Luận văn tốt nghiệp hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng ở công ty tnhh thiết bị công nghiệp việt mỹ

Luận văn phân tích kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH Thiết bị Công nghiệp Việt Mỹ, cung cấp giải pháp tối ưu.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoạt
• Người hướng dẫn: Th.s Phạm Thị Ngọc Diệp
• Trường học: Trường ĐH Công Nghiệp HN
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Kế Toán Bán Hàng Và Xác Định Kết Quả Tại Công Ty TNHH Thiết Bị Công Nghiệp Việt Mỹ
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Tốt Nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• 1.1. Sự cần thiết của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại
• 1.2. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại
• 1.3. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại
• 1.4. Lý luận chung về bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại
• 1.4.1. Khái niệm về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại
• 1.4.2. Mối quan hệ giữa bán hàng và xác định kết quả bán hàng
• 1.4.3. Các phương thức bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại
• 1.4.3.1. Phương thức bán buôn hàng hoá
• 1.4.3.1.1. Phương thức bán buôn hàng hoá qua kho
• 1.4.3.1.2. Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng
• 1.4.3.2. Phương thức bán lẻ hàng hoá
• 1.4.3.2.1. Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung
• 1.4.3.2.2. Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp
• 1.4.3.2.3. Hình thức bán lẻ tự phục vụ (tự chọn)
• 1.4.3.2.4. Hình thức bán trả góp
• 1.4.3.2.5. Phương thức gửi hàng đại lý hay ký gửi hàng hoá
• 1.4.3.2.6. Phương thức hàng đổi hàng
• 1.5. Doanh thu và các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.5.1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.5.2. Các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.6. Giá vốn hàng bán trong doanh nghiệp thương mại
• 1.6.1. Khái niệm giá vốn hàng bán
• 1.6.2. Các phương pháp tính giá vốn hàng bán
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP VIỆT MỸ
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐÓNG GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP VIỆT MỸ

Tóm tắt

I. Sự cần thiết của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trở thành yếu tố sống còn cho sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp thương mại. Hoạt động bán hàng không chỉ đơn thuần là việc chuyển giao hàng hóa mà còn là quá trình tạo ra doanh thu, từ đó xác định lợi nhuận của doanh nghiệp. Theo đó, việc tổ chức tốt nghiệp vụ bán hàng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình kinh doanh, giảm thiểu chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh. Kế toán bán hàng đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh chính xác tình hình tài chính, từ đó giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kịp thời và hiệu quả. Như vậy, việc xác định kết quả bán hàng không chỉ là mục tiêu cuối cùng mà còn là cơ sở để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

1.1. Ý nghĩa của kế toán bán hàng

Ý nghĩa của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại không chỉ nằm ở việc ghi chép và phản ánh tình hình bán hàng mà còn ở khả năng cung cấp thông tin cần thiết cho việc lập báo cáo tài chính. Thông qua các số liệu từ kế toán, doanh nghiệp có thể theo dõi tình hình tiêu thụ hàng hóa, từ đó đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp. Hơn nữa, kế toán bán hàng còn giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Việc xác định chính xác doanh thu và chi phí liên quan đến bán hàng là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay.

II. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng

Để thực hiện tốt công tác kế toán bán hàng, doanh nghiệp cần phải thực hiện một số nhiệm vụ cơ bản. Đầu tiên, kế toán phải phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời tình hình hiện có và biến động của từng loại sản phẩm, hàng hóa. Điều này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình hàng hóa, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý. Thứ hai, kế toán cần theo dõi và ghi chép chính xác các khoản doanh thu, chi phí và các khoản phải thu từ khách hàng. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền mà còn đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính. Cuối cùng, kế toán cũng cần cung cấp thông tin phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng.

