Lời mở đầu Đất nƣớc ta đang trong giai đoạn đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hoá. Mục tiêu đã đƣợc đại hội VIII của Đảng đề ra là đến năm 2020 đƣa nƣớc ta cơ bản trở thành một nƣớc công nghiệp. Thực hiện mục tiêu đó, Đảng và Nhà Nƣớc đã ,đang và tiếp tục thực hiện các chính sách để phát huy tiềm lực tối đa xây dựng một nền kinh tế phát triển .Trong những năm gần đây chúng ta đã đƣa ra nhiều chính sách để khuyến khích tiềm năng của mọi thành phần kinh tế, phát triển sản xuất ,khuyến khích đầu tƣ mở rộng sản xuất …Trong hàng loạt các chính sách đƣa ra thì chính sách thuế có một vị trí quan trọng. Nó không những ảnh hƣởng tới nguồn thu chủ yếu của nhà nƣớc mà còn ảnh hƣởng trực tiếp tới mọi ngƣời dân đặc biệt là các nhà sản xuất, các doanh nghiệp và ngƣời tiêu dùng.
Trong đó thuế GTGT là một trong những loại thuế có tác động trực tiếp. Luật thuế GTGT đƣợc quốc hội khoá IX thông qua ngày 10/5/1997 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/1999. Kể từ khi ban hành cho đến nay, thuế giá trị gia tăng luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của xã hội, nhất là các nhà kinh doanh lớn và nhỏ. Tác động tích cực do thuế GTGT mang lại rất rõ: thu ngân sách Nhà nƣớc không giảm mà còn tăng nhiều so với thuế doanh thu; hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng ph¸t triÓn mạnh mẽ và sản xuất nội địa đƣợc gia tăng áp lực bảo hộ.
Bên cạnh những mặt tích cực, thuế GTGT còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế và trong nền kinh tế hiện tƣợng gian lận và chiếm đoạt thuế vẫn còn tồn tại. Chuyển từ việc áp dụng luật thuế doanh thu sang áp dụng luật thuế GTGT ở nƣớc ta có thể coi nhƣ một bƣớc chuyển biến lớn trong lĩnh vực quản lý tài chính. Cũng nhƣ nhiều nƣớc trên thế giới, trong những năm đầu áp dụng, những vƣớng mắc là điều khó tránh khỏi. Điều quan trọng là cần phát hiện và xử lý kịp thời những vƣớng mắc phát sinh nhằm góp phần hoàn thiện luật thuế GTGT nói riêng và hệ thống thuế nói chung ở nƣớc ta.
Nhƣng nếu chỉ có sự cố gắng của nhà nƣớc Sinh viên: Vũ Thuý Mừng - Lớp QTL302K 1 Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty CP Điện tử Hải Phòng thôi chƣa đủ công việc phức tạp này đòi hỏi phải có sự phối kết hợp của các cấp các ngành và sự tham gia của đông đảo ngƣời dân đặc biệt là tầng lớp trí thức. Để có thể hiểu rõ hơn về thuế GTGT và góp một phần nhỏ bé vào quá trình hoàn thiện thuế GTGT em quyết định tham gia luận văn tốt nghiệp là “Thuế GTGT và các phƣơng pháp hoàn thiện hạch toán thuế GTGT”. Luận văn đƣợc thiết kế theo theo bố cục thành ba phần lớn : Phần I: Lý luận chung về thuế GTGT Phần II: Thực trạng công tác thuế GTGT tại công ty Cổ Phần Điện Tử Hải Phòng. Phần III : Một số biện pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán thuế GTGT tại công ty Cổ Phần Điện Tử Hải Phòng.
Luận văn tốt nghiệp của em đƣợc hoàn thành với sự hƣớng dẫn tận tình của cô giáo, Thạc sĩ Đồng Thị Nga cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của cô chú và anh chị trong công ty Cổ Phần Điện Tử Hải Phòng. Hải Phòng, ngày 28 tháng 06 năm 2011. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên Vũ Thúy Mừng Sinh viên: Vũ Thuý Mừng - Lớp QTL302K 2 Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty CP Điện tử Hải Phòng PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG VÊ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG I. Lý luận chung về thuế giá trị gia tăng : 1.
