Tiểu luận về huy động vốn bằng tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn

Huy động vốn là hoạt động cốt lõi của các ngân hàng thương mại, trong đó tiền gửi tiết kiệm đóng… 73 trang · Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh · 2015.

• Tác giả: Nguyễn Lê Diệu Thơ
• Người hướng dẫn: GVC - ThS. Nguyễn Triều Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Kinh Doanh
• Đề tài: Pháp Luật Về Huy Động Vốn Bằng Nhận Tiền Gửi Tiết Kiệm Và Thực Tiễn Áp Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. HỒ CHÍ MINH

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ HUY ĐỘNG VỐN BẰNG NHẬN TIỀN GỬI TIẾT KIỆM CỦA CÁC NHTM Ở VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề lý luận chung về huy động vốn trong lĩnh vực ngân hàng
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của huy động vốn, nguồn vốn huy động trong NHTM
• 1.1.2. Các hình thức huy động vốn của NHTM
• 1.2. Pháp luật Việt Nam về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các NHTM
• 1.2.1. Tổng quan hệ thống pháp luật Việt Nam về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các NHTM
• 1.2.2. Nội dung pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm
• 1.3. Quản lý nhà nước đối với hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của các NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN HUY ĐỘNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 2.1. Tổng quan hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.1.1. Giới thiệu Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.1.2. Quy định nhận TGTK ở Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.2. Đánh giá áp dụng pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm ở Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.2.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.2. Một số hạn chế, vướng mắc
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC, ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HUY ĐỘNG VỐN BẰNG NHẬN TIỀN GỬI TIẾT KIỆM CỦA CÁC NHTM Ở VIỆT NAM
• 3.1. Đánh giá chung pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các NHTM ở Việt Nam
• 3.1.1. Đánh giá pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm
• 3.1.2. Đánh giá về cơ chế bảo hiểm tiền gửi
• 3.2. Phân tích nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp khắc phục
• 3.2.1. Lựa chọn một cơ chế điều chỉnh lãi suất phù hợp với thị trường tài chính Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
• 3.2.2. Sửa đổi một số quy định của pháp luật dân sự về hợp đồng vay vốn
• 3.2.3. Sửa đổi quy định pháp luật về tỷ lệ đảm bảo an toàn cho hoạt động huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm
• 3.2.4. Về bảo hiểm tiền gửi
• 3.2.5. Một số đề xuất khác
• PHẦN KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Huy Động Vốn qua Tiền Gửi Tiết Kiệm

Huy động vốn là hoạt động cốt lõi của các ngân hàng thương mại, trong đó tiền gửi tiết kiệm đóng vai trò quan trọng. Huy động vốn cho phép ngân hàng có nguồn lực để cung cấp dịch vụ ngân hàng và đầu tư tài chính, góp phần vào sự phát triển kinh tế. Tiền gửi tiết kiệm là kênh tiết kiệm phổ biến, mang lại lợi suất tiền gửi cho khách hàng ngân hàng và nguồn vốn ổn định cho ngân hàng. Pháp luật về huy động vốn qua tiền gửi tiết kiệm nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả cho hoạt động này, bảo vệ quyền lợi của khách hàng và ổn định hệ thống ngân hàng.

1.1. Vai trò của Tiền Gửi Tiết Kiệm trong Huy động Vốn

Tiền gửi tiết kiệm là một trong những hình thức gửi tiền quan trọng nhất của ngân hàng thương mại. Nguồn vốn từ tiền gửi tiết kiệm mang tính ổn định cao hơn so với tiền gửi không kỳ hạn, giúp ngân hàng chủ động hơn trong việc quản lý tài chính và cung cấp dịch vụ ngân hàng.

1.2. Pháp Luật về Huy động Vốn qua Tiền Gửi Tiết Kiệm

Pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng về hoạt động huy động vốn của ngân hàng, đặc biệt là thông qua tiền gửi tiết kiệm. Hệ thống pháp luật này bao gồm các luật như Luật các Tổ chức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước, và các văn bản hướng dẫn liên quan. Các quy định này tập trung vào lãi suất tiền gửi, hình thức gửi tiền, bảo hiểm tiền gửi, và trách nhiệm của ngân hàng trong việc bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.

II. Thực tiễn Huy Động Vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn

Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần lớn tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn từ người dân và doanh nghiệp. Ngân hàng Sài Gòn cung cấp đa dạng hình thức gửi tiền để đáp ứng nhu cầu tiết kiệm đa dạng của khách hàng. Bài viết phân tích thực trạng huy động vốn qua tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Sài Gòn, đánh giá những kết quả đạt được, cũng như những khó khăn, vướng mắc mà ngân hàng gặp phải.

2.1. Sản phẩm Tiền Gửi Tiết Kiệm tại SCB

Ngân hàng Sài Gòn cung cấp nhiều sản phẩm tiền gửi tiết kiệm hấp dẫn với lãi suất cạnh tranh và nhiều kỳ hạn linh hoạt. Khách hàng ngân hàng có thể lựa chọn hình thức gửi tiền phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của mình.

