáng kể. Khoản phải thu khách hàng có xu hướng gia tăng qua các năm. Tốc độ tăng của khoản phải thu năm 2023 so với năm 2022 đạt mức 48,87%. Tình trạng này phản ánh chính sách bán chịu mở rộng nhưng công tác thu hồi nợ còn chậm trễ. Nguồn vốn kinh doanh bị chiếm dụng gây khó khăn cho việc xoay vòng tiền mặt. Đồng thời, công ty hoàn toàn không tham gia các kênh đầu tư tài chính ngắn hạn nhằm sinh lời từ vốn nhàn rỗi. Giá trị tài sản cố định giảm dần do trích khấu hao mà chưa có sự đầu tư mua sắm mới. Cơ chế phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý đôi khi chưa bám sát từng hợp đồng cụ thể. Những tồn tại trên ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

2.1. Thực tế hạch toán doanh thu và chi phí bán hàng

Đơn vị mở sổ chi tiết tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng. Doanh thu dịch vụ được ghi chép cùng các chứng từ như phiếu xuất kho và hóa đơn. Kế toán xác định giá vốn hàng bán qua tài khoản 632 theo phương pháp bình quân. Các chi phí quản lý doanh nghiệp ghi nhận vào tài khoản 642 tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, việc tổng hợp chứng từ đôi lúc dồn vào thời điểm cuối tháng. Điều này dẫn đến sự chậm trễ trong cập nhật biến động giá vốn thực tế. Hệ thống tài khoản chưa phân chia chi tiết các nhóm dịch vụ đặc thù cho quản trị. Báo cáo doanh thu chưa phản ánh kịp tỷ suất sinh lời theo từng nhóm đối tác.

2.2. Vấn đề công nợ khách hàng và biến động dòng tiền

Giai đoạn 2022 - 2024 ghi nhận sự tăng vọt của các khoản phải thu. Năm 2023, chỉ tiêu phải thu khách hàng tăng hơn 48% so với năm trước. Mặc dù doanh thu bán ra duy trì mức cao, tiền thu về bị đọng lại bên người mua. Việc theo dõi tuổi nợ chưa được tự động hóa triệt để trên phần mềm kế toán. Doanh nghiệp thiếu các chính sách chiết khấu thanh toán hấp dẫn nhằm thúc đẩy trả nợ sớm. Điều này gây nên sự căng thẳng cục bộ cho dòng tiền chi trả hàng ngày. Lượng tiền mặt từng có giai đoạn sụt giảm sâu trong năm 2023. Tình trạng mất cân đối giữa dòng tiền vào và công nợ tiềm ẩn rủi ro nợ khó đòi. Kế toán cần giám sát chặt chẽ các hợp đồng công nợ tồn đọng.

III. Giải pháp kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Vũ Thành Danh

Để nâng cao hiệu quả tài chính, Công ty Vũ Thành Danh cần thực hiện đồng bộ các biện pháp kế toán chuyên sâu. Việc chuẩn hóa chứng từ bán hàng và quy trình lập phiếu thu chi là yêu cầu hàng đầu. Doanh nghiệp cần nâng cấp phần mềm kế toán chuyên nghiệp để tự động hóa khâu hạch toán. Hệ thống mới sẽ hỗ trợ phân loại chi phí bán hàng và chi phí quản lý một cách minh bạch. Kế toán cần xây dựng hạn mức chi phí định kỳ cho từng hoạt động kinh doanh cụ thể. Đối với khâu quản lý doanh thu, phòng kế toán phải đối chiếu công nợ hàng tuần thay vì hàng tháng. Doanh nghiệp nên áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán linh hoạt nhằm khuyến khích khách hàng thanh toán sớm. Đồng thời, công ty cần trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo đúng quy định của Bộ Tài chính. Việc tận dụng dòng tiền nhàn rỗi thông qua các khoản tiền gửi có kỳ hạn cũng mang lại lợi ích. Ban lãnh đạo dựa vào báo cáo phân tích chi phí để cắt giảm các khoản phát sinh lãng phí. Những giải pháp này giúp tối ưu hóa lợi nhuận ròng cho công ty.

