Giáo Trình Hướng Dẫn Sử Dụng Máy Tiện

Giáo trình nghiên cứu tiện, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Trường học: Trường Đại Học Kỹ Thuật
• Chuyên ngành: Công Nghệ Chế Tạo Máy
• Đề tài: Hướng Dẫn Sử Dụng Máy Tiện Hiệu Quả
• Loại tài liệu: hướng dẫn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Bài 1: VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY TIỆN VẬN NĂNG
• 2. Bài 2: SỬ DỤNG CÁC LOẠI ĐẰNG GẮN THÔNG DỤNG
• 3. Bài 3: ĐẶC ĐIỂM CỦA QUÁ TRÌNH CẮT KHI TIỆN
• 3.1. Các lực tác động trong quá trình cắt
• 3.2. Công suất và momen cắt gọt
• 3.2.1. Công suất
• 3.2.2. Momen cắt gọt
• 3.3. Mòn và tuổi thọ của dao
• 3.3.1. Hiện tượng mòn dao
• 3.3.2. Tuổi thọ của dao
• 3.4. Kết cấu của dao tiện

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hướng Dẫn Sử Dụng Máy Tiện Hiệu Quả

Máy tiện là một trong những thiết bị quan trọng trong ngành cơ khí, giúp gia công các chi tiết với độ chính xác cao. Việc sử dụng máy tiện hiệu quả không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Hướng dẫn này sẽ cung cấp những thông tin cần thiết để vận hành máy tiện một cách an toàn và hiệu quả.

1.1. Máy Tiện CNC Đặc Điểm Và Ứng Dụng

Máy tiện CNC là loại máy tiện được điều khiển bằng máy tính, cho phép gia công tự động với độ chính xác cao. Loại máy này thường được sử dụng trong sản xuất hàng loạt và các chi tiết phức tạp.

1.2. Các Loại Máy Tiện Phổ Biến Hiện Nay

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại máy tiện khác nhau như máy tiện cơ, máy tiện CNC, và máy tiện tự động. Mỗi loại máy có những ưu điểm và ứng dụng riêng, phù hợp với từng nhu cầu sản xuất.

II. Những Thách Thức Khi Sử Dụng Máy Tiện

Việc sử dụng máy tiện không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Có nhiều thách thức mà người vận hành có thể gặp phải, từ việc điều chỉnh máy đến việc đảm bảo an toàn lao động. Nhận diện và giải quyết những vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Vấn Đề An Toàn Khi Vận Hành Máy Tiện

An toàn lao động là yếu tố hàng đầu khi sử dụng máy tiện. Người vận hành cần tuân thủ các quy định an toàn, sử dụng thiết bị bảo hộ và nắm rõ quy trình vận hành.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Điều Chỉnh Máy

Điều chỉnh máy tiện để đạt được độ chính xác cao có thể gặp khó khăn. Cần có kiến thức và kỹ năng để thực hiện các điều chỉnh này một cách hiệu quả.

III. Phương Pháp Vận Hành Máy Tiện Hiệu Quả

Để sử dụng máy tiện một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp và kỹ thuật phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.1. Cách Vận Hành Máy Tiện Đúng Kỹ Thuật

Việc nắm vững kỹ thuật vận hành máy tiện là rất quan trọng. Người vận hành cần hiểu rõ các bước từ khởi động máy đến quá trình gia công và tắt máy.

3.2. Bảo Trì Máy Tiện Để Đảm Bảo Hiệu Suất

Bảo trì định kỳ máy tiện giúp đảm bảo máy hoạt động ổn định và kéo dài tuổi thọ. Cần thực hiện kiểm tra và bảo trì các bộ phận quan trọng như dao cắt, động cơ và hệ thống điều khiển.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Máy Tiện Trong Ngành Cơ Khí

Máy tiện được ứng dụng rộng rãi trong ngành cơ khí, từ sản xuất linh kiện ô tô đến chế tạo máy móc. Việc hiểu rõ ứng dụng của máy tiện giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất.

4.1. Gia Công Linh Kiện Ô Tô Bằng Máy Tiện

Máy tiện được sử dụng để gia công các linh kiện ô tô như trục khuỷu, trục cam với độ chính xác cao, đảm bảo chất lượng sản phẩm.

4.2. Chế Tạo Máy Móc Công Nghiệp

Trong ngành chế tạo máy móc, máy tiện đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất các chi tiết máy với độ chính xác và độ bền cao.

V. Kết Luận Về Hướng Dẫn Sử Dụng Máy Tiện

Việc sử dụng máy tiện hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật vận hành mà còn vào việc bảo trì và ứng dụng đúng cách. Hướng dẫn này hy vọng sẽ giúp người vận hành nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.

5.1. Tương Lai Của Máy Tiện Trong Ngành Cơ Khí

Với sự phát triển của công nghệ, máy tiện sẽ ngày càng được cải tiến, mang lại hiệu suất cao hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất.

5.2. Lời Khuyên Cho Người Mới Bắt Đầu

Người mới bắt đầu nên tìm hiểu kỹ về máy tiện, tham gia các khóa học và thực hành để nâng cao kỹ năng vận hành và bảo trì máy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bμi 1 VËn hμnh vμ b¶o d−ìng m¸y tiÖn v¹n n¨ng M¸y tiÖn ren vÝt v¹n n¨ng lμ lo¹i m¸y tiÖn th«ng dông nhÊt hiÖn nay ë n−íc ta. M¸y cã thÓ gia c«ng ®−îc rÊt nhiÒu lo¹i chi tiÕt nh− : Trßn xoay, c¸c bÒ mÆt ®Þnh h×nh, c¾t ren, khoan, khoÐt, ta- r«, bμn ren. N−íc ta hiÖn nay ®· s¶n xuÊt ®−îc c¸c lo¹i nh−: T613, T616, T630, T6M16, T6M12. Cã ®é chÝnh x¸c cao, tuy cã cÊu t¹o kh¸c nhau nh−ng chóng ®Òu cã nguyªn lý gièng nhau vμ ®−îc cÊu t¹o bao gåm: - Th©n m¸y.

- Hép trôc chÝnh. Th©n m¸y Th©n m¸y lμ bé phËn quan träng cña m¸y tiÖn, bëi trªn th©n m¸y cã l¾p ®Æt c¸c bé nphËn di tr−ît nh−: bμn dao däc, ô ®éng, gi¸ ®ì. Hép trôc chÝnh Hép trôc chÝnh lμ n¬i mμ trªn ®ã cã c¬ cÊu ®iÒu khiÓn c¸c cÊp ®é tèc ®é cña m¸y tiÖn. Bé phËn quan träng nhÊt cña hép trôc chÝnh lμ trôc chÝnh vμ c¸c æ ®ì trôc chÝnh.

Trôc chÝnh cã cÊu t¹o lμ trôc rçng ®Ó cã thÓ ®−a ph«i dμi qua trôc chÝnh, ®Çu tr−íc cña trôc chÝnh bªn trong cã lç c«n ®Ó l¾p mòi t©m tr−íc, phÝa ®Çu ngoμi cã ren ®Ó l¾p m©m cÆp vμo mÆt c«n ®Ó ®Þnh vÞ m©m cÆp, trªn mÆt c«n cã l¾p then ®Ó truyÒn m« men xo¾n, kÑp chÆt m©m cÆp b»ng lai èc ren ®−îc l¾p trªn cæ trôc chÝnh. Bμn tr−ît xe dao Bμn tr−ît dao lμ bé phËn l¾p vμ di tr−ît trªn b¨ng tr−ît cña m¸y.Bμn tr−ît dao thùc hiÖn chuyÓn ®éng ch¹y dao däc vμ ch¹y dao ngang. Trªn bμn tr−ît dao gåm cã: Bμn tr−ît däc, bμn tr−ît ngang, bμn tr−ît däc trªn (tr−ît däc phô) vμo æ g¸ dao. Bμn tr−ît däc: Di tr−ît trªn sèng tr−ît dÉn h−íng cña b¨ng m¸y theo chiÒu däc, thùc hiÖn ch¹y dao däc tù ®éng nhê hép xe dao, hoÆc ch¹y dao däc b»ng tay khi quay tay quay th«ng qua bé truyÒn thanh r¨ng – b¸nh r¨ng.

Bμn tr−ît ngang: Di tr−ît trªn sèng tr−ît ®u«i Ðn cña bμn tr−ît däc theo H×nh 1. Bµn tr−ît xe dao trªn m¸y tiÖn ph−¬ng ngang, thùc hiÖn ch¹y dao -1- ngang tù ®éng nhê hép xe dao hoÆc ch¹y dao ngang b»ng tay khi quay tay th«ng qua c¬ cÊu vÝt me- ®ai èc ngang. Bμn tr−ît däc trªn: Cã thÓ quay xung quanh trôc cña nã khi níi láng hai ®ai èc ë hai bªn bμn quay ®ång thêi cã thÓ tÞnh tiÕn tr−ît däc trªn sèng tr−ît ®u«i Ðn cña bμn quay trßn. æ g¸ dao: æ dao ®−îc g¸ trªn bμn tr−ît däc trªn vμ cã thÓ quay xung quanh trôc cña æ dao ®Ó ®Þnh vÞ dao.

T¸c dông dïng ®Ó kÑp chÆt dao tiÖn trong qu¸ tr×nh c¾t gät. Khi g¸ l¾p dao ph¶i chó ý ®iÒu chØnh ®é cao cña l−ìi c¾t ngang víi t©m m¸y (t©m trôc chÝnh). ô ®éng ô ®éng cña m¸y tÞªn ®−îc ®Æt trªn b¨ng tr−ît dÉn h−íng cña b¨ng m¸y vμ di tr−ît däc theo b¨ng m¸y, ô ®éng dïng ®Ó l¾p c¸c mòi chèng t©m (cè ®Þnh vμ xoay ) ®Ó ®ì c¸c chi tiÕt gia c«ng kÐm v÷ng, ®ång thêi cßn ®Ó g¸ c¸c lo¹i mòi khoan, khoÐt, mòi doa. Sö dông m¸y tiÖn Häc sinh chØ ®−îc phÐp sö dông m¸y sau khi ®· ®−îc häc kü vÒ néi quy an toμn lao ®éng, H×nh 2- MÆt c¾t ô ®éng m¸y tiÖn c¸ch ®iÒu khiÓn m¸y.

1- th©n ô ®éng ; 2- nßng ô ®éng ; 3- kÑp nßng ô ®éng ; 4- vÝt me ; 5, 17, 26- ®ai èc ; 5, 9- bÝch ; 7, 10, 21- vÝt ; Ph¶i thùc hiÖn c¸c yªu cÇu 8- æ bi chÆn ; 11- tay quay ; 12- v« l¨ng ; 13 dÉn vÒ trang thiÕt bÞ b¶o hé lao h−íng nßng ô ®éng ; 14, 16- bu l«ng ; 15- ®ai èc ®iÒu ®éng míi ®−îc sö dông m¸y. chØnh ; 18- vÝt h·m ; 19- b¹c ; 20- trôc lÖch t©m ; 22- vÊu kÐo ô ®éng ; 23- bµn tr−ît ; 24- ®ßn kÑp ; 25- vÝt Trong qu¸ tr×nh sö dông h·m ; 27- tay ®ßn ; 28- thanh kÐo ; 29- ®ai èc ®iÒu m¸y ph¶i cã sù h−íng dÉn cña chØnh. gi¸o viªn thùc hμnh. NÕu kh«ng ph¶i nhiÖm vô kh«ng ®−îc phÐp sö dông m¸y tiÖn vi.

VËn hμnh m¸y tiÖn 1. §iÒu chØnh tèc ®é cña trôc chÝnh §Ó thùc hiÖn ®−îc qu¸ tr×nh c¾t gät th× m¸y tiÖn ph¶i cã c¸c chuyÓn ®éng t−¬ng ®èi gi−a dao c¾t vμ chi tiÕt gia c«ng theo mét quy luËt nhÊt ®Þnh ®Ó t¹o nªn c¸c bÒ mÆt gia c«ng (t¹o h×nh). VÒ mÆt kü thuËt c«ng nghÖ trong m¸y tiÖn cã hai chuyÓn ®éng c¬ b¶n ®ã lμ:chuyÓn ®éng cña truc chÝnh vμ chuyÓn ®éng cña ch¹y dao. -2- ChuyÓn ®éng cña trôc chÝnh lμ chuyÓn ®éng do ®éng c¬ cña m¸y tiÖn t¹o nªn th«ng qua hép tèc ®é ®Ó cã vßng quay trªn trôc chÝnh.

Trªn m¸y tiÖn cÇn g¹t ë hép tèc ®é cña ®éng c¬ cã ghi c¸c tèc ®é cña truc chÝnh, t−¬ng øng víi c¸c ®−êng tuyÕn a &b trªn tay g¹t cña ô tr−íc m¸y tiÖn. §Ó ®iÒu chØnh ®−îc tèc ®é cña trôc chÝnh, ng−êi thî ph¶i chó ý ®Õn tay g¹t, cÇn g¹t sao cho chóng ¨n khíp chÝnh x¸c vi trÝ ®−îc lùa chän. §iÒu chØnh c¸c chuyÓn ®«ng ch¹y dao * ChuyÓn ®éng ch¹y dao däc ( b−íc tiÕn däc) ChuyÓn ®éng ch¹y dao däc lμ chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cã ph−¬ng song song víi ®−êng t©m cña m¸y vμ do bμn xe dao th−c hiªn. ViÖc lùa chän tèc ®é cña bμn dao däc dùa vμo yªu cÇu, tÝnh chÊt vμ ®Æc ®iÓm gia c«ng cña chi tiÕt.

Trªn m¸y tiÖn ®· cã b¶ng b−íc tiÕn däc t−¬ng øng víi nã lμ viÖc ®iÒu chØnh c¸c vÞ trÝ tay g¹t b−íc tiÕn trªn m¸y Ngoμi ra, trªn m¸y tÞªn cã bμn tr−ît däc phô dïng tay ®Ó ®iÒu chØnh l−îng ch¹y dao däc trong mét sè tr−êng hîp cÇn thiiÕt. * ChuyÓn ®éng ch¹y dao ngang (b−íc tiÕn H×nh 3 ngang) ChuyÓn ®éng ch¹y dao ngang lμ chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn cã ph−¬ng vu«ng gãc víi ®−êng t©m cña m¸y vμ do bμn xe dao thùc hiÖn. ChuyÓn ®éng ch¹y dao ngang -3- Bμi 2 Sö dông c¸c lo¹i ®å g¸ th«ng dông I. M©m cÆp M©m cÆp dïng ®Ó kÑp chÆt vμ cè ®Þnh c¸c chi ntiÕt gia c«ng.

M©m cÆp ®−îc l¾p trªn ®Çu trôc chÝnh th«ng qua bÒ mÆt c«n ®Þnh vÞ vμ ren trªn ®Çu trôc chÝnh. M©n cÆp cña m¸y tiÖn cã nhiÒu lo¹i nh−ng ng−êi ta thõng cã hai lo¹i chÝnh: M©n cÆp kh«ng dù ®Þnh vμ m©m cÆp tù ®Þnh t©m. M©m cÆp kh«ng tù ®Þnh t©m M©m cÆp kh«ng tù ®Þnh t©m lμ m©m cÆp cã c¸c chÊu dÞch chuyÓn h−íng t©m ®éc lËp víi nhau trong c¸c vμnh cña m©m cÆp, ë vÞ trÝ mçi chÊu cã nöa ®ai èc ¨n khíp víi vÝt me, mét ®Çu cña vÝt me cã lâ vu«ng ®Ó c¾m ch×a vÆn. Khi vÆn vÝt me th× chÊu cÆp t−¬ng øng sÏ dÞch chuyÓn h−íng t©m.

M©m cÆp kh«ng tù ®Þnh t©m chñ yÕu dïng ®Ó kÑp chÆt c¸c chi tiÕt gia c«ng cã H×nh 5. M©m cÆp kh«ng h×nh d¹ng kh«ng ®èi xøng hoÆc ®Ó kÑp chÆt gia c«ng tù ®Þnh t©m 4 chÊu c¸c chi tiÕt lÖch t©m. M©m cÆp tù ®Þnh t©m M©m cÆp tù ®Þnh t©m lμ m©m cÆp dïng ®Ó kÑp chÆt c¸c chi tiÕt gia c«ng d¹ng trßn xoay. Khi kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng cã t©m trïng víi t©m cña trôc chÝnh.

M©m cÆp tù ®Þnh t©m cã c¸c lo¹i m©m cÆp 2 chÊu, 3 chÊu, 4 chÊu, 6 chÊu. Nh−ng th«ng th−êng m©m cÆp 3 chÊu ®−îc sö dông nhiÒu nhÊt. M©m cÆp tù ®Þnh t©m ®−îc cÊu t¹o gåm: B¸nh r¨ng c«n nhá, b¸nh r¨ng c«n lín, ®Üa r¨ng vμ chÊu cÆp. M©m cÆp tù ®inh t©m cã hai bé chÊu ®ã lμ: Bé chÊu thuËn vμ bé chÊu ng−îc.

ChÊu thuËn dïng ®Ó ®Þnh vÞ vμ kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng cã ®−êng kÝnh kh«ng qua H×nh 6. M©m cÆp tù ®Þnh t©m 3 chÊu lín. ChÊu ng−îc dïng ®Ó ®Þnh vÞ vμ kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng cã ®−êng kÝnh lín, c¸c mÆt bËc cña chÊu lμ mÆt chÆn ch¾c ch¾n cho chi tiÕt gia c«ng. Mét sè tr−êng hîp m©m cÆp tù ®Þnh t©m chØ sö dông mét bé chÊu cho c¶ ch©u thuËn vμ chÊu ng−îc.

Trªn chÊu cÆp th−êng ®−îc ®ãng sè thø tù 1,2 vμ 3 ®èi víi m©m cÆp 3 chÊu hoÆc 1,2,3 vμ 4 ®èi víi m©m cÆp 4 chÊu, hoÆc 1,2,3,4,5 vμ 6 ®èi víi m©m cÆp 6 chÊu. -4- Trong mét sè tr−êng hîp bÒ mÆt chi tiÕt gia c«ng ®· ®−îc gia c«ng tinh th× ng−êi ta th−êng sö dông lo¹i chÊu cÆp mÒm ( ChÊu cÆp ch−a nhiÖt luyÖn ) ®Ó cÆp chi tiÕt gia c«ng nh»m ch¸nh lμm háng bÒ mÆt cña chi tiÕt. Mòi t©m Mòi t©m dïng ®Ó g¸ ®Æt c¸c chi tiÕt kÐm cøng v÷ng hoÆc c¸c chi tiÕt trôc dμi cã khoan t©m ë hai ®Çu, hoÆc c¸c chi tiÕt ®ßi hái cã ®é chÝnh x¸c cao vÒ g¸ ®Æt còng nh− ®ång t©m gi÷a c¸c bÒ mÆt. tuú theo cÊu t¹o, c«ng dông th−êng cã c¸c lo¹i mòi t©m sau: 1.

Mòi t©m cè ®Þnh H×nh 8. BÒ mÆt c«n lµm viÖc Mòi t©m cè ®Þnh th−êng 2. PhÇn chu«i dao dïng ë ô ®énghoÆc ®Çu trôc chÝnh. Sö dông khi gia c«ng víi tèc ®é c¾t gät thÊp.

Mòi t©m cè ®Þnh ®−îc bao gåm hai phÇn: BÒ mÆt c«n lμm viÖc cã gãc c«n lμ 600 vμ chu«i c«n (®Ó l¾p vμo lßng ô ®éng hoÆc trôc chÝnh) ®−îc chÕ t¹o theo hÖ c«n tiªu chuÈn c«n mãc (sè c«n 2,3,4,5,6) Víi gãc c«n b»ng 1026. Mòi t©m xoay Mòi t©m xoay th−êng ®Ó gia c«ng víi tèc ®é c¾t gät lín vμ còng ®−îc l¾p ë lç c«n ô ®éng hoÆc ®Çu trôc chÝnh. CÊu t¹o cña mòi t©m xoay nh− h×nh 130 bao gåm hai phÇn: BÒ mÆt c«n lμm viÖc cã gãc c«n lμ 600 vμ xoay ®−îc do ®−îc l¾p chÆt víi vßng trßn cña æ bi ®ì chÆt 3 æ bi. PhÇn chu«i c«n còng ®−îc chÕ t¹o hÖ c«n tiªu chuÈn c«n moãc.

Mòi t©m ng−îc -5- Mòi t©m ng−îc lμ lo¹i mòi t©m kh«ng tiªu chuÈn, dïng ®Ó g¸ ®Æt c¸c chi tiÕt gia c«ng cã kÝch th−íc nhá, cã ®Çu t©m ngoμi vμ c¾t gät víi l−îng d− nhá. Mòi t©m ng−îc còng bao gåm mòi t©m cè ®Þnh vμ mòi t©m xoay. Mòi t©m cã khÝa nh¸m Khi gia c«ng c¸c chi tiÕt h×nh trô rçng (èng), ng−êi ta sö dông mòi t©m cã khia nh¸m (l¾p ë ®Çu trôc chÝnh ) vμ mòi t©m h×nh nãn côt (l¾p ë phÝa ô ®éng). BÇu kÑp, tèc kÑp 1.

BÇu cÆp BÇu cÆp lμ mét dông cô ®Ó g¸ ®−îc sö dông trong qu¸ tr×nh gia c«ng trªn m¸y tiÖn. BÇu cÆp ®−îc g¸ trªn nßng ô ®éng (nh− chu«i c«n) ®Ó g¸ kÑt c¸c lo¹i mòi khoan, khoÐt, doa. §Ó gia c«ng lç. Mòi t©m ng−îc vµ c¸ch g¸ ®Æt t¹o cña bÇu cÆp nh− h×nh 12.

Tèc kÑp Tèc kÑp lμ mét dông cô ®ì g¸ chuyªn dïng ®Ó truyÒn m« mem quay cho chi tiÕt gia c«ng ®−îc g¸ trªn 2 mòi t©m th«ng qua m©m ®Èy tèc hay ®u«i tèc.