2.2. Đánh giá Hiệu quả Huy động Vốn tại SCB

Ngân hàng Sài Gòn đã đạt được những thành công nhất định trong hoạt động huy động vốn qua tiền gửi tiết kiệm. Tuy nhiên, ngân hàng cũng đối mặt với một số thách thức như cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại khác và biến động của thị trường tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Huy động vốn giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại, bảo đảm nguồn lực tài chính để cung ứng tín dụng cho nền kinh tế quốc dân. Sau giai đoạn suy thoái và khủng hoảng kinh tế khu vực cũng như toàn cầu, các tổ chức tín dụng tại Việt Nam phải đối mặt với nhiều áp lực thanh khoản và biến động lãi suất. Thực tế này đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước phải thiết lập một hành lang pháp lý an toàn, minh bạch, vừa giảm thiểu rủi ro hệ thống, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân.

Trong các kênh huy động vốn, nhận tiền gửi tiết kiệm là hình thức chiếm tỷ trọng lớn và mang tính ổn định cao. Khóa luận tốt nghiệp "Pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn" do sinh viên Nguyễn Lê Diệu Thơ thực hiện tại Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (năm 2015), dưới sự hướng dẫn khoa học của GVC - ThS. Nguyễn Triều Hoa, tập trung làm rõ khung pháp lý điều chỉnh hoạt động này và thực trạng thực thi tại một ngân hàng thương mại cổ phần đang trong quá trình tái cấu trúc toàn diện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ:

1. Xem xét một cách tổng quát và có hệ thống về pháp luật huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các ngân hàng thương mại trên cơ sở hệ thống lý luận cơ bản.
2. Thông qua việc phân tích đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm, khảo sát thực tiễn áp dụng các quy định đó tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB) để chỉ ra những thuận lợi, tồn tại, hạn chế, khó khăn gặp phải trong thi hành pháp luật và nguyên nhân của thực trạng đó.
3. Tìm kiếm, đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả điều chỉnh của pháp luật đối với hoạt động huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hệ thống quy định pháp luật điều chỉnh quan hệ huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm và các quan hệ kinh tế - pháp lý phát sinh trong quá trình áp dụng tại thực tiễn ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung vào hệ thống pháp luật Việt Nam và thực tiễn triển khai tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB). Phạm vi thời gian khảo sát từ năm 2012 đến năm 2014 (đầu năm 2015) — giai đoạn ngân hàng này thực hiện Đề án tái cơ cấu toàn diện sau khi hoàn tất hợp nhất 3 ngân hàng.

---

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiếp cận quan hệ gửi tiền gửi tiết kiệm dưới góc độ pháp lý kinh doanh và lý luận ngân hàng. Bản chất của quan hệ gửi tiền gửi tiết kiệm được xác định là một dạng quan hệ hợp đồng vay nợ đặc thù: được thiết lập trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, có sự chuyển giao quyền sở hữu một khoản tiền từ người gửi sang ngân hàng để quản lý, sử dụng và ngân hàng có nghĩa vụ hoàn trả đầy đủ gốc, lãi khi đến hạn hoặc khi có yêu cầu. Mẫu hợp đồng (giấy đề nghị gửi tiền) do ngân hàng phát hành mang tính nghiệp vụ chuyên biệt nhằm tối ưu hóa thủ tục giao dịch.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được sử dụng làm cơ sở phân tích bao gồm hai nhóm chính:

• Nhóm quy phạm pháp luật chung: Bộ luật Dân sự năm 2005 (đặc biệt là các quy định về hợp đồng vay tài sản, quyền sở hữu, thừa kế) và Luật Hôn nhân và Gia đình.
• Nhóm quy phạm pháp luật chuyên ngành: Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010 (Luật số 46/2010/QH12); Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (Luật số 47/2010/QH12); Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2012 (Luật số 06/2012/QH13); Quy chế về tiền gửi tiết kiệm ban hành kèm theo Quyết định số 1160/2004/QĐ-NHNN và Quyết định số 47/2006/QĐ-NHNN; Thông tư số 04/2011/TT-NHNN quy định áp dụng lãi suất rút tiền gửi trước hạn; Thông tư số 02/2011/TT-NHNN quy định trần lãi suất huy động; Thông tư số 36/2014/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn; Quyết định số 581/2003/QĐ-NHNN về quy chế dự trữ bắt buộc; Nghị định số 96/2014/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng; cùng các văn bản hướng dẫn về hạn mức bảo hiểm tiền gửi (Nghị định số 89/1999/NĐ-CP và Nghị định số 109/2005/NĐ-CP).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm: phương pháp phân tích - tổng hợp các quy phạm pháp luật và lý thuyết tài chính ngân hàng; phương pháp thống kê mô tả số liệu hoạt động kinh doanh; phương pháp so sánh - đối chiếu giữa các văn bản pháp luật với nhau (giữa luật chung và luật chuyên ngành, giữa các văn bản dưới luật) và phương pháp chứng minh từ thực tiễn hoạt động của ngân hàng thương mại. Nguồn dữ liệu sử dụng là hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, các báo cáo tài chính, quy định nội bộ của SCB, cùng dữ liệu thống kê ngân hàng trong giai đoạn 2012–2014.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung và pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các NHTM ở Việt Nam

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về nguồn vốn huy động trong ngân hàng thương mại. Tác giả chỉ rõ vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn kinh doanh nhưng mang tính nhạy cảm cao đối với giá cả (lãi suất) và phần lớn là nguồn vốn mang tính thụ động từ phía khách hàng. Các hình thức huy động vốn cơ bản gồm: tài khoản tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm (không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm gửi góp, tiết kiệm bậc thang), phát hành giấy tờ có giá (chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu ngân hàng) và các khoản vay phi tiền gửi (vay tái cấp vốn từ NHNN, vay thị trường liên ngân hàng, vay tổ chức tài chính quốc tế). Hoạt động này chịu tác động từ các nhóm nhân tố chủ quan (chiến lược kinh doanh, mạng lưới, uy tín, chính sách bảo hiểm tiền gửi, công nghệ thông tin, năng lực nhân sự) và nhân tố khách quan (môi trường kinh tế vĩ mô, lạm phát, khung pháp lý, thu nhập và thói quen tiết kiệm của dân cư).

