CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ DOANH THU, CHI PHÍ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HTH 1. Đặc điểm doanh thu, chi phí của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTH 1. Khái quát hoạt động kinh doanh của Công ty Trong bối cảnh ngành kinh tế hiện nay, rất nhiều lĩnh vực có xu hướng toàn cầu hóa. Trong đó, dịch vụ tư vấn giám sát của công ty cũng đang phát triển với nhiều hình thức dịch vụ đa dạng nhằm thúc đẩy hoàn thành công trình theo đúng yêu cầu của nhà đầu tư và nhà quản lý.
Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTHđã tiến hành tư vấn và giám sát, giúp chủ đầu tư hoàn thành dự án đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai. Bao gồm các hoạt động: - Lập và tổ chức thực hiện dự án. - Tư vấn cho chủ đầu tư về lĩnh vực tổ chức thực hiện dự án, lĩnh vực đầu tư xây dựng và giải phóng mặt bằng. - Lập các văn phòng hiện trường để trực tiếp tư vấn giám sát.
Đây là những hoạt động chính của công ty, những hoạt động này đem lại lợi nhuận chủ yếu và là nguồn thu lớn của công ty. Toàn bộ dự án được chia thành 10 gói thầu xây lắp là các gói EX-1 đến EX- 10, hiện nay các gói thầu đều đã được thi công và hoàn thành. Hợp đồng dịch vụ tư vấn giám sát số 12/2010/HDTVGS- HTH được ký kết vào ngày 19 tháng 02 năm 2010 giữa Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) – Chủ đầu tưvà Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTH, và được gia hạn theo Phụ lục hợp đồng số 07/PLHĐTVGS – TCXD ngày 15/01/2013, theo đó dự án đã kết thúc vào tháng 9 năm 2014. SV: Lê Thị Minh Hoa – Kế toán K43 3 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán Để thực hiện dịch vụ tư vấn giám sát Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội – Lào Cai, tuân thủ theo hợp đồng đã ký kết, Tư vấn có 01 văn phòng chính tại Hà Nội và 10 văn phòng hiện trường tại các gói thầu EX-1 đến EX-10.
Nhân sự tư vấn giám sát được huy động từ ngày 19/02/2010 để thực hiện dịch vụ tư vấn giám sát cho đường ô tô cao tốc Hà Nội – Lào Cai bao gồm nhân sự nước ngoài, chuyên gia trong nước và nhân sự hỗ trợ. Tính đến 20/09/2014, tư vấn đã huy động được tổng cộng 217/233 nhân sự trong đó có 16 nhân sự nước ngoài và 201 nhân sự trong nước. Trong thời gian 55 tháng thực hiện hợp đồng, Dịch vụ tư vấn giám sát, Tư vấn đã không ngừng cải thiện và nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuân thủ, thực hiện và hoàn thành đúng chức năng và nhiệm vụ đã ký kết, góp phần thành công chung của dự án.
Hoạt động cung cấp dịch vụ tư vấn và giám sát của công ty tạo ra những loại sản phẩm có điểm chung là không có hình thái vật chất. Quy trình sản xuất của công ty được tính từ lúc dự án bắt đầu đi vào hoạt động và quy trình kết thúc khi dự án đã hoàn thành. Và quá trình sản xuất cũng chính là quá trình tiêu thụ, hai quá trình này cùng diễn ra đồng thời bởi dịch vụ này được thực hiện trực tiếp với khách hàng nên kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giữ một vai trò quan trọng để xác định lợi nhuận. Hoạt động kinh doanh dịch vụ tư vấn và giám sát là ngành mang tính tổng hợp cao, do vậy trong quá trình cung cấp dịch vụ này công ty phải thông qua các nhu cầu của nhà đầu tư để thực hiện.
Đặc điểm doanh thu của Công ty Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTHchủ yếu là kinh doanh dịch vụ, công ty có nhiệm vụ thực hiện tư vấn và giám sát dự án đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai, do vậy mà doanh thu của công ty được hình thành chủ yếutừ nguồn cung cấp dịch vụ tư vấn và giám sát cho chủ đầu tư. Cụ thể, trong kỳphát sinh nhiều khoản chi phí như: chi phí duy trì dự án (xăng xe, điện nước, văn phòng phẩm, điện thoại, bảo hộ, thuê văn phòng, nhà ở, vé máy SV: Lê Thị Minh Hoa – Kế toán K43 4 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán bay, mua sắm trang thiết bị,… ), chi phí tiền lương cho chuyên gia,…đây là những khoản mà công ty cần được bồi hoàn lại từ chủ đầu tư. Hàng tháng, bộ phận kế toán của công ty sẽ lập hồ sơ thanh toán gửi cho chủ đầu tư để chủ đầu tư thanh toán. Đó là dịch vụ mà Tư vấn cung cấp và là doanh thu của công ty.
Để phản ánh doanh thu, doanh thu nội bộ, kế toán công ty mở sổ chi tiết doanh thu đối với từng loại dịch vụ cung cấp để theo dõi riêng biệt và để xác định chính xác, đầy đủ kết quả kinh doanh theo yêu cầu của nhà quản lý. Nguyên tắc và phương pháp ghi nhận doanh thu: - Doanh thu bán hàng: Thực hiện theo hướng dẫn tại Chuẩn mực Kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC Ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính. Thời điểm ghi nhận doanh thu được xác định khi hàng bán được khách hàng chấp nhận và đã phát hành hóa đơn bán hàng. - Doanh thu cung cấp dịch vụ: được ghi nhận khi không có những yếu tố không chắc chắn đáng kể liên quan đến việc thanh toán tiền hoặc chi phí kèm theo.
Trường hợp dịch vụ được thực hiện căn cứ vào tỷ lệ hoàn thành dịch vụ tại ngày kết thúc năm tài chính. - Doanh thu hoạt động tài chính: được ghi nhận trên cơ sở thời gian và lãi suất từng kỳ. Khi công ty không thu hồi được các khoản doanh thu đã ghi nhận hay hình thành một số khoản nợ phải thu khó đòi thì kế toán sẽ ghi vào chi phí mà không ghi giảm doanh thu, lúc đó kế toán Công ty lập khoản dự phòng nợ phải thu khó đòi. Và khoản này sẽ dùng để bù đắp khi khoản nợ phải thu khó đòi được xác định là không đòi được.
Có một số dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ kế toán thì doanh thu được ghi nhận tại ngày kết thúc các hoạt động thực hiện dịch vụ. Kế toán hạch toán riêng biệt trong khi ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu cung cấp dịch vụ như chênh lệch tỷ giá, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, chiết khấu bán hàng. Những khoản giảm trừ trên tính vào doanh thu ghi nhận ban đầu để kế toán xác định doanh thu thuần rồi từ đó xác định kết quả kinh doanh của kỳ kế toán. SV: Lê Thị Minh Hoa – Kế toán K43 5 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán Khi kế toán ghi nhận doanh thu, kế toán tuân thủ các nguyên tắc chung về ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc khách quan và nguyên tắc thực hiện.
Đồng thời kế toán cũng đảm bảo các nguyên tắc ghi sổ. Dựa vào đặc thù của ngành kinh doanh dịch vụ cho nên hoạt động chủ yếu của Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTH là cung cấp dịch vụ tư vấn và giám sát. Ngoài ra, công ty còn kinh doanh hoạt động tài chính. Do đó, doanh thu của công ty được phân loại thành: Doanh thu bán hàng và doanh thu hoạt động tài chính.
Doanh thu bán hàng: gồm - Doanh thu cung cấp dịch vụ tư vấn và giám sát: là giá trị số lượng dịch vụ được thực hiện trong kỳ đã cung cấp cho chủ đầu tư. - Doanh thu bán hàng khác: là tổng giá trị dịch vụ công ty thu được theo kỳ kế toán phát sinh từ việc cung cấp dịch vụ cho chủ đầu tư mà không nằm trong hoạt động tư vấn và giám sát. Doanh thu hoạt động tài chính: có duy nhất từ lãi tiền gửi ngân hàng. Đặc điểm chi phí của Công ty Từ yêu cầu của nhà quản lý hay để kiểm soát chi phí phát sinh thì công ty đã phân loại chi phí thành các khoản mục chi phí: Giá vốn hàng bán: tổng hợp các chi phí công ty bỏ ra để thực hiện các hoạt động dịch vụ.
Bao gồm các loại chi phí về nhân công trực tiếp, các chi phí chung khác. Tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTH, giá vốn hàng bán được kế toán tổng hợp khi hoàn thành việc cung cấp dịch vụ cho chủ đầu tư. Với đặc thù trong sản phẩm, dịch vụ mà công ty cung cấp, chi phí nhân công trực tiếp chủ yếu là tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên thuộc bộ phận kỹ thuật. Giá vốn hàng bán cũng gồm các khoản chi phí về văn phòng phẩm, chi phí chung khác như điện thoại, điện nước, internet,… Chi phí quản lý doanh nghiệp: bao gồm tất cả các chi phí để duy trì hoạt động của công ty như: chi phí điện thoại, internet, chi phí vé tàu xe, chi phí thuê nhà SV: Lê Thị Minh Hoa – Kế toán K43 6 Downloaded by Nguynhavy Ha Vy (Ntkphuong205@gmail.com) lOMoARcPSD|16911414 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán – Kiểm toán ở cho chuyên gia, chi phí mua sắm trang thiết bị.
Chi phí tài chính: chủ yếu là chi phí đi vay và chênh lệch tỷ giá. Chi phí khác: bao gồm các khoản chi phí phát sinh trong quá trình thanh lý tài sản cố định. Điểm đặc biệt một chút trong các khoản chi phí này là chi phí mua sắm trang thiết bị (máy tính, máy in, máy coppy,…), ở các đơn vị khác chi phí này có thể được theo dõi vào TSCĐ, công cụ dụng cụ… và được phân bổ nhiều kỳ. Tuy nhiên ở Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Công nghiệp HTH thì khác, các trang thiết bị này là được cấp từ chủ đầu tư của dự án, công ty bỏ tiền ra mua và sẽ được chủ đầu tư thanh toán lại, cho nên có những máy móc trị giá vài chục triệu vẫn chưa đưa thẳng vào chi phí trong kỳ.
Cũng như kế toán doanh thu, kế toán cũng phải thực hiện các nguyên tắc: Nguyên tắc khách quan, nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc thận trọng để phản ánh thông tin chính xác, đầy đủ về chi phí và kết quả kinh doanh. Đồng thời kế toán chi phí cũng bảo đảm nguyên tắc ghi sổ.