Luận văn về huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế

Luận văn phân tích huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Huế, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chiến lược tài chính.

• Trường học: Học viện hành chính
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Huy động vốn hiệu quả tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về huy động vốn của Ngân hàng thương mại
• 1.2. Chức năng của Ngân hàng Thương mại
• 1.3. Các nghiệp vụ chủ yếu của Ngân hàng Thương mại
• 1.4. Khái niệm và đặc điểm của huy động vốn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• LỜI CAM ĐOAN

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam Chi nhánh Huế

Huy động vốn là một trong những hoạt động quan trọng nhất của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Huế. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng duy trì hoạt động kinh doanh mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Chi nhánh Huế đã áp dụng nhiều phương pháp huy động vốn khác nhau để thu hút nguồn vốn từ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của huy động vốn ngân hàng

Huy động vốn ngân hàng là quá trình thu thập nguồn tiền từ các tổ chức và cá nhân để phục vụ cho hoạt động cho vay và đầu tư. Vai trò của huy động vốn rất quan trọng, giúp ngân hàng duy trì thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vay vốn của khách hàng.

1.2. Đặc điểm huy động vốn tại VCB Huế

Huy động vốn tại VCB Huế có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm tỷ trọng lớn của vốn huy động trong tổng nguồn vốn và sự biến động của nguồn vốn do khách hàng có thể rút tiền bất cứ lúc nào. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có chiến lược huy động vốn hiệu quả.

II. Thách thức trong huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam Chi nhánh Huế

Mặc dù có nhiều phương pháp huy động vốn, nhưng VCB Huế vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác tại Huế đã tạo ra áp lực lớn cho VCB Huế trong việc thu hút nguồn vốn. Các ngân hàng khác cũng áp dụng nhiều chương trình khuyến mãi và lãi suất hấp dẫn để thu hút khách hàng.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Nhu cầu của khách hàng về dịch vụ ngân hàng đang thay đổi nhanh chóng. Khách hàng ngày càng ưu tiên các dịch vụ ngân hàng trực tuyến và các sản phẩm tài chính linh hoạt, điều này đặt ra thách thức cho VCB Huế trong việc đáp ứng nhu cầu này.

III. Phương pháp huy động vốn hiệu quả tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam Chi nhánh Huế

Để đối phó với những thách thức trong huy động vốn, VCB Huế đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường khả năng huy động vốn mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Sử dụng công nghệ trong huy động vốn

VCB Huế đã đầu tư vào công nghệ ngân hàng điện tử để thu hút khách hàng. Việc cung cấp dịch vụ trực tuyến giúp khách hàng dễ dàng thực hiện giao dịch và gửi tiền, từ đó tăng cường khả năng huy động vốn.

3.2. Chương trình khuyến mãi hấp dẫn

Ngân hàng đã triển khai nhiều chương trình khuyến mãi với lãi suất hấp dẫn để thu hút khách hàng gửi tiền. Những chương trình này không chỉ giúp tăng cường nguồn vốn mà còn tạo ra sự cạnh tranh tích cực trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại VCB Huế

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các phương pháp huy động vốn của VCB Huế đã mang lại hiệu quả tích cực. Ngân hàng đã tăng cường được nguồn vốn huy động và cải thiện được vị thế cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết quả huy động vốn trong giai đoạn 2016 2018

Trong giai đoạn 2016-2018, VCB Huế đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong nguồn vốn huy động. Các số liệu cho thấy tỷ lệ tăng trưởng hàng năm đạt mức cao, cho thấy sự thành công trong chiến lược huy động vốn.

4.2. Phân tích hiệu quả huy động vốn

Phân tích cho thấy rằng hiệu quả huy động vốn tại VCB Huế đã được cải thiện nhờ vào việc áp dụng các phương pháp hiện đại và chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Điều này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho huy động vốn tại VCB Huế

Kết luận cho thấy rằng huy động vốn là một yếu tố quyết định cho sự phát triển của VCB Huế. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện các phương pháp huy động vốn và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

5.1. Định hướng phát triển huy động vốn

VCB Huế cần tiếp tục phát triển các sản phẩm huy động vốn đa dạng và linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Việc này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ

Đầu tư vào công nghệ ngân hàng sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu. Việc này không chỉ giúp cải thiện trải nghiệm của khách hàng mà còn nâng cao hiệu quả trong hoạt động huy động vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển ổn định với tốc độ tăng trưởng GDP đạt khoảng 7,08% năm 2018, hoạt động huy động vốn của các ngân hàng thương mại đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển thị trường tài chính. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, Chi nhánh Huế (VCB Huế) là một trong những đơn vị chủ lực trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, nơi có sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thương mại với 12 ngân hàng cùng hoạt động. Trong giai đoạn 2016-2018, VCB Huế đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác huy động vốn, với tổng nguồn vốn huy động tăng từ 4.425 tỷ đồng năm 2016 lên 6.425 tỷ đồng năm 2018, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 45%. Tuy nhiên, sự cạnh tranh về lãi suất và nhu cầu vốn ngày càng đa dạng đòi hỏi ngân hàng phải có các giải pháp tối ưu để duy trì và phát triển nguồn vốn ổn định.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng công tác huy động vốn tại VCB Huế trong giai đoạn 2016-2018, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn phù hợp với đặc thù địa phương và điều kiện kinh doanh hiện tại. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động huy động vốn của VCB Huế trong ba năm kể trên, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về quy mô, cơ cấu, chính sách và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác huy động vốn. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo nguồn vốn phục vụ cho hoạt động tín dụng và các nghiệp vụ ngân hàng khác, đồng thời góp phần ổn định và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến hoạt động ngân hàng thương mại, đặc biệt là công tác huy động vốn. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết ngân hàng thương mại và vai trò trung gian tài chính: Theo đó, ngân hàng thương mại hoạt động như một trung gian tài chính, huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân có tiền nhàn rỗi và phân phối lại vốn cho các đối tượng có nhu cầu, nhằm tối đa hóa lợi nhuận và đảm bảo thanh khoản. Khái niệm vốn huy động được định nghĩa là nguồn tiền tạm thời do ngân hàng quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả, chiếm tỷ trọng trên 90% tổng nguồn vốn ngân hàng.

2. Mô hình chính sách huy động vốn và các nhân tố ảnh hưởng: Bao gồm các chính sách về lãi suất, marketing, mở rộng mạng lưới chi nhánh, chăm sóc khách hàng và các yếu tố khách quan như môi trường kinh tế, pháp luật, công nghệ và cạnh tranh. Các khái niệm chính gồm: quy mô huy động vốn, cơ cấu nguồn vốn theo đối tượng, kỳ hạn và loại tiền tệ, chi phí huy động vốn, cũng như các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu tài chính và báo cáo hoạt động kinh doanh của VCB Huế giai đoạn 2016-2018, các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động ngân hàng, tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước về huy động vốn ngân hàng thương mại.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Phương pháp nghiên cứu tài liệu để hệ thống hóa lý thuyết và tổng hợp số liệu; phỏng vấn trực tiếp cán bộ ngân hàng để thu thập thông tin thực tiễn về chính sách và hoạt động huy động vốn.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu tài chính qua các năm, phân tích cơ cấu nguồn vốn và chi phí huy động vốn. Các chỉ tiêu như tốc độ tăng trưởng huy động vốn, tỷ trọng các loại tiền gửi, chi phí lãi bình quân được tính toán để đánh giá hiệu quả công tác huy động vốn.

• Cỡ mẫu và timeline: Dữ liệu được thu thập từ toàn bộ hoạt động kinh doanh của VCB Huế trong giai đoạn 2016-2018. Quá trình nghiên cứu kéo dài trong khoảng 12 tháng, bao gồm thu thập số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng quy mô huy động vốn ổn định: Tổng nguồn vốn huy động của VCB Huế tăng từ 4.425 tỷ đồng năm 2016 lên 6.425 tỷ đồng năm 2018, tương đương mức tăng khoảng 45%. Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt khoảng 20%, tuy nhiên vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng trung bình của toàn ngành ngân hàng trên địa bàn.

2. Cơ cấu nguồn vốn chuyển dịch tích cực: Tỷ trọng tiền gửi dân cư chiếm phần lớn trong cơ cấu nguồn vốn, tăng từ khoảng 60% năm 2016 lên gần 70% năm 2018. Tiền gửi có kỳ hạn chiếm tỷ trọng cao, tạo nguồn vốn ổn định cho ngân hàng. Đồng thời, tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán cũng được duy trì nhằm đảm bảo thanh khoản.