Về mặt pháp lý, chương này phân tích sự dịch chuyển từ mô hình ngân hàng một cấp sang hệ thống ngân hàng hai cấp. Dưới góc độ Luật Các TCTD năm 2010 (khoản 13 Điều 4, các điều 98, 99, 100), hoạt động nhận tiền gửi được chuẩn hóa theo nguyên tắc hoàn trả đầy đủ gốc và lãi theo thỏa thuận. Các nội dung pháp lý cốt lõi của giao dịch tiền gửi tiết kiệm theo Quyết định 1160/2004/QĐ-NHNN và Quyết định 47/2006/QĐ-NHNN được làm rõ:

• Chủ thể gửi tiền: Cá nhân Việt Nam và cá nhân nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam (đối với VNĐ), cá nhân cư trú (đối với ngoại tệ); điều kiện năng lực hành vi dân sự từ đủ 18 tuổi trở lên hoặc từ 15 đến dưới 18 tuổi có tài sản riêng.
• Thẻ tiết kiệm: Chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu với đầy đủ các nội dung bắt buộc như thông tin chủ sở hữu, số tiền, kỳ hạn, lãi suất, phương thức trả lãi, chữ ký đại diện TCTD và chữ ký giao dịch viên.
• Quyền và nghĩa vụ: Quyền được thanh toán gốc lãi, chuyển quyền sở hữu, để lại thừa kế, ủy quyền, cầm cố thẻ tiết kiệm; nghĩa vụ thông báo mất thẻ, nghĩa vụ tuân thủ quy định rút trước hạn. Nghĩa vụ của ngân hàng trong việc bảo đảm an toàn số dư, giữ bí mật thông tin tài khoản và chịu trách nhiệm khi có lỗi kỹ thuật hoặc quản lý.
• Quản lý nhà nước: Thiết lập các giới hạn bảo đảm an toàn hoạt động (tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, tỷ lệ cấp tín dụng so với tổng tiền gửi, giới hạn góp vốn, dự phòng rủi ro theo Điều 126-135 Luật Các TCTD 2010 và Thông tư 36/2014/TT-NHNN); cơ chế dự trữ bắt buộc (Quyết định 581/2003/QĐ-NHNN); chế độ bảo hiểm tiền gửi bắt buộc (Luật BHTG 2012); thanh tra, giám sát, kiểm soát đặc biệt (Điều 146) và chế tài xử phạt vi phạm hành chính (Nghị định 96/2014/NĐ-CP).

Nhóm quy định quản lý	Căn cứ pháp lý chủ yếu	Nội dung kiểm soát chính
Giới hạn an toàn hoạt động	Luật Các TCTD 2010 (Điều 126-135), Thông tư 36/2014/TT-NHNN	Tỷ lệ an toàn vốn, giới hạn cấp tín dụng, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung/dài hạn
Dự trữ bắt buộc	Quyết định số 581/2003/QĐ-NHNN	Duy trì số dư bình quân bắt buộc tại tài khoản mở ở NHNN
Bảo hiểm tiền gửi	Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012 (Luật số 06/2012/QH13)	Bắt buộc tham gia đối với TCTD nhận tiền gửi cá nhân
Xử lý vi phạm	Nghị định số 96/2014/NĐ-CP	Chế tài phạt tiền đối với hành vi vi phạm trần lãi suất, niêm yết, BHTG

---

Chương 2: Thực tiễn huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn

Chương 2 mô tả thực trạng vận hành tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB). SCB hoạt động theo Giấy phép số 238/GP-NHNN ngày 26/12/2011, là pháp nhân được hợp nhất từ 3 ngân hàng thương mại cổ phần: Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB cũ), Ngân hàng TMCP Đệ Nhất (Ficombank) và Ngân hàng TMCP Việt Nam Tín Nghĩa (TinNghiaBank), chính thức hoạt động từ ngày 01/01/2012. Đến thời điểm nghiên cứu, ngân hàng sở hữu mạng lưới khoảng 230 điểm giao dịch trên cả nước và đang trong giai đoạn triển khai Đề án tái cơ cấu toàn diện 3 năm 2012–2014.

Quy định giao dịch tiền gửi tiết kiệm nội bộ của SCB quy định mức gửi tối thiểu là 500.000 VNĐ hoặc 20 USD (hoặc ngoại tệ tương đương). Cơ chế thanh toán gốc và lãi thực hiện theo nguyên tắc "gửi loại tiền nào rút loại tiền đó", ngoại tệ lẻ được quy đổi ra VNĐ theo tỷ giá mua chuyển khoản; không chuyển đổi từ tiết kiệm VNĐ sang ngoại tệ trừ trường hợp pháp luật cho phép. Quy định về ngày đến hạn hoặc ngày trả lãi định kỳ rơi vào ngày nghỉ, ngày lễ sẽ được dời sang ngày làm việc liền kề tiếp theo và tính thêm lãi cho những ngày nghỉ này.

