Luận văn hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty TNHH Xây dựng Xuân Lộc

Tìm hiểu cách hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Thương mại Xuân Lộc.

• Tác giả: Đinh Mạnh Thắng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Văn Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty TNHH Đầu Tư Xây Dựng Và Thương Mại Xuân Lộc
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ
• LỜI NÓI ĐẦU
• TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• Câu hỏi nghiên cứu
• Mục đích nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Phương pháp nghiên cứu
• Những đóng góp của đề tài
• Kết cấu đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Đặc điểm hoạt động xây lắp ảnh hưởng đến kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm
• 1.2. Bản chất và nội dung kinh tế của CPSX và giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.1. Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.2.2. Bản chất và nội dung kinh tế của giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.3. Mối liên hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.3. Nội dung kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp dưới góc độ kế toán tài chính
• 1.3.1. Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.2. Đối tượng, kỳ tính giá thành sản phẩm và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành
• 1.3.3. Đặc điểm kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phương thức khoán trong kinh doanh xây lắp
• 1.4. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp dưới góc độ kế toán quản trị
• 1.4.1. Nội dung của kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp dưới góc độ kế toán quản trị
• 1.4.2. Các phương pháp xác định chi phí sản xuất
• 1.4.3. Xây dựng hệ thống định mức chi phí và lập dự toán chi phí sản xuất
• 1.4.4. Phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận
• 1.4.5. Phân tích thông tin về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cho việc ra các quyết định ngắn hạn và dài hạn
• 1.4.6. Tổ chức báo cáo, phân tích và ra quyết định về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.5. Sự cần thiết hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI XUÂN LỘC
• 2.1. Tổng quát về Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.1.2. Đặc điểm bộ máy tổ chức quản lý tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức hệ thống sản xuất, quy trình công nghệ sản phẩm tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.1.4. Tổ chức công tác kế toán của Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.2.1. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.2.2. Đối tượng, phương pháp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.2.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.2.4. Tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.3. Đánh giá thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 2.3.1. Ưu điểm về công tác kế toán tại Công ty
• 2.3.2. Những tồn tại
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT, TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI XUÂN LỘC
• 3.1. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 3.1.1. Yêu cầu hoàn thiện
• 3.2. Nội dung hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 3.2.1. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ kế toán tài chính
• 3.2.2. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp dưới góc độ kế toán quản trị
• 3.3. Điều kiện để thực hiện giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 3.3.1. Về phía nhà nước và các cơ quan chức năng
• 3.3.2. Đối với Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc
• 3.4. Những hạn chế trong khi nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Xuân Lộc”
• 3.5. Những đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Xuân Lộc

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là yếu tố then chốt trong quản lý tài chính của mọi doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty TNHH như Xuân Lộc. Việc hạch toán chính xác chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí sản xuất chung giúp doanh nghiệp xác định giá bán hợp lý, kiểm soát chi phí hiệu quả và đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt. Theo tài liệu nghiên cứu, "Kế toán có vai trò quan trọng đối với quản lý tài sản, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong từng Doanh nghiệp". Bài viết này sẽ đi sâu vào các khía cạnh của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Xuân Lộc, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình kế toán để nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Tầm quan trọng của kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

Trong ngành xây lắp, việc quản lý chi phí sản xuất là vô cùng quan trọng do tính chất phức tạp và kéo dài của các dự án. Kế toán chi phí giúp theo dõi và kiểm soát từng khoản mục chi phí, từ chi phí nguyên vật liệu đến chi phí nhân công, đảm bảo dự án được thực hiện trong phạm vi ngân sách cho phép. Việc tính giá thành sản phẩm chính xác cũng giúp doanh nghiệp xác định lợi nhuận và đưa ra các quyết định về giá thầu cạnh tranh. Theo tài liệu, "Hạch toán kế toán có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình quản lý, nó cung cấp các thông tin tài chính cho người quản lý đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp xây lắp nói riêng". Việc áp dụng các chuẩn mực VAS và Thông tư 200, Thông tư 133 là bắt buộc.

1.2. Giới thiệu về Công ty TNHH Xuân Lộc và hoạt động sản xuất

Công ty TNHH Xuân Lộc là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, với đặc thù sản xuất là các công trình, hạng mục có quy mô lớn và thời gian thi công kéo dài. Điều này đòi hỏi quy trình kế toán chi phí phải được thiết kế phù hợp để theo dõi và quản lý chi phí một cách hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp tính giá thành phù hợp cũng là yếu tố quan trọng để xác định giá trị thực của các công trình xây dựng. Cần chú trọng đến việc tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí sản xuất một cách chính xác.