3. Chi phí huy động vốn được kiểm soát hiệu quả: Tỷ lệ chi phí lãi bình quân trên tổng nguồn vốn huy động duy trì ở mức khoảng 5-6% trong giai đoạn nghiên cứu, phù hợp với mặt bằng lãi suất trần do Ngân hàng Nhà nước quy định. Chi phí dự trữ bắt buộc và bảo hiểm tiền gửi cũng được ngân hàng quản lý chặt chẽ, góp phần giảm áp lực chi phí.

4. Chính sách khách hàng và marketing đa dạng: VCB Huế đã triển khai nhiều chương trình khuyến mãi, quà tặng và hội nghị tri ân khách hàng nhằm thu hút và giữ chân khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Các sản phẩm tiền gửi đa dạng, linh hoạt về kỳ hạn và loại tiền tệ, kết hợp với dịch vụ ngân hàng điện tử hiện đại, tạo thuận lợi cho khách hàng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy VCB Huế đã đạt được sự tăng trưởng ổn định về quy mô huy động vốn trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và chính sách lãi suất thắt chặt. Việc tập trung vào tiền gửi dân cư và tiền gửi có kỳ hạn giúp ngân hàng có nguồn vốn ổn định, giảm thiểu rủi ro thanh khoản. Chi phí huy động vốn được kiểm soát tốt nhờ chính sách lãi suất hợp lý và quản lý dự trữ bắt buộc hiệu quả.

So sánh với các nghiên cứu về ngân hàng thương mại khác trong nước và kinh nghiệm quốc tế, việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố then chốt giúp ngân hàng duy trì và mở rộng nguồn vốn. Biểu đồ thể hiện xu hướng tăng trưởng nguồn vốn và cơ cấu vốn qua các năm sẽ minh họa rõ nét sự chuyển dịch tích cực này.

Tuy nhiên, ngân hàng vẫn đối mặt với thách thức từ sự cạnh tranh về lãi suất và nhu cầu vốn ngày càng đa dạng của khách hàng. Việc mở rộng mạng lưới chi nhánh và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại là cần thiết để nâng cao hiệu quả huy động vốn trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách lãi suất linh hoạt: Điều chỉnh lãi suất huy động phù hợp với biến động thị trường và nhu cầu khách hàng nhằm thu hút nguồn vốn ổn định, đặc biệt là tiền gửi có kỳ hạn dài. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo VCB Huế phối hợp với phòng kinh doanh.

2. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn: Phát triển các sản phẩm tiền gửi mới kết hợp với dịch vụ ngân hàng điện tử, tạo thuận lợi cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp trong việc gửi tiền và quản lý tài khoản. Thời gian thực hiện: 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng phát triển sản phẩm và công nghệ thông tin.

3. Mở rộng mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch: Tăng cường sự hiện diện tại các khu vực kinh tế trọng điểm và vùng dân cư đông đúc để nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng, đồng thời điều chỉnh giờ làm việc phù hợp với đặc điểm địa phương. Thời gian thực hiện: 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý chi nhánh và phòng hành chính.

4. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng và marketing: Tổ chức các chương trình tri ân, khuyến mãi, đào tạo nhân viên chuyên nghiệp, tăng cường truyền thông qua các kênh đa phương tiện để xây dựng uy tín và niềm tin khách hàng. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Phòng marketing và chăm sóc khách hàng.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại: Đẩy mạnh phát triển ngân hàng số, thanh toán không dùng tiền mặt, nâng cao trải nghiệm khách hàng và giảm chi phí vận hành. Thời gian thực hiện: 12-24 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng công nghệ thông tin và quản lý dự án.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Nhân viên phòng kinh doanh và marketing ngân hàng: Cung cấp kiến thức về các chính sách huy động vốn, kỹ năng chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm mới.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn công tác huy động vốn tại ngân hàng thương mại trong điều kiện kinh tế thị trường Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp nhằm ổn định và phát triển thị trường tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Huy động vốn ngân hàng thương mại là gì?
   Huy động vốn là hoạt động thu hút các nguồn tiền nhàn rỗi từ tổ chức, cá nhân dưới nhiều hình thức như tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, phát hành giấy tờ có giá để phục vụ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến công tác huy động vốn của ngân hàng?
   Bao gồm nhân tố chủ quan như chiến lược kinh doanh, chính sách lãi suất, chất lượng dịch vụ; và nhân tố khách quan như môi trường kinh tế, pháp luật, công nghệ và sự cạnh tranh trên thị trường.

