Luận văn thạc sĩ hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp huyện vĩnh thạnh tỉnh bình định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định.

• Tác giả: Lâm Ngọc An
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Huyền Trang
• Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm đơn vị hành chính sự nghiệp
• 1.1.2. Phân loại đơn vị hành chính sự nghiệp
• 1.1.2.1. Phân loại đơn vị hành chính
• 1.1.2.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp
• 1.1.3. Đặc điểm quản lý và đặc điểm hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp
• 1.1.3.1. Đặc điểm hoạt động
• 1.1.3.2. Đặc điểm quản lý
• 1.1.3.3. Đặc điểm quản lý tài chính trong đơn vị hành chính sự nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP HUYỆN VĨNH THẠNH
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP HUYỆN VĨNH THẠNH

Tóm tắt

I. Tổ chức kế toán

Tổ chức kế toán là một phần quan trọng trong hệ thống quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nghiên cứu này tập trung vào việc hoàn thiện tổ chức kế toán tại huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách. Kế toán công đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin tài chính chính xác, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định kịp thời. Việc áp dụng chế độ kế toán phù hợp và tuân thủ pháp luật kế toán là yếu tố cần thiết để nâng cao chất lượng công tác kế toán.

1.1. Hệ thống thông tin kế toán

Hệ thống thông tin kế toán là nền tảng để quản lý và kiểm soát tài chính tại các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hệ thống thông tin kế toán giúp tăng cường hiệu quả quản lý và giảm thiểu sai sót. Tại huyện Vĩnh Thạnh, việc cải thiện hệ thống thông tin kế toán sẽ góp phần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng khắt khe.

1.2. Quy trình kế toán

Quy trình kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp cần được chuẩn hóa để đảm bảo tính nhất quán và minh bạch. Nghiên cứu đề xuất việc rà soát và cải tiến quy trình kế toán tại huyện Vĩnh Thạnh, đặc biệt là trong các khâu thu, chi và quyết toán ngân sách. Việc này sẽ giúp tăng cường kiểm soát nội bộ và đảm bảo tuân thủ các quy định về chính sách tài chính.

II. Quản lý tài chính

Quản lý tài chính là yếu tố then chốt trong hoạt động của các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nghiên cứu này phân tích thực trạng quản lý tài chính tại huyện Vĩnh Thạnh, chỉ ra những hạn chế trong việc sử dụng ngân sách và đề xuất các giải pháp cải thiện. Việc áp dụng chính sách tài chính phù hợp và tăng cường kiểm soát nội bộ sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

2.1. Chính sách tài chính

Chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và quản lý ngân sách tại các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nghiên cứu đề xuất việc rà soát và điều chỉnh chính sách tài chính tại huyện Vĩnh Thạnh để phù hợp với tình hình thực tế. Việc này sẽ giúp đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả và minh bạch.

2.2. Kiểm soát nội bộ

Kiểm soát nội bộ là yếu tố không thể thiếu trong quản lý tài chính. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc tăng cường kiểm soát nội bộ tại huyện Vĩnh Thạnh sẽ giúp phát hiện và ngăn chặn các rủi ro tài chính. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các đơn vị hành chính sự nghiệp đang hướng tới cải cách và hiện đại hóa.

III. Cải cách hành chính

Cải cách hành chính là một trong những mục tiêu quan trọng của các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tác động của cải cách hành chính đến công tác kế toán và quản lý tài chính tại huyện Vĩnh Thạnh. Việc áp dụng các biện pháp cải cách hành chính sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng cao.

3.1. Đào tạo kế toán

Đào tạo kế toán là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực của đội ngũ kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp. Nghiên cứu đề xuất việc tăng cường đào tạo kế toán tại huyện Vĩnh Thạnh, đặc biệt là trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán mới và sử dụng công nghệ thông tin. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán và đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại.