2.1. Phản ánh tình hình bán hàng

Phản ánh tình hình bán hàng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của kế toán. Điều này bao gồm việc ghi chép chính xác tổng giá trị thanh toán của hàng hóa bán ra, bao gồm doanh thu bán hàng và thuế giá trị gia tăng. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi doanh thu mà còn đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động tài chính. Hơn nữa, việc xác định chính xác giá mua thực tế của hàng đã tiêu thụ cũng là một yếu tố quan trọng trong việc xác định kết quả bán hàng. Từ đó, doanh nghiệp có thể đưa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

III. Vai trò của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

Vai trò của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại không thể phủ nhận. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tiêu thụ hàng hóa mà còn là công cụ để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh. Thông qua các số liệu từ kế toán, doanh nghiệp có thể xác định được mức độ hoàn thành kế hoạch kinh doanh, từ đó đưa ra các biện pháp tối ưu nhằm duy trì sự cân đối giữa nhập hàng và xuất hàng. Hơn nữa, trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, kế toán bán hàng còn đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư và tạo dựng niềm tin với các đối tác kinh doanh.

3.1. Đánh giá hiệu quả kinh doanh

Đánh giá hiệu quả kinh doanh thông qua kế toán bán hàng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Doanh nghiệp có thể sử dụng các số liệu từ kế toán để phân tích tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn đảm bảo tính bền vững trong hoạt động kinh doanh. Hơn nữa, việc theo dõi và phân tích các chỉ tiêu tài chính liên quan đến bán hàng cũng giúp doanh nghiệp phát hiện kịp thời các vấn đề phát sinh, từ đó có biện pháp khắc phục hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp thương mại không còn hoạt động theo phương thức kế hoạch hóa tập trung thời kỳ bao cấp—nơi hàng hóa được phân phối theo chỉ tiêu định sẵn, nhà nước thu lãi và bù lỗ mà không chú trọng tới nhu cầu tiêu dùng xã hội. Doanh nghiệp thương mại hiện đại phải vận hành theo nguyên tắc tự chủ tài chính, bình đẳng cạnh tranh trước pháp luật, hạch toán kinh doanh có lãi và định hướng hoạt động theo phương châm bán những gì thị trường cần. Trong toàn bộ chu trình kinh doanh (mua hàng, dự trữ, bảo quản và bán hàng), nghiệp vụ bán hàng giữ vai trò quyết định trực tiếp đến sự sống còn của doanh nghiệp, là điều kiện tiên quyết để thu hồi vốn, bù đắp chi phí, mở rộng thị phần và tích lũy lợi nhuận.

Để điều hành và giám sát toàn diện quá trình kinh doanh, kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quản lý quan trọng. Nhận thức được tầm quan trọng của việc cung cấp thông tin tài chính chính xác phục vụ công tác điều hành, tác giả Nguyễn Thị Hoạt (sinh viên lớp KT6 – K1, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội), dưới sự hướng dẫn của Th.S Phạm Thị Ngọc Diệp, đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp nhằm phân tích thực trạng và đưa ra giải pháp hoàn thiện công tác này tại đơn vị thực tập.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định gồm các nội dung cụ thể sau:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại.
2. Khảo sát, mô tả và đánh giá thực trạng tổ chức hạch toán kế toán nghiệp vụ bán hàng, giá vốn, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thực tập.
3. Đề xuất các ý kiến đóng góp và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng phù hợp với điều kiện quản lý thực tế của công ty.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cùng các quy trình kế toán liên quan (ghi nhận doanh thu, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và xác định lợi nhuận).
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại phòng kế toán của Công ty TNHH thiết bị công nghiệp Việt Mỹ (trong văn bản có liên hệ dữ liệu tổ chức của Công ty TNHH thương mại dịch vụ và xây dựng Đại Lâm).
  • Về thời gian: Tập trung khảo sát số liệu hoạt động và hồ sơ kế toán năm 2009 trong thời gian thực tập tốt nghiệp của tác giả.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề xây dựng nền tảng lý luận dựa trên nguyên lý kế toán tài chính doanh nghiệp thương mại và các quy định pháp lý hiện hành tại thời điểm nghiên cứu:

• Khung pháp lý và chế độ kế toán: Chế độ Kế toán Doanh nghiệp vừa và nhỏ ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Khung lý thuyết chu chuyển vốn: Mô hình tuần hoàn vốn thương mại $T - H - T'$ (Tiền - Hàng - Tiền), trong đó mua hàng là điều kiện phương tiện để chuyển tiền thành hàng, và bán hàng là khâu hoàn thành mục đích chuyển hóa hàng thành tiền kèm giá trị thặng dư.
• Hệ thống nguyên tắc hạch toán:
  • Nguyên tắc ghi nhận doanh thu và các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu).
  • Phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho: Giá đích danh, Nhập trước - Xuất trước (FIFO), Nhập sau - Xuất trước (LIFO), Bình quân gia quyền và phương pháp Giá hạch toán.
  • Phương pháp kế toán hàng tồn kho: Kê khai thường xuyên (KKTX) và Kiểm kê định kỳ (KKĐK).
  • Các hình thức tổ chức sổ kế toán: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ và Kế toán trên máy vi tính.
• Phương pháp nghiên cứu thực tế:
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết kế toán tài chính.
  • Phương pháp chứng từ kế toán: Thu thập, phân loại, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ gốc.
  • Phương pháp tài khoản kế toán và ghi kép: Đối ứng tài khoản để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
  • Phương pháp tính giá và phân bổ chi phí: Xác định đơn giá xuất kho và phân bổ chi phí thu mua hàng hóa.
  • Phương pháp tổng hợp - cân đối: Lập bảng cân đối số phát sinh, đối chiếu giữa sổ chi tiết, sổ tổng hợp và báo cáo tài chính.
• Nguồn dữ liệu: Hồ sơ kế toán thực tế tại doanh nghiệp gồm các chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ, giấy báo Có), hệ thống sổ kế toán chi tiết, sổ Nhật ký chung, sổ Cái và hệ thống Báo cáo tài chính năm 2009.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Lý luận chung về tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại

Chương I trình bày có hệ thống các khái niệm, vai trò, nhiệm vụ và phương pháp hạch toán kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại:

• Khái niệm và đặc điểm bán hàng: Bán hàng là sự chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa từ người bán sang người mua để nhận quyền sở hữu tiền tệ hoặc quyền đòi tiền. Quá trình này đòi hỏi có sự thỏa thuận mua bán, có sự thay đổi quyền sở hữu và làm phát sinh doanh thu bán hàng.
• Nhiệm vụ của kế toán bán hàng: Phản ánh kịp thời tình hình biến động hàng hóa; ghi chép chính xác doanh thu, giảm trừ doanh thu, chi phí; xác định giá mua thực tế và phân bổ chi phí thu mua; tính toán kết quả bán hàng; lập báo cáo tài chính định kỳ và tham mưu cho lãnh đạo.
• Phương thức bán hàng và thời điểm ghi nhận doanh thu:
  • Bán buôn qua kho: Giao hàng trực tiếp tại kho (ghi nhận doanh thu khi đại diện bên mua ký nhận hóa đơn) hoặc chuyển hàng đến kho bên mua (ghi nhận doanh thu khi bên mua nhận hàng và chấp nhận thanh toán).
  • Bán buôn vận chuyển thẳng: Giao hàng trực tiếp ba bên (doanh nghiệp mua hàng giao thẳng cho khách tại kho nhà cung cấp) hoặc vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán; vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán (môi giới hưởng hoa hồng, phản ánh hoa hồng vào TK 511).
  • Bán lẻ: Thu tiền tập trung (tách rời khâu thu tiền và phát hàng), thu tiền trực tiếp (nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền và giao hàng), bán lẻ tự phục vụ/tự chọn, và bán hàng trả góp (ghi nhận toàn bộ doanh thu theo giá bán trả một lần, phần lãi trả chậm ghi nhận vào TK 3387 sau đó kết chuyển dần sang TK 515).
  • Bán hàng qua đại lý, ký gửi: Bên giao đại lý theo dõi qua TK 157, chỉ ghi nhận doanh thu khi đại lý thanh toán hoặc thông báo đã bán được hàng; bên nhận đại lý theo dõi hàng hóa trên tài khoản ngoài bảng TK 003 và ghi nhận hoa hồng được hưởng vào TK 511.
  • Hàng đổi hàng: Ghi nhận doanh thu xuất bán theo giá thị trường tương ứng với trị giá hàng hóa nhận về.
• Phương pháp tính giá vốn và phân bổ chi phí mua:
  • Công thức tính đơn giá bình quân gia quyền: $$\text{Đơn giá bình quân} = \frac{\text{Trị giá vốn tồn đầu kỳ} + \text{Trị giá vốn nhập trong kỳ}}{\text{Số lượng tồn đầu kỳ} + \text{Số lượng nhập trong kỳ}}$$
  • Công thức phân bổ chi phí thu mua cho hàng xuất kho: $$\text{Chi phí mua phân bổ} = \frac{\text{Chi phí mua tồn đầu kỳ} + \text{Chi phí mua phát sinh trong kỳ}}{\text{Trị giá mua tồn đầu kỳ} + \text{Trị giá mua nhập trong kỳ}} \times \text{Trị giá mua hàng xuất trong kỳ}$$
  • Công thức xác định hệ số giá hạch toán ($H$): $$H = \frac{\text{Trị giá vốn tồn đầu kỳ} + \text{Trị giá vốn nhập trong kỳ}}{\text{Trị giá hạch toán tồn đầu kỳ} + \text{Trị giá hạch toán nhập trong kỳ}}$$
• Hệ thống tài khoản và trình tự hạch toán:
  • Hạch toán doanh thu và giảm trừ: Sử dụng TK 511 (chi tiết 5111, 5112, 5113, 5118), TK 521 (chi tiết 5211 - Chiết khấu thương mại, 5212 - Hàng bán bị trả lại, 5213 - Giảm giá hàng bán).
  • Hạch toán giá vốn và chi phí: TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 641/6421 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
  • Hạch toán xác định kết quả kinh doanh: TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) kết chuyển doanh thu thuần bên Có, kết chuyển giá vốn và chi phí bên Nợ, số chênh lệch kết chuyển sang TK 421 (4212 - Lợi nhuận chưa phân phối năm nay).

Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Các khoản giảm trừ doanh thu
Lợi nhuận thuần từ HĐKD = (Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán) + Doanh thu HĐTC - Chi phí tài chính - Chi phí QLKD
Tổng lợi nhuận trước thuế = Lợi nhuận thuần từ HĐKD + Thu nhập khác - Chi phí khác
Lợi nhuận sau thuế TNDN = Tổng lợi nhuận trước thuế - Chi phí thuế TNDN

---

Chương II: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH thiết bị công nghiệp Việt Mỹ

Chương II đi sâu khảo sát tổ chức quản lý, bộ máy kế toán và quy trình thực tế hạch toán các nghiệp vụ bán hàng tại doanh nghiệp:

• Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý:
  • Cơ cấu gồm: Ban Giám đốc, Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh, Phòng Kỹ thuật bảo hành.
  • Ban Giám đốc thực hiện quyền điều hành chung; Phòng Kinh doanh xây dựng kế hoạch và thu hồi công nợ; Phòng Kỹ thuật bảo hành theo dõi máy móc và bảo dưỡng thiết bị; Phòng Kế toán quản lý tài chính và hạch toán số liệu.
• Tổ chức bộ máy kế toán:
  • Áp dụng mô hình tổ chức kế toán tập trung, toàn bộ chứng từ phát sinh từ các bộ phận đều chuyển về phòng kế toán duy nhất để xử lý.
  • Cơ cấu nhân sự gồm 4 vị trí: Kế toán trưởng (chỉ đạo chung, phân tích tài chính), Kế toán bán hàng (theo dõi nhập xuất tồn, chi tiết doanh thu và tính giá vốn), Kế toán thuế (kê khai thuế và theo dõi nghĩa vụ ngân sách), Thủ quỹ (quản lý quỹ tiền mặt theo phiếu thu, phiếu chi hợp lệ).
• Chế độ kế toán áp dụng tại doanh nghiệp:
  • Chế độ kế toán: Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006.
  • Niên độ kế toán: Từ 01/01 đến 31/12 hàng năm; đơn vị tiền tệ: Đồng Việt Nam (VND).
  • Phương pháp tính thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ.
  • Phương pháp tính khấu hao tài sản cố định: Phương pháp đường thẳng.
  • Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: Phương pháp kê khai thường xuyên.
  • Hình thức sổ kế toán: Nhật ký chung trên máy vi tính. Hàng ngày, kế toán nhập chứng từ gốc vào sổ Nhật ký chung và sổ chi tiết; cuối kỳ tổng hợp lên Sổ Cái, lập Bảng cân đối số phát sinh và lập Báo cáo tài chính.
  • Hệ thống báo cáo tài chính sử dụng: Bảng cân đối kế toán (Mẫu số B01 – DNN), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B02 – DNN), Bản thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu số B09 – DNN) và Bảng cân đối tài khoản (Mẫu số F01 – DNN).

