TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOL BAN VÌ SỰ TIÊN BỘ CUA PHY NỮ - BAN NU CONG HỘI THẢO “QUYEN LAM MẸ - MỘT SO GÓC NHÌN” HA NỘI - THÁNG 10/2013 LỜI GIỚI THIỆU Lâm mẹ là quyền thiêng liêng ma tạo hóa đã ban tặng cho phụ nữ xuất phát từ khía cạnh sinh học và định dang giới. Chức năng sinh để hay tái sản xuất con người là chức năng quyết định trong việc đảm bảo duy trì, phát triển. các thé hệ tương lai ~ một trong những yếu tố quan trọng cho sự tồn vong của một dân tộc, một quốc gia và của cả nhân loại. Với những đặc điểm tâm sinh lý, người phụ nữ vốn chân yếu tay mềm nhưng trong cuộc sống hiện đại ho phải thực hiện cùng một lúc nhiều vai trò khác nhau.
Chính vi vậy, việc thừa nhận và quy định trong pháp luật các nội dung liên quan đến quy của phụ nữ là thực sự cần thiết và có ý nghĩa quan trọng. Một mặt, nó khẳng. định sự trân trọng của xã hội với những thiên chức và sự hy ai của người phụ nữ tạo điều kiện để họ có thé thực hiện đầy đủ v. mặt khác, thé hiện trách nhiệm và những nỗ lực của mỗi quốc gia trong việc.
'bảo vệ các quyển cơ bản của phụ nữ. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đăng và Nhà nước, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc chống phân biệt đối xử và nâng cao vị thế của người phụ nữ trong xã hội. Phụ nữ bên cạnh việc thực hiện chức năng thiên bẩm, đã va đang ngày cảng tham gia nhiều hơn vào các lĩnh vực khác nhau của đời ống xã hội đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước. Tuy đại cũng có nhiều cần phải nghiên cứu, xem xét ở các góc độ khác thay đổi nhau, Về phương diện pháp lý, pháp luật thừa nhận quyền làm mẹ với tư cách là quyền dành cho phụ nữ để họ thực hiện các chức năng tự nhiên nhưng cũng rất đặc thù.
Hơn nữa, ngày nay không chỉ đơn thuần là việc phụ nữ kết hôn, sinh con và thực hiện quyền làm mẹ. Cùng với sự thay đổi của xã hội, quyền. làm mẹ cũng có những biến chuyển phong phú và phức tạp. Với ý nghĩa đó, Hội thảo: “Quyén làm me - một số góc nhìn” do Ban Vi sự tién bộ phụ nữ - Ban Nữ công Trường Dai học Luật Hà Nội tổ chức bao gồm các bài viết, các ý kiến của các chuyên gia, nhà nghiên cửu, của những người mẹ sẽ góp phan làm rõ hơn các khía cạnh pháp lý và và các khía cạnh khác, thúc ấy và bảo.
đảm hơn nữa quyền làm mẹ của phy nữ. BAN TÔ CHỨC MỤC LỤC Trang 1 QUYỀN LÀM ME DƯỚI GÓC NHÌN PHÁP Li Bảo vệ quyển làm me khi gi i quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình TS. Nguyễn Phương Lan 2. Một số khía cạnh pháp lý của việc bảo vệ quyền làm mg của người 7 ‘Phy nữ đối với việ sinh con theo phương pháp khoa hoc TAS.
Bài Thị Mừng 3. Quyền làm mẹ của những người thuộc nhóm LGBT 529 TS. Nguyễn Thị Lan 4. ˆ Báo vệ quyền làm mẹ trong pháp lui lao động và an sinh xã hội 4 TS.
Nguyễn Hiền Phương. Pháp luật hình sự rong việc bảo đảm quyền làm me 59 ThS. Vấn đề quyển làm mẹ dưới góc nhìn luật hình sự và luật tổ tụng hình sự. Quyền làm mẹ trong pháp huật về thí hành án phạt từ 1 ThS, Trần Thị Thu Hiển 8.