3.2. Pháp luật kế toán

Pháp luật kế toán là cơ sở để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ trong công tác kế toán. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc tuân thủ pháp luật kế toán tại huyện Vĩnh Thạnh cần được tăng cường để đảm bảo tính nhất quán và đúng quy định. Điều này sẽ góp phần nâng cao uy tín và hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính sự nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) đóng vai trò quan trọng trong quản lý ngân sách nhà nước và nguồn lực tài chính công. Tại huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định, với 13 đơn vị hành chính và 4 đơn vị sự nghiệp, công tác kế toán được thực hiện theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC, sử dụng phần mềm MISA và hình thức kế toán chứng từ ghi sổ. Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế giai đoạn 2016-2018, công tác kế toán tại các đơn vị này còn nhiều hạn chế, chưa phát huy tối đa chức năng cung cấp thông tin quản lý tài chính hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị HCSN huyện Vĩnh Thạnh, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo sử dụng nguồn kinh phí nhà nước tiết kiệm và hiệu quả. Nghiên cứu tập trung trong phạm vi các đơn vị hành chính sự nghiệp trên địa bàn huyện Vĩnh Thạnh, giai đoạn 2016-2018, với trọng tâm là công tác tổ chức bộ máy kế toán, hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và báo cáo kế toán.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp số liệu cụ thể về thực trạng công tác kế toán tại địa phương, góp phần hoàn thiện lý luận về tổ chức kế toán trong đơn vị HCSN, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị sự nghiệp nâng cao năng lực quản lý tài chính, đáp ứng yêu cầu cải cách tài chính công và hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về tổ chức công tác kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp, bao gồm:

• Lý thuyết tổ chức bộ máy kế toán: Phân tích các mô hình tổ chức kế toán tập trung, phân tán và hỗn hợp, phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của đơn vị HCSN.
• Lý thuyết quản lý tài chính công: Đề cập đến cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP, ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động kế toán trong đơn vị HCSN.
• Khái niệm về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán và báo cáo kế toán: Theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC, đảm bảo tính pháp lý, chính xác và kịp thời trong công tác kế toán.
• Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán: Bao gồm nguyên tắc phù hợp, thống nhất, tiết kiệm hiệu quả và bất kiêm nhiệm nhằm tăng cường kiểm soát và minh bạch thông tin tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa quan sát thực tế và phân tích tài liệu:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ 13 đơn vị hành chính và 4 đơn vị sự nghiệp tại huyện Vĩnh Thạnh, giai đoạn 2016-2018; tài liệu pháp luật liên quan; báo cáo tài chính và chứng từ kế toán của các đơn vị.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn toàn bộ các đơn vị hành chính sự nghiệp trên địa bàn huyện nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích định tính và định lượng để đánh giá thực trạng tổ chức bộ máy kế toán, hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và báo cáo kế toán; so sánh với các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2020, tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 2016-2018, kết hợp quan sát và phỏng vấn cán bộ kế toán, lãnh đạo các đơn vị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tổ chức bộ máy kế toán chủ yếu theo mô hình tập trung: Tại các đơn vị HCSN huyện Vĩnh Thạnh, bộ máy kế toán được tổ chức tập trung với các bộ phận kế toán phần hành chuyên trách từng lĩnh vực như kế toán tổng hợp, kế toán thu, kế toán tiền lương và thủ quỹ. Ví dụ, Phòng Giáo dục và Đào tạo có kế toán trưởng, kế toán viên và thủ quỹ riêng biệt, đảm bảo phân công rõ ràng. Mô hình này giúp chỉ đạo tập trung nhưng hạn chế trong việc kiểm tra, giám sát tại các đơn vị cơ sở.

2. Hệ thống chứng từ kế toán được áp dụng theo Thông tư 107/2017/TT-BTC: Các đơn vị sử dụng khoảng 32-38 mẫu chứng từ trong tổng số 68 mẫu quy định, đảm bảo tính pháp lý và đầy đủ nội dung nghiệp vụ. Tuy nhiên, việc diễn giải nghiệp vụ trên chứng từ còn hạn chế do phần mềm kế toán giới hạn ký tự, gây khó khăn trong kiểm tra và ghi sổ kế toán.