3.1. Hoàn thiện quy trình kiểm soát chi phí hoạt động

Doanh nghiệp cần thiết lập quy chế kiểm soát chi tiêu nội bộ rõ ràng. Mọi khoản chi phát sinh phải có đầy đủ hóa đơn hợp pháp và chữ ký phê duyệt. Kế toán cần phân chia tài khoản chi tiết cho từng loại chi phí bán hàng và chi phí quản lý. Việc lập dự toán ngân sách đầu tháng giúp hạn chế các khoản chi vượt định mức. Định kỳ, kế toán trưởng đối chiếu chi phí thực tế với ngân sách dự kiến ban đầu. Sự chênh lệch chi phí cần được làm rõ nguyên nhân để xử lý kịp thời. Doanh nghiệp cũng nên rà soát lại các chi phí tiếp khách và văn phòng phẩm thường xuyên. Việc loại bỏ các lãng phí nhỏ sẽ tích lũy thành nguồn vốn lớn cho công ty.

3.2. Nâng cao hiệu quả quản lý doanh thu và công nợ

Công ty cần phân loại khách hàng dựa trên lịch sử thanh toán và năng lực tài chính. Khách hàng có uy tín cao sẽ được hưởng thời hạn thanh toán dài hơn. Đối với khách hàng thường xuyên chậm trễ, công ty cần yêu cầu đặt cọc trước khi giao hàng. Kế toán lập bảng theo dõi tuổi nợ theo định kỳ hàng tuần. Nhân viên kế toán công nợ phối hợp chặt chẽ với bộ phận kinh doanh để thu hồi nợ đến hạn. Doanh nghiệp nên ban hành chính sách giảm giá từ 1% đến 2% nếu khách hàng thanh toán ngay. Biện pháp này kích thích dòng tiền quay về tài khoản công ty nhanh chóng. Việc thu hồi vốn kịp thời giúp công ty chủ động nguồn tiền phục vụ tái đầu tư kinh doanh.

IV. Đánh giá kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Vũ Thành Danh

Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và chi phí là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển lâu dài. Tại Công ty TNHH MTV Vũ Thành Danh Huế, bộ máy kế toán đã thực hiện tốt công việc ghi nhận cơ bản. Tuy nhiên, sự biến động của nền kinh tế đòi hỏi doanh nghiệp phải thích ứng nhanh hơn. Doanh nghiệp cần chuyển dịch từ mô hình kế toán ghi chép đơn thuần sang kế toán quản trị chiến lược. Các báo cáo phân tích dòng tiền và lợi nhuận biên cần được cập nhật liên tục. Thông tin này giúp ban lãnh đạo đưa ra các quyết định mở rộng kinh doanh đúng đắn. Việc kiểm soát chặt chẽ công nợ và chi phí vận hành sẽ trực tiếp gia tăng giá trị doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân sự kế toán cũng rất cần thiết. Nhân viên kế toán thành thạo công nghệ sẽ giảm thiểu tối đa các sai sót nghiệp vụ. Một hệ thống tài chính minh bạch tạo dựng lòng tin vững chắc nơi đối tác và cơ quan quản lý. Doanh nghiệp sẽ củng cố được vị thế cạnh tranh trên thị trường thành phố Huế.

4.1. Ứng dụng phần mềm kế toán số hóa hiện đại

Chuyển đổi số trong kế toán là xu hướng tất yếu của mọi doanh nghiệp hiện nay. Công ty Vũ Thành Danh nên áp dụng phần mềm kế toán đám mây tích hợp hóa đơn điện tử. Giải pháp này giúp tự động ghi nhận số liệu từ khâu mua hàng đến bán hàng. Dữ liệu tài chính được lưu trữ an toàn và truy xuất mọi lúc mọi nơi. Nhờ số hóa, kế toán giảm bớt áp lực nhập liệu thủ công trên sổ sách. Các báo cáo phân tích doanh thu và công nợ được trích xuất tức thời theo thời gian thực. Ban giám đốc dễ dàng theo dõi sức khỏe tài chính trực tiếp trên điện thoại thông minh. Sự đồng bộ dữ liệu giúp phòng tránh thất lạc chứng từ kế toán.

