Vận Hành và Sửa Chữa Thiết Bị Lạnh: Giáo Trình Hệ Thống Máy Lạnh Công Nghiệp

Hệ thống lạnh công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo quản thực phẩm và sản phẩm công nghiệp. 77 trang · Trường Cao Đẳng Nghề Cần Thơ · 2021.

• Tác giả: Ths Trần Thanh Tú
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Cần Thơ
• Chuyên ngành: Vận Hành Sửa Chữa Thiết Bị Lạnh
• Đề tài: Hệ Thống Máy Lạnh Công Nghiệp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. PHẦN 1: HỆ THỐNG LẠNH KHO LẠNH
• 1.1. Khảo sát hệ thống lạnh kho lạnh
• 1.2. Kết cấu kho lạnh
• 1.3. Vận hành hệ thống lạnh kho lạnh
• 2. PHẦN 2: HỆ THỐNG TỦ ĐÔNG TIẾP XÚC
• 2.1. Khảo sát hệ thống tủ cấp đông tiếp xúc
• 2.2. Khảo sát tủ cấp đông tiếp xúc
• 2.3. Vận hành hệ thống tủ cấp đông tiếp xúc
• 3. PHẦN 3: HỆ THỐNG LẠNH MÁY ĐÁ CÂY
• 3.1. Khảo sát hệ thống lạnh máy đá cây
• 3.2. Kết cấu bể đá cây
• 3.3. Vận hành hệ thống lạnh máy đá cây

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hệ Thống Lạnh Công Nghiệp Hướng Dẫn Cơ Bản

Hệ thống lạnh công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo quản thực phẩm và sản phẩm công nghiệp. Việc hiểu rõ về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các thiết bị trong hệ thống này là cần thiết cho nhân viên kỹ thuật. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các loại thiết bị lạnh công nghiệp, từ máy nén đến bình ngưng, giúp người đọc nắm bắt được kiến thức cơ bản cần thiết.

1.1. Các Loại Thiết Bị Lạnh Công Nghiệp Phổ Biến

Các thiết bị lạnh công nghiệp bao gồm máy nén, bình ngưng, và dàn lạnh. Mỗi loại thiết bị có chức năng riêng biệt, nhưng đều phối hợp với nhau để tạo ra hiệu quả làm lạnh tối ưu. Việc lựa chọn thiết bị phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu suất và tiết kiệm năng lượng.

1.2. Nguyên Lý Hoạt Động Của Hệ Thống Lạnh

Nguyên lý hoạt động của hệ thống lạnh dựa trên chu trình nén hơi. Máy nén hút khí lạnh và nén nó thành áp suất cao, sau đó chuyển đến bình ngưng để giải nhiệt. Quá trình này giúp duy trì nhiệt độ thấp trong kho lạnh và các thiết bị bảo quản.

II. Vận Hành Thiết Bị Lạnh Hướng Dẫn Chi Tiết và An Toàn

Vận hành thiết bị lạnh công nghiệp đòi hỏi sự chú ý đến các quy trình an toàn và hiệu quả. Việc nắm vững các bước vận hành sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu suất làm việc. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về quy trình vận hành thiết bị lạnh, từ khởi động đến tắt máy.

2.1. Quy Trình Khởi Động Hệ Thống Lạnh

Quy trình khởi động hệ thống lạnh bao gồm kiểm tra các thiết bị, đảm bảo không có rò rỉ gas và các kết nối điện an toàn. Việc thực hiện đúng quy trình này sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả.

2.2. Các Biện Pháp An Toàn Khi Vận Hành

An toàn là yếu tố hàng đầu khi vận hành thiết bị lạnh. Cần tuân thủ các quy định về an toàn lao động, sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân và thường xuyên kiểm tra tình trạng của thiết bị để phát hiện sớm các sự cố.

III. Sửa Chữa Thiết Bị Lạnh Phương Pháp và Kỹ Thuật Cơ Bản

Sửa chữa thiết bị lạnh là một phần quan trọng trong việc duy trì hiệu suất của hệ thống. Việc nắm vững các phương pháp sửa chữa cơ bản sẽ giúp kỹ thuật viên xử lý nhanh chóng các sự cố phát sinh. Bài viết này sẽ trình bày các kỹ thuật sửa chữa phổ biến cho thiết bị lạnh công nghiệp.

3.1. Nhận Diện Các Sự Cố Thường Gặp

Các sự cố thường gặp trong hệ thống lạnh bao gồm rò rỉ gas, máy nén không hoạt động và dàn lạnh bị tắc. Việc nhận diện sớm các vấn đề này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí sửa chữa.