Quy trình phát triển sản phẩm tiền gửi tại SCB do Phòng Sản phẩm cá nhân chủ trì, phối hợp với Phòng Kế toán, Phòng Pháp chế, Khối Kinh doanh tiền tệ, Khối Quản lý rủi ro và Khối Công nghệ thông tin để xây dựng biểu mẫu, bảo đảm khả năng hạch toán và kiểm soát rủi ro trước khi ban hành. Danh mục sản phẩm bao gồm: Tiết kiệm có kỳ hạn thông thường, Tiết kiệm không kỳ hạn thông thường, Tiết kiệm sinh lợi mỗi ngày, Tích lũy Phúc An Khang, các chương trình tiết kiệm có khuyến mại theo thời vụ và Tiền gửi online.

Quy mô huy động vốn của SCB ghi nhận sự tăng trưởng trong giai đoạn tái cơ cấu: đến ngày 30/09/2014, tổng nguồn vốn huy động đạt 139.410,1 tỷ đồng, tăng 10.577,7 tỷ đồng (tương ứng tăng 8,2%) so với cuối năm 2013. Cơ cấu tiền gửi khách hàng năm 2012 được ghi nhận cụ thể như sau:

Khoản mục tiền gửi tại SCB	Số tiền năm 2012 (Triệu đồng)
Tiền gửi không kỳ hạn	13.957
Tiền gửi có kỳ hạn	93.368
Tiền gửi vốn chuyên dùng	4.461
Tiền gửi đảm bảo thanh toán	56,2
Tổng cộng tiền gửi khách hàng (2012)	107.469

Bên cạnh kết quả xây dựng quy trình chặt chẽ và tăng trưởng số dư, tác giả chỉ ra 7 nhóm hạn chế, vướng mắc pháp lý nảy sinh từ thực tiễn áp dụng:

1. Cơ chế trần lãi suất (Thông tư 02/2011/TT-NHNN): Can thiệp hành chính khiến các ngân hàng cổ phần tầm trung như SCB khó cạnh tranh với ngân hàng lớn, làm giảm tính linh hoạt và giảm sức hút của kênh tiền gửi so với các kênh huy động khác của doanh nghiệp (như trái phiếu không bị áp trần).
2. Xung đột giữa luật chung và luật chuyên ngành về rút trước hạn: Điều 16 Quyết định 1160/2004/QĐ-NHNN cho phép người gửi tiền rút trước hạn, trong khi Điều 473 Bộ luật Dân sự 2005 quy định bên cho vay không được yêu cầu trả lại tài sản trước thời hạn. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật chưa quy định rõ nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành khi có sự mâu thuẫn này.
3. Mâu thuẫn nội tại trong các văn bản chuyên ngành: Quyết định 1160/2004/QĐ-NHNN cho phép chuyển ngày thanh toán trùng ngày nghỉ sang ngày làm việc tiếp theo; một số sản phẩm của SCB cho phép rút vào ngày làm việc trước ngày nghỉ. Tuy nhiên, Thông tư 04/2011/TT-NHNN lại bắt buộc áp dụng mức lãi suất không kỳ hạn thấp nhất khi rút trước hạn, gây xung đột trong cách tính lãi khi khách hàng rút vào ngày làm việc liền kề trước kỳ nghỉ.
4. Vướng mắc về sở hữu, hôn nhân và thừa kế: Nghĩa vụ giữ bí mật thông tin số dư theo quy định ngành gây trở ngại khi xử lý phân chia tài sản chung trong ly hôn hoặc xác định di sản thừa kế chưa được định đoạt trong di chúc theo Bộ luật Dân sự và Luật Hôn nhân và Gia đình.
5. Thiếu khung pháp lý chi tiết cho sản phẩm tiền gửi mới: Điều 14 Quyết định 1160/2004/QĐ-NHNN chỉ phân loại tiền gửi theo kỳ hạn và không kỳ hạn một cách sơ lược. Các sản phẩm hiện đại (tiền gửi tích lũy, tiền gửi online, tiết kiệm qua ATM, tài khoản chuyển hóa) thiếu hướng dẫn chi tiết, dẫn đến e ngại rủi ro pháp lý khi triển khai.
6. Bất cập trong cầm cố thẻ tiết kiệm: Khách hàng có nhu cầu tài chính đột xuất muốn cầm cố thẻ tiết kiệm để vay vốn lại bị ràng buộc bởi quy định tín dụng phải chứng minh mục đích sử dụng vốn vay hợp pháp, tạo rào cản hành chính không cần thiết.
7. Bất cập về chính sách bảo hiểm tiền gửi: Hạn mức chi trả bảo hiểm tối đa 50 triệu đồng (theo Nghị định 89/1999/NĐ-CP và Nghị định 109/2005/NĐ-CP) là quá thấp, không đủ tạo sự an tâm cho người gửi tiền quy mô lớn tại các NHTM cổ phần.