4.2. Tác động của hoàn thiện kế toán tới hiệu quả kinh doanh

Quy trình kế toán hoàn thiện tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho công ty. Doanh nghiệp nắm chắc giá thành hàng hóa để xây dựng mức giá bán cạnh tranh. Việc cắt giảm chi phí lãng phí trực tiếp cải thiện tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu. Hệ thống thu hồi công nợ chặt chẽ giúp giải phóng nguồn vốn lưu động bị ứ đọng. Công ty có thêm nguồn lực dồi dào để đầu tư mở rộng thị trường tại Huế. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp với ngân hàng và các đối tác thương mại ngày càng gắn kết. Tính minh bạch tài chính giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi. Hiệu quả kinh doanh tăng cao đảm bảo thu nhập ổn định cho người lao động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Tuyết Trinh được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều chuyển biến, sự thay đổi về chính sách quản lý của Nhà nước đặt ra các yêu cầu khắt khe đối với sự thích ứng của các doanh nghiệp. Tác giả chỉ ra rằng nếu doanh nghiệp không nắm bắt kịp thời các quy định và lơ là trong quản lý sẽ đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế hoặc bị tụt hậu. Do đó, mục tiêu cốt lõi của các nhà quản trị doanh nghiệp là tối thiểu hóa chi phí và tối đa hóa lợi nhuận. Để đạt được mục tiêu này, việc tổ chức một bộ máy kế toán hoạt động hiệu quả, ghi nhận chính xác doanh thu, kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí và xác định đúng đắn kết quả kinh doanh là yêu cầu tiên quyết. Thông tin kế toán cung cấp không chỉ là căn cứ để ban lãnh đạo đưa ra các quyết định điều hành, thu hồi vốn và tái đầu tư mà còn là bằng chứng minh bạch thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.

Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh là một doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ vận tải tại Thừa Thiên Huế. Xuất phát từ yêu cầu kiểm soát chi phí thực tế và quản lý dòng tiền tại đơn vị, đề tài nghiên cứu đã được xác lập với các mục tiêu cụ thể:

• Mục tiêu chung: Phân tích và nghiên cứu tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện bộ máy kế toán của đơn vị.

• Mục tiêu cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
  2. Khảo sát, mô tả và đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh.
  3. Đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

• Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh.

• Phạm vi nghiên cứu:

  • Không gian: Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh (địa chỉ văn phòng tại 726A Nguyễn Tất Thành, phường Thủy Châu; địa chỉ kho xe tại 219A Sóng Hồng, phường Thủy Châu, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế).
  • Thời gian: Dữ liệu kế toán phục vụ phân tích thực trạng và ví dụ minh họa nghiệp vụ được thu thập tập trung vào tháng 12 năm 2024; số liệu phân tích tình hình tài sản và nguồn vốn được khảo sát trong giai đoạn 2022 - 2024.
  • Nội dung: Quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán trên các tài khoản kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh và hệ thống sổ sách kế toán liên quan tại công ty.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:

• Khung pháp lý và chuẩn mực kế toán:

  • Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) "Chuẩn mực chung": Định nghĩa chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh nợ, làm giảm vốn chủ sở hữu không bao gồm phân phối cho chủ sở hữu.
  • Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) "Doanh thu và thu nhập khác": Định nghĩa doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.
  • Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài chính: Văn bản chủ đạo quy định chế độ kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, bao gồm Điều 56 (nguyên tắc ghi nhận doanh thu), Điều 57 (kế toán tài khoản 511), Điều 58 (kế toán tài khoản 515), Điều 59 (nguyên tắc kế toán chi phí), Điều 62 (kế toán tài khoản 632), Điều 63 (kế toán tài khoản 635), Điều 64 (kế toán tài khoản 642), Điều 65 (kế toán tài khoản 711), Điều 66 (kế toán tài khoản 811), Điều 67 (kế toán tài khoản 821) và Điều 68 (kế toán tài khoản 911).

• Chế độ kế toán áp dụng tại doanh nghiệp:

  • Chế độ kế toán: Thông tư 133/2016/TT-BTC.
  • Đơn vị tiền tệ hạch toán: Đồng Việt Nam (VNĐ).
  • Hình thức kế toán ghi sổ: Nhật ký chung.
  • Phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Phương pháp khấu trừ.
  • Phương pháp trích khấu hao tài sản cố định: Phương pháp đường thẳng.