II. Thách Thức Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty TNHH Xuân Lộc

Mặc dù kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng, nhiều doanh nghiệp, bao gồm cả Công ty TNHH Xuân Lộc, vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Các vấn đề thường gặp bao gồm việc hạch toán chi phí không chính xác, phân bổ chi phí không hợp lý, và thiếu thông tin chi tiết về chi phí sản xuất. Điều này dẫn đến việc tính giá thành sản phẩm không chính xác, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của doanh nghiệp. Theo tài liệu, "Trong các Doanh nghiệp xây lắp hiện nay, công tác kế toán nói chung, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp nói riêng còn bộc lộ những tồn tại chưa đáp ứng yêu cầu quản lý và quy trình hội nhập".

2.1. Các vấn đề thường gặp trong hạch toán chi phí sản xuất

Một trong những vấn đề thường gặp là việc xác định và phân loại chi phí sản xuất một cách chính xác. Việc nhầm lẫn giữa chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp, hoặc bỏ sót các khoản mục chi phí quan trọng, có thể dẫn đến sai lệch trong tính giá thành. Ngoài ra, việc thiếu kiểm soát đối với chi phí nguyên vật liệu và chi phí nhân công cũng là một thách thức lớn. Cần đảm bảo tuân thủ các quy định của Thông tư 200 và Thông tư 133.

2.2. Ảnh hưởng của sai sót kế toán đến giá thành sản phẩm

Sai sót trong kế toán chi phí có thể dẫn đến việc tính giá thành sản phẩm không chính xác, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Nếu giá thành bị tính cao hơn thực tế, doanh nghiệp có thể mất đi cơ hội trúng thầu hoặc bán sản phẩm với giá không cạnh tranh. Ngược lại, nếu giá thành bị tính thấp hơn, doanh nghiệp có thể bị lỗ hoặc không đạt được lợi nhuận mong muốn. Do đó, việc đảm bảo tính chính xác của kế toán chi phí là vô cùng quan trọng. Cần chú trọng đến việc kiểm soát chi phí sản xuất và giảm giá thành sản phẩm.

III. Phương Pháp Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Tại Xuân Lộc

Để giải quyết các thách thức trên, Công ty TNHH Xuân Lộc cần áp dụng các phương pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm một cách toàn diện. Các giải pháp bao gồm việc xây dựng mô hình kế toán chi phí phù hợp, áp dụng phần mềm kế toán hiện đại, và đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán. Theo tài liệu, "Do đó việc hoàn thiện công tác kế toán nói chung, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp nhằm phản ánh đúng chi phí, làm cơ sở cho việc tính toán chính xác giá thành sản phẩm xây lắp, cung cấp thông tin phục vụ cho việc điều hành, kiểm tra chi phí và hoạch định chiến lược của Doanh nghiệp là nhu cầu cần thiết".

3.1. Xây dựng mô hình kế toán chi phí phù hợp đặc thù công ty

Việc xây dựng mô hình kế toán chi phí phù hợp với đặc thù của Công ty TNHH Xuân Lộc là yếu tố then chốt để hoàn thiện quy trình kế toán. Mô hình này cần xác định rõ các khoản mục chi phí sản xuất, phương pháp tập hợp chi phí, và phương pháp phân bổ chi phí một cách hợp lý. Ngoài ra, mô hình cũng cần đảm bảo tính linh hoạt để có thể thích ứng với các thay đổi trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Cần xem xét áp dụng kế toán chi phí theo công đoạn hoặc kế toán chi phí theo đơn hàng.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán để nâng cao hiệu quả

Việc ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại có thể giúp Công ty TNHH Xuân Lộc tự động hóa các quy trình kế toán chi phí, giảm thiểu sai sót, và nâng cao hiệu quả làm việc. Phần mềm kế toán có thể giúp theo dõi và quản lý chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, và chi phí sản xuất chung một cách chi tiết, đồng thời cung cấp các báo cáo chi phí sản xuất kịp thời và chính xác. Cần lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp với quy mô và đặc thù của doanh nghiệp.

3.3. Đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho kế toán viên

Đội ngũ kế toán viên có trình độ chuyên môn cao là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của kế toán chi phí. Công ty TNHH Xuân Lộc cần đầu tư vào việc đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán, giúp họ nắm vững các chuẩn mực VAS, các quy định của Thông tư 200 và Thông tư 133, và các phương pháp tính giá thành hiện đại. Cần khuyến khích kế toán viên tham gia các khóa đào tạo và hội thảo chuyên ngành.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Kiểm Soát Chi Phí Sản Xuất Tại Xuân Lộc

Việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí cần đi kèm với việc kiểm soát chi phí sản xuất một cách chặt chẽ. Công ty TNHH Xuân Lộc cần xây dựng hệ thống định mức chi phí và lập dự toán chi phí sản xuất để làm cơ sở so sánh và đánh giá hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, việc phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận cũng giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt. Theo tài liệu, "Để đảm bảo việc quản lý từng công trình, nhất thiết phải lập dự toán thiết kế và dự toán thi công. Điều này giúp cho các doanh nghiệp xây lắp có thể hạch toán tương đối chính xác giá trị công trình, từ đó lên kế hoạch về tài chính cũng như việc tổ chức kế toán quản trị, giám sát việc ch...".

4.1. Xây dựng hệ thống định mức chi phí và lập dự toán chi phí

Việc xây dựng hệ thống định mức chi phí và lập dự toán chi phí sản xuất giúp Công ty TNHH Xuân Lộc có cơ sở để so sánh và đánh giá hiệu quả hoạt động. Định mức chi phí cần được xây dựng dựa trên kinh nghiệm thực tế và các tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh các thay đổi trong điều kiện sản xuất kinh doanh. Dự toán chi phí cần được lập chi tiết cho từng công trình, hạng mục, và cần được theo dõi và kiểm soát chặt chẽ.

4.2. Phân tích mối quan hệ chi phí khối lượng lợi nhuận CVP

Phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận (CVP) giúp Công ty TNHH Xuân Lộc hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của các yếu tố chi phí, khối lượng sản xuất, và giá bán đến lợi nhuận. Phân tích CVP có thể giúp doanh nghiệp xác định điểm hòa vốn, điểm sinh lời mục tiêu, và đưa ra các quyết định về giá bán, sản lượng, và cơ cấu chi phí. Cần phân biệt rõ giữa định phí và biến phí.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Kế Toán Chi Phí Tại Xuân Lộc

Việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự cam kết của toàn bộ doanh nghiệp. Công ty TNHH Xuân Lộc cần tiếp tục đầu tư vào việc nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán, áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại, và xây dựng hệ thống kiểm soát chi phí chặt chẽ. Theo tài liệu, "Với nội dung và mục đích như vậy đề tài bổ sung thêm những quan điểm về kế toán nói chung và kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng trong điều kiện phát triển kinh tế xã hội và đặc biệt trong môi trường kinh doanh cạnh tranh và nhiều cơ hội cũng như thách thức hiện nay".

5.1. Tóm tắt các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí đã đề xuất

Các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí đã đề xuất bao gồm việc xây dựng mô hình kế toán chi phí phù hợp, ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán, xây dựng hệ thống định mức chi phí và lập dự toán chi phí sản xuất, và phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận. Các giải pháp này cần được triển khai một cách đồng bộ và có hệ thống để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.2. Hướng nghiên cứu và phát triển kế toán chi phí trong tương lai

Trong tương lai, Công ty TNHH Xuân Lộc cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp kế toán chi phí tiên tiến, như kế toán quản trị chi phí, kế toán chi phí theo hoạt động (ABC), và kế toán chi phí theo mục tiêu (Target Costing). Ngoài ra, việc tích hợp kế toán chi phí với các hệ thống quản lý khác, như hệ thống quản lý chất lượng, hệ thống quản lý dự án, và hệ thống quản lý rủi ro, cũng là một hướng đi quan trọng. Cần chú trọng đến việc nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm giá thành sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nền kinh tế hiện đại, ngành xây dựng cơ bản đóng vai trò then chốt khi thu hút khoảng 25% đến 30% tổng vốn đầu tư toàn xã hội hàng năm tại Việt Nam. Hoạt động xây lắp sở hữu đặc thù sản xuất đơn chiếc, quy mô công trình lớn, thời gian thi công kéo dài từ 6 tháng đến nhiều năm và địa bàn thi công phân tán khắp các vùng địa lý. Những đặc điểm này khiến chi phí di chuyển máy móc thiết bị và vận chuyển nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng từ 12% đến 18% tổng dự toán công trình, dẫn tới nguy cơ thất thoát và lãng phí nguồn lực nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài là giải quyết những bất cập trong việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và Thương mại Xuân Lộc. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí xây lắp, đánh giá toàn diện thực trạng công tác hạch toán tại doanh nghiệp trong giai đoạn 2013 đến 2015, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp do Công ty Xuân Lộc thi công trong mốc thời gian 3 năm liên tục. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn lớn khi giúp doanh nghiệp nâng cao độ chính xác trong phân bổ chi phí lên trên 95%, hỗ trợ kiểm soát hao hụt định mức vật tư dưới 2%, tạo tiền đề hạ giá thành sản phẩm từ 3% đến 5% và gia tăng năng lực cạnh tranh trong các gói thầu xây lắp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết kế toán tài chính theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và chuẩn mực kế toán Việt Nam, kết hợp lý thuyết kế toán quản trị chi phí hiện đại. Mô hình nghiên cứu tập trung vào phương pháp xác định chi phí theo đơn đặt hàng, phương thức hạch toán chi phí theo cơ chế giao khoán nội bộ và mô hình phân tích mối quan hệ Chi phí - Khối lượng - Lợi nhuận.

Khung lý thuyết của đề tài làm rõ 5 khái niệm chuyên ngành then chốt:

1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phản ánh toàn bộ giá trị vật liệu chính, vật liệu phụ cấu thành nên thực thể công trình.
2. Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tiền lương và các khoản phụ cấp trả cho công nhân trực tiếp thi công trên công trường.
3. Chi phí sử dụng máy thi công phản ánh chi phí khấu hao, nhiên liệu và tiền lương nhân công điều khiển phương tiện cơ giới.
4. Chi phí sản xuất chung bao gồm toàn bộ hao phí phục vụ quản lý và tổ chức thi công tại các đội xây dựng.
5. Giá thành sản phẩm xây lắp là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa để hoàn thành khối lượng xây lắp được nghiệm thu bàn giao.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, sổ chi tiết các tài khoản chi phí và hồ sơ dự toán - quyết toán của 12 công trình xây lắp điển hình tại Công ty Xuân Lộc. Bên cạnh đó, tác giả thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua 15 cuộc phỏng vấn sâu với ban giám đốc, chỉ huy trưởng công trường và đội ngũ kế toán viên.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 12 gói thầu xây dựng hoàn thành trong giai đoạn 2013 đến 2015, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu điển hình phi ngẫu nhiên nhằm bao quát đầy đủ các loại hình thi công từ nhà xưởng công nghiệp đến công trình dân dụng. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm đảm bảo tính đại diện cho cấu trúc chi phí thực tế tại doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành xây dựng.

Phương pháp phân tích bao gồm phương pháp so sánh tỷ lệ %, phương pháp đối chiếu số liệu thực tế với dự toán được duyệt, và phương pháp duy vật biện chứng nhằm xem xét các mối quan hệ vận động của chi phí. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai trong thời gian 18 tháng, từ tháng 01/2015 đến tháng 06/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và Thương mại Xuân Lộc đã chỉ ra 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo từ 64% đến 68% trong tổng giá thành sản phẩm xây lắp. Tuy nhiên, công tác quản lý kho bãi tại hiện trường còn nhiều kẽ hở khiến tỷ lệ hao hụt thực tế vượt định mức kỹ thuật từ 2,5% đến 4,2% ở hầu hết các công trình lớn.

Thứ hai, chi phí nhân công trực tiếp chiếm khoảng 18% đến 21% tổng chi phí sản xuất. Doanh nghiệp sử dụng tới 75% lao động thời vụ thuê ngoài, nhưng việc lập bảng chấm công và chứng từ nghiệm thu khối lượng nhân công còn chậm trễ, thời gian luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán thường bị kéo dài từ 7 đến 12 ngày.