---

Chương 3: Đánh giá và đề xuất một số giải pháp khắc phục, định hướng hoàn thiện pháp luật về huy động vốn bằng nhận tiền gửi tiết kiệm của các NHTM ở Việt Nam

Trên cơ sở đánh giá tổng hợp các điểm nghẽn pháp lý ở Chương 2, Chương 3 đưa ra các nhóm giải pháp định hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật:

• Cơ chế điều chỉnh lãi suất: Kiến nghị từng bước dỡ bỏ hoặc nới lỏng cơ chế trần lãi suất hành chính khi thanh khoản hệ thống đã dư thừa, trả việc định giá vốn về cho quy luật cung - cầu thị trường tiền tệ.
• Hoàn thiện pháp luật dân sự về hợp đồng vay: Sửa đổi, bổ sung Bộ luật Dân sự để minh thị thừa nhận tính đặc thù của quan hệ tiền gửi ngân hàng (quyền rút vốn trước hạn kèm điều kiện lãi suất thỏa thuận) hoặc bổ sung quy tắc ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành trong Luật Các tổ chức tín dụng.
• Quy định về tỷ lệ an toàn: Tiếp tục chuẩn hóa và cập nhật các chỉ số giới hạn an toàn theo Thông tư 36/2014/TT-NHNN, bảo đảm cân đối giữa an toàn thanh khoản và hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.
• Đổi mới chính sách Bảo hiểm tiền gửi:
  • Nâng hạn mức chi trả bảo hiểm: Đề xuất mức chi trả tương đương 5–6 lần thu nhập bình quân đầu người (tham khảo mô hình của Thái Lan, Philippines, Hoa Kỳ) thay vì mức cố định 50 triệu đồng vốn đã lạc hậu.
  • Chuyển đổi mô hình phí bảo hiểm: Triển khai thu phí bảo hiểm trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro của từng TCTD (theo Luật BHTG 2012) kết hợp với các tổ chức định mức tín nhiệm độc lập thay cho cơ chế phí đồng hạng.
  • Mở rộng phạm vi bảo hiểm sang tiền gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ của cá nhân nhằm khơi thông dòng kiều hối và ngoại tệ nhàn rỗi trong dân cư.
  • Nâng cao vị thế pháp lý và năng lực giám sát độc lập của tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.
• Các giải pháp bổ trợ khác: Ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý tài khoản tiền gửi tiết kiệm liên quan đến thừa kế, tranh chấp hôn nhân; xây dựng quy chế pháp lý rõ ràng điều chỉnh các phương thức gửi tiền điện tử, tiền gửi online và tiết kiệm qua máy giao dịch tự động.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn liền với hệ thống dữ liệu pháp lý và thực tiễn:

• Kết quả dữ liệu: Cung cấp bức tranh thực tế về tăng trưởng nguồn vốn tại SCB giai đoạn sau hợp nhất (tổng vốn huy động đạt 139.410,1 tỷ đồng vào tháng 9/2014; tổng tiền gửi khách hàng năm 2012 đạt 107.469 triệu đồng, trong đó tiền gửi có kỳ hạn chiếm áp đảo với 93.368 triệu đồng).
• Phát hiện pháp lý: Nhận diện và phân tích chi tiết 7 xung đột pháp lý điển hình giữa Bộ luật Dân sự 2005, Luật Các TCTD 2010, Luật BHTG 2012 và các thông tư, quyết định của NHNN (Quyết định 1160, Thông tư 04/2011/TT-NHNN, Thông tư 02/2011/TT-NHNN).
• Hệ thống giải pháp: Đề xuất lộ trình dỡ bỏ trần lãi suất, nâng hạn mức bảo hiểm tiền gửi lên mức tương đương 5–6 lần thu nhập bình quân đầu người, áp dụng cơ chế phí BHTG theo rủi ro và đồng bộ hóa các quy định về di sản thừa kế là sổ tiết kiệm.
• Đóng góp học thuật: Đóng góp góc nhìn thực tế từ mô hình ngân hàng thương mại cổ phần tái cấu trúc sau sáp nhập, làm rõ khoảng cách giữa các quy định lý thuyết trong văn bản quản lý nhà nước và thực tiễn vận hành sản phẩm tiền gửi tiết kiệm tại quầy giao dịch.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được hoàn thành vào đầu năm 2015 nên tồn tại một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu:

• Dữ liệu thực chứng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn chủ yếu phản ánh giai đoạn 3 năm đầu của Đề án tái cơ cấu (2012 – tháng 9/2014), chưa phản ánh toàn diện kết quả sau khi kết thúc toàn bộ lộ trình tái cơ cấu.
• Hệ thống văn bản pháp luật phân tích dựa trên nền tảng Bộ luật Dân sự 2005, Luật Các TCTD 2010 và các quy chế tiền gửi thời điểm 2014; chưa cập nhật các sửa đổi của Bộ luật Dân sự 2015 hay Thông tư 48/2018/TT-NHNN thay thế Quy chế 1160 sau này.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Theo dõi tác động dài hạn của Thông tư 36/2014/TT-NHNN về giới hạn an toàn vốn đối với khả năng huy động vốn của các ngân hàng sau tái cơ cấu; nghiên cứu khung pháp lý toàn diện cho hoạt động huy động vốn bằng công nghệ số và ngân hàng điện tử.