3.2. Kỹ Thuật Sửa Chữa Cơ Bản

Kỹ thuật sửa chữa cơ bản bao gồm thay thế linh kiện hỏng, làm sạch dàn lạnh và kiểm tra áp suất hệ thống. Những kỹ thuật này cần được thực hiện bởi những người có chuyên môn để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

IV. Bảo Trì Thiết Bị Lạnh Bí Quyết Để Tăng Tuổi Thọ

Bảo trì định kỳ là yếu tố quan trọng giúp kéo dài tuổi thọ của thiết bị lạnh. Việc thực hiện bảo trì đúng cách không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo hiệu suất làm việc của hệ thống. Bài viết này sẽ chia sẻ các bí quyết bảo trì thiết bị lạnh hiệu quả.

4.1. Lịch Trình Bảo Trì Định Kỳ

Lịch trình bảo trì định kỳ nên được lập ra dựa trên tần suất sử dụng và loại thiết bị. Việc thực hiện bảo trì theo lịch trình sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề và giảm thiểu rủi ro hỏng hóc.

4.2. Các Công Việc Bảo Trì Cần Thực Hiện

Các công việc bảo trì cần thực hiện bao gồm kiểm tra và thay thế bộ lọc, làm sạch dàn lạnh và kiểm tra mức gas. Những công việc này giúp duy trì hiệu suất làm việc và tiết kiệm năng lượng.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hệ Thống Lạnh Trong Công Nghiệp

Hệ thống lạnh công nghiệp được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ bảo quản thực phẩm đến sản xuất công nghiệp. Việc hiểu rõ ứng dụng của hệ thống lạnh sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo quản. Bài viết này sẽ trình bày một số ứng dụng thực tiễn của hệ thống lạnh.

5.1. Ứng Dụng Trong Ngành Thực Phẩm

Trong ngành thực phẩm, hệ thống lạnh được sử dụng để bảo quản thực phẩm tươi sống, đông lạnh và chế biến. Việc duy trì nhiệt độ thấp giúp ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn và kéo dài thời gian bảo quản.

5.2. Ứng Dụng Trong Ngành Công Nghiệp

Trong ngành công nghiệp, hệ thống lạnh được sử dụng để làm mát máy móc và thiết bị, đảm bảo hiệu suất làm việc. Việc sử dụng hệ thống lạnh giúp giảm thiểu rủi ro hỏng hóc và tăng cường hiệu quả sản xuất.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Hệ Thống Lạnh Công Nghiệp

Hệ thống lạnh công nghiệp đang ngày càng phát triển với nhiều công nghệ mới. Việc áp dụng các công nghệ tiên tiến sẽ giúp nâng cao hiệu suất và tiết kiệm năng lượng. Bài viết này sẽ tóm tắt những xu hướng và thách thức trong tương lai của hệ thống lạnh.

6.1. Xu Hướng Công Nghệ Mới Trong Hệ Thống Lạnh

Xu hướng công nghệ mới trong hệ thống lạnh bao gồm việc sử dụng các loại gas thân thiện với môi trường và các thiết bị tiết kiệm năng lượng. Những công nghệ này không chỉ giúp giảm thiểu tác động đến môi trường mà còn tiết kiệm chi phí vận hành.

6.2. Thách Thức Trong Ngành Lạnh Công Nghiệp

Ngành lạnh công nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc tuân thủ các quy định về môi trường và sự cạnh tranh ngày càng tăng. Việc tìm kiếm giải pháp hiệu quả để vượt qua những thách thức này là rất cần thiết.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH HỆ THỐNG MÁY LẠNH CÔNG NGHIỆP

