LỜI MỞ ĐẦU Trong các khâu quản lý tại doanh nghiệp có thể nói công tác quản lý hạch toán tài sản cố định (TSCĐ) là một trong những mắt xích quan trọng nhất của doanh nghiệp. Tài sản cố định là một trong những bộ phận cơ bản tạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân, đồng thời là bộ phận quan trọng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh. Đối với doanh nghiệp, TSCĐ là điều kiện cần thiết để giảm cƣờng độ lao động và tăng năng suất lao động. Nó thể hiện cơ sở vật chất kỹ thuật, trình độ công nghệ, năng lực và thế mạnh của doanh nghiệp trong việc phát triển sản xuất kinh doanh.
Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay nhất là khi khoa học kỹ thuật trở thành lực lƣợng sản xuất trực tiếp thì TSCĐ là yếu tố quan trọng để tạo nên sức mạnh cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp với mong muốn đƣợc củng cố kiến thức và nghiên cứu sâu hơn về kế toán TSCĐ em đã mạnh dạn chọn đề tài “Hoàn thiện tổ chức kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Thái Bình Dƣơng” với mong muốn góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào công cuộc cải tiến và hoàn thiện công tác kế toán của công ty. Khóa luận của em gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận chung về tổ chức kế toán TSCĐ trong doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức kế toán TSCĐ tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Thái Bình Dƣơng.
Chƣơng 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán TSCĐ tại Công ty Cổ phần Tiếp Vận Thái Bình Dƣơng. Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám Đốc công ty, các anh chị phòng tài chính – kế toán, các thầy cô trong khoa cùng với sự hƣớng dẫn nhiệt tình của cô giáo Trần Thị Thanh Phƣơng đã giúp đỡ và hƣớng dẫn cho em trong suốt quá trình thực hiện khóa luận này. Vì trình độ và thời gian có hạn nên mặc dù rấ cố gắng nhƣng bài khóa luận của em không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận đƣợc sự góp ý, bổ sung của thầy cô để khóa luận của em đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Nguyễn Ngọc Vân - QT1603K 1 KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về tài sản cố định trong doanh nghiệp. Khái niệm, đặc điểm và phân loại tài sản cố định. ♦ Khái niệm, đặc điểm của tài sản cố định.
Để tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cần thiết phải có ba yếu tố: tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và lao động. TSCĐ là tƣ liệu lao động – một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, nó đánh giá quy mô, năng lực sản xuất và cho thấy doanh nghiệp có thực lực vững mạnh hay không? Chính vì vậy, trong sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp nói riêng cũng nhƣ toàn bộ nền kinh tế nói chung, TSCĐ là cơ sở vật chất và có vai trò rất quan trọng. Việc cải tiến, hoàn thiện, đổi mới và sử dụng hiệu quả TSCĐ là một trong những nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp và của nền kinh tế. Nhận thức đúng đắn về vai trò của TSCĐ chính là lý luận đầu tiên xây dựng nên khái niệm về TSCĐ.
Tài sản cố định hữu hình: là những tƣ liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất thoả mãn các tiêu chuẩn của tài sản cố định hữu hình, tham gia vào nhiều chu k kinh doanh nhƣng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu nhƣ nhà cửa, vật kiến trúc; máy móc, thiết bị; phƣơng tiện vận tải;. Tài sản mua về phải thỏa mãn những điều kiện nhất định mới đƣợc gọi là TSCĐ hữu hình. Theo điều 3 của Thông tƣ 45/2013/TT- BTC, các tài sản đƣợc ghi nhận là TSCĐ phải thoả mãn đồng thời 3 tiêu chuẩn sau: - Chắc chắn thu đƣợc lợi ích kinh tế trong tƣơng lai từ việc sử dụng tài sản đó. - Nguyên giá tài sản phải đƣợc xác định một cách tin cậy và có giá trị 30.000 đồng trở lên.
- Có thời gian sử dụng ƣớc tính trên 1 năm trở lên. Tài sản cố định vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất, thể hiện một lƣợng giá trị đã đƣợc đầu tƣ thoả mãn các tiêu chuẩn của tài sản cố định vô hình, tham gia vào nhiều chu k kinh doanh, nhƣ một số chi phí liên Sinh viên: Nguyễn Ngọc Vân - QT1603K 2 KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP quan trực tiếp tới đất sử dụng; chi phí về quyền phát hành, bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả,. ♦ Phân loại tài sản cố định. Sự cần thiết phải phân loại tài sản cố định nhằm mục đích giúp cho các doanh nghiệp có sự thuận tiện trong công tác quản lý và hạch toán tài sản cố định.