- Quyền làm me trong Luật phòng, chống mua bán người 85 ThS. Nguyễn Việt Khánh Hòa 9. Quyén làm mẹ thông qua việc nhân nuôi con nuôi theo pháp luật một 92 số nước và pháp luật Việt Nam TS. Nguyễn Thái Mai 10, Quyền làm mẹ trong pháp luật quốc tế và thực tiễn nội luật hóa các 103 ‘cam kết trong pháp luật Việt Nam.
Thể, Mạc Thị Hoài Thương & ThS. Nguyễn Thị Hồng Yến 11. Quyền làm mẹ của phụ nữ trong luật pháp các quốc gia đạo Hồi H3 Thể. Lê Thị Mai Hương 12.
Quyền làm mẹ cúa phụ nữ khuyết tt tại Mỹ - Thực trạng và giải pháp 123 Vũ Thị Việt Anh & Nguyễn Thị Hường 1L. QUYEN LAM MẸ DƯỚI GÓC NHÌN KHAC 13. Trấết lý về me 131 TS. Nguyễn Thị Hiển 14, Quyển làm me nhin nhận dưới góc độ triết hạc 137 va Kim Dung 15.
Quyền làm mẹ - Thực trạng và một số giái pháp nhằm thực hiện 3 quyền lâm mẹ ở Vigt Nam. TS, Nguyễn Thị Thanh Huyền 16. Quyền làm mẹ đưới góc độ xã hội học 152 ThS. Phan Thị Luyện lâm me” trong tiễn trình phát trién cia đắt nước 159 Trần Thị Lan 18, Dam bảo sức khoẻ sinh sân của sinh viên trong giáo dục thể chất tại 164 Trường Đại học Luật Hà No “Nguyễn Thị Hiên BAO VỆ QUYEN LAM ME KHI GIẢI QUYẾT CÁC VỤ VIỆC HON NHÂN VÀ GIA ĐÌNH TS.
Nguyễn Phương Lan Trường Đại học Luật Hà Nội Lâm mẹ là một trong những chức năng cao quý và quan trọng nhất của người phụ nữ, Trong bat cứ xã hội nào quyền làm mẹ của người phụ nữ cũng, được quan tâm bảo vệ với những mức độ khác nhau. Việc thực hiện chức. năng làm mẹ của người phụ nữ không chỉ vì lợi ích của bản thân người phụ nữ mà cỏn vì lợi ích của đất nước, dân tộc, gia đình, dòng họ. Chức năng sinh con là chức năng tự nhiên không thé thay thé của người phụ nữ với tư cách là người mẹ.
Với chức năng sinh con, người phụ nữ đã thực hiện chức năng tái sản xuất sinh học nhằm mục dich duy trì nòi giếng và thé hệ tương lai — lực lượng lao động tương lai của dit nước. Vì vậy việc bảo vệ quyển làm mẹ của. người phụ nữ là một yêu cầu khách quan. Đặc biệt, từ góc độ giới, việc thực.
hiện chính sách bảo vệ, hỗ trợ người mẹ không bị coi là phân biệt đối xử về. gidi và là một nguyên tắc cơ bản của Luật Binh đẳng giới. Từ góc độ pháp lý, bảo vệ quyền làm mẹ của người phụ nữ qua thực. tiễn giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình được xem xét qua các quan hệ cụ thể sau; 1.
Bảo vệ quyền làm mẹ trong quan hệ hôn nhân hợp pháp. 'Việc kết hôn làm phát sinh quan hệ vợ chồng giữa hai bên nam nữ trước pháp luật, Trong thời gian hônnhân,v9 chồng có.5 quyền được chung. sống với thực hiện kế hoạch hóa gia đình vừa nhằm thực hiện chính sách dan số nhà nước nhưng mặt khác còn đảm bảo sức khỏe sinh sản của vợ chồng, đặc biệt là của người vợ. Vì vậy quyền làm mẹ của người phụ nữ luôn bao ham hai mặt: quyền được sinh con hoặc quyền không sinh con.