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

• Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo: Giáo trình mô đun Hệ thống máy lạnh công nghiệp (Mã mô đun: MĐ 18) do Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ biên soạn năm 2021 theo Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Tài liệu được thiết kế cho nghề Vận hành sửa chữa thiết bị lạnh ở trình độ Cao đẳng nghề với thời lượng đào tạo 120 giờ. Về tiến trình đào tạo, mô đun này được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành mô đun Hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp, đóng vai trò là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc.
• Mục tiêu học tập (Learning outcomes): Về kiến thức, giáo trình cung cấp cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị trong hệ thống kho lạnh, tủ cấp đông tiếp xúc và máy đá cây; phương pháp đọc và phân tích sơ đồ nguyên lý lạnh cũng như sơ đồ mạch điện điều khiển - động lực. Về kỹ năng, người học thực hiện được quy trình vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa và xử lý các sự cố kỹ thuật thông thường phát sinh trong quá trình vận hành. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm, giáo trình rèn luyện tính tỉ mỉ, khả năng làm việc nhóm và ý thức an toàn lao động.
• Cấu trúc và cách tiếp cận: Giáo trình được cấu trúc thành 3 phần chính gồm 9 bài học: Phần 1 - Hệ thống lạnh kho lạnh (Bài 1 đến Bài 3); Phần 2 - Hệ thống tủ đông tiếp xúc (Bài 4 đến Bài 6); Phần 3 - Hệ thống lạnh máy đá cây (Bài 7 đến Bài 9). Tài liệu tiếp cận theo logic kỹ thuật tuyến tính: từ khảo sát sơ đồ nguyên lý, cấu tạo thiết bị đến kết cấu công trình và quy trình vận hành thực tế.
• Điểm đặc sắc của giáo trình: Nội dung được biên soạn bởi Ths. Trần Thanh Tú (Chủ biên) và Ks. Trần Thanh Tùng, tích hợp các thông số kỹ thuật, quy chuẩn vận hành và sơ đồ thực tế áp dụng trong các doanh nghiệp chế biến thực phẩm, thủy hải sản tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân chia dung lượng kiến thức qua 3 phần chuyên đề với 9 bài học cụ thể:

• Phần 1: Hệ thống lạnh kho lạnh
  • Bài 1 (Khảo sát hệ thống lạnh kho lạnh): Giới thiệu các loại kho bảo quản nông sản, thủy sản, dược phẩm; sơ đồ nguyên lý giải nhiệt gió và nước; cấu tạo máy nén piston nửa kín (Copeland, Bitzer), máy nén trục vít (Grasso SP1); thiết bị ngưng tụ, dàn lạnh Friga-Bohn, van tiết lưu tự động cân bằng trong/ngoài, búp phân phối lỏng, kính xem gas, ống tiêu âm, các thiết bị bảo vệ (HP, LP, OP, WP, Flow switch) và sơ đồ mạch điện pump down.
  • Bài 2 (Kết cấu kho lạnh): Quy cách panel Polyurethane (PU) tỷ trọng 38–40 kg/m³, hệ số dẫn nhiệt $\lambda = 0{,}018 \div 0{,}020\text{ W/m.K}$, khóa camlocking; kết cấu tường, trần, cửa kho có điện trở sưởi và màn chắn nhựa PVC; các giải pháp chống cơi nền bằng con lươn thông gió, ống PVC $\Phi100$ hoặc sấy điện trở; khoảng cách kỹ thuật khi sắp xếp hàng hóa.
  • Bài 3 (Vận hành hệ thống lạnh kho lạnh): Quy trình chuẩn bị nguồn điện, mức dầu; các bước khởi động/dừng hệ thống ở chế độ tự động (AUTO) và bằng tay (MANUAL); quy trình nạp gas lỏng/hơi, nạp/xả dầu, xả khí không ngưng và xả băng dàn lạnh theo 3 giai đoạn.
• Phần 2: Hệ thống tủ đông tiếp xúc
  • Bài 4 (Khảo sát hệ thống tủ cấp đông tiếp xúc): Nguyên lý cấp đông khay 2 kg cho thủy hải sản; sơ đồ nguyên lý 2 cấp môi chất R22; cấu tạo bình trung gian nằm ngang, bình tách lỏng hồi nhiệt; mạch điện điều khiển và động lực.
  • Bài 5 (Khảo sát tủ đông tiếp xúc): Cấu tạo chi tiết tủ đông tiếp xúc, tấm lắc nhôm đúc, chu trình cấp dịch từ bình trống tràn duy trì cột áp thủy tĩnh, van phao khống chế mức dịch lỏng và hệ thống máy nén 2 cấp sử dụng môi chất NH₃/R22.
  • Bài 6 (Vận hành hệ thống tủ cấp đông tiếp xúc): Trình tự thao tác đóng/mở máy, theo dõi các chế độ nhiệt độ tâm sản phẩm (đạt $-12^\circ\text{C}$), nhiệt độ phòng đông (đạt $-18^\circ\text{C}$) và xử lý sự cố.
• Phần 3: Hệ thống lạnh máy đá cây
  • Bài 7 (Khảo sát hệ thống lạnh máy đá cây): Sơ đồ nguyên lý và thiết bị tạo đá cây công nghiệp.
  • Bài 8 (Kết cấu bể đá cây): Cấu trúc xây dựng bể muối, hệ thống khung cẩu và khuôn đá.
  • Bài 9 (Vận hành hệ thống lạnh máy đá cây): Quy trình vận hành sản xuất đá cây và bảo dưỡng bể muối.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Fundamental theories: Lý thuyết chu trình nhiệt động học 1 cấp và 2 cấp; các phương thức truyền nhiệt đối lưu cưỡng bức trong không gian lạnh và dẫn nhiệt tiếp xúc trực tiếp qua tấm lắc nhôm đúc.
• Core principles: Nguyên lý bảo vệ áp suất và bôi trơn máy nén (độ chênh áp suất dầu tối thiểu $0{,}2\text{ bar}$, áp suất ngưng tụ cực đại đặt tại $18{,}5\text{ kG/cm}^2$); nguyên lý hồi dầu dựa trên hiện tượng Bernouilli trong ống tiêu âm; nguyên lý tiết lưu tự động duy trì độ quá nhiệt hơi hút.
• Essential frameworks: Quy chuẩn kết cấu cách nhiệt bằng panel tiền chế lắp ghép theo module kích thước là bội số của $300\text{ mm}$; sơ đồ khối chuỗi an toàn điện mạch pump down.

Kỹ năng phát triển

• Technical skills: Đọc, phân tích và đấu nối sơ đồ mạch điện động lực, mạch điều khiển máy lạnh công nghiệp; vận hành máy nén piston nửa kín, máy nén trục vít và tháp giải nhiệt composite; thực hiện thao tác hút chân không, nạp gas, thu hồi môi chất và xả tuyết dàn lạnh.
• Analytical skills: Phân tích thông số nhiệt độ - áp suất vận hành theo chu kỳ 30 phút/lần; chẩn đoán tình trạng ẩm môi chất qua mắt kính xem gas (xanh: khô, vàng: ẩm, nâu: lọt ẩm nhiều); phát hiện hiện tượng lọt khí không ngưng qua áp suất ngưng tụ và dao động kim đồng hồ đo.
• Practical competencies: Thao tác an toàn khi xử lý sự cố ngập lỏng, xả dầu từ bình ngưng/bình bay hơi và xử lý môi chất độc hại (NH₃) bằng trang bị bảo hộ chuyên dụng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

• Pedagogical approach: Giáo trình áp dụng phương pháp đào tạo tích hợp giữa giảng dạy lý thuyết chuyên ngành và hướng dẫn kỹ năng thực hành trực tiếp trên mô hình thiết bị thực tế xưởng trường. Kiến thức lý thuyết về chu trình và cấu tạo được chuyển hóa ngay thành các bước thao tác kỹ thuật cụ thể.
• Bài tập và case studies: Cuối mỗi bài học đều bố trí hệ thống câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống kỹ thuật (ví dụ: phân tích nguyên nhân ngắt rơ le áp suất cao HP vào mùa hè, phương án xử lý sự cố ngập lỏng khi dừng máy hoặc phương pháp thiết kế con lươn chống cơi nền kho lạnh).
• Practical exercises: Sinh viên được phân công làm việc theo nhóm (tối đa 5 sinh viên/nhóm) để thực hiện các bài khảo sát thực tế, đo kiểm thông số điện áp nguồn ($360\text{V} \le U \le 400\text{V}$), kiểm tra mức dầu kính quan sát ($2/3$ mắt kính), đo áp suất dầu $P_d = P_h + (2 \div 3)\text{ kG/cm}^2$, thực hành nạp gas dạng hơi/lỏng và xả tuyết 3 giai đoạn (rút chân không $P_{ck} = 600\text{ mmHg}$, xả băng 15–30 phút, làm khô 10 phút).
• Assessment methods: Đánh giá kết quả học tập thông qua hai hình thức: kiểm tra lý thuyết (khả năng đọc sơ đồ nguyên lý, sơ đồ điện, giải thích nguyên tắc hoạt động) và kiểm tra thực hành kỹ năng (độ chính xác, tính chuẩn xác trong báo cáo kỹ thuật, kỹ năng thao tác quy trình vận hành AUTO/MANUAL và tuân thủ các quy chuẩn an toàn).
• Self-study guidelines: Giáo trình yêu cầu người học tự đọc hiểu tài liệu kỹ thuật của các hãng chế tạo thiết bị lạnh (Copeland, Bitzer, Grasso, Friga-Bohn), tự rèn luyện kỹ năng vẽ lại sơ đồ nguyên lý, lập bảng theo dõi nhật ký vận hành định kỳ và chuẩn bị bài thuyết trình nhóm trước khi thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

