ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài: Năm 2018 đã đến. Đây là thời điểm rất nhiều người chờ đợi để được mua ô tô giá rẻ khi thuế nhập khẩu ô tô từ khu vực các nước ASEAN vào Việt Nam về 0% so với mức 30% hiện nay, với điều kiện là tỉ lệ nội địa hóa của xe phải đạt từ 40%. Trước sự tăng đột biến về nhu cầu sở hữu ôtô như vậy thì cũng kéo theo những yêu cầu khác như nguồn nhân lực để đáp ứng với sự phát triển của thị trường ôtô, từ đấy đặt ra câu hỏi là làm thế nào để có thể vừa đáp ứng đủ số lượng và cả chất lượng nhân lực tương lai phù hợp với nhu cầu thị trường.
Bên cạnh việc cải thiện phương pháp giảng dạy cũng như luôn luôn cập nhật chương trình giảng dạy thì cải thiện, nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ quá trình giảng dạy cũng là một trong những việc làm cần phải quan tâm chú trọng. Chính vì thế việc nghiên cứu các hệ thống mới trên ôtô cũng nhằm mục đích giúp học viên được tiếp cận với công nghệ mới nhất, nâng cao tính thực tiển trong học tập và giảng dạy, nâng cao tay nghề người thợ, người kỹ sư tương lai. Trên ôtô, động lực tạo nên chuyển động cho xe chủ yếu là từ những động cơ đốt trong như động cớ xăng hay diesel, ngoài ra một phần nhỏ là từ những công nghệ mới sau này như xe lai hay xe chạy bằng năng lượng điện thì việc truyền năng lượng trên ôtô đảm bảo tính tiện nghi và tính dễ điều khiển của tài xế và hành khách đóng vai trò cần được quan tâm. Trên ôtô, những hệ thống nằm phía sau động cơ có thể chia làm 3 phần riêng biệt như: hệ thống truyền lực trên ôtô, hệ thống ch động trên ôtô và hệ thống điều khiển trên ôtô.
Ngày nay nhiều công trình nghiên cứu của các công ty ôtô đều nhắm đến việc nâng cao tốc đô ôtô thông qua việc cải thiện đặc tính bám, đặc tính kéo, ổn định chuyển động. Những tiến bộ khoa học kỹ thuật trên ôtô phần khung gầm hầu như được cải tiến nhiều trong hệ thống điều khiển như lái, phanh, treo ôtô. Cụ thể hệ thống lái trợ lực điện tử, hệ thống treo điện tử, hệ thống phanh chống hãm cứng.Được ứng dụng nhiều trên các loại ôtô hiện đại. Một trong những phương tiện ôtô chiếm một số lượng khá lớn trong sinh hoạt hàng 16 ngày đó là những ôtô có tính năng cơ động cao, cụ thể là những ôtô 2 cầu chủ động, ôtô 3 cầu chủ động.
Nó thường xuyên có mặt ở những công, nông trường, những vùng đồi núi, .để chuyên chở những tấn hàng hóa thiết bị, con người đến phục vụ những vùng sâu vùng xa một cách dễ dàng và thuận lợi. Ngoài ra 4WD cũng trở nên cực kỳ phổ biến ở những dòng xe khách như SUV hay crossover vì tính năng hoạt động ổn định trên mặt đường xấu nên nó rất được ưa chuộng ở Việt Nam. Chính vì vậy việc nghiên cứu các hệ thống mới trên những xe này cũng nhằm mục đích đám ứng nhu cầu đào tạo chuyên sâu cho sinh viên cả về lý thuyết lẫn thực hành trên hện thống truyền lực 4WD một các chính xác và hiệu quả nhất. Đây cũng là một trong những hệ thống mà cơ sở trang thiết bị những xưởng thực hành của trường đang thiếu.
Việc nghiên cứu và thi công mô hình hộp số 4WD thường xuyên chắc chắn sẽ giúp việc dạy và học trở nên hiệu quả rất nhiều. Mục tiêu của đề tài: Xây dựng cơ sở lý thuyết hệ thống 4WD thường xuyên. Nghiên cứu và thi công mô hình hộp số 4WD thường xuyên. Trình bày được chức năng, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống 4WD thường xuyên.
Hình thành kỹ năng thiết kế, thi công, chế tạo các loại mô hình phục vụ cho công tác giảng dạy. Thông qua mô hình, kích thích khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu khoa học của sinh viên bên cạnh đó giúp tăng hiệu quả dạy và học. Phạm vi ứng dụng: Về đối tượng ứng dụng: mô hình cắt nhằm phục vụ đối tượng là lực lượng lao động phục vụ cho ngành công nghệ kỹ thuật ôtô bao gồm cả giảng viên, sinh viên, nhân công cũng như kỹ sư. 17 Về phạm vi môi trường ứng dụng: mô hình sẽ được phục vụ trong quá trình giảng dạy ngành công nghệ kỹ thuật ôtô Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.
Hồ Chí Minh và các trường khác trên cả nước, đồng thời cũng là tài liệu dùng để tham khảo. Tình hình hiện nay: Dạy và học trong các khối ngành kỹ thuật luôn lấy mục tiêu tạo sự hiểu biết, ứng dụng thực tế lên hàng đầu, bên cạnh đó còn phải khơi gợi tinh thần sáng tạo nghiên cứu ở học viên. Và với điều kiện thông tin mở như hiện nay thì nguồn kiến thức là không hề thiếu, để có thể chắc lọc được những thông tin hữu ích và chính xác thì phải cần sự hướng dẫn của người thầy, người giảng viên. Nhằm hỗ trợ việc dạy và học ngày càng hiệu quả, việc đổi mới phương pháp dạy và học cùng với việc nâng cấp đổi mới trang thiết bị học tập là rất cần thiết.
Hiểu được những yêu cầu bức thiết trên, chúng tôi nhận thấy tầm quan trọng của mô hình hộp số 4WD là cần thiết và đáp ứng hiệu quả nhu cầu ấy, từ đấy chúng tôi đã đi đến việc nghiên cứu cơ sở lý thuyết (nhằm cung cấp thông tin, kiến thức cơ bản cho học viên) và thi công mô hình cắt hộp số 4WD (nhằm nâng cao tính thực tiển của việc học). Những vấn đề còn tồn tại: Mặc dù những nỗ lực đầu tư phát triển, đổi mới cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cùng phương pháp dạy là không nhỏ nhưng vẫn tại đó những vấn đề chưa thể giải quyết: Tài liệu giảng dạy, giáo trình điện tử chưa thực sự lôi cuốn, kích thích niềm đam mê nghiên cứu học tập của sinh viên. Giáo trình phục vụ giảng dạy chưa cập nhật nhiều những kỹ thuật công nghệ mới. Trang thiết bị phục vụ cho học tập còn thiếu.
Đặc biệt là các mô hình phục vụ cho thực hành. 18 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG 4WD 2. Định nghĩa: 4WD là chữ viết tắt của 4 Wheel Drive tức hệ thống 4 bánh xe dẫn động. Hệ thống 4WD được phát triển ở nhiều khu vực thị trường khác nhau và trên các nền tảng xe khác nhau và do đó không có tập hợp thuật ngữ được chấp nhận rộng rãi để được mô tả các chức năng và cấu tạo đa dạng của nó.
Hệ thống bốn bánh dẫn động, cũng được gọi là 4×4, đề cập đến hệ thống truyền động hai cầu có khả năng cung cấp mômen xoắn cho tất cả các bánh xe của nó cùng lúc. Nó có thể là toàn thời gian hoặc bán thời gian và thường được liên kết thông qua một hộp số phụ cung cấp một ổ trục đầu ra bổ sung và trong nhiều trường hợp, còn có tỷ số truyền bổ sung. Một chiếc xe (có 4 bánh) với mômen xoắn cung cấp cho cả hai cầu được gọi là "tất cả bánh xe dẫn động" (AWD-viết tắt cho từ All Wheel Drive). Tuy nhiên, "bốn bánh dẫn động" thường mô tả như một tập hợp các bộ phận và chức năng cụ thể và/hoặc ứng dụng cho xe chạy trên mặt đường xấu, thường tuân thủ theo cách sử dụng thuật ngữ hiện đại.