3. Quy trình luân chuyển chứng từ được thực hiện đầy đủ nhưng còn tồn tại sai sót: Quy trình gồm các bước tiếp nhận, lập, kiểm tra, phân loại và ghi sổ chứng từ được thực hiện nghiêm túc. Tuy nhiên, việc kiểm tra chứng từ chủ yếu tập trung vào giá trị và số lượng, chưa chú trọng kiểm tra tính hợp pháp và hợp lý của chứng từ. Việc chưa mở sổ đăng ký mẫu chữ ký của người có thẩm quyền cũng làm giảm tính minh bạch.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán còn hạn chế: Mặc dù các đơn vị đã sử dụng phần mềm kế toán MISA, nhưng việc nhập liệu và xử lý dữ liệu còn phụ thuộc nhiều vào con người, chưa tận dụng tối đa tính tự động và kiểm soát lỗi của phần mềm. Việc bảo quản chứng từ còn sơ sài, nhiều chứng từ bị hư hỏng hoặc thất lạc do thiếu kho lưu trữ chuyên dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ đặc điểm quản lý tài chính và quy mô hoạt động của các đơn vị HCSN tại huyện Vĩnh Thạnh. Mô hình kế toán tập trung phù hợp với đơn vị có phạm vi hoạt động hẹp nhưng gây khó khăn trong kiểm soát tại các đơn vị trực thuộc. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả tương đồng với thực trạng tại một số địa phương khác, nơi công tác kiểm tra chứng từ và ứng dụng CNTT chưa được chú trọng đúng mức.

Việc áp dụng Thông tư 107/2017/TT-BTC và Nghị định 16/2015/NĐ-CP đã tạo khung pháp lý vững chắc cho công tác kế toán, nhưng thực tế triển khai còn nhiều bất cập do hạn chế về nguồn lực, trình độ nhân sự và cơ sở vật chất. Biểu đồ thể hiện tỷ lệ sử dụng các loại chứng từ và mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại các đơn vị sẽ giúp minh họa rõ hơn về sự phân bố và mức độ áp dụng các quy định hiện hành.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo tính chính xác, kịp thời và minh bạch trong cung cấp thông tin tài chính cho các cấp quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ kế toán: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ kế toán hành chính sự nghiệp, cập nhật các quy định mới và kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán hiện đại. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ nhân viên kế toán đạt chuẩn nghiệp vụ lên trên 90% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp với các trường đại học, trung tâm đào tạo.

2. Hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy kế toán theo hướng hỗn hợp: Áp dụng mô hình kết hợp giữa tập trung và phân tán, phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của từng đơn vị, nhằm tăng cường kiểm soát và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính. Thời gian triển khai trong 18 tháng, chủ thể thực hiện: Lãnh đạo các đơn vị HCSN và phòng tài chính huyện.

3. Nâng cấp và tối ưu hóa ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán: Đầu tư phần mềm kế toán có khả năng tự động hóa cao, tích hợp kiểm soát lỗi và bảo mật thông tin, đồng thời xây dựng hệ thống lưu trữ chứng từ điện tử. Mục tiêu hoàn thành trong 24 tháng, chủ thể thực hiện: Phòng CNTT huyện phối hợp với các đơn vị HCSN.

4. Xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát chứng từ kế toán chặt chẽ và minh bạch: Thiết lập sổ đăng ký mẫu chữ ký, quy định rõ trách nhiệm kiểm tra chứng từ, tăng cường kiểm tra tính hợp pháp và hợp lý của chứng từ kế toán. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, chủ thể thực hiện: Kế toán trưởng các đơn vị và cơ quan quản lý cấp trên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ kế toán và quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính sự nghiệp: Giúp hiểu rõ về tổ chức bộ máy kế toán, quy trình chứng từ và báo cáo tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả công tác kế toán và quản lý tài chính.

2. Lãnh đạo các đơn vị sự nghiệp công lập: Cung cấp cơ sở để xây dựng và hoàn thiện mô hình tổ chức kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động và quy mô đơn vị, hỗ trợ ra quyết định quản lý tài chính chính xác.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và kế toán: Hỗ trợ đánh giá thực trạng công tác kế toán tại địa phương, từ đó đề xuất chính sách, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện chế độ kế toán hành chính sự nghiệp.

4. Giảng viên và sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính công: Là tài liệu tham khảo bổ ích cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập về kế toán hành chính sự nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh cải cách tài chính công và hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tổ chức bộ máy kế toán tập trung lại phổ biến tại các đơn vị HCSN huyện Vĩnh Thạnh?
   Mô hình tập trung giúp chỉ đạo thống nhất, dễ dàng quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, nó phù hợp với đơn vị có phạm vi hoạt động hẹp và có kỹ thuật xử lý thông tin hiện đại.

2. Hệ thống chứng từ kế toán có vai trò gì trong công tác kế toán hành chính sự nghiệp?
   Chứng từ kế toán là căn cứ pháp lý để ghi chép, kiểm tra và tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế tài chính, đảm bảo tính chính xác, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật.

3. Những hạn chế chính trong công tác kiểm tra chứng từ kế toán tại các đơn vị HCSN là gì?
   Chủ yếu tập trung kiểm tra giá trị, số lượng mà chưa chú trọng kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý; chưa có sổ đăng ký mẫu chữ ký đầy đủ, gây khó khăn trong kiểm soát và minh bạch.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán tại các đơn vị HCSN hiện nay ra sao?
   Đã sử dụng phần mềm kế toán MISA nhưng còn phụ thuộc nhiều vào nhập liệu thủ công, chưa tận dụng tối đa tính năng tự động hóa và kiểm soát lỗi, đồng thời công tác bảo quản chứng từ còn nhiều hạn chế.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại các đơn vị HCSN?
   Bao gồm đào tạo nâng cao trình độ nhân sự, hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy kế toán, nâng cấp phần mềm kế toán và xây dựng quy trình kiểm tra chứng từ chặt chẽ, minh bạch.

Kết luận

• Công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp huyện Vĩnh Thạnh chủ yếu tổ chức theo mô hình tập trung, sử dụng phần mềm MISA và tuân thủ Thông tư 107/2017/TT-BTC.
• Hệ thống chứng từ kế toán được áp dụng đầy đủ nhưng còn hạn chế về diễn giải nghiệp vụ và kiểm tra tính hợp pháp của chứng từ.
• Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán còn nhiều bất cập, đặc biệt trong nhập liệu và bảo quản chứng từ.
• Cần hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy kế toán theo hướng hỗn hợp, tăng cường đào tạo nhân sự và nâng cấp công nghệ thông tin.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo, xây dựng quy trình kiểm tra mới và đầu tư hệ thống phần mềm kế toán hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị HCSN.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý và đơn vị hành chính sự nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao chất lượng công tác kế toán, góp phần quản lý tài chính công minh bạch, hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp 1. Khái niệm đơn vị hành chính sự nghiệp Đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) là những đơn vị sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước để hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, quản lý hành chính, quản lý xã hội và cung cấp các dịch vụ công cho xã hội. Hoạt động HCSN luôn gắn liền với mục tiêu phục vụ cho đời sống và lợi ích của nhân dân và đây là mục đích chính, cơ bản, chủ yếu.

Phạm vi hoạt động của đơn vị HCSN bao trùm lên mọi vùng miền, lĩnh vực, thuộc mọi cấp độ quản lý của nhà nước và các hoạt động cung cấp dịch vụ công cho xã hội [10]. Theo điều 2, Nghị định số 16/2015/NĐ-CP thì đơn vị sự nghiệp công lập là đơn vị do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước. Hoạt động sự nghiệp là những hoạt động cung cấp dịch vụ cho xã hội nhằm duy trì và đảm bảo sự hoạt động bình thường của xã hội. Những hoạt động sự nghiệp mang tính chất phục vụ là chủ yếu và không nhằm mục tiêu vì lợi nhuận [2].

Đơn vị hành chính sự nghiệp là cách gọi phổ biến đối với các cơ quan hành chính và các đơn vị sự nghiệp. Đây là những đơn vị được Nhà nước thành lập để thực hiện các nhiệm vụ quản lý hành chính, đảm bảo an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế xã hội, v. Các đơn vị này được ngân sách cấp kinh phí và hoạt động theo nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp. Đơn vị hành chính sự nghiệp có nhiều loại, có chức năng, nhiệm vụ khác nhau, hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Phân loại đơn vị hành chính sự nghiệp 1. Phân loại đơn vị hành chính Các cơ quan hành chính (còn gọi là các cơ quan quản lý nhà nước) gồm các cơ quan quản lý hành chính từ Trung ương đến địa phương. Các cơ quan hành chính ở Trung ương gồm: Chính phủ, các Bộ giúp Chính phủ quản lý các ngành hoặc các lĩnh vực được phân công trong phạm vi toàn quốc. Cơ quan hành chính cấp tỉnh gồm: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và các Sở tham mưu giúp việc cho Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý các lĩnh vực thuộc ngành mình phụ trách trong địa bàn tỉnh.

Cơ quan hành chính cấp huyện gồm: Ủy ban nhân dân huyện và các cơ quan giúp việc cho Ủy ban nhân dân huyện như Phòng Giáo dục, Phòng Nông nghiệp, Phòng Nội vụ và Phòng Lao động, thương binh và xã hội. Ủy ban nhân dân cấp xã là cơ quan quản lý hành chính cơ sở trong hệ thống các cơ quan quản lý hành chính ở nước ta. Phân loại đơn vị sự nghiệp Có nhiều tiêu thức khác nhau khi phân loại các đơn vị sự nghiệp, tuy nhiên hiện nay thường sử dụng các tiêu thức sau đây [7]: Căn cứ vào mức độ bảo đảm chi hoạt động từ nguồn thu sự nghiệp, các đơn vị sự nghiệp được chia thành: - Đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên: là các đơn vị có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp luôn ổn định nên đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN không phải cấp kinh phí cho hoạt động thường xuyên của đơn vị. - Đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm một phần kinh phí hoạt động thường xuyên: là những đơn vị có nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp nhưng e 9 chưa tự trang trải toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên, NSNN phải cấp một phần cho hoạt động thường xuyên của đơn vị.

- Đơn vị sự nghiệp công do Nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động: là những đơn vị sự nghiệp có nguồn thu sự nghiệp thấp hoặc không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do NSNN bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động. Căn cứ vào chức năng hoạt động thì đơn vị sự nghiệp có bốn loại sau: - Các cơ quan quản lý nhà nước Trung ương và địa phương: Là các cơ quan quản lý từ cấp trung ương đến địa phương, thực hiện chức năng quản lý nhà nước nhằm duy trì bộ máy các cấp. - Các đơn vị sự nghiệp kinh tế: Là tổ chức thực hiện hoạt động sự nghiệp như giáo dục, y tế, văn hóa, thông tin, phát thanh, truyền hình…. Đơn vị sự nghiệp được phép thu phí trong khi hoạt động gọi là đơn vị sự nghiệp có thu.

- Các tổ chức chính trị xã hội và các tổ chức nghề nghiệp khác: Là tổ chức, hiệp hội phục vụ lợi ích cho cộng đồng như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh,… - Các cơ quan an ninh quốc phòng: Là cơ quan nhà nước hoạt động trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng. Căn cứ vào cấp quản lý theo cơ cấu bộ máy nhà nước thì đơn vị HCSN được phân thành 2 loại: Đơn vị HCSN cấp trung ương và đơn vị HCSN cấp địa phương. Căn cứ vào việc tiếp nhận, phân bổ và sử dụng kinh phí nhà nước thì đơn vị HCSN được phân thành ba cấp: + Đơn vị dự toán cấp 1: trực tiếp nhận kinh phí ngân sách từ Thủ tướng Chính phủ hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung e 10 ương và thực hiện việc phân bổ kinh phí cho các đơn vị dự toán cấp 2 hoặc cấp 3; thực hiện quản lý kinh phí của cấp mình và đơn vị trực thuộc. + Đơn vị dự toán cấp 2: nhận kinh phí từ ngân sách được phân bổ từ đơn vị dự toán cấp 1 và tiến hành phân bổ kinh phí cho các đơn vị dự toán cấp 3; thực hiện quản lý kinh phí của cấp mình và các đơn vị trực thuộc.

+ Đơn vị dự toán cấp 3: tiếp nhận kinh phí được phân bổ từ đơn vị dự toán cấp 1 hoặc cấp 2 và sử dụng kinh phí được cấp để thực hiện các hoạt động; thực hiện quản lý kinh phí cấp mình và đơn vị dự toán cấp dưới (nếu có) 1. Đặc điểm quản lý và đặc điểm hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp 1. Đặc điểm hoạt động Các đơn vị HCSN chủ yếu hoạt động theo mục tiêu, nhiệm vụ mà Nhà nước đề ra với các chức năng và nhiệm vụ khác nhau. Tuy nhiên, các đơn vị HCSN có đặc điểm hoạt động chung là: - Thứ nhất, mục đích hoạt động của các đơn vị HCSN là không vì lợi nhuận, chủ yếu phục vụ lợi ích cộng đồng.

- Thứ hai, sản phẩm, dịch vụ tạo ra chủ yếu là những sản phẩm, dịch vụ có giá trị về sức khỏe, tri thức, văn hóa, đạo đức, xã hội. Đây là các sản phẩm, dịch vụ mang lại lợi ích chung có tính bền vững, lâu dài cho xã hội. - Thứ ba, hoạt động của các đơn vị HCSN luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước, thực thi các chính sách xã hội của Nhà nước. Đặc điểm quản lý Tổ chức bộ máy quản lý của đơn vị HCSN được các cơ quan nhà nước cấp trên có thẩm quyền phê duyệt và quyết định sao cho phù hợp với loại hình, chức năng, nhiệm vụ được giao của từng đơn vị HCSN.

Các đơn vị e 11 HCSN hoạt động theo cơ chế thủ trưởng, nghĩa là luôn có một người đứng đầu đơn vị. Người đứng đầu đơn vị HCSN được pháp luật giao rất nhiều nhiệm vụ, quyền hạn quan trọng, quyết định về tài chính, nhân sự, điều hành hoạt động thường xuyên của đơn vị. Tùy vào loại hình, phân cấp và chức năng nhiệm vụ được giao mà các đơn vị HCSN có cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý khác nhau. Một số kiểu cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tại các đơn vị HCSN như sau: - Cơ cấu trực tuyến: Là một mô hình tổ chức, quản lý trong đó nhà quản trị ra quyết định và giám sát trực tiếp đối với cấp dưới và ngược lại, mỗi người cấp dưới chỉ nhận được sự điều hành và chịu trách nhiệm trước một người lãnh đạo trực tiếp cấp trên.

- Cơ cấu chức năng: Là loại hình cơ cấu tổ chức trong đó từng chức năng quản lý được tách riêng do một bộ phận, một cơ quan đảm nhận. Cơ cấu này có đặc điểm là những nhân viên chức năng phải là người am hiểu chuyên môn và thành thạo nghiệp vụ trong phạm vi quản lý của mình. - Cơ cấu trực tuyến - chức năng: Cơ cấu này là sự kếp hợp của cơ cấu theo trực tuyến và theo cơ cấu theo chức năng. Theo đó, mối quan hệ giữa cấp dưới và cấp trên là một đường thẳng còn các bộ phận chức năng chỉ làm nhiệm vụ chuẩn bị những lời chỉ dẫn, những lời khuyên và kiểm tra sự hoạt động của các bộ phận trực tuyến.

Đặc điểm quản lý tài chính trong đơn vị hành chính sự nghiệp Hiện nay các đơn vị HCSN thực hiện cơ chế quản lý tài chính theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 16/02/2015 và Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị HCSN. e 12 Quản lý tài chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong các đơn vị HCSN, bao gồm lên kế hoạch sử dụng các nguồn vốn, đảm bảo thực hiện các dự án sản xuất kinh doanh và theo dõi tình hình thu - chi, tình hình quyết toán ngân sách để từ đó thực hiện báo cáo cho các cấp lãnh đạo,. Do đó, việc quản lý tài chính có hiệu quả hay không là nguyên nhân dẫn đến sự thành công hay thất bại của các đơn vị HCSN. “Kế toán giúp nhà quản lý có thể nhận biết và kiểm tra một cách kịp thời, đầy đủ, chính xác tình hình và kết quả cần thiết cho quá trình lập, cũng như quá trình chấp hành và quyết toán NSNN’’ [8].

Chính vì vậy, công tác quản lý tài chính sẽ chi phối và tác động rất lớn đến tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị HCSN. Quản lý tài chính được coi là hợp lý và hiệu quả nếu nó tạo ra được một cơ chế quản lý thích hợp, có tác động tích cực tới các quá trình kinh tế xã hội theo các phương hướng phát triển đã được hoạch định.