Đặt vấn đề Chương trình đào tạo (CTĐT) ngành Ngôn ngữ Anh — Chuyên ngành Tiếng Anh pháp ly (sau đây được gọi tắt là CTDT ngành Ngôn ngữ Anh) được xây dựng và ban hành theo Quyết định số 2595 ngày 21 tháng 10 năm 2014 của Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội. Tính từ thời điểm được ban hành đến nay, CTĐT đã được áp dụng để giảng dạy cho 06 Khóa sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, bắt đầu từ Khóa 39 tuyên sinh năm học 2014-2015. Đến nay đã có 02 Khóa sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh của Trường tốt nghiệp ra trường (K39 và K40). Hoạt động tự đánh giá CTĐT là yêu cầu bắt buộc của Bộ Giáo duc và Dao tạo đối với các cơ sở đào tạo (Thông tư số 38/2013/TT-BGDĐT).
Theo đó, tự đánh giá CTĐT là quá trình cơ sở giáo dục dựa trên các tiêu chuân đánh giá chất lượng CTDT do Bộ Giáo duc và Đào tạo ban hành dé tự xem xét, báo cáo về tình trạng chất lượng, hiệu quả hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, nhân lực, cơ sở vật chất và các vẫn đề liên quan khác thuộc CTDT, làm căn cứ để cơ sở giáo dục tiễn hành điều chỉnh các nguồn lực và quá trình thực hiện nhằm nâng cao chất lượng dao tạo và đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục. Đánh giá CTĐT là một phần không thể thiếu của các mô hình thiết kế giảng dạy (instructional design models). Các công cu và phương pháp đánh gia giúp xác định tính hiệu quả của các hoạt động giảng dạy. Mặc dù vậy, trên thực tế hoạt động đánh giá CTĐT thường không nhất quán hoặc không được triển khai thực hiện (Carnevale & Schulz, 1990).
Đối với CTĐT ngành Ngôn ngữ Anh ké từ khi được ban hành và triển khai đến nay, CTDT chưa được đánh giá một cách chính thức và toàn diện, ma mới chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh, cập nhật các nội dung của các môn học trong CTĐT thông qua các cuộc họp chuyên môn tại tô bộ môn. Việc điều chỉnh nội dung môn học được giảng dạy trong CTĐT là việc làm cần thiết, nhưng chưa đủ. Mỗi môn học đóng góp một vai trò nhất định trong việc đạt được chuẩn đầu ra (CDR) CTĐT. Tuy nhiên, để hoạt động điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy từng một học thực sự đạt hiệu qua thì cần thiết phải đánh giá lại tổng thé CTĐT, xác định rõ mục 'Giang viên tô Tiếng Anh — Trường Đại học Luật Hà Nội 12 tiêu, CDR của CTĐT, trên cơ sở đó có thể xây dựng tốt ma trận các môn học trong CTDT và triên khai tot hoạt động day và học từng môn học đó.
Vì những lý do nêu trên, tác giả bài viết lựa chọn nghiên cứu đánh giá nhận thức của giảng viên tham gia giảng dạy CTĐT ngành Ngôn ngữ Anh nhằm mục đích tìm hiểu quan điểm, nhận thức của các giảng viên tham gia giảng dạy ngành Ngôn ngữ Anh này về chính CTĐT; từ đó đưa ra một số đề xuất, kiến nghị dé tiếp tục phát triển và hoàn thiện CTĐT này. Khái niệm về đánh giá CTĐT Các nghiên cứu trước đây của các nhà khoa học và giáo dục học đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về đánh giá CTĐT, trong đó phần lớn coi đánh giá CTĐT là hoạt động thu thập thông tin nhằm đưa ra đánh giá giá trị về CTĐT, ví dụ như đưa ra những điều chỉnh cân thiết hoặc có thể quyết định cham dứt CTĐT. Cụ thé: Goldstein (1993) định nghĩa đánh giá CTĐT là quá trình thu thập có hệ thống các thông tin mang tính miêu tả và đánh giá cần thiết để đưa ra các quyết định liên quan tới việc lựa chọn, áp dụng, điều chỉnh các hoạt động giảng dạy nhăm đạt được hiệu quả trong việc trién khai CTĐT. Tương tự, Brown (2001) cũng cho rằng đánh giá CTĐT là một quá trình thu thập, phân tích và tong hợp đữ liệu nhăm liên tục cải tiễn CTDT.