Những xe chạy đường xấu có gầm và thân xe được thiết kế cứng cáp, có khoảng sáng gầm xe lớn. Ngoài ra những xe 4WD được dùng chạy trên đường bình thường cũng có gầm và thân xe cứng cáp nhưng hình dáng bên ngoài vẫn giống những xe du lịch bình thường.1 4WD gián đoạn: Với loại 4WD này, người lái phải chuyển đổi chế độ 2WD và 4WD bằng hộp số phụ theo điều kiện mặt đường. Bình thường, xe chạy trên đường khô ráo bằng phẳng thì chạy ở chế độ 2WD, còn khi đường xấu, trơn trợt hay gồ ghề thì sử dụng chế độ 4WD. 19 Tuy nhiên, vì hệ thống 4WD gián đoạn có các hệ thống truyền lực phía trước và phía sau nối trực tiếp với nhau, nên xảy ra hiện tượng tuần hoàn công suất khi xe quay vòng.
Vì vậy, cần phải chuyển từ chế độ 4WD về 2WD khi xe chạy trên đường bình thường.1: Những đặc trưng cơ bản của 4WD gián đoạn.2 4WD thường xuyên: Không chuyển đổi giữa 2WD và 4WD (xe luôn hoạt động ở chế độ 4WD). 4WD luôn được dùng ở mọi điều kiện đường xá từ đường tốt đến đường xấu, đường có hệ số ma sát thấp. Ngoài ra, các xe 4WD thường được trang bị bộ vi sai trung tâm.2: Những đặc trưng cơ bản của 4WD thường xuyên.3 4WD On-Demand: Các hệ thống 4WD On-Demand điều khiển trục phụ thông qua một thiết bị ghép nối hoạt động hoặc thụ động hoặc "bởi một hệ thống truyền động độc lập". Các tiêu chuẩn ghi lại rằng trong một số trường hợp hệ thống truyền động thứ cấp cũng có thể cung cấp lực đẩy chính cho xe.
Lấy ví dụ một chiếc xe 4WD hybrid thì ở đấy trục chính được điều khiển bởi một động cơ đốt trong và trục phụ được điều khiển bởi một động cơ điện. Khi động cơ đốt trong được tắt, trục được điều khiển bằng điện là trục điều khiển duy nhất. Các hệ thống On- Demand hoạt động chủ yếu chỉ với một trục cho đến khi mômen xoắn được cấp bởi trục thứ hai. Tại thời điểm đó, một khớp nối bị động hoặc chủ động sẽ gửi mômen xoắn đến trục phụ.3: Những đặc trưng cơ bản của 4WD On-Demand.
22 CHƯƠNG 3: CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA 4WD THƯỜNG XUYÊN 3. Khái quát về vi sai giữa: Sự khác nhau giữa 4WD thường xuyên và 4WD gián đoạn là 4WD thường xuyên có thêm vi sai giữa trong khi 4WD gián đoạn chỉ có vi sai cầu trước và cầu sau 3. Hoạt động của vi sai giữa: Do sự khác nhau của bán kính quay vòng giữa bánh xe phải và bánh xe trái. Khi quay vòng làm vận tốc góc giữa 2 bánh xe khác nhau (bánh bên ngoài đi quãng đường lớn hơn nên vận tốc góc lớn hơn).
Vì vậy một bộ vi sai giữa được gắn ở bán trục để bù lại sự chênh lệch vận tốc này.1: Hoạt động của vi sai giữa. Tại sao phải cần vi sai giữa: Với xe 4WD, do cả cầu trước và sau đều là chủ động nên vi sai được lắp ở cả cầu trước và sau.