• Phương pháp nghiên cứu thực hiện:

  • Phương pháp thu thập số liệu và thông tin: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, sổ chi tiết, sổ cái và các chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo có ngân hàng, phiếu xuất kho, phiếu cấp xăng dầu). Tra cứu các bộ luật, thông tư, nghị định và tài liệu giáo trình liên quan. Sử dụng phương pháp hỏi đáp trực tiếp với kế toán viên và quan sát thực tế quy trình tiếp nhận, xử lý và luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Phương pháp so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối giữa các năm 2022, 2023 và 2024 để nhận diện xu hướng biến động tài sản, nguồn vốn và hiệu quả hoạt động; phương pháp phân tích số liệu để đánh giá thực trạng cấu trúc tài chính; phương pháp mô tả quy trình để phản ánh đường đi của chứng từ và trình tự ghi sổ kế toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ các định nghĩa, nguyên tắc, tài khoản và phương pháp hạch toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Doanh thu và các khoản giảm trừ: Nêu rõ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ. Phân loại doanh thu thành 3 nhóm: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511 gồm 5111, 5112, 5113, 5118), doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và thu nhập khác (TK 711). Khái quát bản chất của 4 khoản giảm trừ: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại và chiết khấu thanh toán (trong đó chiết khấu thanh toán hạch toán vào chi phí tài chính TK 635, các khoản còn lại giảm trừ doanh thu qua bên Nợ TK 511).
• Chi phí: Phân định các nhóm chi phí theo chức năng: chi phí mua hàng, giá thành sản xuất, giá vốn hàng bán (TK 632 theo hai phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ), chi phí tài chính (TK 635), chi phí quản lý kinh doanh (TK 642 - theo Thông tư 133 tài khoản này phản ánh toàn bộ chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp), chi phí khác (TK 811), chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821).
• Xác định kết quả kinh doanh: Phản ánh phương pháp tính toán ba thành phần lợi nhuận thông qua Tài khoản 911:
  • Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán - Chi phí quản lý kinh doanh.
  • Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính - Chi phí tài chính.
  • Kết quả hoạt động khác = Lợi nhuận khác - Chi phí khác.
  • Toàn bộ lãi hoặc lỗ cuối kỳ được kết chuyển từ TK 911 sang TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương 2: Tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh

Chương 2 mô tả chi tiết cơ cấu hoạt động của doanh nghiệp và thực tế ứng dụng công tác kế toán:

• Tổng quan về công ty: Công ty thành lập ngày 23/02/2012, đại diện pháp luật là ông Trần Văn Vũ, do Thuế cơ sở 3 Thành phố Huế quản lý. Lĩnh vực hoạt động đa ngành gồm cưa xẻ chế biến lâm sản (mã 1610), xây dựng công trình chế biến/dân dụng (mã 4293, 4299), chuẩn bị mặt bằng (mã 4312), bán buôn phụ tùng ô tô (mã 4530), bán buôn nông lâm sản (mã 4620), vận tải hàng hóa bằng ô tô (mã 4933) và bốc xếp hàng hóa (mã 5224).
• Bộ máy quản lý và bộ máy kế toán: Cơ cấu quản lý trực tuyến gồm Giám đốc, Phòng Kinh doanh, Phòng Kế toán, Bộ phận sửa chữa bảo dưỡng và Bộ phận xe máy. Bộ máy kế toán tổ chức gọn nhẹ gồm Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, phụ trách chung và lập báo cáo tài chính; Kế toán công nợ theo dõi các khoản phải thu, phải trả; Kế toán thủ quỹ quản lý quỹ tiền mặt và thu chi.
• Phân tích khái quát tình hình tài chính giai đoạn 2022 - 2024: Tác giả sử dụng bảng số liệu tổng hợp phản ánh biến động tài sản và nguồn vốn của công ty:

Chỉ tiêu tài sản / nguồn vốn	Năm 2023 so với 2022 (+/- Đồng)	Tỷ lệ tăng/giảm 2023/2022 (%)	Năm 2024 so với 2023 (+/- Đồng)	Tỷ lệ tăng/giảm 2024/2023 (%)
Tiền và tương đương tiền	-344.449	-65,98%	+64.963	+36,60%
Đầu tư tài chính	0	0%	0	0%
Các khoản phải thu	+414.268	+48,87%	Tăng	Phải thu KH tăng 20,16%
- Phải thu khách hàng	+404.467	+48,10%	+250.990	+20,16%
- Trả trước cho người bán	+18.147	+18,78%	-13.843	-73,99%
- Phải thu khác	-8.432	Giảm	-	-
Hàng tồn kho	-72.526	-14,38%	-	Giảm 90,6%
Tài sản cố định	-653...	Giảm	-	-
Tổng cộng tài sản	-643.846	-9,85%	+4.840	+74,03%