---

Giá trị tham khảo

Công trình nghiên cứu có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên ngành Luật Kinh tế, Luật Tài chính - Ngân hàng: Nguồn tài liệu tham khảo trong việc phân tích cấu trúc pháp lý của hợp đồng tiền gửi tiết kiệm, các điểm xung đột giữa luật chung (dân sự) và luật chuyên ngành (ngân hàng).
• Bộ phận Pháp chế và Phát triển sản phẩm tại các NHTM: Tham khảo quy trình xây dựng sản phẩm tiền gửi cá nhân, quy tắc xử lý ngày nghỉ/lễ trong tái tục sổ tiết kiệm, và các biện pháp phòng ngừa rủi ro pháp lý khi xử lý thừa kế, ly hôn hoặc rút trước hạn.
• Cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở thực tiễn để đánh giá tác động của công cụ trần lãi suất hành chính, cơ chế phí bảo hiểm tiền gửi theo mức độ rủi ro và sự cần thiết phải nâng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả chỉ ra mâu thuẫn nào giữa quy định rút tiền gửi tiết kiệm trước hạn của Ngân hàng Nhà nước và Bộ luật Dân sự 2005?
Điều 16 Quyết định số 1160/2004/QĐ-NHNN cho phép người gửi tiền được rút tiền gửi tiết kiệm trước hạn (theo thỏa thuận và hưởng lãi suất phù hợp). Ngược lại, Điều 473 Bộ luật Dân sự 2005 quy định bên cho vay không có quyền yêu cầu bên vay trả lại tài sản trước thời hạn đối với hợp đồng vay có kỳ hạn. Việc thiếu quy tắc phân định rõ thẩm quyền áp dụng luật chuyên ngành trong trường hợp xung đột với luật chung khiến các ngân hàng gặp lúng túng về mặt căn cứ pháp lý.

2. Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) xử lý ngày đến hạn thanh toán tiền gửi tiết kiệm trùng vào ngày nghỉ hoặc ngày lễ như thế nào?
Theo quy chế nội bộ của SCB, nếu ngày đến hạn thanh toán hoặc ngày trả lãi định kỳ trùng vào ngày nghỉ, ngày lễ, ngân hàng sẽ thực hiện chi trả vào ngày làm việc liền kề tiếp theo. Kỳ hạn gửi của khách hàng được tự động kéo dài và tính thêm lãi suất cho các ngày nghỉ, ngày lễ đó.

3. Tại thời điểm tác giả nghiên cứu, hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi được áp dụng ở mức bao nhiêu và tác giả kiến nghị thay đổi thế nào?
Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tối đa tại thời điểm đó là 50 triệu đồng (gồm cả gốc và lãi) cho mỗi cá nhân tại một tổ chức tham gia bảo hiểm theo Nghị định 89/1999/NĐ-CP và Nghị định 109/2005/NĐ-CP. Tác giả đánh giá mức này quá thấp (khi 8/10 người gửi vượt mức 50 triệu đồng) và đề xuất nâng hạn mức lên mức tương đương 5–6 lần thu nhập bình quân đầu người.

4. Quy trình phát triển sản phẩm tiền gửi tiết kiệm tại SCB có sự tham gia của những đơn vị chức năng nào?
Sản phẩm tiền gửi do Phòng Sản phẩm cá nhân chủ trì nghiên cứu nhu cầu và soạn thảo thể lệ; sau đó phối hợp lấy ý kiến phản biện từ Phòng Kế toán (xác nhận hạch toán), Phòng Pháp chế (rà soát pháp lý), Khối Kinh doanh tiền tệ, Khối Quản lý rủi ro, Khối Công nghệ thông tin (bảo đảm vận hành kỹ thuật) và các đơn vị kinh doanh trước khi trình duyệt ban hành.

5. Điều kiện về chủ thể cá nhân tham gia gửi tiền gửi tiết kiệm theo phân tích trong khóa luận gồm những gì?
Chủ thể gửi tiền bằng VNĐ gồm cá nhân Việt Nam và cá nhân nước ngoài sinh sống, hoạt động hợp pháp tại Việt Nam; tiền gửi ngoại tệ áp dụng cho cá nhân cư trú. Về năng lực hành vi, cá nhân từ đủ 18 tuổi trở lên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự; cá nhân từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi phải có tài sản riêng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự; người chưa thành niên hoặc mất/hạn chế năng lực hành vi dân sự phải thực hiện giao dịch thông qua người giám hộ hoặc đại diện theo pháp luật.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Lê Diệu Thơ đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và các quy định pháp luật điều chỉnh nghiệp vụ huy động vốn bằng tiền gửi tiết kiệm của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Thông qua việc khảo sát thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn trong giai đoạn tái cơ cấu 2012–2014, công trình đã chỉ rõ những bất cập về cơ chế trần lãi suất, hạn mức bảo hiểm tiền gửi và sự xung đột giữa văn bản luật chuyên ngành với luật dân sự. Các kiến nghị hoàn thiện pháp luật được đề xuất có tính khả thi, đóng góp cơ sở dữ liệu thực tiễn cho việc nghiên cứu và hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ HUY ĐỘNG VỐN BẰNG NHẬN TIỀN GỬI TIẾT KIỆM CỦA CÁC NHTM Ở VIỆT NAM 1.1Những vấn đề lý luận chung về huy động vốn trong lĩnh vực ngân hàng 1.1Khái niệm, đặc điểm, vai trò của huy động vốn, nguồn vốn huy động của NHTM HĐV trong lĩnh vực NH là việc NHTM đi vay tiền trong một thời gian từ các chủ sở hữu và có trách nhiệm hoàn trả cả vốn và lãi khi đến hạn hoặc khi chủ sở hữu có nhu cầu rút vốn. Thông qua hoạt động này, chu chuyển vốn của nền kinh tế được dễ dàng, thuận tiện hơn, nền kinh tế có thêm một kênh thu hút các nguồn vốn nhàn rỗi khác nhau trong dân cư nhằm đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội. Để nâng cao sức cạnh tranh, hiệu quả, sinh lợi cao và an toàn hoạt động, NHTM phải HĐV đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu kinh doanh của NH với chi phí hợp lý. Vốn huy động là những khoản tiền, tài sản của các chủ sở hữu khác nhau trong xã hội mà NHTM được phép thu hút và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả đầy đủ và đúng hạn cả gốc và lãi.