3. Làm thế nào để ngân hàng kiểm soát chi phí huy động vốn?
   Ngân hàng kiểm soát chi phí qua việc điều chỉnh lãi suất phù hợp, quản lý dự trữ bắt buộc, bảo hiểm tiền gửi và tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn nhằm giảm chi phí trả lãi.

4. Tại sao đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn lại quan trọng?
   Đa dạng hóa sản phẩm giúp đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng, tăng tính hấp dẫn và cạnh tranh, từ đó thu hút và giữ chân khách hàng hiệu quả hơn.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin có tác động thế nào đến huy động vốn?
   Công nghệ giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng, tạo thuận lợi trong giao dịch, tăng cường kênh tiếp cận và giảm chi phí vận hành, góp phần thúc đẩy huy động vốn hiệu quả.

Kết luận

• VCB Huế đã đạt được sự tăng trưởng ổn định về quy mô và cơ cấu nguồn vốn huy động trong giai đoạn 2016-2018, với tổng nguồn vốn tăng khoảng 45%.
• Chi phí huy động vốn được kiểm soát hiệu quả, phù hợp với chính sách lãi suất trần của Ngân hàng Nhà nước.
• Chính sách khách hàng đa dạng và dịch vụ ngân hàng điện tử hiện đại là những điểm mạnh giúp ngân hàng thu hút và giữ chân khách hàng.
• Ngân hàng cần tiếp tục mở rộng mạng lưới, đa dạng hóa sản phẩm và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả huy động vốn trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
• Các giải pháp đề xuất trong luận văn sẽ là cơ sở để VCB Huế phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương và nâng cao vị thế trên thị trường tài chính.

Hành động tiếp theo: Ban lãnh đạo VCB Huế nên triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả công tác huy động vốn để điều chỉnh kịp thời. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia tài chính có thể sử dụng kết quả luận văn làm cơ sở cho các nghiên cứu sâu hơn về hoạt động ngân hàng trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.Tổng quan về huy động vốn của Ngân hàng thương mại. Khái quát về Ngân hàng Thương mại. Khái niệm, đặc điểm của Ngân hàng Thương mại. Theo luật Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 năm 2010, Ngân hàng thương mại được định nghĩa như sau: "Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận".

Như vậy cũng giống như một doanh nghiệp, mục tiêu chủ yếu trong hoạt động kinh doanh của NHTM là tối đa hóa lợi nhuận, hay nói đúng hơn là tối đa hóa giá trị tài sản của ngân hàng và thông qua đó thực hiện tốt vai trò là trung gian tài chính trong nền kinh tế. Chức năng của Ngân hàng Thương mại. NHTM là trung gian tài chính Đây có thể xem là chức năng đặc trưng, cơ bản nhất của NHTM và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa phát triển. Quan hệ tín dụng trực tiếp giữa chủ thể có tiền chưa sử dụng và chủ thể có nhu cầu tiền tệ cần bổ sung gặp nhiều hạn chế vì người có nhu cầu khó tìm gặp người có khả năng cung cấp.

Do vậy, NH đứng ra tập trung tiền của các chủ thể trong nền kinh tế, trên cơ sở đó cung cấp cho các chủ thể có nhu cầu bổ sung vốn tạm thời. Từ đó có thể nói NH vừa là người cho vay vừa là người đi vay, hay nói cách khác nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng là “đi vay để cho vay”. Trong nền kinh tế hàng hoá phát triển, chức năng tài chính trung gian của NH đóng vai trò hết sức quan trọng. Là một tổ chức tài chính trung gian chủ yếu của nền kinh tế, NHTM góp phần làm cho nguồn vốn trong nền kinh tế được sử dụng một cách tiết kiệm và có hiệu quả.

Đồng thời, 6 NHTM góp phần đẩy mạnh tốc độ luân chuyển vốn, tức là làm cho đồng tiền luân chuyển nhanh hơn. NHTM là trung gian thanh toán Nếu mọi khoản thanh toán đều thực hiện bên ngoài hệ thống NH thì chi phí để thực hiện chi trả sẽ rất lớn bao gồm những chi phí cho lưu thông tiền mặt của NH, những chi phí đến người trả và người nhận tiền như đếm tiền, bảo quản, vận chuyển…mà lại không bảo đảm an toàn trong việc giữ tiền. Với sự ra đời của NHTM, đại bộ phận các khoản chi trả về hàng hoá và dịch vụ của khách hàng được chuyển giao cho NH thực hiện. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc thúc đẩy quá trình lưu thông đồng thời tạo cơ sở cho NH thực hiện các nghiệp vụ cho vay.

NHTM là nguồn tạo tiền Vào thế kỷ XIX, hệ thống NH hai cấp được hình thành không còn hoạt động riêng lẻ mà tạo nên một hệ thống trong đó Ngân hàng Trung Ương (NHTW) đóng vai trò NH của các NH, còn các NHTM chuyên kinh doanh tiền tệ trong mối quan hệ với các doanh nghiệp và cá nhân. Nhờ hoạt động trong hệ thống mà các NHTM đã tạo ra bút tệ. Việc tạo ra bút tệ thay thế cho tiền mặt là một sáng kiến quan trọng của lịch sử hoạt động NH. Quá trình tạo tiền của NHTM được thực hiện thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán trong hệ thống NH.

Đó là khả năng biến mức tiền gửi ban đầu tại NH đầu tiên nhận tiền gửi thành một khoản tiền lớn hơn gấp nhiều lần khi thực hiện các nghiệp vụ tín dụng thanh toán qua nhiều NH. Khả năng tạo tiền phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của NHTW thông qua công cụ “dự trữ bắt buộc”. Tiền cung ứng được tăng lên hay giảm xuống phù hợp với mục tiêu của nền kinh tế, tăng trưởng kinh tế, phát triển kinh tế, lạm phát. Các nghiệp vụ chủ yếu của NHTM NHTM hoạt động với ba nghiệp vụ chính đó là: nghiệp vụ tài sản nợ (nghiệp vụ huy động vốn); nghiệp vụ tài sản có (nghiệp vụ sử dụng vốn) và nghiệp vụ cung ứng dịch vụ ngân hàng như: dịch vụ tư vấn, thanh toán hộ, giữ hộ,.

Nghiệp vụ tài sản nợ (Nghiệp vụ huy động vốn): Đây là nghiệp vụ tạo điều kiện và tiền đề cho hoạt động của NHTM. Các 7 NHTM thực hiện huy động mọi nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế dưới mọi hình thức để thực hiện nhiệm vụ đầu tư, cho vay đối với các thành phần kinh tế, giúp họ đổi mới trong sản xuất kinh doanh, góp phần phát triển gia tăng sản xuất… Nghiệp vụ tài sản có (nghiệp vụ sử dụng vốn): bao gồm: + Nghiệp vụ dự trữ tiền mặt: nhằm duy trì khả năng thanh khoản của ngân hàng, đáp ứng nhu cầu rút tiền, thanh toán thường xuyên liên tục của khách hàng ở bất cứ thời điểm nào. Dự trữ tiền mặt cao hay thấp phụ thuộc vào quy mô hoạt động, phụ thuộc quy mô hoạt động, cơ cấu và tính chất nguồn vốn của NHTM. Các khoản dự trữ của NHTM không sinh lời.

+ Nghiệp vụ đầu tư: Ngân hàng tham gia góp vốn liên doanh, liên kết, thành lập công ty con. + Nghiệp vụ cho vay: Cho vay là nghiệp vụ đem lại lợi nhuận chủ yếu cho các NHTM. Các NHTM sử dụng phần lớn số tiền huy động được để cho vay đối với nền kinh tế. Lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay là nguồn thu nhập chính để bù đắp các khoản chi phí của NHTM và là nguồn thu lợi của NHTM.

Nghiệp vụ cung ứng dịch vụ ngân hàng: Xuất phát từ chức năng nhiệm vụ của mình, các NHTM đã tiến hành cung ứng các dịch vụ phục vụ khách hàng như: dịch vụ thanh toán, đại lý, tư vấn tài chính, mua bán ngoại tệ… trên cơ sở đó thu phí dịch vụ ngân hàng. Ngày nay do nhu cầu phát triển của nền kinh tế đòi hỏi hoạt động dịch vụ ngân hàng ngày càng mở rộng về số lượng và chất lượng, các NHTM ngày càng đầu tư vào trang thiết bị, cơ sở vật chất, áp dụng các công nghệ tiên tiến vào hoạt động ngân hàng, thực hiện tốt khâu thanh toán không dùng tiền mặt như: ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, ngân hàng điện tử…. Thực hiện tốt khâu cung ứng dịch vụ góp phần làm tăng thu nhập cho ngân hàng, đồng thời mức độ rủi ro thấp. Vì vậy xu hướng các NHTM hiện đại là mở rộng hoạt động dịch vụ bên cạnh việc duy trì các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống thông qua việc đa dạng hóa các hoạt động, các NHTM có thể vừa tăng thu nhập vừa nâng cao khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính.

Như vậy phần chính trong cơ cấu tổng thu nhập của NHTM là lãi cho vay, lợi 8 nhuận thu được từ các khoản đầu tư, thu phí dịch vụ và mua bán ngoại tệ. Cả 3 nghiệp vụ nói trên của NHTM có quan hệ mật thiết, tác động hỗ trợ thúc đẩy nhau cùng phát triển, tạo nên uy tín và thế mạnh cạnh tranh cho các NHTM, các nghiệp vụ này đan xen lẫn nhau trong quá trình hoạt động của ngân hàng, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong quá trình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng mà trong đó Nguồn vốn là cơ sở là nền tảng ban đầu cho hoạt động kinh doanh của NHTM. Khái niệm và đặc điểm của huy động vốn 1. Khái niệm huy động vốn Trước khi tìm hiểu về huy động vốn, chúng ta tìm hiểu khái niệm vốn.

Trong nền kinh tế thị trường, vốn được xem là một yếu tố quan trọng hàng đầu và là điều kiện tiên quyết của mọi quá trình đầu tư sản xuất kinh doanh. Thông qua thị trường tài chính vốn được lưu chuyển rộng rãi, người cần vốn phải trả cho người có vốn một khoản phí để có được quyền sử dụng vốn trong thời gian xác định.Mác đã khái quát phạm trù vốn là: “Tư bản” qua định nghĩa hết sức cô đọng: “Tư bản là giá trị mang lại thặng dư”. Như vậy, vốn phải được biểu hiện dưới hình thái giá trị của tài sản tức là vốn phải được đại diện cho một lượng giá trị thực của tài sản nhất định. Mặt khác vốn không chỉ biểu hiện thành tiền (tiền giấy, vàng, bạc, đá quý….) và phản ánh giá trị những tài sản hữu hình (máy móc thiệt bị, đất đai, nhà cửa…) mà còn được biểu hiện bằng giá trị của những tài sản vô hình (uy tín, trình độ, phát minh, sáng chế, thông tin, công nghệ…).

Chính vì sự biểu hiện dưới các hình thức phong phú đa dạng đó mà vốn phải cần được khai thác, sử dụng có hiệu quả mới đem lại lợi nhuận cao. Đối với NHTM, nguồn vốn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội. Nguồn vốn của NHTM được định nghĩa như sau: đó là là toàn bộ các nguồn tiền mà ngân hàng tạo lập và huy động được để đầu tư cho vay, đáp ứng các nhu cầu khác trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. 9 Nguồn vốn huy động được xem là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả.

Vốn huy động có vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của NHTM. Nó cũng là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn kinh doanh (gồm vốn tự có, vốn huy động, vốn đi vay, các nguồn vốn khác). Thông thường vốn huy động chiếm tỷ trọng trên 90% tổng nguồn vốn. Do đó hoạt động huy động vốn của ngân hàng càng hiệu quả thì tổng nguồn vốn của ngân hàng sẽ tăng, là tiền đề để tiến hành hoạt động sử dụng vốn.

Đặc điểm huy động vốn + Vốn huy động trong NHTM chiếu tỷ trọng lớn trong nguồn vốn của NHTM, các NHTM hoạt động được chủ yếu nhờ vào nguồn vốn này. + Về mặt lý thuyết, vốn huy động không ổn định vì khách hàng có thể rút tiền gửi của họ mà không bị ràng buộc bởi bất cứ điều kiện nào. Vì đặc điểm này các NHTM không được sử dụng hết nguồn vốn vào hoạt động kinh doanh mà phải dự trữ một tỷ lệ hợp lý để đảm bảo khả năng thanh toán, hay khả năng chi trả khi khách hàng rút tiền. + Có chi phí sử dụng vốn tương đối cao và chiếm tỷ trọng chi phí đầu vào rất lớn trong hoạt động kinh doanh của NHTM.