• Updates so với editions cũ: Nội dung cập nhật cấu trúc biên soạn giáo trình đào tạo nghề theo khung Thông tư 03/2017/TT-BLĐTBXH, chuẩn hóa thuật ngữ chuyên ngành và thống nhất các đơn vị đo lường kỹ thuật quốc tế kết hợp thực tế nhà máy tại Việt Nam.
• Current trends được integrate:
  • Giới thiệu công nghệ máy nén piston nửa kín thế hệ Discus (Copeland) sử dụng cơ cấu van đĩa giúp giảm thể tích chết, tăng năng suất hút thực thêm 25% và tiết kiệm 16% chi phí năng lượng so với kiểu van truyền thống.
  • Tích hợp máy nén trục vít công suất lớn (dòng SP1 của Grasso) vận hành êm và độ bền cơ học cao.
  • Phân tích xu hướng chuyển đổi môi chất lạnh từ nhóm HCFCs (R22) sang môi chất tự nhiên (NH₃) nhằm hạn chế phá hủy tầng ôzôn và giảm hiệu ứng nhà kính trong các nhà máy chế biến xuất khẩu.
• Real-world applications & Industry connections: Giáo trình bám sát các thông số kỹ thuật thực tế trong ngành chế biến thủy hải sản và bảo quản thực phẩm đông lạnh:
  • Tủ cấp đông tiếp xúc đạt nhiệt độ sản phẩm đầu ra $-18^\circ\text{C}$, nhiệt độ tâm $-12^\circ\text{C}$, sử dụng khay cấp đông tiêu chuẩn 2 kg.
  • Các giải pháp lắp ghép vỏ kho lạnh bằng panel PU (tỷ trọng 38–40 kg/m³) với khóa camlocking, hệ thống cửa kích thước $1980 \times 980\text{ mm}$ và cửa xuất nhập hàng $680 \times 680\text{ mm}$ có trang bị màn chắn nhựa dẻo giảm tổn thất nhiệt.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên năm mấy/ngành nào: Tài liệu phục vụ trực tiếp cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề (thường học vào năm thứ hai hoặc năm thứ ba) thuộc chuyên ngành Vận hành sửa chữa thiết bị lạnh hoặc các ngành kỹ thuật liên quan như Kỹ thuật nhiệt, Điện lạnh công nghiệp.
• Prerequisites cần có: Để tiếp thu hiệu quả mô đun này, người học cần hoàn thành các mô đun cơ sở và chuyên ngành tiên quyết: Kỹ thuật điện, Điện tử cơ bản, Nhiệt động học kỹ thuật và mô đun Hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp.
• Giảng viên và cách sử dụng: Giảng viên sử dụng giáo trình làm khung tài liệu giảng dạy chuẩn hóa thời lượng 120 giờ; phân bổ bài giảng theo tỷ lệ lý thuyết và thực hành xưởng; làm căn cứ xây dựng ngân hàng đề thi, bài tập nhóm và phiếu đánh giá kỹ năng tay nghề của sinh viên.
• Tự học và reference: Tài liệu có thể dùng cho kỹ thuật viên, công nhân kỹ thuật đang làm việc tại các nhà máy chế biến thủy sản, kho vận logistics lạnh và nhà máy sản xuất nước đá tra cứu quy trình vận hành, thông số căn chỉnh rơ le bảo vệ và quy chuẩn kỹ thuật an toàn.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề ngành Vận hành sửa chữa thiết bị lạnh; đồng thời là tài liệu tham khảo kỹ thuật cho giảng viên, cán bộ quản lý hệ thống cơ điện lạnh và kỹ thuật viên vận hành kho lạnh, tủ đông tiếp xúc tại các doanh nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức nền tảng về kỹ thuật điện cơ bản, an toàn lao động trong môi trường áp lực cao, nguyên lý truyền nhiệt - nhiệt động học và đã hoàn thành mô đun Hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Tài liệu tập trung chuyên sâu vào 3 hệ thống lạnh công nghiệp đặc thù của Việt Nam (kho lạnh, tủ đông tiếp xúc, máy đá cây), cung cấp chi tiết sơ đồ mạch điện pump down, kết cấu xây dựng thực tế của kho/bể đá và các thông số định lượng cụ thể cho quy trình vận hành thực tế.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần kết hợp nghiên cứu lý thuyết trong giáo trình với việc quan sát trực tiếp thiết bị tại xưởng thực hành, tập vẽ lại sơ đồ nguyên lý - mạch điện điều khiển, trả lời đầy đủ các câu hỏi ôn tập cuối mỗi bài và thực hành ghi chép thông số vận hành định kỳ.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình tích hợp hệ thống hình vẽ chi tiết về cấu tạo máy nén, van điều khiển, thiết bị phụ, sơ đồ đấu dây mạch điện động lực - điều khiển và các bảng tra cứu thông số kỹ thuật dàn lạnh Friga-Bohn, panel PU, bảng quy định khoảng cách xếp hàng.