Chỉ tiêu tài chính và quy mô	Đơn vị tính	Giá trị ghi nhận năm 2009
Tổng tài sản	đồng	486.960
Tổng doanh thu	đồng	3.000.000
Tổng tài sản cố định (TSCĐ)	đồng	80.860
Tổng tài sản lưu động (TSLĐ)	đồng	406.100
Tổng số cán bộ công nhân viên	Người	32
Thu nhập bình quân cán bộ CNV	đ/người/tháng	3.000
Tổng chi phí	đồng	1.000.000
Lợi nhuận trước thuế	đồng	1.000.000
Thuế và các khoản phải nộp nhà nước	đồng	343.000

• Quy trình hạch toán thực tế:
  • Doanh nghiệp sử dụng hệ thống chứng từ quy chuẩn: Phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, giấy báo có, hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, bảng kê bán lẻ.
  • Hệ thống sổ kế toán sử dụng: Sổ quỹ tiền mặt, sổ chi tiết tiền gửi ngân hàng, sổ theo dõi chi tiết nợ phải thu (TK 131), sổ VAT đầu vào (TK 133), sổ VAT đầu ra (TK 3331), sổ chi tiết doanh thu (TK 511), sổ chi phí (TK 642).
  • Doanh nghiệp không sử dụng TK 631 do áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên.

---

Chương III: Một số ý kiến đóng góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty TNHH thiết bị công nghiệp Việt Mỹ

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế tại Chương II, Chương III đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục hạn chế trong công tác kế toán bán hàng:

• Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ kế toán giữa bộ phận bán hàng, kho và phòng kế toán nhằm giảm thiểu độ trễ trong ghi nhận doanh thu và giá vốn.
• Hoàn thiện công tác theo dõi công nợ chi tiết khách hàng trên TK 131, tăng cường đôn đốc thu hồi nợ và trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định.
• Chuẩn hóa việc phân bổ chi phí thu mua và chi phí quản lý kinh doanh, bảo đảm việc tính giá vốn hàng bán và xác định kết quả kinh doanh cho từng nhóm hàng hóa được chính xác.
• Đẩy mạnh ứng dụng phần mềm kế toán tự động hóa thay cho việc ghi chép thủ công trên máy vi tính nhằm nâng cao năng suất xử lý dữ liệu và lập báo cáo quản trị kịp thời cho Ban Giám đốc.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả dữ liệu: Công trình tổng hợp đầy đủ các chỉ tiêu quy mô và kết quả hoạt động năm 2009 của đơn vị thực tập với quy mô 32 cán bộ công nhân viên, đạt tổng doanh thu 3.000.000 đồng, tổng chi phí 1.000.000 đồng, lợi nhuận trước thuế 1.000.000 đồng và đóng góp thuế cho ngân sách 343.000 đồng.
• Đóng góp về chuyên môn:
  • Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về các phương thức bán buôn, bán lẻ, bán hàng đại lý và trao đổi hàng hóa gắn liền với hệ thống tài khoản kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
  • Mô tả quy trình tổ chức bộ máy kế toán tập trung và hình thức sổ Nhật ký chung tại một doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ có quy mô tinh gọn.
  • Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hạch toán chi tiết doanh thu, giá vốn và chi phí sát với điều kiện vận hành thực tế của đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn thời gian thực tập của sinh viên tại doanh nghiệp, phạm vi khảo sát thực tế của chuyên đề tập trung chủ yếu vào hạch toán kế toán tài chính theo niên độ 2009, chưa mở rộng phân tích sâu các nghiệp vụ kế toán quản trị bán hàng hoặc đánh giá biên lợi nhuận phân tích theo từng nhóm khách hàng riêng biệt.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc thiết lập hệ thống kế toán quản trị chi phí bán hàng, xây dựng quy chế kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng - thu tiền và tích hợp phần mềm kế toán chuyên nghiệp trong môi trường kinh doanh số hóa.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản trị kinh doanh tại các trường đại học, cao đẳng khi xây dựng báo cáo thực tập tốt nghiệp hoặc khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh.
• Kế toán viên và nhà quản lý tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ đang áp dụng Chế độ Kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC (hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC kế thừa sau này) theo mô hình kế toán tập trung và hình thức ghi sổ Nhật ký chung.
• Người nghiên cứu cần tham khảo quy trình hạch toán đối ứng tài khoản chi tiết đối với các phương thức bán buôn vận chuyển thẳng, bán lẻ, gửi bán đại lý và bán hàng trả góp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và áp dụng chế độ kế toán gì?
Khóa luận nghiên cứu thực trạng tại Công ty TNHH thiết bị công nghiệp Việt Mỹ (văn bản có đề cập thông tin pháp lý của Công ty TNHH thương mại dịch vụ và xây dựng Đại Lâm). Doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ Tài chính.

2. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại công ty được thiết lập như thế nào?
Công ty tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung với một phòng kế toán duy nhất, gồm 4 chức danh: Kế toán trưởng, Kế toán bán hàng, Kế toán thuế và Thủ quỹ.

3. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kế toán hàng tồn kho và hình thức sổ kế toán nào?
Doanh nghiệp áp dụng phương pháp Kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho và áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung thực hiện trên máy vi tính.

4. Theo lý luận của chuyên đề, công thức xác định lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh được tính như thế nào?
Công thức được xác định như sau:
$\text{Lợi nhuận thuần từ HĐKD} = (\text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán}) + \text{Doanh thu HĐTC} - \text{Chi phí tài chính} - \text{Chi phí QLKD}$.

5. Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2009 của đơn vị được phản ánh qua các chỉ tiêu chính nào?
Theo bảng tổng hợp số liệu năm 2009 trong văn bản: Tổng tài sản đạt 486.960 đồng; Tổng TSCĐ: 80.860 đồng; Tổng TSLĐ: 406.100 đồng; Doanh thu: 3.000.000 đồng; Tổng chi phí: 1.000.000 đồng; Lợi nhuận trước thuế: 1.000.000 đồng; Thuế và nghĩa vụ nộp nhà nước: 343.000 đồng; Tổng số lao động: 32 người.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hoạt đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH thiết bị công nghiệp Việt Mỹ theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Công trình làm rõ mối quan hệ giữa các nghiệp vụ bán hàng, giá vốn, chi phí và lợi nhuận thông qua mô hình kế toán tập trung và hình thức sổ Nhật ký chung. Các giải pháp được đề xuất trong chuyên đề có giá trị thực tiễn, đóng góp vào việc hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Nguyễn Thị Hoạt KT6 – K1 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường ĐH Công Nghiệp HN 3 Khoa Kinh Tế CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƯƠNG MẠI 1. Sự cần thiết của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại. Ý nghĩa của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Trong quá trình tái sản xuất xã hội, các hoạt động sản xuất được coi là quan trọng, nó tạo ra sản phẩm để thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của xã hội, thực hiện mục đích của nền sản xuất xã hội.

Nhưng làm thế nào để sản phẩm đó được lưu thông từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng thì nó lại phải thông qua khâu tiêu thụ, thông qua quá trình bán hàng. Theo kinh tế chính trị học thì hàng hoá là một vật mà: Một là nó có thể thoả mãn nhu cầu nào đó của con người, hai là nó được sản xuất ra không phải là để cho người sản xuất ra nó tiêu dùng, mà để bán. Do vậy nghiệp vụ bán hàng là khâu rất quan trọng. Đây chính là quá trình đưa hàng từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng thông qua phương tiện mua - bán được thực hiện thông qua các đơn vị chuyên kinh doanh thương mại.