• Thực trạng ghi nhận nghiệp vụ tại doanh nghiệp: Chương khảo sát việc xử lý chứng từ và hạch toán sổ sách qua các biểu mẫu phát sinh tháng 12/2024:
  • Doanh thu: Sử dụng TK 511, trích sổ chi tiết TK 511, doanh thu tài chính dùng TK 515 gắn với Giấy báo có Vietinbank.
  • Chi phí: Hạch toán giá vốn trên TK 632 và chi phí dịch vụ dở dang trên TK 1541; chi phí nhiên liệu gắn với Phiếu đề nghị cấp xăng dầu số 000019; chi phí tài chính TK 635 gắn với Phiếu chi số 000026; chi phí quản lý kinh doanh hạch toán trên TK 642 gắn với Phiếu chi số 000023 và bảng lương; chi phí thuế TNDN phản ánh qua TK 821, tờ khai quyết toán thuế TNDN và phụ lục kết quả kinh doanh.
  • Xác định kết quả kinh doanh: Lập sổ chi tiết TK 911 tháng 12, sổ chi tiết TK 911 tổng hợp các nghiệp vụ kết chuyển cả năm 2024 (tháng 1 - tháng 12) và kết chuyển lợi nhuận sang sổ chi tiết TK 4212 năm 2024.

Chương 3: Đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh

Chương 3 tổng kết các nhận xét và kiến nghị của tác giả:

• Nhận xét công tác kế toán chung và kế toán nghiệp vụ: Đánh giá ưu điểm trong việc tuân thủ chế độ kế toán Thông tư 133/2016/TT-BTC, áp dụng phương pháp khấu trừ thuế và hình thức sổ Nhật ký chung phù hợp với quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời chỉ rõ các nhược điểm còn tồn tại trong tổ chức luân chuyển chứng từ, việc phân bổ chi phí quản lý kinh doanh và theo dõi công nợ khách hàng.
• Biện pháp đề xuất: Đưa ra các định hướng hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán chung (tăng cường đối chiếu chứng từ, phân công công việc) và hoàn thiện quy trình kế toán chi tiết đối với doanh thu, giá vốn, chi phí tài chính, chi phí quản lý và các bước kết chuyển cuối kỳ trên TK 911 nhằm phản ánh chính xác kết quả kinh doanh hàng kỳ.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả phân tích tài chính cụ thể:
  • Quy mô tài sản và nguồn vốn của công ty có sự biến thiên mạnh: Tổng tài sản năm 2023 giảm 643.846 đồng (giảm 9,85% so với năm 2022), nhưng sang năm 2024 tăng 4.840 đồng (tương ứng tốc độ tăng 74,03% so với năm 2023).
  • Về chỉ tiêu thanh khoản: Tiền và các khoản tương đương tiền năm 2023 giảm sút mạnh 344.449 đồng (-65,98%), sau đó phục hồi trong năm 2024 với mức tăng 64.963 đồng (+36,60%). Công ty không tham gia đầu tư tài chính ngắn hay dài hạn (số dư đầu tư tài chính duy trì mức 0 đồng qua các năm 2022, 2023, 2024).
  • Về công nợ: Khoản phải thu khách hàng có xu hướng gia tăng liên tục, năm 2023 tăng 404.467 đồng (+48,10%) và năm 2024 tiếp tục tăng 250.990 đồng (+20,16%). Hàng tồn kho giảm 72.526 đồng (-14,38%) trong năm 2023 và tiếp tục giảm sâu 90,6% trong năm 2024.
• Giải pháp và đóng góp thực tiễn của tác giả:
  • Minh họa quy trình kế toán khép kín từ khâu thu thập chứng từ ban đầu (phiếu chi, hóa đơn GTGT, giấy báo có Vietinbank, phiếu cấp xăng dầu số 000019) đến việc ghi chép sổ chi tiết (TK 511, 515, 632, 635, 642, 821, 911) và kết chuyển sang TK 4212.
  • Phân tích rõ nét việc vận dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC tại một doanh nghiệp thương mại - dịch vụ vận tải cụ thể, làm rõ tính đặc thù khi tập hợp chi phí dịch vụ vận tải qua TK 1541 thay vì các tài khoản chi phí sản xuất theo Thông tư 200.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Dữ liệu thực nghiệm hạch toán chi tiết nghiệp vụ chỉ tập trung vào một tháng cụ thể (tháng 12 năm 2024) làm minh họa, chưa thể hiện được biến động kế toán theo chu kỳ của toàn bộ các quý trong năm.
  • Phạm vi khảo sát giới hạn tại một doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn một thành viên quy mô vừa và nhỏ trên địa bàn thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên Huế, do đó các đặc điểm kế toán phản ánh mang tính đặc thù đơn vị, khó khái quát hóa cho toàn bộ ngành vận tải.
  • Thời gian thực tập và nghiên cứu thực tế diễn ra trong vòng 3 tháng nên chưa bao quát toàn bộ các tình huống kế toán phát sinh phức tạp (như thanh lý tài sản cố định quy mô lớn, xử lý dự phòng nợ khó đòi kéo dài).
• Hướng mở nghiên cứu: Mở rộng nghiên cứu số liệu kinh doanh chu kỳ nhiều năm liên tiếp, nghiên cứu sâu hơn về việc ứng dụng phần mềm kế toán tự động hóa trong quản lý chi phí nhiên liệu và khấu hao phương tiện vận tải đường bộ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kế toán - Tài chính tại các trường đại học, cao đẳng tham khảo phương pháp kết cấu một khóa luận tốt nghiệp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Các nhà nghiên cứu và người làm thực tiễn muốn tìm hiểu quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán các tài khoản chi phí (TK 632, TK 642, TK 635) trong loại hình doanh nghiệp thương mại dịch vụ vận tải đường bộ.
• Phần đáng tham khảo nhất là Chương 2 với hệ thống biểu mẫu và sổ chi tiết thực tế: trích sổ chi tiết TK 511, TK 515, TK 632, TK 1541, TK 635, TK 642, TK 821, TK 911 và quy trình lập tờ khai quyết toán thuế TNDN tại doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh áp dụng chế độ kế toán và phương pháp tính thuế nào?
Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, sử dụng đơn vị tiền tệ VNĐ, ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng.

2. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được trình bày trong khóa luận, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp được theo dõi trên tài khoản nào?
Theo Điều 64 Thông tư 133/2016/TT-BTC, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp không hạch toán riêng vào TK 641 hay TK 642 như Thông tư 200 mà được phản ánh tập trung vào một tài khoản duy nhất là TK 642 - Chi phí quản lý kinh doanh.

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh gồm những nhân sự nào?
Bộ máy kế toán của công ty tổ chức theo quan hệ trực tuyến, gồm 3 vị trí chức danh: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp phụ trách chung và lập báo cáo tài chính; Kế toán công nợ theo dõi các khoản phải thu khách hàng và phải trả nhà cung cấp; Kế toán thủ quỹ chịu trách nhiệm thu chi và bảo quản quỹ tiền mặt.

4. Xu hướng biến động của chỉ tiêu tiền và các khoản tương đương tiền tại công ty trong giai đoạn 2022 - 2024 như thế nào?
Theo bảng phân tích tài chính của khóa luận, tiền và các khoản tương đương tiền năm 2023 giảm 344.449 đồng (tương ứng giảm 65,98% so với năm 2022), đến năm 2024 chỉ tiêu này tăng thêm 64.963 đồng (tương ứng tăng 36,60% so với năm 2023).