Thuận tiện trong việc tính và phân bổ khấu hao cho từng loại hình kinh doanh. TSCĐ đƣợc phân loại theo các tiêu thức sau: Theo hình thái biểu hiện: Tài sản cố định đƣợc phân thành TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình. * TSCĐ hữu hình: Là những tƣ liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất, có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, tham gia vào nhiều chu k kinh doanh nhƣng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu. Thuộc về loại này gồm có: - Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc: là tài sản cố định của doanh nghiệp đƣợc hình thành sau quá trình thi công xây dựng nhƣ trụ sở làm việc, nhà kho, hàng rào, tháp nƣớc, sân bãi, các công trình trang trí cho nhà cửa, đƣờng xá, cầu cống, đƣờng sắt, đƣờng băng sân bay, cầu tầu, cầu cảng,… - Loại 2: Máy móc, thiết bị: là toàn bộ các loại máy móc, thiết bị dùng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ máy móc chuyên dùng, thiết bị công tác, giàn khoan trong lĩnh vực dầu khí, cần cẩu, dây truyền công nghệ, những máy móc đơn lẻ.
- Loại 3: Phƣơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: là các loại phƣơng tiện vận tải gồm phƣơng tiện vận tải đƣờng sắt, đƣờng thuỷ, đƣờng bộ, đƣờng không, đƣờng ống và các thiết bị truyền dẫn nhƣ hệ thống thông tin, hệ thống điện, đƣờng ống nƣớc, băng tải. - Loại 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý: là những thiết bị, dụng cụ dùng trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhƣ máy vi tính phục vụ quản lý, thiết bị điện tử, thiết bị, dụng cụ đo lƣờng, kiểm tra chất lƣợng, máy hút ẩm, hút bụi, chống mối mọt. - Loại 5: Vƣờn cây lâu năm, súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm: là các vƣờn cây lâu năm nhƣ vƣờn cà phê, vƣờn chè, vƣờn cao su, vƣờn cây ăn quả, thảm cỏ, thảm cây xanh.; súc vật làm việc và hoặc cho sản phẩm nhƣ đàn voi, đàn ngựa, đàn trâu, đàn bò,… - Loại 6: Các loại tài sản cố định khác: là toàn bộ các tài sản cố định khác chƣa liệt kê vào năm loại trên nhƣ tranh ảnh, tác phẩm nghệ thuật. * TSCĐ vô hình là tài sản không có hình thái vật chất nhƣng xác định đƣợc Sinh viên: Nguyễn Ngọc Vân - QT1603K 3 KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ, sử dụng trong sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tƣợng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình.
Thuộc về TSCĐ vô hình gồm có: quyền sử dụng đất, quyền phát hành, bản quyền, bằng sáng chế, nhãn hiệu hàng hóa, phần mềm máy vi tính, giấy phép nhƣợng quyền,… Việc phân loại TSCĐ theo tiêu thức này tạo điều kiện thuận lợi cho ngƣời tổ chức hạch toán TSCĐ sử dụng tài khoản kế toán một cách phù hợp và khai thác triệt để tính năng kỹ thuật của TSCĐ. Theo quyền sở hữu Theo tiêu thức này TSCĐ đƣợc phân thành TSCĐ tự có và TSCĐ đi thuê. * TSCĐ tự có: Là những TSCĐ xây dựng, mua sắm hoặc chế tạo bằng nguồn vốn của doanh nghiệp, do ngân sách Nhà nƣớc cấp, do đi vay của ngân hàng, bằng nguồn vốn tự bổ sung, nguồn vốn liên doanh,. * TSCĐ đi thuê lại được phân thành: - Tài sản cố định thuê tài chính: là những TSCĐ mà doanh nghiệp thuê của công ty cho thuê tài chính.
Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê đƣợc quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng thuê tài chính. Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng thuê tài chính ít nhất phải tƣơng đƣơng với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng. - Tài sản cố định thuê hoạt động: Mọi TSCĐ đi thuê nếu không thoả mãn các quy định nêu trên đƣợc coi là tài sản cố định thuê hoạt động. Việc phân loại TSCĐ theo tiêu thức này phản ánh chính xác tỷ trọng TSCĐ thuộc sở hữu của doanh nghiệp và tỷ trọng TSCĐ thuộc quyền quản lý và sử dụng của doanh nghiệp đến những đối tƣợng quan tâm.
Bên cạnh đó cũng xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp đối với từng loại TSCĐ. Theo nguồn hình thành TSCĐ theo nguồn hình thành, cung cấp đƣợc các thông tin về cơ cấu nguồn vốn hình thành TSCĐ. Đứng trên phƣơng diện này TSCĐ đƣợc chia thành: - TSCĐ đƣợc mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn đƣợc ngân sách cấp hoặc cấp trên cấp. - TSCĐ mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn tự bổ sung của doanh nghiệp (quỹ phát triển sản xuất, quỹ phúc lợi,.
- TSCĐ nhận góp vốn liên doanh. Sinh viên: Nguyễn Ngọc Vân - QT1603K 4 KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Theo công dụng và tình hình sử dụng Đây là một hình thức phân loại rất hữu ích và tiện lợi cho việc phân bổ khấu hao vào tài khoản chi phí phù hợp. Theo tiêu thức này, TSCĐ đƣợc phân thành: - TSCĐ dùng trong sản xuất kinh doanh: Là những TSCĐ đang thực tế sử dụng, trong các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Những tài sản này bắt buộc phải trích khấu hao tính vào chi phí sản xuất kinh doanh.
- TSCĐ dùng trong mục đích phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng: Là những TSCĐ do doanh nghiệp quản lý sử dụng cho các mục đích phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng trong doanh nghiệp.