Quá trình bán hàng thực chất là sự tổng hợp của các hoạt động mua, bán, trao đổi sản phẩm hàng hoá phục vụ cho mục đích sản xuất và tiêu dùng xã hội. Trong đó, bán hàng là mục đích, còn mua hàng là phương tiện để đạt được mục đích. Đối với nền kinh tế quốc dân, đây chính là cầu nối từ nơi sản xuất tới nơi tiêu dùng, nó đảm nhận chức năng và nhiệm vụ điều tiết, lưu thông hàng hoá, có ảnh hưởng trực tiếp tới cân đối giữa các ngành, các đơn vị, các vùng và đáp ứng mọi đòi hỏi giữa cung - cầu hàng hoá trên thị trường. Các DN sản xuất, kinh doanh thương mại trong nền kinh tế thị trường không thể tồn tại và phát triển độc lập được nếu như không nhờ sự có mặt của các hoạt động trên.

Thực tế trong kinh doanh cho thấy, hàng hoá sản xuất ra được tiêu thụ nhanh chóng sẽ trực tiếp kích thích sản xuất phát triển, đẩy nhanh vòng quay của vốn, tăng lợi nhuận và chống lại mọi rủi ro cho bản thân doanh Nguyễn Thị Hoạt KT6 – K1 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường ĐH Công Nghiệp HN 4 Khoa Kinh Tế nghiệp. Quá trình quay vòng của vốn trong hoạt động thương mại được thể hiện thông qua công thức: T - H - T’ (Tiền - Hàng - Tiền). Trong đó, quá trình mua hàng: Tiền chuyển thành hàng, quá trình bán hàng: Hàng chuyển thành tiền. Về bản chất quá trình bán hàng là sự tổng hợp các hoạt động thuộc quá trình mua - bán, trao đổi - dự trữ sản phẩm hàng hoá.

Hàng hoá sản xuất ra là phục vụ cho nhu cầu của người mua, thông qua quá trình bán hàng thực hiện được giá trị và giá trị sử dụng của mình, giúp cho nhu cầu xã hội luôn luôn được đáp ứng kịp thời và sản xuất không ngừng phát triển. Trong hoạt động kinh doanh thương mại, thực hiện tốt khâu bán hàng là phương pháp hữu hiệu tăng doanh thu bán hàng và lợi nhuận của doanh nghiệp, tạo điều kiện tái đầu tư mở rộng quy mô kinh doanh. Vì vậy, kế toán được sử dụng như một công cụ sắc bén và có hiệu lực nhất để phản ánh khách quan và giám sát toàn diện hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng là một trong những nội dung chủ yếu của công tác kế toán trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại.

Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Để đáp ứng được yêu cầu quản lý về hàng hoá, bán hàng xác định kết quả bán hàng kế toán phải thực hiện các nhiệm vụ sau đây: - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình hiện có và tình hình biến động của từng loại sản phẩm, hàng hoá theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp. Đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng.

- Phản ánh kịp thời chính xác tình hình bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ. Ghi chép, phản ánh chính xác tổng giá trị thanh toán của hàng hoá bán ra bao gồm doanh thu bán hàng, thuế giá trị gia tăng Nguyễn Thị Hoạt KT6 – K1 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường ĐH Công Nghiệp HN 5 Khoa Kinh Tế đầu ra của từng nhóm mặt hàng, từng hoá đơn, từng khách hàng, từng đơn vị trực thuộc. - Xác định chính xác giá mua thực tế của lượng hàng đã tiêu thụ, đồng thời phân bổ chi phí thu mua cho hàng tiêu thụ nhằm xác định kết quả bán hàng. - Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động.

- Cung cấp thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Cung cấp thông tin cần thiết về tình hình bán hàng phục vụ cho việc chỉ đạo, điều hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Tham mưu cho lãnh đạo các giải pháp thúc đẩy quá trình bán hàng. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.

Với các doanh nghiệp thương mại, tổ chức tốt công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng sẽ tạo điều kiện phát triển kinh doanh, từng bước hạn chế thất thoát hàng hoá, phát hiện ra những hàng hoá chậm luân chuyển để có biện pháp xử lý đúng đắn nhằm thúc đẩy quá trình tuần hoàn vốn. Từ số liệu kế toán bán hàng cung cấp, chủ doanh nghiệp có thể đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch kinh doanh, giá vốn hàng bán và lợi nhuận. Dựa vào đó giúp chủ doanh nghiệp tìm và đưa ra các biện pháp tối ưu nhằm đảm bảo duy trì sự cân đối thường xuyên giữa nhập hàng và xuất hàng. Trong điều kiện hiện nay của nền kinh tế, các doanh nghiệp có nhiều mối quan hệ kinh tế với các đơn vị khác như liên doanh liên kết để thu hút vốn đầu tư, cho vay.

Khi đó kế toán không chỉ là công cụ của những nhà quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh mà còn là phương tiện kiểm tra giám sát những người chủ sở hữu doanh nghiệp, những người có quan hệ kinh tế và lợi ích ở doanh nghiệp như các nhà đầu tư, khi đó thông qua số liệu kế toán bán Nguyễn Thị Hoạt KT6 – K1 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường ĐH Công Nghiệp HN 6 Khoa Kinh Tế hàng và xác định kết quả bán hàng họ biết được khả năng tài chính của doanh nghiệp, năng lực kinh doanh của doanh nghiệp trên thương trường từ đó ra các quyết định đầu tư, cho vay hoặc liên kết làm ăn kinh doanh với doanh nghiệp. Lý luận chung về bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong các doanh nghiệp thương mại. Khái niệm về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Bán hàng: là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại.

Nó chính là quá trình chuyển giao quyền sỏ hữu về hàng hoá từ tay người bán sang người mua để nhận quyền sở hữu về tiền tệ hoặc quyền được đòi tiền ở người mua. Như vậy quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp có những đặc điểm sau: - Đó là sự mua bán có thoả thuận, doanh nghiệp đồng ý bán, khách hàng đồng ý mua, trả tiền và chấp nhận trả tiền. - Có sự thay đổi quyền sở hữu về hàng hoá từ doanh nghiệp sang cho khách hàng. - Doanh nghiệp giao một loại hàng hoá cho khách hàng và nhận lại từ khách hàng một khoản tiền hoặc một khoản nợ gọi là doanh thu bán hàng.

Số doanh thu này là cơ sở để doanh nghiệp xác định kết quả bán hàng của doanh nghiệp mình. Kết quả bán hàng là kết quả cuối cùng của các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ nhất định và được so sánh giữa một bên là tổng doanh thu và thu nhập với một bên là tổng chi phí của hoạt động kinh tế đã được thực hiện. Nếu doanh thu và thu nhập từ các hoạt động lớn hơn chi phí thì doanh nghiệp có lãi (lợi nhuận); ngược lại nếu doanh thu và thu nhập nhỏ hơn chi phí thì doanh nghiệp bị lỗ.  Mối quan hệ giữa bán hàng và xác định kết quả bán hàng.

Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh của doanh nghiệp còn xác định kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đơn vị quyết định Nguyễn Thị Hoạt KT6 – K1 Chuyên đề tốt nghiệp Luan van Trường ĐH Công Nghiệp HN 7 Khoa Kinh Tế tiêu thụ hàng hoá nữa hay không .Do đó có thể nói giữa bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối quan hệ mật thiết .Kết quả bán hàng là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để đạt được mục đích đó. Các phương thức bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Có nhiều phương thức bán hàng khác nhau, tuỳ vào yêu cầu đặc điểm kinh doanh, từng doanh nghiệp có thể lựa chọn và áp dụng cho phù hợp với doanh nghiệp mình. Phương thức bán buôn hàng hoá.

a)Phương thức bán buôn hàng hoá qua kho.  Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp : Theo hình thức này, căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, bên mua cử đại diện đến nhận hàng tại kho (địa điểm giao hàng) của doanh nghiệp. Doanh nghiệp xuất hàng từ kho để giao trực tiếp cho người mua do bên mua uỷ nhiệm đến nhận hàng trực tiếp. Khi nhận hàng xong, người nhận hàng ký xác nhận vào hoá đơn bán hàng (GTGT) do người bán lập và hàng đó được xác định là đã tiêu thụ.

Còn việc thanh toán tiền bán hàng với bên mua tuỳ thuộc vào hợp đồng đã ký giữa hai bên.