Giáo Trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Phân Phối Khí Ô Tô

Giáo trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống phân phối khí cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho việc bảo trì và sửa chữa hiệu quả.

• Tác giả: ThS. Phạm Tố Như
• Trường học: Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp
• Chuyên ngành: Công nghệ ô tô
• Đề tài: Giáo trình Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phân phối khí
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Bài 1. NHẬN DẠNG, THÁO LẮP HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ
• 1.1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU
• 1.1.1. Nhiệm vụ
• 1.1.2. Yêu cầu
• 1.2. PHÂN LOẠI
• 1.2.1. Hệ thống phân phối khí dùng xu páp
• 1.2.1.1. Hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên
• 1.2.1.2. Hệ thống phân phối khí loại xu páp treo
• 1.2.1.3. Hệ thống phân phối khí loại trục cam trên nắp máy
• 1.2.2. Hệ thống phân phối khí loại ngăn kéo phân phối (van trượt)
• 1.2.3. Hệ thống phân phối khí loại kết hợp (vừa ngăn kéo vừa có xu páp)
• 1.3. NHẬN DẠNG HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ
• 1.3.1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động các loại hệ thống phân phối khí
• 1.3.1.1. Hệ thống phân phối khí dùng xu páp
• 1.3.1.1.1. Hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên
• 1.3.1.2. Hệ thống phân phối khí loại xu páp treo
• 1.3.1.3. Hệ thống phân phối khí loại trục cam đặt trên nắp máy
• 1.3.1.3.1. Cơ cấu SOHC
• 1.3.1.3.2. Cơ cấu DOHC
• 1.3.2. Hệ thống phân phối khí dùng van trượt
• 1.3.3. Hệ thống phân phối khí hỗn hợp
• 1.4. Nhận dạng các chi tiết của hệ thống phân phối khí
• 1.5. THÁO, LẮP HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ
• 1.5.1. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo hệ thống phân phối khí
• 1.5.1.1. Quy trình tháo
• 1.5.1.2. Yêu cầu kỹ thuật tháo hệ thống phân phối khí
• 1.5.2. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật lắp hệ thống phân phối khí
• 1.5.2.1. Quy trình lắp
• 1.5.2.2. Yêu cầu kỹ thuật lắp hệ thống phân phối khí
• 1.6. BIỂU ĐỒ PHÂN PHỐI KHÍ
• 1.6.1. Góc mở sớm, đóng muộn
• 1.6.2. Góc mở sớm, đóng muộn của một số động cơ
• 1.6.3. Biểu đồ phân phối khí (sơ đồ định thời xu páp)
• 2. Bài 2. BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ
• 3. Bài 3. SỬA CHỮA NHÓM XU PÁP
• 4. Bài 4. SỬA CHỮA CƠ CẤU DẪN ĐỘNG XU PÁP
• 5. Bài 5. SỬA CHỮA CON ĐỘI VÀ TRỤC CAM
• 6. Bài 6. SỬA CHỮA BỘ TRUYỀN ĐỘNG TRỤC CAM
• Câu hỏi ôn tập

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống phân phối khí

Giáo trình "Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phân phối khí" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản cho học sinh nghề Công nghệ ô tô. Nội dung giáo trình bao gồm các bài học từ nhận dạng, tháo lắp đến bảo dưỡng và sửa chữa các bộ phận của hệ thống phân phối khí. Mục tiêu chính là giúp học viên nắm vững lý thuyết và thực hành, từ đó nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

1.1. Mục tiêu của giáo trình bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Giáo trình nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cần thiết về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và quy trình bảo dưỡng hệ thống phân phối khí. Học viên sẽ được học cách nhận diện các bộ phận và thực hiện các thao tác tháo lắp đúng kỹ thuật.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình bảo dưỡng sửa chữa

Giáo trình này không chỉ dành cho học sinh nghề Công nghệ ô tô mà còn là tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên và những người yêu thích ngành ô tô. Nó cung cấp thông tin chi tiết và hướng dẫn thực hành cần thiết.

II. Các thách thức trong bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Bảo dưỡng hệ thống phân phối khí gặp nhiều thách thức do sự phức tạp của các bộ phận và yêu cầu kỹ thuật cao. Các vấn đề thường gặp bao gồm hư hỏng xu páp, lò xo và các chi tiết liên quan. Việc nhận diện và khắc phục kịp thời các hư hỏng này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu suất động cơ.