Người phụ nữ cảng. độc lập thì họ càng có quyền tự quyết về quyền tình dục của mình, trong đó. có quyền sinh hoặc không sinh con, ngay cả trong quan hệ vợ chồng. Trong quan hệ hôn nhân, quyền làm mẹ được bảo vệ trong các trường, hợp sau; 1.1, Quyên sinh con và xác định cha, mẹ cho con ‘Theo quy định tại Điều 63 Luật HN&GD năm 2000, trong thời ky hôn nhân ma người vợ sinh con hoặc có thai thì con sinh ra là con chung của vo chồng.
Người chồng của mẹ đứa trẻ được xác định là cha của đứa trẻ do vợ xmình dé ra, Họ tên của người chồng.mặc nhiên được ghi là họ tên cha của đứa trẻ trong Giấy khai sinh của trẻ, nếu người chồng không có ý kiến phản đồi. Người vợ không cần chứng minh người con do minh dé ra là con của người chồng. Do có quan hệ hôn nhân hợp pháp, trên cơ sở nguyên tắc suy đoán pháp lý, con do người vợ sinh ra hoặc có thai trong thời kỳ hôn nhân 18 con chung của vợ chang. Từ thực tiễn cuộc sống của vợ chong có thể thấy các trường hợp sau con sinh ra được xác định tà con chung của vợ chồng; ~ Con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân và sinh ra trang thời kỳ hôn; ~ Can do người mẹ có thai trước khi kết hôn và sinh ra trong thời kỳ hôn nhân; = Con đo người mẹ sinh ra trước khi kết hôn và được vợ chồng thừa nhận là con chung sau khi kết hôn; = Con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân và sinh ra sau khỉ hôn nhân chim dirt trong thời hạn 300 ngày; = Con do người mẹ có thai trước khi kết hôn vả sinh ra sau khi hôn nhân chấm dứt trong thời hạn 300 ngày.
'Với các trường hợp trên, về nguyên tắc, đứa trẻ sinh ra được xác định là con chung cia vợ chồng. Tuy nhiên đó chỉ là quy định có tính nguyên tắc. Khi có tranh chấp về tư cách người cha của đứa trẻ thì người có yêu cầu xác định lại quan hệ cha con phải có đơn gửi đến toà án. Thực tế cô thể có hai trường hợp yêu edu xác định lại cha, mẹ cho con như sau: Trường hợp thứ nhất: Thông thường quyền xác định lại quan hệ cha con do người chồng yêu cầu khi nghỉ ngờ rằng đứa trẻ do vợ minh sinh ra trong thời kỳ hôn nhân không phải là con mình.
Quyền yêu cầu xác định lại quan hệ cha con là một quyển nhân thân gắn liền với quyền làm cha cùa người chồng nên chỉ có thể do người chồng tự mình thực hiện mà không thé chuyển giao cho người khác hoặc nhờ người khác thục hiện thay. Người ching có n hoặc không khỏi kiện để yêu cầu xác định lại quan hệ cha con, Đó là quyển tự định đoạt của dương sự được pháp luật tôn trọng và bảo đảm thực hiện. Trong trường hợp người chồng, nghì ngờ hoặc ngay cả khi có chứng cứ xác thực về việc đứa trẻ do vợ mình sinh ra trong thời kỳ hôn nhân không phải là con mình nhưng người chỗng, không khởi kiện yêu cầu xác định lại cha cho đứa trẻ thi được coi là người chồng đã mặc nhiên thừa nhận đứa trẻ là con mình. Do đó họ tên của người chồng được ghi là họ tên của cha đứa trẻ trong Giấy khai sinh của trẻ, Nếu người chồng khởi kiện yêu cầu xác định lại quan hệ cha con thì người chồng.
có nghĩa vụ cung cấp các chứng cứ để chứng minh mình không phải là cha ủa đứa trẻ do người vợ sinh ra, Pháp luật hiện hành không quy định cụ thể các chứng cứ người chồng phải chứng minh là gì tuy nhiên người chồng có. thể sử dụng và đưa ra mọi chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình.