CHƯƠNG I ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG HÓA CHẤT.1 Đặc điểm lao động của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất. Tính đến ngày 31/03/2012 lực lượng lao động của công ty là hợp đồng không thời hạn. Công ty là doanh nghiệp kinh doanh thương mại nên tính chất công việc đòi hỏi người lao động phải có đủ sức khỏe để đáp ứng nhu cầu công việc. Trong số lao động của Công ty thì tỷ lệ lao động nam và nữ khá cân bằng.
Về cơ cấu lao động của công ty được thể hiện cụ thể qua bảng sau: Bảng 1-1: BẢNG TỔNG HỢP VỀ CƠ CẤU LAO ĐỘNG CỦA CÔNG TY Stt Chỉ tiêu Số lao động (người) 1 Phòng tài chính kế toán 7 2 Phòng tổ chức hành chính 5 3 Phòng tư vấn - Kỹ thuật chất lượng 15 4 Phòng kinh doanh 13 5 Tổng cộng 40 Qua bảng trên ta có thể đánh giá khái quát được cơ cấu lao động của công ty. Lực lượng lao động tư vấn kỹ thuật chất lượng và lao động kinh doanh bán hàng chiếm tỷ lệ lớn hơn phù hợp với chức năng kinh doanh thương mại và tư vấn kỹ thuật là chủ yếu của công ty. Sinh viên: Phạm Thị Minh Hiển Lớp kế toán 3 – khóa 40 5 Chuyên đề hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương Tuy nhiên, để công việc được hiệu quả hơn công ty còn quan tâm đến chất lượng lao động. Chất lượng lao động của công ty hiện nay được thể hiện qua bảng sau: Bảng 1-2: BẢNG ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ LỰC LƯỢNG LAO ĐỘNG Stt Chỉ tiêu Số lao động (người) 1 Lực lượng lao động có - Trình độ đại học và trên Đại học 35 - Trình độ cao đẳng và trung cấp 3 2 Lao động nghề ( lái xe) 2 Tổng cộng 40 Công ty có quy định cụ thể về hệ số và cấp bậc lương.
Tiền lương trả cho người lao động được tính dựa trên quy chế trả lương, thang bảng lương và hệ số lương, hợp đồng bán sản phẩm hàng hóa, bảng chấm công. Căn cứ vào Nghị định của Chính phủ về đổi mới tiền lương và thu nhập trong doanh nghiệp, căn cứ vào văn bản hướng dẫn của công ty - Trả lương theo đúng quy định của nhà nước, phù hợp với hiệu quả kinh doanh của Công ty đảm bảo không thấp hơn mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định. - Cơ chế trả lương khuyến khích được gắn liền với năng lực làm việc và thâm niên làm việc của công nhân viên Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường hóa chất. Để có thể làm tốt được công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương kế toán tiền lương phải hạch toán số lượng, thời gian và kết quả làm việc của công nhân viên.
Sinh viên: Phạm Thị Minh Hiển Lớp kế toán 3 – khóa 40 6 Chuyên đề hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương Hạch toán số lượng lao động: là phân loại lao động theo nghề nghiệp, tính chất công việc và theo trình độ cấp bậc kỹ thuật của công nhân viên trong Công ty. Việc hạch toán được theo dõi chi tiết trên các sổ như sổ danh sách lao động, báo cáo sử dụng lao động. Phòng tổ chức – hành chính quản lý lao động một cách tổng quát còn các phòng ban, theo dõi cụ thể (nắm rõ quân số lao động từng ngày của bộ phận mình) Hạch toán thời gian lao động: Việc hạch toán được thông qua bảng chấm công làm cơ sở cho việc thanh toán kết quả lao động của từng cá nhân người lao động. Bảng chấm công được lập vào cuối tháng, mỗi bộ phận, phòng ban đều có 1bảng chấm công riêng.
Trong đó, phản ánh số ngày làm việc thực tế trong tháng của người lao động Nhân viên làm việc: Số công trong tuần là 5 ngày/tuần được tính dựa vào số ngày làm việc được tính từ thứ 2 đến hết thứ 6.2 Các hình thức trả lương của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất. Do đặc thù của loại hình kinh doanh nên Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất áp dụng hình thức trả lương theo thời gian để phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty. Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất thanh toán và trả lương cho cán bộ công nhân viên trong toàn Công ty một lần vào ngày cuối cùng hàng tháng. Sau khi các chứng từ về tiền lương và các khoản trích theo lương được duyệt, thủ quỹ giao tiền cho kế toán tiền lương để thanh toán lương cho toàn bộ công nhân viên trong Công ty.3 Chế độ trích, lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Công ty Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất.
Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất trích, lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương theo đúng quy định của Nhà Sinh viên: Phạm Thị Minh Hiển Lớp kế toán 3 – khóa 40 7 Chuyên đề hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương nước. Đó là các khoản trích: Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), Kinh phí công đoàn (KPCĐ). - Căn cứ để trích lập: + Bảo hiểm xã hội (BHXH): BHXH được sử dụng để trợ cấp cho người lao động có tham gia đóng BHXH trong trường hợp họ mất khả năng lao động như ốm đau, tai nạn lao động, thai sản, về hưu. + Bảo hiểm y tế (BHYT): BHYT được trích lập để tài trợ cho người lao động có tham gia đóng góp quỹ BHYT trong các hoạt động chăm sóc và khám chữa bệnh.
+ Kinh phí công đoàn (KPCĐ): KPCĐ được trích lập để phục vụ cho hoạt động của tổ chức công đoàn nhằm chăm lo, bảo về quyền lợi cho người lao động. + Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) BHTN dùng để hỗ trợ về mặt tài chính tạm thời cho những công viên tạm thời bị mất việc làm trang trải cuộc sống để chờ một việc mới. - Tỷ lệ trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ: + Bảo hiểm xã hội: Theo chế độ hiện hành, hàng tháng Công ty phải trích lập quỹ bảo hiểm xã hội theo tỷ lệ 24% trên tổng số lương thực tế phải trả cho người lao động trong tháng, trong đó 17% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh và 7% trừ vào lương của người lao động. Theo chế độ hiện hành, toàn bộ sổ trích lập bảo hiểm xã hội nộp lên cơ quan bảo hiểm xã hội quản lý.
Sinh viên: Phạm Thị Minh Hiển Lớp kế toán 3 – khóa 40 8 Chuyên đề hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương + Bảo hiểm y tế: Theo chế độ hiện hành, 3% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh và 1,5% do người lao động đóng góp bằng cách Công ty trừ trực tiếp vào lương của người lao động. Theo chế độ hiện hành, toàn bộ quỹ BHYT được nộp lên cơ quan quản lý chuyên trách để mua thẻ BHYT. + Kinh phí công đoàn: Theo chế độ hiện hành, hàng tháng công ty trích lập 2% trên tổng số tiền lương thực tế phải trả cho người lao động trong tháng và tính toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh, trong đó 1% số trích lập nộp cơ quan công đoàn cấp trên và phần còn lại chi tại công đoàn của Công ty. + Bảo hiểm thất nghiệp: Công ty trích quỹ BHTN theo tỷ lệ 2% trên tổng số lương thực tế phải trả cho người lao động, trong đó 1% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh và 1% do người lao động đóng góp bằng cách Công ty trừ trực tiếp vào lương của người lao động.4 Tổ chức quản lý lao động và tiền lương tại Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất.
Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thị trường Hóa chất có tổng số 40 lao động được phân bổ như sau: (Xem trang bên) Sinh viên: Phạm Thị Minh Hiển Lớp kế toán 3 – khóa 40 9 Chuyên đề hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương Bảng 1-3: BẢNG PHÂN BỔ LỰC LƯỢNG LAO ĐỘNG Stt Chỉ tiêu Số lao động (người) 1 Phòng tài chính kế toán 7 2 Phòng tổ chức hành chính 5 3 Phòng tư vấn kỹ thuật chất lượng 15 4 Phòng kinh doanh 13 5 Tổng cộng 40 Thuộc loại hợp đồng lao động: + Hợp đồng không xác định kỳ hạn Để quản lý lao động về mặt số lượng, các doanh nghiệp sử dụng sổ danh sách lao động. Sổ này do phòng lao động tiền lương lập (lập chung cho toàn doanh nghiệp và lập riêng cho từng bộ phận ) nhằm nắm chắc tình hình phân bổ, sử dụng lao động hiện có trong doanh nghiệp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn căn cứ vào sổ lao động (mở riêng cho từng người lao động) để quản lý nhân sự cả về số lượng và chất lượng lao động, về biến động và chấp hành chế độ đối với lao động. Trong hạch toán việc sử dụng thời gian lao động nhằm đảm bảo phản ánh chính xác số lượng công việc hoàn thành của từng người lao động để làm căn cứ tính lương, trả lương, kiểm tra sự phù hợp của tiền lương phải trả với kết quả lao động tốt của từng công nhân viên trong công ty, vì vậy chứng từ sử dụng để hạch toán là bảng chấm công.
Bảng chấm công do tổ trưởng Sinh viên: Phạm Thị Minh Hiển Lớp kế toán 3 – khóa 40 10 Chuyên đề hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương hoặc trưởng các phòng ban trực tiếp ghi và để ở nơi công khai để toàn thể cán bộ, công nhân viên giám sát thời gian lao động của từng người. Cuối tháng, bảng chấm công được dùng để tổng hợp thời gian lao động và tính lương cho từng bộ phận. Việc hạch toán này nhằm đảm bảo phản ánh chính xác khối lượng công việc hoàn thành của từng người lao động để làm căn cứ để tính lương kiểm tra sự phù hợp của tiền lương phải trả với kết quả lao động tốt của từng nhân viên trong công ty. Đối với doanh nghiệp: Tổ chức sử dụng lao động hợp lý, hạch toán tốt lao động, trên cơ sở đó tính đúng, chính xác thù lao cho người lao động, thanh toán kịp thời tiền lương và các khoản liên quan.