2.1. Các lỗi thường gặp trong hệ thống phân phối khí

Một số lỗi phổ biến bao gồm xu páp không đóng kín, lò xo bị mòn và trục cam bị hư hỏng. Những lỗi này có thể dẫn đến giảm hiệu suất động cơ và tăng tiêu hao nhiên liệu.

2.2. Nguyên nhân gây ra hư hỏng trong hệ thống phân phối khí

Nguyên nhân chính gây ra hư hỏng thường là do quá trình sử dụng không đúng cách, thiếu bảo trì định kỳ và chất lượng nhiên liệu kém. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp trong việc phòng ngừa và khắc phục.

III. Phương pháp bảo dưỡng hệ thống phân phối khí hiệu quả

Để bảo dưỡng hệ thống phân phối khí hiệu quả, cần thực hiện theo quy trình chuẩn và sử dụng các dụng cụ chuyên dụng. Việc kiểm tra định kỳ và bảo trì đúng cách sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của các bộ phận trong hệ thống.

3.1. Quy trình bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Quy trình bảo dưỡng bao gồm kiểm tra, làm sạch và thay thế các bộ phận hư hỏng. Cần thực hiện theo đúng trình tự để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

3.2. Dụng cụ cần thiết cho bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Các dụng cụ cần thiết bao gồm clê, tuýp, kìm và các thiết bị đo kiểm. Việc sử dụng đúng dụng cụ sẽ giúp quá trình bảo dưỡng diễn ra thuận lợi và chính xác.

IV. Kết quả nghiên cứu về bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Nghiên cứu cho thấy việc bảo dưỡng định kỳ hệ thống phân phối khí không chỉ giúp tăng hiệu suất động cơ mà còn giảm thiểu chi phí sửa chữa lớn trong tương lai. Các kết quả thực nghiệm cho thấy động cơ được bảo dưỡng tốt có tuổi thọ cao hơn và hoạt động ổn định hơn.

4.1. Lợi ích của việc bảo dưỡng định kỳ

Bảo dưỡng định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, từ đó có biện pháp khắc phục kịp thời. Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

4.2. Các nghiên cứu điển hình về bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các động cơ được bảo dưỡng đúng cách có hiệu suất cao hơn từ 10-15% so với các động cơ không được bảo dưỡng. Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của việc bảo trì hệ thống phân phối khí.

V. Kết luận và tương lai của bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Bảo dưỡng hệ thống phân phối khí là một phần quan trọng trong việc duy trì hiệu suất động cơ. Tương lai của ngành công nghiệp ô tô sẽ tiếp tục phát triển với các công nghệ mới, giúp cải thiện quy trình bảo dưỡng và sửa chữa. Việc áp dụng công nghệ hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong bảo trì.

5.1. Xu hướng công nghệ trong bảo dưỡng ô tô

Công nghệ mới như cảm biến và hệ thống tự động hóa sẽ giúp cải thiện quy trình bảo dưỡng. Những công nghệ này sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề và tối ưu hóa quy trình sửa chữa.

5.2. Tương lai của giáo trình bảo dưỡng hệ thống phân phối khí

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong công nghệ và phương pháp bảo dưỡng. Điều này sẽ giúp học viên luôn được trang bị kiến thức mới nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phân phối khí NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 120/QĐ - TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề) Hà nội – 2012 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ 23 1 2 LỜI GIỚI THIỆU Ngành công nghiệp ô tô là một ngành công nghiệp nặng với công nghệ cao. Đòi hỏi các nhà nghiên cứu, thiết kế cũng như vận hành, sửa chữa có sự tích luỹ và không ngừng tìm hiểu, trau rồi kiến thức.

Để trang bị những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và thực hành về ô tô nói chung và hệ thống phân phối khí nói riêng, chúng tôi biên soạn giáo trình “Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phân phối khí”. Giáo trình nhằm phục vụ: - Học sinh học nghề Công nghệ ô tô trong trường cũng như các bạn yêu thích nghề cần có tài liệu tham khảo - Các thầy giáo, cô giáo dạy nghề Công nghệ ô tô làm tài liệu chính để biên soạn giáo án, tài liệu hỗ trợ giảng dạy. Nội dung giáo trình bao gồm sáu bài: Bài 1. Nhận dạng, tháo lắp hệ thống phân phối khí Bài 2.

Bảo dưỡng hệ thống phân phối khí Bài 3. Sửa chữa nhóm xu páp Bài 4. Sửa chữa cơ cấu dẫn động xu páp Bài 5. Sửa chữa con đội và trục cam Bài 6.

Sửa chữa bộ truyền động trục cam Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo nội dung trong chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt, sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống phân phối khí đến cách phân tích các hư hỏng, phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa. Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không thể tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn cho lần xuất bản sau. Xin trân trọng cảm ơn Tổng cục Dạy nghề, Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp và các bạn đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này. Hà Nội, ngày….

năm 2012 Tham gia biên soạn 1 ThS. Phạm Tố Như Chủ biên 2 ThS. Nguyễn Đức Nam Đồng chủ biên 3 ThS. Hà Thanh Sơn Thành viên 4 ThS.

Vũ Quang Huy Thành viên 5 ThS. Phạm Ngọc Anh Thành viên 6 ThS. Nguyễn Thành Trung Thành viên 7 ThS. Phạm Duy Đông Thành viên 8 ThS.

Đoàn Văn Năm Thành viên 2 3 9 ThS. Ngô Cao Vinh Thành viên 10 ThS. Đinh Quang Vinh Thành viên 11 ThS. Hoàng Văn Thông Thành viên 12 ThS.

Hoàng Văn Ba Thành viên 13 ThS. Nguyễn Thái Sơn Thành viên 14 CN. Vũ Quang Anh Thành viên 15 ThS. Nguyễn Xuân Sơn Thành viên 16 ThS.

Lê Ngọc Viện Thành viên 17 ThS. Nguyễn Văn Thông Thành viên 18 ThS. Dương Mạnh Hà Thành viên 19 CN. Hoàng Văn Lợi Thành viên 20 CN.

Trần Văn Đô Thành viên 3 4 MỤC LỤC TT ĐỀ MỤC TRANG 1 Tuyên bố bản quyền 1 2 Lời giới thiệu 2 3 Mục lục 3 4 Bài 1. Nhận dạng, tháo lắp hệ thống phân phối khí 6 5 Bài 2. Bảo dưỡng hệ thống phân phối khí 19 6 Bài 3. Sửa chữa nhóm xu páp 48 7 Bài 4.

Sửa chữa cơ cấu dẫn động xu páp 69 8 Bài 5. Sửa chữa con đội và trục cam 73 9 Bài 6. Sửa chữa bộ truyền động trục cam 89 10 Câu hỏi ôn tập 100 4 5 TÊN MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ Mã mô đun: MĐ 23 I. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Mô đun được bố trí dạy sau các mô đun: MĐ 20, MĐ 21, MĐ 22 - Là mô đun chuyên môn nghề.

- Có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc cung cấp một phần kiến thức, kỹ năng nghề nghề công nghệ ô tô. Mục tiêu của mô đun: - Trình bày đúng nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại hệ thống phân phối khí - Mô tả đúng cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống phân phối khí dùng trên động cơ - Phân tích đúng hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng, phương pháp kiểm tra, sửa chữa sai hỏng của hệ thống phân phối khí - Tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa được hệ thống phân phối khí đúng quy trình, quy phạm và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật trong bảo dưỡng, sửa chữa - Sử dụng đúng các dụng cụ tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống phân phối khí bảo đảm chính xác và an toàn - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra 1 Nhận dạng, tháo lắp hệ thống phân phối 17 5 12 0 khí 2 Bảo dưỡng hệ thống phân phối khí 15 3 12 0 3 Sửa chữa nhóm xu páp 17 2 13 2 4 Sửa chữa cơ cấu dẫn động xu páp 13 1 12 0 5 Sửa chữa con đội và trục cam 16 3 13 0 6 Sửa chữa bộ truyền động trục cam 12 1 9 2 Cộng: 90 15 71 4 5 6 Bài 1. NHẬN DẠNG, THÁO LẮP HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ Mã bài: MĐ 23- 01 Giới thiệu chung Bài học sẽ cung cấp cho học sinh những khái niệm, nguyên lý hoạt động của hệ thống phân phối khí.

Ngoài ra, còn cung cấp kiến thức, hình ảnh để học sinh nhận dạng cũng như trình tự tháo, lắp hệ thống phân phối khí Mục tiêu: - Phát biểu đúng nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại và nguyên lý làm việc của các loại hệ thống phân phối khí - Tháo, lắp hệ thống phân phối khí đúng quy trình và đúng yêu cầu kỹ thuật - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung chính: 1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU Mục tiêu: - Phát biểu đúng nhiệm vụ, yêu cầu của các loại hệ thống phân phối khí 1.1 Nhiệm vụ Hệ thống phân phối khí (cơ cấu phân phối khí) có nhiệm vụ đóng, mở các cửa hút (nạp), cửa xả (thải) để nạp đầy hỗn hợp (xăng + không khí) hoặc không khí vào trong xy lanh và xả sạch khí đã cháy ra ngoài theo trình tự làm việc của động cơ.2 Yêu cầu - Đảm bảo chất lượng của quá trình trao đổi khí. - Đóng, mở các xu páp đúng thời điểm.

- Đảm bảo đóng kín buồng cháy. - Độ mòn của chi tiết ít nhất và tiếng kêu nhỏ nhất. - Dễ điều chỉnh, sửa chữa và thay thế khi hư hỏng. PHÂN LOẠI Mục tiêu: - Phân loại được các hệ thống phân phối khí 2.1 Hệ thống phân phối khí dùng xu páp - Hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên - Hệ thống phân phối khí loại xu páp treo - Hệ thống phân phối khí loại trục cam trên nắp máy 2.2 Hệ thống phân phối khí loại ngăn kéo phân phối (van trượt) 2.3 Hệ thống phân phối khí loại kết hợp (vừa ngăn kéo vừa có xu páp) 6 7 a b Hình 1.1: Hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên (a) và xu páp treo (b) 7 8 a b Hình 1.2: Hệ thống phân phối khí loại trục cam đặt trên nắp máy (a) và loại ngăn kéo phân phối (b) 3.

NHẬN DẠNG HỆ THỐNG PHÂN PHỐI KHÍ - Trình bày được nguyên lý làm việc của các loại hệ thống phân phối khí - Nhận dạng được hệ thống phân phối khí 3.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động các loại hệ thống phân phối khí 3.1 Hệ thống phân phối khí dùng xu páp 3.1 Hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên a. Cấu tạo: 8 7 6 9 5 4 3 2 1 Hình 1.3: Sơ đồ cấu tạo hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên 1- Trục cam; 4- Móng hãm 7- Xu páp 2- Con đội; 5- Lò xo xu páp; 8- Ổ đặt xu páp 3- Bu lông chỉnh khe hở nhiệt; 6- Bạc dẫn hướng; 9- Khe hở nhiệt Thông thường, hệ thống phân phối khí loại xu páp đặt bên thường chia ra các bộ phận sau: 8 9 - Bộ phận đóng kín: để đóng kín cửa hút và cửa xả, đóng kín gồm: ổ đặt xu páp, lò xo, đĩa tựa, móng hãm và bạc hướng dẫn. - Bộ phận truyền lực: Truyền lực từ trục phân phối đến các xu páp: con đội. - Bộ phận trục phân phối: Điều khiển sự đóng mở của các xu páp.

- Bộ phận truyền động cho trục phân phối: truyền chuyển động quay từ trục cơ đến trục phân phối, bộ phận truyền động thường dùng bánh răng đai, xích. Nguyên lý hoạt động: Khi động cơ hoạt động, trục khuỷu quay thông qua cặp bánh răng phân phối (hình 1.3) làm quay trục cam 1. Tới lúc đỉnh vấu cam tì và đẩy con đội đi lên, qua con đội đẩy xu páp 7 đi lên mở đưa hỗn hợp vào trong buồng đốt, lúc đó đĩa lò xo 4 cũng ép lò xo 5 ngắn lại. Khi vấu cam trượt qua đáy con đội thì lực đàn hồi của lò xo 5, thông qua đĩa 4, đẩy xu páp đi xuống đóng cửa nạp, đồng thời cũng đẩy con đội đi xuống tiếp xúc với mặt cam.

Bu lông con đội dùng để điều chỉnh khe hở nhiệt giữa con đội và đuôi xu páp tránh làm kênh khi đóng kín xu páp. Hệ thống điều khiển mở xu páp là do vấu cam 1 thực hiện, điều khiển đóng xu páp là lực đàn hồi của lò xo xu páp 5 thông qua đĩa lò xo 4 thực hiện. Hiện nay, chỉ dùng hệ thống phân phối khí dùng xu páp đặt bên trên các động cơ xăng 4 kì kiểu cũ, có tỉ số nén  thấp hoặc trên động cơ 4 kì chạy bằng dầu hoả.2 Hệ thống phân phối khí loại xu páp treo a. Cấu tạo: Hình 1.