5. Các khoản giảm trừ doanh thu được hạch toán như thế nào theo chế độ kế toán mà doanh nghiệp áp dụng?
Theo Điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) được theo dõi trực tiếp bên Nợ của TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, không mở riêng các tài khoản giảm trừ doanh thu độc lập (như TK 521).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Thị Tuyết Trinh đã phản ánh toàn diện hệ thống lý luận và thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vũ Thành Danh theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC. Thông qua các số liệu tài chính giai đoạn 2022 - 2024 và chứng từ nghiệp vụ tháng 12 năm 2024, tác giả đã làm rõ quy trình hạch toán, luân chuyển chứng từ và phương pháp tổng hợp lợi nhuận trên tài khoản 911 của một doanh nghiệp thương mại dịch vụ vận tải. Nghiên cứu đồng thời đưa ra các nhận xét khách quan về ưu nhược điểm của bộ máy kế toán tại đơn vị và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán phù hợp với thực tiễn hoạt động của công ty.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Tổng quan về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Tổng quan về doanh thu 1.1 Khái niệm về doanh thu Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”, doanh thu được định nghĩa như sau: “Tổng giá trị các lợi ích kinh tế thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu được gọi là doanh thu.” [1] Theo điều 56 “Nguyên tắc kế toán doanh thu” của Thông tư 133/2016/TT-BTC thì doanh thu được định nghĩa: “Lợi ích kinh tế có được giúp tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm vào của các cổ đông được gọi là doanh thu. Doanh thu được ghi nhận khi chắc chắn rằng giao dịch phát sinh đem lại lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ được thu tiền” [2] Từ các cơ sở lý luận trên, doanh thu được hiểu đơn giản là doanh số, khoản thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp có thể bằng tiền mặt, tiền chuyển khoản hoặc các khoản tương đương tiền. Ngoài ra theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 còn nhắc đến các thuật ngữ liên quan đến khoản giảm trừ doanh thu, cụ thể: - “Chiết khấu thương mại” được hiểu là khi khách hàng, đối tác mua một lượng lớn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thì sẽ được giảm giá một phần so với giá bán đã niêm yết - “Giảm giá hàng bán” là khi sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị lỗi, kém chất lượng hay thiếu, đơn vị cung cấp sẽ tiến hành giảm trừ một phần tiền cho khách hàng, đối tác để đền bù những tổn thất mà khách hàng, đối tác phải chịu. 4 - “Giá trị hàng bán bị trả lại” là khi khách hàng, đối tác từ chối thanh toán và trả lại cho đơn vị cung cấp một lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ - “Chiết khấu thanh toán” khi khách hàng, đối tác tiến hành thanh toán tiền hàng trước thời hạn đã ký kết trong hợp đồng thì đơn vị cung cấp sẽ giảm trừ một khoản tiền hàng để nâng cao lòng tin và uy tín của đơn vị cung cấp.2 Các điều kiện ghi nhận doanh thu [3] Theo điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao các lợi ích và phần lớn rủi ro gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua - Quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa không còn được doanh nghiệp nắm giữ - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

Người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa khi trong hợp đồng quy định đã mua theo những điều kiện cụ thể, Chỉ khi những điều kiện cụ thể đó không tồn tại và người mua không có quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác) thì mới được ghi nhận doanh thu - Từ giao dịch bán hàng, doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế - Các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng được xác định [3] Theo điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC thì doanh thu cung cấp dịch vụ chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua khi hợp đồng quy định theo những điều kiện cụ thể, khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không có quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp thì doanh thu mới được ghi nhận - Lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó đã và sẽ được doanh nghiệp thu được - Vào thời điểm báo cáo xác định được phần công việc đã hoàn thành - Để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó thì cần xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí 5 1.3 Phân loại doanh thu Theo Điều 57 và Điều 58 của Thông tư 133/2016/TT-BTC doanh thu được chia thành 3 nhóm như sau: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là doanh số bán hàng hóa từ các sản phẩm của công ty thông qua hoạt động mua vào, bán ra và doanh số cung cấp các dịch vụ từ hợp đồng đã thỏa thuận với khách hàng - Doanh thu hoạt động tài chính: là doanh số mà công ty thu được từ các hoạt động tài chính như thu tiền lãi, cố tức, lợi nhuận được chia, mua bán chứng khoán kinh doanh, mua bán ngoại tệ, … - Thu nhập khác: là các khoản thu không phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp như nhượng bán, thanh lý TSCĐ, tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng, … 1.2 Tổng quan về chi phí 1.1 Khái niệm về chi phí Theo điều 59 “Nguyên tắc kế toán chi phí” của Thông tư 133/2016/TT-BTC có làm rõ khái niệm của chi phí như sau: “Những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, tại thời điểm giao dịch phát sinh được ghi nhận hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa thì được gọi là chi phí.” [4] Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 “Chuẩn mực chung” có đề cập đến khái niệm chi phí như sau: “Tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu được gọi là chi phí” [5] Từ các cơ sở lý luận trên, chi phí được hiểu là các khoản chi để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp chưa kể là đã thanh toán hay chưa thanh toán. Dựa vào chi phí thì doanh nghiệp sẽ tiến hành phân tích để đưa ra các phương án nhằm tối ưu hóa các khoản chi phí nhưng vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm, dịch vụ để tăng lợi nhuận.2 Phân loại chi phí 6 Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC chi phí được phân thành những loại sau: - Chi phí mua hàng: “Phản ánh giá trị công cụ, dụng cụ, nguyên liệu, vật liệu, hàng hóa mua vào, nhập kho hoặc đưa vào sử dụng trong kỳ” [6] Nói một cách dễ hiểu, chi phí mua hàng là các khoản chi mua vào để phục vụ cho công tác sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. - Giá thành sản xuất: “Ở các đơn vị sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp và các đơn vị kinh doanh dịch vụ vận tải, bưu điện, du lịch, khách sạn, … thì tài khoản này được dùng để phản ánh tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, dịch vụ” [7] - Giá vốn hàng bán: “Trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư; giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanh nghiệp xây lắp) bán trong kỳ được tài khoản này dùng để phản ánh.