Khái niệm : Thuế giá trị gia tăng có nguồn gốc từ thuế doanh thu và Pháp là nƣớc đầu tiên trên thế giới ban hàng Luật thuế giá trị gia tăng vào năm 1954. Thuế giá trị gia tăng theo tiếng Pháp gọi là : Taxe Sur La Valeur Tée ( viết tắt là TVA ), tiếng Anh gọi là Value Added Tax ( viết tắt là VAT ), dịch ta tiếng Việt là thuế giá trị gia tăng. Khai sinh từ nƣớc Pháp, thuế giá trị gia tăng đã đƣợc áp dụng rộng rãi ở nhiều nƣớc trên thế giới. Tính đến nay đã có khoảng 130 quốc gia trên thế giới áp dụng thuế giá trị gia tăng.
ThuÕ lµ mét h×nh thøc ®éng viªn cæ x-a nhÊt cña Tµi chÝnh nhµ n-íc cña bÊt kú nhµ n-íc nµo khi xuÊt hiÖn th× sÏ xuÊt hiÖn thuÕ. Tuy nhiªn, víi mçi nhµ n-íc kh¸c nhau th× b¶n chÊt cña thuÕ l¹i phô thuéc vµo b¶n chÊt cña nhµ n-íc, ®ång thêi khi xuÊt hiÖn thuÕ th× sÏ xuÊt hiÖn mèi quan hÖ gi÷a nhµ n-íc vµ ng-êi nép thuÕ. XÐt vÒ gãc ®é nhµ n-íc : ThuÕ lµ kho¶n thu cña nhµ n-íc, kho¶n thu mang tÝnh b¾t buéc kh«ng hoµn tr¶ trùc tiÕp, ®-îc ph¸p luËt qui ®Þnh. XÐt vÒ gãc ®é ng-ßi nép thuÕ : ThuÕ lµ kho¶n ®ãng gãp mang tÝnh chÊt ph¸p luËt cao nhÊt cña nhµ n-íc, buéc c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ mäi ng-êi d©n ph¶i nép mét phÇn thu nhËp cña m×nh vµo NSNN ®Ó nhµ n-íc ®¸p øng nhu cÇu chi tiªu cña bé m¸y nhµ n-íc.
XÐt vÒ vÒ mÆt néi dung vËt chÊt : ThuÕ lµ mét kho¶n tiÒn, hiÖn vËt mµ ng-êi d©n vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ cã nghÜa vô ®ãng gãp cho nhµ n-íc ®Ó dïng vµo viÖc chi tiªu cña nhµ n-íc. XÐt vÒ thùc chÊt : ThuÕ lµ mét h×nh thøc ph©n phèi ®-îc Nhµ n-íc sö dông ®Ó ®éng viªn mét phÇn thu nhËp cña c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ c¸c c¸ nh©n trong x· héi vµo NSNN. Theo quy định của Luật thuế giá trị gia tăng thì thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu đánh trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh Sinh viên: Vũ Thuý Mừng - Lớp QTL302K 3 Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty CP Điện tử Hải Phòng trong quá trình từ sản xuất, lƣu thông đến tiêu dùng và đƣợc nộp vào Ngân sách Nhà nƣớc theo mức độ tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ. Vai trò của thuế giá trị gia tăng trong lƣu thông hàng hoá : Luật thuế doanh thu quy định doanh thu phát sinh là cơ sở để thực hiện chế độ thu nộp thuế.
Do đó Nhà nƣớc đánh thuế trên toàn bộ doanh thu phát sinh của sản phẩm qua mỗi lần dịch chuyển từ khâu sản xuất, lƣu thông đến tiêu dùng. Nếu các sản phẩm, hàng hoá chịu thuế càng qua nhiều khâu thì số thuế Nhà nƣớc thu đƣợc cũng tăng thêm qua các khâu nên việc áp dụng thuế doanh thu dẫn đến tình trạng thuế thu trùng lặo đối với phần doanh thu đã chịu thuế ở công đoạn trƣớc. Điều đó mang tính bất hợp lý, tác động tiêu cực đến sản xuất và lƣu thông hàng hoá. Với tính ƣu điểm của thuế giá trị gia tăng là Nhà nƣớc chỉ thu thuế đối với phần giá trị tăng thêm của các sản phẩm ở từng khâu sản xuất lƣu thông mà không thu thuế đối với toàn bộ doanh thu phát sinh nhƣ mô hình thuế doanh thu.