Thứ ba, chi phí sử dụng máy thi công chiếm khoảng 8% đến 10% và chi phí sản xuất chung chiếm 5% đến 7% tổng giá thành. Doanh nghiệp đang áp dụng tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung thuần túy theo chi phí nhân công trực tiếp, dẫn đến hiện tượng sai lệch giá thành cục bộ giữa các công trình cơ giới hóa cao và công trình thi công thủ công với biên độ chênh lệch từ 4% đến 6,5%.

Thứ tư, doanh nghiệp hoàn toàn chưa tổ chức bộ máy kế toán quản trị độc lập; 100% các quyết định bỏ thầu và mua sắm máy móc thiết bị dài hạn chỉ dựa trên số liệu lịch sử của kế toán tài chính mà thiếu đi các báo cáo biến phí, định phí và phân tích điểm hòa vốn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ tính chất phân tán của các công trường xây dựng, trình độ quản trị chi phí chưa đồng đều giữa các đội trưởng thi công và việc ứng dụng phần mềm kế toán chưa tích hợp module quản trị chuyên sâu. Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu cùng ngành, kết quả này hoàn toàn tương đồng với nhận định của nhiều chuyên gia khi chỉ ra rằng hơn 70% doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ tại Việt Nam gặp khó khăn trong việc kiểm soát dòng tiền và bóc tách chi phí dở dang cuối kỳ.

Các số liệu phân tích được mô tả sinh động thông qua Bảng so sánh chi phí dự toán với chi phí thực tế theo 4 khoản mục và Biểu đồ cơ cấu giá thành sản phẩm xây lắp. Dữ liệu trực quan hóa cho thấy việc xác định chính xác điểm dừng kỹ thuật để đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ có thể giảm thiểu sai số tính toán giá thành của toàn bộ dự án từ 5% xuống mức dưới 1%.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Xuân Lộc, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Chuẩn hóa quy trình lập dự toán và kiểm soát định mức nguyên vật liệu: Ban hành quy chế cấp phát vật tư theo tiến độ từng tuần, thiết lập hạn mức hao hụt tối đa 1,5% cho từng hạng mục công trình. Phòng Kỹ thuật phối hợp Phòng Kế toán thực hiện việc này liên tục hàng tháng, hoàn thành áp dụng trước Quý 2/2017.
2. Tối ưu hóa công tác hạch toán chi phí nhân công và quản lý đội khoán: Chuyển đổi sang hình thức khoán việc gắn liền với nghiệm thu chất lượng từng giai đoạn, rút ngắn thời gian luân chuyển bảng chấm công và bảng kê lương xuống tối đa 48 giờ sau khi kết thúc kỳ thanh toán. Chỉ huy trưởng công trường chịu trách nhiệm trực tiếp trước Giám đốc.
3. Cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung: Thay thế phương pháp phân bổ theo nhân công bằng phương pháp phân bổ kết hợp theo giờ máy hoạt động thực tế và chi phí trực tiếp, nhằm giảm sai số giá thành xuống dưới 1%. Kế toán trưởng chủ trì triển khai trong lộ trình 3 tháng.
4. Xây dựng hệ thống báo cáo kế toán quản trị định kỳ: Thiết lập hệ thống 5 biểu mẫu nội bộ gồm Báo cáo chi phí theo yếu tố, Báo cáo định phí - biến phí, Bảng tính giá thành đơn vị hạng mục và Báo cáo phân tích hòa vốn cho từng gói thầu. Ban Giám đốc phê duyệt và đưa vào vận hành đồng bộ từ đầu năm tài chính 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành doanh nghiệp xây dựng: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về cơ chế kiểm soát chi phí thi công, tối ưu hóa lợi nhuận định mức và nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu dự án.
2. Kế toán trưởng và nhân viên kế toán ngành xây lắp: Sử dụng làm cẩm nang chuyên môn trong việc tổ chức tài khoản hạch toán, hoàn thiện phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng và xử lý chi phí máy thi công.
3. Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu điển hình, hệ thống sơ đồ hạch toán chi tiết từ tài khoản 621 đến tài khoản 154 và mô hình kế toán quản trị chi phí.
4. Kiểm toán viên và chuyên gia tư vấn tài chính: Sử dụng làm tài liệu đối chiếu khi đánh giá rủi ro kiểm soát nội bộ chu trình chi phí sản xuất và giá thành trong các cuộc kiểm toán xây dựng cơ bản.

Câu hỏi thường gặp

Đặc thù lớn nhất của ngành xây dựng ảnh hưởng đến kế toán chi phí là gì? Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất trong khi các điều kiện thi công như nhân công, máy móc, vật tư phải di chuyển liên tục. Điều này làm phát sinh thêm từ 10% đến 15% các chi phí phụ trợ như dọn dẹp mặt bằng, bảo dưỡng thiết bị và điều động nhân lực.

Phương pháp tính giá thành nào phù hợp nhất với Công ty Xuân Lộc? Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng kết hợp với kiểm kê định kỳ theo điểm dừng kỹ thuật là tối ưu nhất. Phương pháp này cho phép tập hợp toàn bộ chi phí phát sinh trực tiếp theo từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành và bàn giao.

Tại sao cần phân loại chi phí thành biến phí và định phí trong doanh nghiệp xây lắp? Cách phân loại này giúp nhà quản trị xác định chính xác số dư đảm phí và điểm hòa vốn của từng dự án. Nhờ đó, ban giám đốc có cơ sở khoa học để đưa ra quyết định hạ giá dự thầu nhằm trúng thầu mà vẫn đảm bảo bù đắp được chi phí cố định.

Cơ chế giao khoán nội bộ tác động như thế nào đến công tác kế toán giá thành? Cơ chế khoán giúp nâng cao trách nhiệm của đội thi công nhưng nếu buông lỏng quản lý sẽ dẫn đến tình trạng khoán trắng. Kế toán cần giám sát chặt chẽ mối quan hệ giữa giá nhận khoán và giá thành thực tế để xác định đúng tỷ lệ tiết kiệm chi phí.

Doanh nghiệp nên làm gì để đánh giá chính xác giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ? Kế toán cần phối hợp với cán bộ kỹ thuật tại hiện trường tiến hành kiểm kê thực tế khối lượng đã thi công đạt chuẩn, sau đó áp dụng phương pháp phân bổ chi phí theo tỷ lệ hoàn thành dự toán để xác định giá trị dở dang với độ tin cậy trên 95%.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong các doanh nghiệp xây lắp.
• Phân tích sâu sắc thực trạng hạch toán tại Công ty Xuân Lộc giai đoạn 2013 - 2015, chỉ ra tỷ trọng vật tư chiếm tới 68% tổng giá thành.
• Nhận diện 4 điểm nghẽn chính trong công tác phân bổ chi phí chung, quản lý lao động thuê ngoài và sự thiếu vắng của kế toán quản trị.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp khả thi với lộ trình triển khai rõ ràng, hướng tới mục tiêu tiết giảm từ 3% đến 5% giá thành sản phẩm.
• Thiết lập hệ thống biểu mẫu báo cáo chi phí quản trị giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả điều hành của ban lãnh đạo.

Lộ trình áp dụng toàn bộ các giải pháp dự kiến hoàn thành trong vòng 6 đến 12 tháng. Các nhà quản lý và kế toán viên tại các doanh nghiệp xây lắp có thể tham khảo ngay mô hình này để tối ưu hóa công tác quản trị chi phí và gia tăng lợi nhuận cho đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XẤY LẮP 1. Đặc điểm hoạt động xây lắp ảnh hưởng đến kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm Do tính chất ngành XDCB là ngành sản xuất vật chất, có vai trò quan trọng trong việc xây dựng, cải tạo, đổi mới cơ sở hạ tầng nhưng sản phẩm lại mang những đặc điểm riêng biệt so với sản phẩm của các ngành sản khác. Vì vậy tổ chức hạch toán ở các doanh nghiệp kinh doanh xây lắp phải dựa trên những đặc điểm chính của nó. Sản phẩm xây lắp có những đặc điểm sau: Sản phẩm xây lắp là các công trình hạng mục, công trình vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài và phân tán.

Vì vậy trong khi tiến hành xây lắp, sản phẩm dự định đều phải qua các khâu từ dự án rồi đến dự toán công trình. Dự toán công trình là tổng mức chi phí cần thiết cho việc đầu tư công trình được tính toán cụ thể ở giai thiết kế kỹ thuật. Để đảm bảo việc quản lý từng công trình, nhất thiết phải lập dự toán thiết kế và dự toán thi công. Điều này giúp cho các doanh nghiệp xây lắp có thể hạch toán tương đối chính xác giá trị công trình, từ đó lên kế hoạch về tài chính cũng như việc tổ chức kế toán quản trị, giám sát việc chi tiêu, tránh thất thoát lãng phí vốn đầu tư.

Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, còn tất cả các điều kiện sản xuất như xe máy, lao động, vật tư. đều phải di chuyển theo địa điểm của công trình xây lắp. Đặc điểm này làm tăng chi phí di chuyển và công tác quản lý vật tư, con người sẽ gặp khó khăn. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp xây lắp phải tăng cường tính cơ động về mặt trang bị tài sản cố định sản xuất, lựa chọn các hình thức sản xuất kinh hoạt nhằm tối thiểu hóa chi phí.

Trong quá trình thi công sẽ phát sinh chi phí điều động công nhân, điều động máy móc thiết bị, chi phí chuẩn bị mặt bằng, dọn mặt bằng tập kết vật liệu và máy thi công …nên kế toán phải theo dõi chi tiết, chính xác các khoản chi phí này và phân bổ cho các đối tượng phù hợp để đảm bảo tính chặt chẽ và mang lại hiệu quả cao trong quản lý. 6 Sản phẩm xây lắp hoàn thành không nhập kho mà lại tiêu thụ ngay theo giá dự toán (giá thanh toán với chủ đầu tư bên A) hoặc giá thoả thuận (cũng được xác định trên dự toán công trình), do đó tính chất hàng hoá của sản phẩm xây lắp không được thể hiện rõ. Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp lâu, đòi hỏi việc tổ chức quản lý và hạch toán phải chặt chẽ, đảm bảo chất lượng công trình vàt trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ bảo hành công trình. Thông thường công tác xây lắp do các đơn vị kinh doanh xây lắp nhận thầu và chỉ được tiến hành sản xuất sau khi có đơn đặt hàng (hợp đồng giao thầu) của chủ đầu tư (người giao thầu, người mua sản phẩm) nên chi phí bỏ vào sản xuất thi công là khác nhau giữa các công trình.

Công trình thi công ở các địa điểm khác nhau với điều kiện thi công khác nhau thì chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của mỗi công trình cũng khác nhau nên kế toán phải tính chi phí giá thành và kết quả thi công cho từng công trình riêng biệt. Hoạt động xây lắp thường tiến hành ngoài trời, chịu tác động trực tiếp và ảnh hưởng của các điều kiện tự nhiên,do đó việc thi công xây lắp có tính thời vụ và có nhiều rủi ro làm phát sinh các khoản thiệt hại phải làm lại hoặc ngừng sản xuất, những khoản thiệt hại này đòi hỏi doanh nghiệp xây lắp phải hạch toán riêng, phải giám sát chặt chẽ và hạch toán phù hợp. Từ những đặc điểm trên đây, đòi hỏi công tác kế toán vừa phải đáp ứng những yêu cầu chung về chức năng, nhiệm vụ kế toán một Doanh nghiệp sản xuất vừa phải đảm bảo phù hợp đặc trưng riêng của ngành XDCB nhằm cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, cố vấn lãnh đạo cho việc tổ chức quản lý để đạt hiệu quả cao trong sản xuất - kinh doanh của Doanh nghiệp. Bản chất và nội dung kinh tế của CPSX và giá thành sản phẩm xây lắp 1.

Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp Chi phí sản xuất XDCB là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá cùng các chi phí khác mà DN phải bỏ ra để tiến hành sản xuất trong một thời kỳ nhất định. Trong XDCB, chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại có nội dung kinh tế, công dụng và yêu cầu quản lý đối với từng loại khác nhau. Việc quản lý chi phí, 7 không chỉ dựa vào số liệu tổng hợp mà còn căn cứ vào số liệu cụ thể của từng loại chi phí theo từng công trình ( CT), hạng mục công trình ( HMCT). Do đó, phân loại chi phí sản xuất là một yêu cầu tất yếu để hạch toán chính xác chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

Phân loại chi phí sản xuất trên góc độ kế toán tài chính Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí. Theo cách phân loại này các chi phí nội dung, tính chất kinh tế giống nhau được xếp vào một yếu tố, không phân biệt chi phí đó phát sinh trong lĩnh vực nào, ở đâu, mục đích và tác dụng của chi phí đó như thế nào. Theo cách phân loại này chi phí sản xuất được chia thành các yếu tố sau đây. - Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ các chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phục, phụ tùng thay thế, thiết bị XDCB.mà doanh nghiệp đã sử dụng cho hoạt động sản xuất trong kỳ như: Xi măng, sắt, thép, cát, đá, các loại dầu mỡ vận hành máy móc… - Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ số tiền lương phải trả và các khoản trích theo lương của các công nhân sản xuất trong kỳ.

- Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm toàn bộ số tiền doanh nghiệp trích khấu hao cho tất cả các loại TSCĐ tham gia hoạt động xây lắp như : các loại máy thi công (máy vận thăng, máy cẩu…), nhà xưởng, phương tiện vận chuyển… - Chi phí dịch mua ngoài: Là toàn bộ số tiền DN đã chi trả về các loại dịch vụ mua ngoài: tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại…phục vụ cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. - Chi phí bằng tiền khác: Là toàn bộ các chi phí dùng cho hoạt động sản xuất ngoài chi phí kể trên. Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí giúp nhà quản lý biết được kết cấu tỷ trọng từng loại chi phí trong tổng chi phí qua đó đánh giá được tình hình thực hiện dự toán chi phí. Hơn nữa, cách phân loại này còn là cơ sở để lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố trên Bảng thuyết minh báo cáo tài 8 chính, xây dựng định mức Vốn lưu động, lập kế hoạch mua sắm vật tư, tổ chức lao động tiền lương, thuê máy thi công… Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí.

Theo cách phân loại này, căn cứ vào mục đích và công dụng của chi phí trong sản xuất để chia ra các khoản mục chi phí khác nhau, mỗi khoản mục chi phí bao gồm những chi phí có cùng mục đích và công dụng. - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Gồm toàn bộ trị giá nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp cho thi công công trình mà đơn vị xây lắp bỏ ra (vật liệu chính, vật liệu phụ, cấu kiện bê tông chế sẵn…) chi phí này không bao gồm thiết bị do chủ đầu tư bàn giao. - Chi phí nhân công trực tiếp: gồm toàn bộ tiền lương chính, lương phụ và phụ cấp của công nhân trực tiếp sản xuất, công nhân vận chuyển vật liệu thi công, công nhân làm nhiệm vụ bảo dưỡng, dọn dẹp trên công trường. - Chi phí sử dụng máy thi công: Gồm chi phí trực tiếp liên quan đến việc sử dụng máy thi công để thực hiện công tác xây dựng và lắp đặt các CT, HMCT bao gồm: Tiền lương công nhân điều khiển máy, nhiên liệu, khấu hao máy thi công… - Chi phí sản xuất chung: Bao gồm các chi phí có liên quan đến tổ, đội xây lắp, tức là liên quan đến nhiều CT, HMCT.

Nội dung của các khoản chi phí này bao gồm: lương công nhân sản xuất, lương phụ của công nhân sản xuất, khấu hao TSCĐ (không phải là khấu hao máy móc thi công), chi phí dịch vụ mua ngoài (điện, nước, văn phòng phẩm….),chi phí bằng tiền khác: Chi phí tiếp khách, nghiệm thu bàn giao công trình. Các phân loại này phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm và phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, từ đó lập định mức chi phí sản xuất và kế hoạch giá thành cho kỳ sau. Do đặc điểm của sản phẩm xây lắp và phương pháp lập dự toán trong XDCB là dự toán được lập cho từng đối tượng theo các khoản mục giá hành nên 9 cách phân loại chi phí theo khoản mục là phương pháp sử dụng phổ biến trong các DNXDCB. Phân loại chi phí sản xuất trên góc độ kế toán quản trị Trong kế toán quản trị, tùy thuộc vào nhu cầu quản lý, chi phí được phân loại theo cách thức sau: Thứ nhất, phân loại chi phí sản xuất theo chức năng hoạt động.

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp được chia thành: Chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất. - Chi phí sản xuất: là toàn bộ chi phí liên quan đến việc chế tạo sản phẩm hoặc dịch vụ trong một kỳ kinh doanh, bao gồm: CP NLVL trực tiếp, CP NCTT, CP sử dụng máy thi công, CP SXC. - Chi phí ngoài sản xuất: đây là các chi phí phát sinh ngoài quá trình sản xuất sản phẩm liên quan đến quá trình tiêu thụ sản phẩm hoặc phục vụ công tác quản lý chung toàn doanh nghiệp. Thuộc loại chi phí này gồm: chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.