---

Kết luận (150 từ)

• Values chính của giáo trình: Giáo trình Hệ thống máy lạnh công nghiệp (MĐ 18) của Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ hệ thống hóa toàn bộ kiến thức chuyên ngành từ cấu tạo thiết bị, kết cấu công trình cách nhiệt đến quy trình vận hành và xử lý sự cố kỹ thuật trong 3 hệ thống lạnh công nghiệp cốt lõi.
• Learning pathway suggested: Lộ trình học tập đề xuất bao gồm 3 giai đoạn liên tục: (1) Khảo sát sơ đồ nguyên lý và nhận dạng thiết bị đo lường, bảo vệ; (2) Phân tích kết cấu lắp dựng vỏ kho, buồng cấp đông và bể đá; (3) Thực hành vận hành theo chế độ AUTO/MANUAL, thực hiện các quy trình phụ trợ (nạp gas, xả dầu, xả tuyết) và tuân thủ an toàn kỹ thuật.
• Resources bổ sung: Người học nên tham khảo thêm các tài liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất thiết bị (Copeland, Bitzer, Grasso, Danfoss) và các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật quốc gia về hệ thống lạnh công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ CẦN THƠ TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CẦN THƠ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: HỆ THỐNG MÁY LẠNH CÔNG NGHIỆP NGHỀ: VẬN HÀNH SỬA CHỮA THIẾT BỊ LẠNH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: …… /QĐ-CĐN ngày …tháng …năm 2021 của hiệu trưởng trường cao đẳng nghề Cần Thơ) Cần Thơ, năm 2021 (lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình mô đun Hệ thống máy lạnh công nghiệp được biên soạn theo CTĐT 2021 theo thông tư Số: 03/2017/TT-BLĐTBXH, qui định về xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình; tổ chức biên soạn, lựa chọn, thẩm định giáo trình đào tạo trình độ cao đẳng nghề vận hành sửa chữa thiết bị lạnh. Giáo trình được biên soạn với thời lượng 120 giờ nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức, kỹ năng cơ bản về lắp đặt, vận hành các Hệ thống máy lạnh công nghiệp vừa và lớn được áp dụng trong các hệ thống lạnh dân dụng và công nghiệp ứng dụng trong chuyên ngành.

Giáo trình được biên soạn dùng cho trình độ Cao đẳng nghề. Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Chủ biên Ths TRẦN THANH TÚ Ks TRẦN THANH TÙNG 1 MỤC LỤC TT ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu 1 Mục lục 2 Phần 1. Hệ thống lạnh kho lạnh 1 Khảo sát hệ thống lạnh kho lạnh 3 2 Kết cấu kho lạnh 18 3 Vận hành hệ thống lạnh kho lạnh 24 Phần 2. Hệ thống tủ đông tiếp xúc 4 Khảo sát hệ thống tủ cấp đông tiếp xúc 31 5 Khảo sát tủ cấp đông tiếp xúc 47 6 Vận hành hệ thống tủ cấp đông tiếp xúc 52 Phần 3.

Hệ thống lạnh máy đá cây 7 Khảo sát hệ thống lạnh máy đá cây 59 8 Kết cấu bể đá cây 67 9 Vận hành hệ thống lạnh máy đá cây 69 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: HỆ THỐNG MÁY LẠNH CÔNG NGHIỆP Mã mô đun: MĐ 18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun Hệ thống máy lạnh công nghiệp được bố trí sau khi học xong mô đun Hệ thống máy lạnh dân dụng và thương nghiệp. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề, thuộc mô đun đào tạo nghề bắt buộc. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các thiết bị trong hệ thống máy lạnh: kho lạnh, máy đá cây, tủ đông tiếp xúc; + Đọc và phân tích được các sơ đồ hệ thống lạnh và sơ đồ hệ thống điện của hệ thống máy lạnh: kho lạnh, máy đá cây, tủ đông tiếp xúc - Về kỹ năng: + Vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa được các hệ thống máy lạnh: kho lạnh, máy đá cây, tủ đông tiếp xúc + Xử lý được một số trường hợp khi bị sự cố trong khi vận hành; - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, trong công việc; + Rèn luyện khả năng làm việc theo nhóm, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Nội dung của mô đun: PHẦN 1.

HỆ THỐNG LẠNH KHO LẠNH BÀI 1: KHẢO SÁT HỆ THỐNG LẠNH KHO LẠNH Mã Bài: MĐ18- 01 Giới thiệu: Khảo sát hệ thống lạnh kho lạnh là cần thiết đối với nhân viên kỹ thuật có công việc liên quan đến ngành kỹ thuật lạnh, để thuận tiện cho việc tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý của hệ thống, các thiết bị trong hệ thống. Mục tiêu: - Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống lạnh kho lạnh, của các thiết bị trong hệ thống lạnh kho lạnh; - Đọc được sơ đồ nguyên lý và sơ đồ mạch điện hệ thống lạnh kho lạnh; - Nhận dạng được các chi tiết, thiết bị của hệ thống lạnh; - Tỉ mỉ trong khảo sát, chuẩn xác trong báo cáo khảo sát. Khái niệm Kho lạnh bảo quản là kho được sử dụng để bảo quản các loại thực phẩm, nông sản, rau quả, các sản phẩm của công nghiệp hoá chất, công nghiệp thực phẩm, công nghiệp nhẹ vv… Hiện nay kho lạnh được sử dụng trong công nghiệp chế biến thực phẩm rất rộng rãi và chiếm một tỷ lệ lớn nhất. Các dạng mặt hàng bảo quản bao gồm: - Kho bảo quản thực phẩm chế biến như: Thịt, hải sản, đồ hộp 3 - Bảo quản nông sản thực phẩm, rau quả.

- Bảo quản các sản phẩm y tế, dược liệu - Kho bảo quản sữa. - Kho bảo quản và lên men bia. - Bảo quản các sản phẩm khác. Cấu tạo hệ thống lạnh kho lạnh 2.

Sơ đồ nguyên lý Sơ đồ nguyên lý hệ thống lạnh kho bảo quản tương đối đa dạng. Có hai dạng phổ biến nhất hay sử dụng là giải nhiệt bằng gió (dàn ngưng) và giải nhiệt bằng nước (bình ngưng). Trước kia người ta hay sử dụng kiểu giải nhiệt bằng gió, tuy nhiên qua thực tế sử dụng, nhận thấy những ngày mùa hè nóng nực hiệu quả giải nhiệt kém, nhiều hệ thống áp suất ngưng tụ khá cao, thậm chí rơ le áp suất cao ngắt không hoạt động được. Ví dụ ở Đà Nẵng, mùa hè nhiều ngày đạt 38oC, khi sử dụng dàn ngưng giải nhiệt bằng gió, thì nhiệt độ ngưng tụ có thể đạt 48oC, nếu kho sử dụng R22, áp suất tương ứng là 18,543 bar.

Với áp suất đó rơ le áp suất cao HP sẽ ngắt dừng máy, điều này rất nguy hiểm, sản phẩm có thể bị hư hỏng. Áp suất đặt của rơ le HP thường là 18,5 kG/cm 2. Vì vậy, hiện nay người ta thường sử dụng bình ngưng trong các hệ thống lạnh của kho lạnh bảo quản. Xét về kinh tế giải pháp sử dụng bình ngưng vẫn rẻ và có thể dễ dàng chế tạo hơn so với dàn ngưng giải nhiệt bằng không khí.

Trên hình 2-1 giới thiệu sơ đồ nguyên lý hệ thống lạnhthường sử dụng cho các kho lạnh bảo quản trong các xí nghiệp chế biến thuỷ sản hiện nay. Điểm đặc biệt trong sơ đồ nguyên lý này là bình ngưng kiêm luôn chức năng bình chứa cao áp. Đối với bình ngưng kiểu này, các ống trao đổi nhiệt chỉ bố trí ở phần trên của bình. Với việc sử dụng bình ngưng – bình chứa, hệ thống đơn giản, gọn hơn và giảm chi phí đầu tư.

Tuy nhiên, nhiệt độ lỏng trong bình thường lớn hơn so với hệ thống có bình chứa riêng, nên áp suất ngưng tụ cao và hiệu quả làm lạnh có giảm. Hình 1-1: Sơ đồ nguyên lý hệ thống kho lạnh 4 2. Các thiết bị của hệ thống lạnh kho lạnh 2. Máy nén lạnh Năng suất lạnh đại đa số các kho lạnh bảo quản trong công nghiệp là công suất trung bình, năng suất lạnh nằm trong khoảng 7,5 đến 40 kW.

Với công suất như vậy, thích hợp nhất là sử dụng máy nén piston kiểu nửa kín, trong một số trường hợp công suất nhỏ có thể sử dụng máy nén kiểu kín. Trên hình 2-2 giới thiệu cấu tạo của máy nén piston kiểu nửa kín. Hiện nay có hai chủng máy nén nửa kín được sử dụng rất phổ biến ở nước ta, là máy lạnh COPELAND (Mỹ) và Bitzer (Đức) 1- Rôto động cơ; 2- Bạc ổ trục; 3- Tấm hãm cố định rôto vào động cơ; 4- Phin lọc đường hút; 5- Then rôto; 6- Stato; 7- Thân máy; 8- Hộp đấu điện; 9- Rơ le quá dòng; 10- Van đẩy; 11- Van hút; 12- Secmăng; 13- Van 1 chiều; 14- Piston; 15- Tay biên; 16- Bơm dầu; 17- Trục khuỷu; 18- Kính xem mức dầu; 19- Lọc dầu; 20- Van 1 chiều đường dầu Hình 1-2 : Máy nén nửa kín và cơ cấu van đĩa Máy nén sử dụng cho các loại kho lạnh thường sử dụng là các máy piston một cấp kiểu hở hoặc nửa kín. Hiện nay trong nhiều nhà máy chế biến thuỷ sản của Việt nam người ta thường sử dụng máy nén COPELAND (Mỹ).

Máy nén COPELAND công suất nhỏ và trung bình là loại máy nén pitston kiểu nửa kín. Máy nén Pitston kiểu nửa kín của COPELAND có 02 loại cổ điển (conventional) và kiểu đĩa (discus). Máy nén “discus” có van kiểu đĩa làm tăng năng suất đến 25% và tiết kiệm chi phí năng lượng 16%. Trên hình 2-3 là cơ cấu van đĩa làm giảm thể tích chết và làm tăng năng suất hút thực của máy nén.

Đối với kho lạnh công suất nhỏ có thể chọn cụm máy lạnh ghép sẵn của các hãng, cụm máy lạnh như vậy gồm có đầy đủ tất cả các thiết bị ngoại trừ dàn lạnh. Có thể gọi là cụm máy lạnh dàn ngưng loại máy nén nửa kín (Semi-hermetic Condensing Unit). Các cụm máy lạnh dàn ngưng gồm hai loại, hoạt động ở 2 loại chế độ nhiệt khác nhau: Chế độ nhiệt trung bình và lạnh sâu. Đối với các tổ máy công suất nhỏ người ta thường 5 chỉ thiết kế dùng frêôn.

Do đó sử dụng cho kho lạnh rất phù hợp, không sợ môi chất rò rỉ ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm. Hình 1-3: Cụm máy lạnh – dàng ngưng COPELAND Đối với hệ thống kho lạnh công suất lớn có thể sử dụng máy nén trục vít. Máy nén trục vít có ưu điểm là có độ bền cao và ít rung động do môi chất tuần hoàn liên tục. Hình 2-5dưới đây trình bày hình dạng bên ngoài và đặc tính kỹ thuậtcủa máy nén trục vít chủng loại SP1 của hãng GRASSO (Đức).

Thiết bị ngưng tụ Có rất nhiều kiểu bình ngưng khác nhau được sử dụng để lắp đặt cho các kho lạnh. Hiện nay các bình ngưng của của các hãng như Guntner (Đức), Friga-Bohn (Anh) và rất nhiều hãng khác đã và đang được sử dụng khá phổ biến ở nước ta. Ngoài ra nhiều công ty nước ta cũng có khả năng chế tạo được bình ngưng ống đồng và ống thép cho các hệ thống lạnh frêôn và NH3. Ưu điểm của việc sử dụng bình ngưng là chế độ làm việc ổn định, ít phụ thuộc vào điều kiện môi trường và hiệu quả giải nhiệt cao.

6 Đối với hệ thống NH3 người ta sử dụng các ống thép trơn C20 làm ống trao đổi nhiệt, đối với các hệ thống frêôn người ta sử dụng ống đồng có cánh bên ngoài (tức là về phía môi chát frêôn). Đối với ống thép có thể hàn hoặc núc vào hai mặt sàng, đối với ống đồng sử dụng phương pháp núc. * Dàn ngưng không khí: Dàn ngưng không khí cho cácmôi chất lạnh frêôn là thiết bị trao đổi nhiệt ống đồng (hoặc ống sắt nhúng kẽm nóng) cánh nhôm. Dàn có 2 dạng: Thổi ngang và thổi đứng.