Cơ chế hoạt động của thuế giá trị gia tăng : Cơ sở của thuế giá trị gia tăng chính là phần giá trị tăng thêm của sản phẩm do cơ sở sản xuất, kinh doanh mới sáng tạo ra chƣa bị đánh thuế. Nói cách khác, cơ sở của thuế giá trị gia tăng là khoản chênh lệch giữa giá mua và giá bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ. Do đó cơ chế hoạt động của thuế giá trị gia tăng đƣợc quy định nhƣ sau : - Một trong những nguyên tắc cơ bản của thuế giá trị gia tăng là sản phẩm, hàng hoá dù qua nhiều khâu hay ít khâu từ sản xuất đến tiêu dùng đều chịu thuế nhƣ nhau. - Thuế giá trị gia tăng có điểm cơ bản khác với thuế doanh thu là chỉ có ngƣời bán hàng ( dịch vụ ) lần đầu phải nộp thuế giá trị gia tăng trên toàn bộ doanh thu bán hàng ( cung ứng dịch vụ ).
Còn ngƣời bán hàng ( dịch vụ ) ở các khâu tiếp theo đối với hàng hoá ( dịch vụ ) đó, chỉ phải nộp thuế trên phần giá trị tăng thêm. - Thuế giá trị gia tăng không chịu ảnh hƣởng bởi kết quả sản xuất kinh doanh của đối tƣợng nộp thuế, không phải là yếu tố của chi phí mà đơn thuần là Sinh viên: Vũ Thuý Mừng - Lớp QTL302K 4 Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty CP Điện tử Hải Phòng một khoản đƣợc cộng thêm vào giá bán của đối tƣợng cung cấp hàng hoá, dịch vụ. - Thuế giá trị gia tăng do ngƣời tiêu dùng chịu nhƣng không phải do ngƣời tiêu dùng trực tiếp nộp mà là do ngƣời bán sản phẩm (hoặc dịch vụ) nộp thay vào kho bạc Nhà nƣớc, do trong giá bán hàng hoá (hoặc trong dịch vụ) có cả thuế giá trị gia tăng.Vai trò của thuế giá trị gia tăng trong quản lý Nhà nƣớc về kinh tế : Vai trß cña thuÕ ®-îc x¸c ®Þnh theo c¸c môc tiªu c¬ b¶n sau : ThuÕ lµ nguån thu chñ yÕu cña Ng©n s¸ch Nhµ n-íc. ThuÕ lµ mét trong nh÷ng c«ng cô quan träng cña Nhµ n-íc trong viÖc qu¶n lý vµ ®iÒu tiÕt vÜ m«, thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn, më réng l-u th«ng hµng ho¸ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ trong ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp nãi riªng vµ toµn bé nÒn kinh tÕ nãi chung.
ThuÕ gßp phÇn thùc hiÖn c«ng b»ng x· héi, b×nh ®¼ng gi÷a c¸c tÇng líp kinh tÕ vµ c¸c tÇng líp d©n c-. Nhµ n-íc dïng thuÕ ®Ó thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng kinh tÕ x· héi cña m×nh ®èi víi ®Êt n-íc. Thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu ®ã còng chÝnh lµ thùc hiÖn vai trß c¬ b¶n cña thuÕ.Chøc n¨ng cña thuÕ : ThuÕ lµ mét c«ng cô quan träng ®Ó ®éng viªn mét phÇn thu nhËp cña d©n vµo NSNN. ThuÕ lµ mét c«ng cô ®Ó ®iÒu tiÕt kÝch thÝch s¶n xuÊt, ®iÒu chØnh cung-cÇu x· héi.
ThuÕ lµ c«ng cô gi¶i quyÕt ®óng ®¾n mèi quan hÖ lîi Ých gi÷a Nhµ n-íc-tËp thÓ vµ ng-êi lao ®éng. Nhµ n-íc sö dông thuÕ ®Ó kiÓm tra vµ gi¸m s¸t vÒ mÆt kinh tÕ ®èi víi c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. ThuÕ cã t¸c dông më réng kinh tÕ ®èi ngo¹i, ®«ng thêi b¶o vÖ lîi Ých s¶n xuÊt trong n-íc. ThuÕ lµ c«ng cô s¾c bÐn ®Ó ®iÒu hoµ thu nhËp gi÷a c¸c tÇng líp d©n c-.