Tuy không ổn định nhưng đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn kinh doanh của NHTM, là cơ sở để NHTM tổ chức mọi hoạt động kinh doanh. Vốn huy động bao gồm: - Tiền gửi không kỳ hạn của các cá nhân, tổ chức; - Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn; - TGTK có kỳ hạn; - Tiền phát hành các GTCG (chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu NH.) 5 Tieu luan - Các khoản vay phi tiền gửi (vay vốn trên thị trường tiền tệ) Nét đặc thù của tất cả các nguồn vốn trên là tính nhạy cảm với giá cả của chúng. Các NH muốn tiếp cận các nguồn vốn này cần cung cấp mức LS cạnh tranh, thậm chí trong một số trường hợp, NH có thể tạm thời nâng cao mức LS huy động so với LS thị trường hiện hành cho đến khi đủ vốn đáp ứng nhu cầu tín dụng của mình. Đối với các NHTM, nguồn vốn tiền gửi chủ yếu là các nguồn vốn thụ động.

KH chủ động đến gửi tiền vào NH vì muốn sinh lợi đồng tiền họ có và/hoặc để có những tiện ích hay các dịch vụ khác được NH cung ứng (chủ yếu là an toàn và LS). Ngược lại, các khoản vay phi tiền gửi là nguồn vốn phải đi mua.2 Các hình thức huy động vốn của NHTM: 1.1 Huy động từ tài khoản tiền gửi: thường bao gồm: - Tài khoản tiền gửi không kỳ hạn: KH gửi tiền vào tài khoản này để hưởng dịch vụ thanh toán của NH và họ có thể rút ra khi muốn. LS trả cho loại này rất thấp, thậm chí không có mà KH còn phải trả phí duy trì tài khoản. - Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn: KH gửi tiền vào mục đích là sinh lời, khi gửi KH có thỏa thuận thời gian rút tiền, và KH không được phép rút tiền trước thời hạn.

Tuy nhiên, nhằm hấp dẫn KH, NH có thể cho phép KH rút tiền trước kỳ hạn với hình thức trả lãi phù hợp. - TGTK không kỳ hạn: KH gửi tiền vì mục tiêu an toàn và sinh lợi (an toàn quan trọng hơn). - TGTK có kỳ hạn: dành cho KH có tiền tạm thời nhàn rỗi và thiết lập được kế hoạch sử dụng tiền trong tương lai muốn gửi vào NH vì mục tiêu an toàn. Lãi suất NH trả cho loại này cao hơn LS tiền gửi không kỳ hạn, và về lý thuyết, LS kỳ hạn dài sẽ cao hơn LS kỳ hạn ngắn hơn.

6 Tieu luan - TGTK khác: TGTK hưởng LS bậc thang theo số dư, TGTK gửi góp, TGTK gửi một lần rút nhiều lần, TGTK tự động.2 Phát hành giấy tờ có giá: GTCG là các chứng nhận, công cụ nợ do NH phát hành để HĐV trên thị trường, trong đó xác nhận nghĩa vụ trả nợ một khoản tiền trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và điều khoản cam kết khác giữa TCTD và người mua GTCG. Nguồn vốn này tương đối ổn định, để sử dụng cho một mục đích nào đó. LS loại này phụ thuộc vào sự cấp thiết của việc HĐV đáp ứng mục đích sử dụng vốn cụ thể đó nên thường cao hơn LS tiền gửi có kỳ hạn thông thường.3 Các khoản vay phi tiền gửi: - Vay NHNN: là một hình thức HĐV đặc biệt của các NHTM; không được tiến hành thường xuyên như các hình thức HĐV khác, chỉ xảy ra trong trường hợp cần bổ sung vốn khả dụng, vốn thiếu hụt trong thanh toán bù trừ; và trong trường hợp đặc biệt, khi được Thủ tướng chấp thuận, NHNN cho vay TCTD tạm thời mất khả năng chi trả có nguy cơ gây mất an toàn cho hệ thống TCTD. LS áp dụng cao hay thấp phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của NHNN.