Ngoài ra này còn dùng để phản ánh các khoản chi liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: chi phí khấu hao; chi phí sửa chữa; chi phí cho thuê BĐSĐT theo phương thức cho thuê hoạt động; chi phí nhượng bán, thanh lý TSCĐ…” [8] Hay còn được hiểu giá vốn hàng bán chính là khoản chi phí ban đầu mà doanh nghiệp bỏ ra để mua các nguyên liệu, công cụ, dụng cụ, … để sản xuất ra sản phẩm, tạo ra các dịch vụ. Đây chính là yếu tố giúp doanh nghiệp xác định được lợi nhuận sẽ thu về, xác định được khoản lãi, lỗ là bao nhiêu. Tùy thuộc vào doanh nghiệp áp dụng phương pháp “Nhập trước xuất trước (FIFO)”, phương pháp “Bình quân gia quyền” hay phương pháp “Tính giá đích danh” mà giá vốn hàng bán được tính toán khác nhau. - Chi phí tài chính [9] Tài khoản này phản ánh những khoản chi phí hoạt động tài chính bao gồm: + Chi phí lãi thuê tài sản thuê tài chính, lãi tiền vay, lãi mua hàng trả chậm + Chiết khấu cho người mua + Các khoản lỗ do thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư; chi phí giao dịch bán chứng khoán + Lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ, do đánh giá lại cuối kỳ các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; do bán ngoại tệ + Số trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, dự phòng tổn thất đầu tư 7 vào đơn vị khác + Các khoản chi của hoạt động đầu tư tài chính khác + Các khoản chi tài chính khác - Chi phí quản lý doanh nghiệp: là các khoản chi liên quan đến công tác vận hành và hoạt động của doanh nghiệp.

Bao gồm: Chi phí bán hàng là khi quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp có phát sinh các khoản chi như quảng cáo để quảng bá sản phẩm, hoa hồng, lương cho nhân viên bộ phận bán hàng, … Chi phí quản lý doanh nghiệp là các khoản chi liên quan đến chi phí chung của toàn doanh nghiệp như chi phí lương của bộ phận quản lý doanh nghiệp, chi phí tiếp khách, hội trường, … - Chi phí khác: là những khoản chi ngoài những hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. Vì đây là những khoản chi phí không nằm trong hoạt động chính của doanh nghiệp nên cần phải có các khoản trích lập dự phòng để ngăn ngừa tình trạng vượt quá khoản chi dẫn đến lỗ. - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp: là số tiền mà doanh nghiệp nộp những khoản thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ quan Nhà nước, điều này làm căn cứ để xác định được mức lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp.3 Tổng quan về xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm kết quả kinh doanh Theo Điều 68 “Xác định kết quả kinh doanh” của Thông tư 133/2016/TT-BTC có làm rõ khái niệm như sau: “Trong một kỳ kế toán tài khoản này dùng để xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp.