ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI NGUYỄN QUANG HUY (Chủ biên) LÊ VĂN LƯƠNG – LƯU HUY HẠNH GIÁO TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ Nghề: Công nghệ Ô tô Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 26 1 LỜI GIỚI THIỆU Để đáp ứng yêu cấu về khí thải bảo vệ môi trường, cũng như độ bền sự ổn định làm việc của động cơ, tính kinh tế trong nhiên liệu. Ngày nay chúng ta không còn thấy xuất hiện những động cơ xăng sử dụng bộ chế hòa khí như trước đây nữa và thay vào đó là hệ thống phun xăng điện tử (EFI) Electronic Fuel Injection hoặc hệ thống phun xăng trực tiếp (GDI) Gasoline Direct Injection.
Trong nội dung của mô đun này tác giả xin phép chỉ đề cập đến lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống phu xăng điện tử. Để trang bị cho sinh viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô những kiến thức, kỹ năng cơ bản về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống phu xăng điện tử. Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm sáu bài: Bài 1. Đại cương về hệ thống phun xăng điện tử Bài 2.
Bảo dưỡng và sửa chữa bầu lọc Bài 3. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm xăng điều khiển điện tử Bài 4. Bảo dưỡng và sửa chữa bộ điều áp Bài 5. Bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun xăng điều khiển điện tử Bài 6.
Bảo dưỡng và sửa chữa bộ điều khiển trung tâm (ECU) và các bộ cảm biến Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình Tổng cục Dạy nghề, sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống phun xăng điện tử đến cách phân tích các hư hỏng, phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa. Xin chân trọng cảm ơn Tổng cục Dạy nghề, khoa CN Ô tô Trường Cao đẳng nghề Việt Nam – Hàn Quốc TP Hà Nội cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này. Trong tài liệu có sự tham khảo cẩm nang hướng dẫn sửa chữa của một số hãng sản xuất xe như : TOYOTA, HONDA, FORD, HYUNDAI, DAEWOO. Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn.
Xin chân thàng cảm ơn ! Hà Nội, ngày…. năm 2018 2 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN. 4 BÀI 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ .2 Phân loại hệ thống phun xăng điện tử .3 Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống phun xăng điện tử 15 1.4 Quy trình và yêu cầu khi tháo lắp hệ thống phun xăng điện tử .5 Tháo lắp hệ thống.
BẢO DƯỠNG SỬA CHỮA BẦU LỌC .1 Bầu lọc không khí.2 Bầu lọc xăng .3 Hiện tượng nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra bầu lọc. BẢO DƯỠNG VA SỬA CHỮA BƠM XANG DIỀU KHIỂN DIỆN TỬ .1 Nhiệm vụ phân loại và cấu tạo bơm xăng điều khiển điện tử .2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc của bơm xăng điều khiển điện tử .3 Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng của bơm xăng điện.4 Quy trình kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa bơm xăng điện. 51 BÀI 4: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA BỘ ĐIỀU ÁP .1 Nhiệm vụ, cấu tạo, phân loại và nguyên lý hoạt động của bộ điều áp.2 Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng của bộ điều áp .3 Quy trình kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa bộ điều áp. Bộ giảm rung trên hệ thống nhiên liệu .5 Tháo lắp và thay mới bộ điều áp.
70 BÀI 5: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA VÒI PHUN XĂNG ĐIỀU KHIỂN ĐIỆN TỬ .1 Nhiệm vụ, cấu tạo và phân loại, vị trí lắp đặt vòi phun xăng điều khiển điện tử.2 Nguyên lý làm việc của vòi phun xăng điều khiển điện tử.3 Hiện tượng và nguyên nhân hơ hỏng vòi phun xăng điều khiển điện tử.4 Quy trình kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun xăng điều khiển điện tử.5 Tháo lắp vòi phun nhiên liệu. 84 BAI 6: BẢO DƯỠNG VA SỬA CHỮA BỘ DIỀU KHIỂN TRUNG TAM (ECU) VA CAC CẢM BIẾN.1 Mô đun điều khiển điện tử.2 Sửa chữa bảo dưỡng các cảm biến. 119 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên môđun: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ Mã số mô đun: MĐ 26 Thời gian mô đun: 60 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thỏa luận, bài tập: 43 giờ; Kiểm tra: 2 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: - Vị trí: có thể bố trí dạy sau các mô đun sau: MĐ 21, MĐ 22, MĐ 23, MĐ 24, MĐ 25, MĐ 26, MĐ 27, MĐ 28, MĐ 29, MĐ 30, MĐ 31.
- Tính chất: là mô đun chuyên môn nghề. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: - Kiến thức: + Trình bày đúng nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại, ưu nhược điểm của hệ thống phun xăng điện tử. + Trình bày đúng thành phần cấu tạo và nguyên lý làm việc của các bộ phận chính: Bộ điều khiển trung tâm, các bộ cảm biến, bầu lọc xăng, bơm xăng điều khiển điện từ, vòi phun xăng điện từ. + Phân tích đúng hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra, bảo dưỡng các bộ phận hệ thống phun xăng điện tử.
- Kỹ năng: + Nhận dạng cấu tạo, kiểm tra, Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phun xăng điện tử đúng quy trình, quy phạm, đúng phương pháp và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật do nhà chế tạo quy định. + Sử dụng đúng dụng cụ, thiết bị dùng tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống phun xăng điện tử. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô. + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
NỘI DUNG MÔ ĐUN: Thời gian Tổng Lý Thực Kiểm Số số thuyết hành, tra* Tên các bài trong mô đun thí TT nghiệm , thảo luận Đại cương về hệ thống phun xăng điện 1 3 3 tử 2 Bảo dưỡng và sửa chữa bầu lọc 9 3 6 Bảo dưỡng và sửa chữa bơm xăng điều 3 11 2 9 khiển điện tử 4 Bảo dưỡng và sửa chữa bộ điều áp 11 3 8 Bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun xăng 5 13 2 10 1 điều khiển điện tử Bảo dưỡng và sửa chữa bộ điều khiển 6 13 2 10 1 trung tâm (ECU) và các bộ cảm biến Cộng 60 15 43 2 5 Bài 1: Đại cương về hệ thống phun xăng điện tử Mục tiêu - Phát biểu được khái niệm, phân loại, hệ thống phun xăng điện tử - Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống phun xăng điện tử - Nhận dạng đúng thành phần và vị trí lắp đặt trên động cơ - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.1 Khái niệm hệ thống phun xăng điện tử Trên các loại động cơ sử dụng nhiên liệu xăng thường sử dụng một trong hai thiết bị, để cung cấp hỗn hợp khí - nhiên liệu với một tỉ lệ chính xác, đến từng xy lanh của động cơ tại tất cả các dải tốc độ, đó là một bộ chế hòa khí hay một hệ thống phun xăng điện tử EFI (Electronic Fuel Injection). Cả hai hệ thống đều đo lượng khí nạp, thay đổi theo góc mở của bướm ga và tốc độ động cơ, đề cung cấp một tỷ lệ nhiên liệu và không khí thích hợp đến các xy lanh đáp ứng yêu cầu làm việc của động cơ. Sơ đồ hệ thống phun xăng điện tử. Cuộn đánh lửa 11.
Lọc không khí 2. Cảm biến vị trí trục cam 12. Cảm biến nhiệt độ khí nạp 13. Cảm biến nhiệt độ nước 4.
Cảm biến tiếng gõ 5. Cảm biến áp suất 15. Công tắc khởi động trung gian ( only A/T) 6. Cảm biến bướm ga 16.
Đèn kiểm tra động cơ 7. Cụm bướm ga 17. Rơ le mở mạch 8. Van không tải ISC 18.
Cảm biến ô xy 10. Bộ trung hòa khí xả Do kết cấu của bộ chế hòa khí là khá đơn giản nên nó đã được sử dụng trên hầu hết các động cơ xăng trước đây. Mặc dù vậy, để đáp ứng nhu cầu hiện nay về việc thải khí xả sạch hơn, tiêu hao nhiên liệu kinh tế hơn, cải thiện khả năng tải cho động cơ., bộ chế hòa khí ngày nay phải được lắp đặt các thiết bị hiệu chỉnh khác nhau, do đó làm cho nó trở nên một hệ thống phức tạp hơn rất nhiều. Chính vì lý do đó hệ thống phun xăng điện tử được sử dụng thay thế cho bộ chế hòa khí, để đảm bảo tỷ lệ khí - nhiên liệu thích hợp cho động cơ bằng việc phun nhiên liệu được điều khiển bằng điện tử theo các chế độ lái xe khác nhau.1 Ưu điểm của hệ thống phun xăng điện tử 1.1 Khả năng cấp hỗn hợp khí nhiên liệu đồng đều đễn các xy lanh Do mỗi một xy lanh đều có vòi phun của mình và do lượng phun được điều khiển chính xác bằng ECU theo sự thay đổi về tốc độ động cơ và tải trọng, nên có thể phân phối đều nhiên liệu đến từng xy lanh.
Hơn nữa, tỷ lệ khí - nhiên liệu có thể điều khiển tự do (vô cấp) nhờ ECU bằng việc thay đổi thời gian hoạt động của vòi phun (khoảnh thời gian phun nhiên liệu hay chúng ta còn gọi là độ dài sung phun). Vì các lý do đó, hỗn hợp khí - nhiên liệu được phân phối đều đến tất cả các xy lanh và tạo ra được tỷ lệ tối ưu. Chúng có ưu điểm về cả khía cạnh kiểm soát khí xả lẫn tính năng về công suất.2 Điều khiển đạt được tỷ lệ khí nhiên liệu chính xác với tất cả các dải tốc độ của động cơ. Vòi phun đơn của chế hòa khí không thể điều khiển chính xác tỷ lệ khí - nhiên liệu ở tất cả các dải tốc độ, nên việc điều khiển được chia thành hệ thống, tốc độ chậm, tốc độ cao thứ nhất, tốc độ cao thứ hai.và hỗn hợp phải đậm khi chuyển từ hệ thống này sang hệ thống khác.