- Vay các NHTM khác trên thị trường liên NH - Vay các tổ chức tài chính khác trong nước - Vay các TCTD, tổ chức tài chính ngoài nước 1.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động HĐV của NHTM: 1.4 Các nhân tố chủ quan: - Chiến lược kinh doanh của NH: loại hình và cách thức kinh doanh, khách hàng mục tiêu, mục tiêu lợi nhuận, chính sách LS. 7 Tieu luan - Mạng lưới huy động; uy tín, vị thế của NH; cùng với việc tham gia Bảo hiểm tiền gửi - Cơ sở vật chất, hệ thống công nghệ thông tin, công nghệ thanh toán và đội ngũ nhân sự - Hình thức huy động và các dịch vụ, tiện ích đi kèm - Hình thức cho vay - Hoạt động marketing 1.5 Các nhân tố khách quan: - Nhân tố môi trường: lạm phát, tình hình kinh tế - chính trị - xã hội trong và ngoài nước, dân số, địa lý, công nghệ, văn hóa. - Nhân tố thuộc chính sách nhà nước: hành lang pháp lý; các chính sách về thu nhập, thuế, đầu tư, tiết kiệm, tiền tệ. - Nhân tố thuộc khách hàng: mức độ thu nhập; tâm lý, thói quen tiết kiệm, tiêu dùng.2 Pháp luật Việt Nam về HĐV vốn bằng nhận TGTK của các NHTM: 1.1 Tổng quan hệ thống pháp luật Việt Nam về HĐV bằng nhận TGTK của các NHTM: 1.1 Sự cần thiết và bản chất của việc điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt động HĐV của các NHTM Hoạt động HĐV của các NHTM cần phải được điều chỉnh bằng pháp luật nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định của Nhà nước, như: - Thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia cho từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội; 8 Tieu luan - Giảm các tác động tiêu cực của hoạt động này, vốn dĩ thường gây phản ứng "dây chuyền", ảnh hưởng đến cả hệ thống TCTD và nền kinh tế; - Bảo vệ quyền lợi của các chủ thể trong quan hệ HĐV; - Ngăn ngừa, giải quyết các tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực HĐV của NH.

NHTM là loại hình DN đặc biệt, không phải là một cơ quan nhà nước nên cần có sự độc lập trong hoạt động. HĐV là một hoạt động kinh tế thuộc nền kinh tế thị trường, có đặc trưng cơ bản là phải được vận hành theo đúng các quy luật nội tại của nó. Những tác động không tuân thủ đúng các quy luật này có thể phá vỡ bản chất kinh tế của hoạt động này, và đều mang lại những hệ quả không mong muốn đối với nền kinh tế. Vì thế, điều chỉnh bằng pháp luật của nhà nước đối với HĐV là để nó vận hành bằng các quy luật nội tại của mình và nhà nước có thể tác động (trực tiếp hoặc gián tiếp) bằng các phương thức, mức độ thích hợp để hướng nó phát triển theo hướng nhà nước mong muốn.2 Lịch sử pháp luật về HĐV của các NHTM ở Việt Nam Trước đây, trong điều kiện nền kinh tế vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung, nhà nước ta thực hiện nguyên tắc độc quyền nhà nước về NH – các NH đều thuộc sở hữu nhà nước; kinh doanh NH nói chung, trong đó có hoạt động HĐV – là lĩnh vực độc quyền của nhà nước.

Hệ thống NH được xây dựng theo mô hình NH một cấp – trong các quan hệ kinh doanh NH của mình, các NH quốc doanh vừa tham gia với tư cách chủ thể kinh doanh vừa với tư cách của cơ quan quản lý nhà nước. Các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực NH thực chất là các quan hệ quản lý nhà nước. Bộ phận pháp luật điều chỉnh các quan hệ này mang đặc tính của pháp luật quản lý nhà nước. 9 Tieu luan Chuyển sang nền kinh tế thị trường, nhà nước thực hiện cải cách hệ thống NH một cấp thành hệ thống NH hai cấp, điều chỉnh bằng pháp luật của nhà nước đối với các hoạt động NH nói chung và HĐV nói riêng, là để nó vận hành bằng các quy luật nội tại của mình và nhà nước có thể tác động (trực tiếp hoặc gián tiếp) bằng các phương thức và mức độ thích hợp để hướng nó phát triển theo hướng mà nhà nước mong muốn.

Thế nhưng, so với các nghiệp vụ khác của NH, chẳng hạn như các hoạt động tín dụng, thì số lượng các quy phạm trong mảng HĐV còn khá hạn chế mặc dù từ sau khi Việt Nam gia nhập WTO, cũng đã có những bổ sung đáng kể. Cho đến nay, trong các văn bản có quy định liên quan đến hoạt động HĐV của các NHTM, chưa có văn bản nào đưa ra một định nghĩa pháp lý về hoạt động HĐV của các NHTM. Luật Các TCTD số 07/1997 chỉ liệt kê những loại hình được coi là hoạt động HĐV và nêu một cách khái quát nhất về các hình thức HĐV của các TCTD. Theo đó, HĐV nói chung của các TCTD bao gồm bốn hoạt động cơ bản được quy định tại một chương riêng của Luật này: 1) Hoạt động nhận tiền gửi (Điều 45); 2) Hoạt động phát hành GTCG (Điều 46); 3) Hoạt động vay vốn giữa các TCTD (Điều 47); 4) Hoạt động vay vốn của NHNN (Điều 48).

Điều 3, Nghị định số 49/2000/ND-CP về tổ chức và hoạt động của các NHTM cũng dùng cách liệt kê này khi quy định: NHTM được HĐV dưới các hình thức: nhận tiền gửi của cá nhân tổ chức, cá nhân và các TCTD khác; phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và GTCG khác để HĐV của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; vay vốn của các TCTD khác hoạt động tại Việt Nam và của các TCTD nước ngoài; vay vốn ngắn hạn của NHNN theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Luật NHNN Việt Nam; và các hình thức HĐV khác theo quy định của NHNN.