Theo Posavac va Carey (2007), đánh gia CTDT là việc chọn một phương thức đánh giá, kỹ năng để xác định xem liệu chương trình có đáp ứng được nhu cầu; chương trình có được triển khai như theo kế hoạch và liệu chương trình dao tạo được đưa ra theo nhu cầu của khách hàng đã được đánh giá hợp lý chưa. Tổ chức OECD (2009) xem đánh giá CTĐT là đánh giá một cách có hệ thống và có mục tiêu các chương trình đang diễn ra hoặc đã hoàn thành ở ba góc độ bao gồm xây dựng chương trình, triển khai chương trình và kết quả đạt được của chương trình. Mục đích của đánh giá chương trình là để xác định mục tiêu đạt được mức độ nào, mức độ hiệu quả của chương trình, mức độ ảnh hưởng và tính bền vững của chương trình. Mặc dù khái niệm đánh giá CTĐT được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, nhưng tựu trung lại, đó là hoạt động mang tính hệ thống, sử dụng công cụ hợp lý nhằm thu thập được những thông tin cần thiết, đo lường những tiến bộ đạt được trong mục tiêu của chương trình, trên cơ sở đó có đưa ra các quyết định và giải pháp dé nâng cao hiệu quả triển khai CTĐT.
TẦm quan trọng của đánh giá CTĐT Trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ và phát triển của công nghệ thông tin, mô hình của sự thành công đã có sự dịch chuyền sang tài sản trí tuệ. Nguôồn lực chính của sự cạnh tranh trong các tô chức hiện nay là năng lực phát triển và sử dụng các kỹ năng của nguồn nhân lực. Cau trúc quản lý và kinh doanh đòi hỏi phải có sự khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ, dẫn đến việc các tô chức phải tập trung vào việc phát triển nguồn lực con người (Donovan et al, 2001). Đào tạo yêu cầu phải có sự phân bồ hợp lý nguồn lực con người, thời gian va tài chính.
13 Riech (1983) định nghĩa “khoảng cách giữa kiến thức mà người dạy giảng dạy và kiến thức mà người học đắc thụ”. Đánh giá CTĐT giúp đo lường khoảng cách kiến thức theo định nghĩa của Riech bằng cách xác định giá trị và tính hiệu quả của CTĐT. Hoạt động này sử dụng các công cụ đánh giá và xác nhận hiệu lực dé cung cap dt liệu cho viéc danh gia. Theo Sims (1993), mục dich của đánh giá CTDT là dé cải tiến CTĐT, cung cap các phản hồi cho người xây dựng CTĐT, nhà quản lý và những người tham gia vào CTDT.
Hoạt động đào tạo được đánh gia bởi vì đó là cach mà các nhà đào tao, giáo dục có thé đánh giá hiệu quả hoạt động của họ. Xét về khía cạnh quản lý, đánh giá CTDT là dé xem xét mức độ tương xứng giữa thời gian và tài chính đầu tư vào CTDT và sự hiệu quả của CTDT đó. Horwitz (1999) khang định rằng thách thức mà các nhà phát triển nguồn nhân lực phải đối mặt là đảm bảo rằng tất cả các hoạt động đào tạo và phát triển phải đáp ứng yêu cầu của có sở dao tạo dé thực hiện các chức năng chiến lược. Do đó, việc xác định và thực hiện các yếu tổ liên quan đến tính hiệu quả của phát triển con người.
Tóm lại, đánh giá CTĐT là hoạt động phục vụ nhiều mục đích, trong đó quan trọng nhất là phát triển, hoàn thiện và cập nhật CTĐT, dé CTĐT thực sự đáp ứng được nhu cầu và yêu cầu của các bên liên quan. Việc đánh giá CTĐT dưới góc nhìn của người dạy là việc làm cần thiết và có ý nghĩa, bởi người dạy là người trực tiếp tham gia vào hoạt động giảng dạy, là người hiện thực hóa các mục tiêu về kiến thức, kỹ năng, thái độ của từng môn học đến người hoc, đảm bao đáp ứng CDR của CTĐT. Phương pháp nghiên cứu 3. Mục đích và phạm vỉ nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện nhằm hai mục đích chính: Một là, đánh giá được mức độ nhận thức/ hài lòng của giảng viên tham gia giảng dạy CTĐT ngành Ngôn ngữ Anh tại Trường Đại học Luật Hà Nội trong suốt quá trình triển khai CTDT từ năm học 2014-2015 đến nay.
Hai là, đưa ra một số đề xuất dé có thé điều chỉnh CTĐT ngành Ngôn ngữ Anh theo hướng hiệu quả hơn. _Do điều kiện về thời gian, nghiên cứu này chỉ tập trung vào việc đánh giá mức độ hiệu biêt/ hài lòng ve CTĐT dưới góc nhìn của những người tham gia giảng dạy, mà không đánh giá mức độ hiéu biêt/ hài lòng của các bên liên quan khác. Phương pháp và đối tượng tham gia nghiên cứu Phương pháp được sử dụng. để thực hiện việc đánh giá là phương pháp định lượng.
Một bảng câu hỏi khảo sát gồm 25 câu hỏi được thiết kế theo thang đo 5 cấp độ của Likert (từ hoàn toàn không đồng ý/ hoàn toàn không hài lòng đến hoàn toàn đồng ý/ hoàn toàn hài lòng tương đương với mức điểm từ 1 đến 5) và 01 câu hỏi mở dé thu thập thông tin về mức độ hiểu biết/ hài lòng của giảng viên tham gia giảng dạy về CTĐT ngành Ngôn ngữ Anh. 25 câu hỏi khảo sát tập trung vào 04 nội dung: CDR CTĐT (câu 1 đến 4), Bản mô tả CTĐT (câu 5-7), Cau trúc và nội dung CTDT (cau 8- 14), Phuong phap giang day (cau 15-18) va cac yếu tố tác động khác (câu 19--25). Bảng câu hỏi khảo sát này được tham khảo từ Phiếu khảo sát ý kiến giảng viên vê CTĐT của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên — Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. 14 Bảng câu hỏi khảo sát được đưa ra cho các giảng viên tiếng Anh tham gia giảng dạy ngành Ngôn ngữ Anh của Trường Đại học Luật Hà Nội và các giảng viên thỉnh giảng từ các cơ sở dao tạo khác tham gia giảng dạy CTDT này.
Bảng câu hỏi khảo sát được gửi đến 20 giảng viên cơ hữu và thỉnh giảng. Kết quả thu được: 14 câu trả lời hợp lệ. Thu thập và xử lý dữ liệu Bảng câu hỏi khảo sát được chuyên cho người tham gia khảo sát dưới hình thức google form. Kêt quả thu được được xử lý trên phân mêm SPSS 20.0 đê tính điêm trung bình.
Y nghĩa các mức điêm trung bình cụ thê như sau: 1.80: Rất không đồng ý/ Rất không hài lòng 1.60: Không đồng ý/ Không hài long 2.20: Đồng y/ Hài lòng 4.00: Rất đồng ý/ Rất hai lòng IV. Kết quả nghiên cứu 4. Thông tin cá nhân của người tham gia khảo sát Trong tổng số 14 giảng viên tham gia khảo sát, có 02 giảng viên có học vị tiến sĩ, 12 giảng viên có học vị thạc sỹ và không có giảng viên nao là cử nhân; trong đó có 07 người là giảng viên cơ hữu va 07 người là giảng viên thỉnh giảng.