Luận văn hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty 189 Bộ Quốc phòng

Luận văn phân tích hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty 189 Bộ Quốc phòng, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty 189 Bộ Quốc Phòng
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. SỰ CẦN THIẾT TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.2. Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất
• 1.3. Vai trò và nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.3.1. Vai trò
• 1.3.2. Nhiệm vụ
• 1.4. CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ MỐI QUAN HỆ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.4.1. Chi phí sản xuất
• 1.4.1.1. Khái niệm
• 1.4.1.2. Bản chất và nội dung của chi phí sản xuất
• 1.4.1.3. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.4.1.3.1. Phân loại theo công dụng, mục đích của chi phí
• 1.4.1.3.2. Phân loại theo nội dung của chi phí
• 1.4.1.3.3. Phân loại theo mối quan hệ với khối lượng sản xuất
• 1.4.2. Giá thành sản phẩm
• 1.4.2.1. Khái niệm và bản chất của giá thành
• 1.4.2.2. Phân loại giá thành
• 1.4.2.2.1. Phân loại theo cơ sở số liệu và thời điểm tính giá thành
• 1.4.2.2.2. Phân loại theo phạm vi các chi phí cấu thành
• 1.4.3. Mối quan hệ chi phí sản xuất và giá thành
• 1.5. CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.5.1. Nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất trong DNSX
• 1.5.2. Các khoản mục yếu tố chi phí tính vào giá thành
• 1.5.3. Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng
• 3. CHƯƠNG 3: Một số giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp, đặc biệt là tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng. Việc hoàn thiện công tác này không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là điều cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung. Mục tiêu chính là xác định chính xác giá thành sản phẩm để phục vụ cho việc quản lý và ra quyết định.

1.2. Vai trò của giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp

Giá thành sản phẩm không chỉ phản ánh chi phí sản xuất mà còn là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh. Việc kiểm soát giá thành giúp doanh nghiệp đưa ra các chiến lược giá hợp lý, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh và tối đa hóa lợi nhuận.

II. Vấn đề và thách thức trong kế toán chi phí sản xuất

Trong quá trình thực hiện kế toán chi phí sản xuất, công ty 189 Bộ Quốc Phòng gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến việc tính toán giá thành sản phẩm mà còn tác động đến hiệu quả hoạt động sản xuất. Việc nhận diện và khắc phục các vấn đề này là rất quan trọng để nâng cao chất lượng công tác kế toán.

2.1. Khó khăn trong việc xác định chi phí sản xuất

Một trong những khó khăn lớn nhất là việc xác định chính xác các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Nhiều chi phí có thể bị bỏ sót hoặc ghi nhận không chính xác, dẫn đến việc tính toán giá thành không chính xác.

2.2. Tình trạng thất thoát và lãng phí trong sản xuất

Thất thoát và lãng phí trong quá trình sản xuất là một vấn đề nghiêm trọng. Điều này không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Do đó, việc kiểm soát và giảm thiểu lãng phí là rất cần thiết.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất

Để hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn nâng cao khả năng quản lý chi phí sản xuất.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào kế toán chi phí sản xuất giúp tự động hóa quy trình ghi chép và tính toán. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

3.2. Tăng cường đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên kế toán về các phương pháp hạch toán hiện đại và quy trình quản lý chi phí là rất quan trọng. Nhân viên có kiến thức và kỹ năng tốt sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng

Việc áp dụng các phương pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những cải tiến này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng cường vị thế cạnh tranh của công ty trên thị trường.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến quy trình kế toán

Sau khi áp dụng các phương pháp mới, công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả hoạt động. Điều này thể hiện rõ qua các báo cáo tài chính và chỉ tiêu kinh tế.

4.2. Phản hồi từ khách hàng và thị trường

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về chất lượng sản phẩm. Sự cải thiện này không chỉ giúp công ty giữ chân khách hàng mà còn thu hút thêm nhiều đối tác mới.

V. Kết luận và tương lai của kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty 189 Bộ Quốc Phòng đang trên đà phát triển. Việc hoàn thiện công tác này không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các phương pháp mới để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Định hướng phát triển kế toán chi phí sản xuất

Công ty cần xác định rõ định hướng phát triển kế toán chi phí sản xuất trong tương lai. Việc này bao gồm việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng sản phẩm

Nâng cao chất lượng sản phẩm là yếu tố quyết định đến sự thành công của công ty. Việc kiểm soát chi phí sản xuất sẽ giúp công ty đạt được mục tiêu này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngành công nghiệp đóng tàu đóng vai trò xương sống cho hạ tầng logistics đường thủy và an ninh quốc phòng. Tại các doanh nghiệp đóng tàu, chi phí đầu tư trang thiết bị và vật tư kim khí thường chiếm từ 70% đến 80% tổng giá vốn sản xuất. Do đặc thù chu kỳ chế tạo kéo dài từ 6 đến 18 tháng trên mỗi phương tiện thủy, việc kiểm soát chi phí không chặt chẽ dễ dẫn đến tình trạng phát sinh lãng phí từ 5% đến 10% tổng ngân sách dự án. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết những bất cập trong quy trình tập hợp chi phí và xác định giá thành sản phẩm tại các đơn vị cơ khí trọng điểm, nhằm ngăn ngừa thất thoát nguồn lực và nâng cao năng lực đấu thầu quốc tế.

Luận văn xác định mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về hạch toán kế toán, khảo sát toàn diện thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất tại Công ty 189 Bộ Quốc Phòng, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác tính giá thành sản phẩm. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ chu trình sản xuất kinh doanh tại Công ty 189 ở thành phố Hải Phòng trong giai đoạn liên tục 3 năm tài chính. Nghiên cứu bao trùm năng lực chế tạo hàng năm gồm 1 đến 2 tàu vận tải 1.000 tấn, 1 đến 3 tàu tuần tra chuyên dụng, cùng khoảng 150 xuồng cao tốc vỏ hợp kim nhôm.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc tối ưu hóa hệ thống chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, giúp doanh nghiệp cắt giảm tỷ lệ lãng phí vật tư từ 3% đến 5%, nâng cao độ chính xác trong định giá đơn hàng lên trên 98%, đồng thời gia tăng biên lợi nhuận ròng thêm 2,5% đến 4,0% cho toàn bộ hoạt động sản xuất đóng mới và sửa chữa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng bộ hai lý thuyết nền tảng gồm Lý thuyết kế toán chi phí (Cost Accounting Theory) và Lý thuyết chi phí theo đơn đặt hàng (Job-order Costing), kết hợp chặt chẽ với Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 về Hàng tồn kho và hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp hiện hành. Hệ thống khái niệm cốt lõi được xây dựng trên 4 phạm trù cơ bản:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Toàn bộ giá trị vật tư kim khí, thép tấm, hợp kim nhôm và động cơ đẩy phục vụ trực tiếp cho việc chế tạo từng con tàu.
• Chi phí nhân công trực tiếp: Tiền lương chính, lương phụ và các khoản trích theo lương gồm 15% bảo hiểm xã hội, 2% bảo hiểm y tế và 2% kinh phí công đoàn tính cho công nhân trực tiếp thi công.
• Chi phí sản xuất chung: Các khoản chi phí phát sinh tại phân xưởng ngoài hai chi phí trực tiếp kể trên, bao gồm khấu hao tài sản cố định, chi phí bảo dưỡng triền đà và chi phí quản lý phân xưởng.
• Giá thành sản xuất sản phẩm: Tổng hợp hao phí lao động sống và lao động vật hóa kết chuyển qua tài khoản chi phí sản xuất kinh doanh dở dang để tính cho các sản phẩm đã hoàn thành nghiệm thu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp duy vật biện chứng với các kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích định lượng và so sánh đối chiếu giữa số liệu dự toán định mức với số liệu thực tế phát sinh.

• Cỡ mẫu và dữ liệu: Thu thập toàn bộ dữ liệu từ 45 hồ sơ dự toán công trình và 24 đơn đặt hàng đóng mới tàu, xuồng cao tốc vỏ nhôm đã hoàn thành bàn giao trong chu kỳ nghiên cứu 3 năm liên tiếp.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) đối với các nhóm sản phẩm đại diện như tàu tuần tra ST180, xuồng công vụ hợp kim nhôm và phương tiện vận tải đường thủy 1.000 tấn. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm bao quát đầy đủ các cấu trúc chi phí phức tạp, quy trình công nghệ qua nhiều phân xưởng chuyên môn hóa cao.
• Phân tích dữ liệu: Sử dụng kỹ thuật phân tích biến động chi phí (Variance Analysis) kết hợp kiểm tra đối chiếu bảng cân đối số phát sinh, sổ cái và hệ thống chứng từ ghi sổ để đánh giá tính hợp lý của các tiêu thức phân bổ chi phí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng tổ chức hạch toán chi phí tại doanh nghiệp mang lại các phát hiện cụ thể như sau:

• Cơ cấu chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 72% đến 78% tổng giá thành mỗi sản phẩm đóng mới. Do tính chất đặc thù bỏ vật tư ngay từ giai đoạn phóng dạng ban đầu, việc quản lý hao hụt phôi cắt kim loại quyết định trực tiếp đến hơn 70% hiệu quả giá thành.
• Doanh nghiệp đang áp dụng duy nhất tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung dựa trên chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Cách làm này tạo ra sự sai lệch chi phí gián tiếp từ 12% đến 15% giữa các sản phẩm đòi hỏi công nghệ lắp máy phức tạp so với các sản phẩm đơn thuần gia công kết cấu vỏ.
• Công tác kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chủ yếu dựa trên ước tính cảm quan của bộ phận kỹ thuật, làm sai lệch giá trị dở dang chuyển kỳ sau khoảng 4% đến 6% so với khối lượng kỹ thuật thực tế.
• Bộ máy kế toán gồm 6 nhân sự vận hành theo hình thức chứng từ ghi sổ thủ công, dẫn đến độ trễ trong việc tổng hợp chi phí thực tế phát sinh từ 10 đến 15 ngày so với tiến độ thi công ngoài xưởng đóng tàu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ đặc điểm sản xuất đơn chiếc, quy mô sản phẩm lớn và sự thiếu hụt công cụ quản trị chi phí tự động hóa. Khi phân bổ chi phí sản xuất chung hoàn toàn theo chi phí nguyên liệu, những con tàu sử dụng động cơ nhập khẩu giá trị cao phải gánh chịu mức chi phí chung lớn một cách bất hợp lý, làm méo mó bức tranh giá thành đơn vị.

Dữ liệu kế toán cần được trực quan hóa thông qua Bảng phân tích biến động chi phí định mức so với thực tế và Biểu đồ radar phản ánh cơ cấu 3 yếu tố chi phí theo từng giai đoạn đóng vỏ, lắp máy, hoàn thiện. So sánh với các nghiên cứu tương tự trong ngành cơ khí chế tạo nặng, việc chuyển đổi sang phân bổ chi phí theo phương pháp chi phí dựa trên hoạt động hoặc theo giờ công máy sẽ giúp giảm tỷ lệ sai số giá thành xuống dưới 2%. Điều này tạo cơ sở vững chắc cho việc lập dự toán đấu thầu, kiểm soát chi phí từng giai đoạn và gia tăng độ minh bạch tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa công tác tập hợp chi phí và hạ giá thành sản phẩm đóng tàu, các giải pháp cụ thể được đề xuất triển khai như sau:

• Hoàn thiện hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật: Phòng Kế hoạch Kỹ thuật chủ trì rà soát, cập nhật định mức tiêu hao nguyên vật liệu kim khí định kỳ 6 tháng một lần. Target metric là khống chế tỷ lệ sai lệch tiêu hao vật tư dưới 1,5%, giúp tiết kiệm từ 3% đến 5% chi phí kim khí trong vòng 12 tháng áp dụng.
• Đổi mới tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung: Bộ phận Kế toán chuyển đổi từ tiêu thức phân bổ đơn lẻ sang tiêu thức hỗn hợp, kết hợp giữa giờ công lao động trực tiếp cho khâu hoàn thiện và giờ máy vận hành cho khâu cắt gọt phôi. Target metric là giảm độ lệch phân bổ chi phí sản xuất chung xuống dưới 3%, hoàn thành tái cơ cấu tiêu thức trong quý 2 năm tài chính tiếp theo.
• Nâng cấp phần mềm kế toán quản trị tích hợp: Ban Giám đốc phê duyệt đầu tư phần mềm kế toán chuyên dụng cho ngành sản xuất có khả năng kết nối dữ liệu kho và phân xưởng. Target metric là rút ngắn thời gian lập báo cáo giá thành từ 15 ngày xuống còn 2 ngày sau khi kết thúc kỳ kế toán, triển khai nghiệm thu trong 6 tháng.
• Chuẩn hóa hạch toán sản phẩm hỏng và chi phí ngừng sản xuất: Phòng Kế toán mở sổ theo dõi riêng các khoản thiệt hại ngoài định mức trên tài khoản chi phí quản lý hoặc giá vốn, loại bỏ dứt điểm việc tính dồn chi phí sai hỏng ngoài định mức vào giá thành chính phẩm, áp dụng ngay từ đầu kỳ tài chính mới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Kế toán trưởng và chuyên viên kế toán giá thành: Nắm vững quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp mở sổ chi tiết tài khoản chi phí và công thức phân bổ chi phí cho sản phẩm đơn chiếc, chu kỳ dài.
• Giám đốc điều hành và nhà quản trị sản xuất: Áp dụng các mô hình phân tích chi phí để hoạch định chiến lược giá thầu, cắt giảm lãng phí vật tư và tối ưu hóa năng lực vận hành phân xưởng đóng tàu.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng công trình như một case study thực chứng điển hình về kế toán chi phí trong doanh nghiệp quốc phòng và ngành công nghiệp nặng.
• Chuyên viên tư vấn giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp: Tham khảo quy trình luân chuyển thông tin kế toán thực tế để thiết kế module giá thành trong các hệ thống phần mềm quản trị doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao chi phí nguyên vật liệu trực tiếp trong ngành đóng tàu chiếm tới 70% đến 80% tổng giá thành? Đặc thù sản phẩm tàu thủy đòi hỏi khối lượng thép tấm, hợp kim nhôm, hệ thống động lực và thiết bị hàng hải ngoại nhập rất lớn. Hao phí vật tư cấu thành trực tiếp nên thực thể phương tiện chiếm phần lớn giá trị công trình.

• Phân bổ chi phí sản xuất chung theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp gây ra rủi ro gì? Cách làm này làm sai lệch giá thành đơn vị từ 12% đến 15%, khiến sản phẩm có thiết bị đắt tiền phải gánh chi phí chung quá cao, trong khi sản phẩm tiêu tốn nhiều giờ công lao động lại chịu chi phí chung quá thấp.

• Làm thế nào để đánh giá chính xác giá trị sản phẩm dở dang trong chu kỳ sản xuất dài? Doanh nghiệp cần phối hợp giữa bộ phận kế toán và kỹ thuật để kiểm kê khối lượng dở dang theo từng công đoạn đóng vỏ, lắp máy, sau đó áp dụng phương pháp sản lượng hoàn thành tương đương để xác định chi phí chính xác.

• Luận văn đề xuất giảm thời gian tổng hợp báo cáo giá thành bằng cách nào? Bằng việc ứng dụng phần mềm kế toán quản trị kết nối mạng nội bộ giữa 3 phân xưởng sản xuất và 7 phòng chức năng, thời gian luân chuyển chứng từ được rút ngắn từ 15 ngày xuống còn tối đa 2 ngày.

• Việc kiểm soát chi phí chặt chẽ đóng góp gì cho năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp? Kiểm soát tốt chi phí giúp doanh nghiệp hạ giá thành sản phẩm từ 3% đến 5%, xây dựng giá dự thầu linh hoạt, tăng biên lợi nhuận ròng và nâng cao uy tín xuất khẩu tàu xuồng sang thị trường quốc tế.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành trong ngành đóng tàu.
• Phân tích chi tiết thực trạng tại Công ty 189 Bộ Quốc Phòng, nhận diện chính xác 4 điểm nghẽn lớn trong phân bổ chi phí và luân chuyển chứng từ.
• Đóng góp bộ giải pháp thực tế giúp cắt giảm từ 3% đến 5% chi phí vật tư và nâng cao độ tin cậy của chỉ tiêu giá thành sản phẩm.
• Đề xuất lộ trình chuyển đổi số công tác kế toán giá thành trong thời gian 6 đến 12 tháng với các mốc kiểm soát rõ ràng.
• Khẳng định vai trò then chốt của công tác kế toán quản trị chi phí trong việc gia tăng lợi thế cạnh tranh và mở rộng thị trường đóng mới phương tiện thủy.

Doanh nghiệp và các đơn vị sản xuất cơ khí cần chủ động triển khai ngay các giải pháp chuẩn hóa định mức và ứng dụng công nghệ kế toán số để tối ưu hóa nguồn lực tài chính, nâng cao hiệu quả kinh doanh ngay trong kỳ tài chính hiện tại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. SỰ CẦN THIẾT TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Doanh nghiệp sản xuất là những doanh nghiệp trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất đáp ứng nhu cầu của xã hội.

Hoạt động chủ yếu của một doanh nghiệp sản xuất là sản xuất ra sản phẩm và tiêu thụ sản phẩm đó trên thị trường. Ngoài hoạt động cơ bản đó doanh nghiệp sản xuất còn tiến hành một số hoạt động khác như cung cấp một số dịch vụ, lao vụ hay tiến hành hoạt động đầu tư tài chính… Như vậy, trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp sẽ phát sinh rất nhiều loại chi phí, những loại chi phí này phát sinh thường xuyên và liên tục do đó để có thể nắm rõ được về chi phí, tính toán chính xác chi phí và giá thành sản phẩm buộc mỗi doanh nghiệp phải đặt ra yêu cầu quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm. Vai trò và nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1. Vai trò Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có vai trò rất lớn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cụ thể: - Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là cơ sở để so sánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh, đồng thời nó là một trong những chỉ tiêu để đánh giá chất lượng sản phẩm.

- Đây là những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh tổng quát kết hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vì vậy thông qua chỉ tiêu này có thể đánh giá được hoạt động sản xuất của doanh nghiệp là tốt hay xấu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 4 - Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩa quan trọng trong việc phân tích tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh để tìm ra mọi biện pháp hạ giá thành sản phẩm. - Qua tính toán giá thành và chi phí sản xuất giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp tìm ra các khâu yếu kém trong quản lý để khắc phục nhằm tổ chức sản xuất ở đơn vị khoa học hơn 1. Nhiệm vụ Để thực hiện tốt kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, đáp ứng tốt yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở doanh nghiệp, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành phù hợp với đặc điểm và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp.

- Tổ chức vận dụng các tài khoản kế toán để hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phù hợp với phương pháp kế toán hàng tồn kho mà doanh nghiệp đã lựa chọn. - Tổ chức tập hợp, kết chuyển hoặc phân bổ chi phí sản xuất theo đúng đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất đã xác định, theo các yếu tố chi phí và khoản mục giá thành. - Lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố, định kỳ tổ chức phân tích chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ở doanh nghiệp. - Tổ chức kiểm kê và đánh giá khối lượng sản phẩm dở dang khoa học, hợp lý, xác định giá thành và hạch toán giá thành sản phẩm hoàn thành sản xuất trong kỳ một cách đầy đủ và chính xác.

CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ MỐI QUAN HỆ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1. Chi phí sản xuất 1. Khái niệm Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải huy động, sử dụng các nguồn tài lực, vật lực để thực hiện việc sản xuất, chế tạo sản phẩm, thực hiện các công việc lao vụ, thu mua dự trữ hàng hoá luân chuyển, lưu thông sản phẩm, hàng hoá, thực hiện hoạt động đầu tư…kể cả chi cho công tác quản lý chung của doanh nghiệp. Điều đó có nghĩa doanh nghiệp phải bỏ ra LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 5 các khoản phí về lao động sống và lao động vật hoá cho quá trình hoạt động của doanh nghiệp.

Như vậy, chi phí sản xuất bao gồm có nhiều loại, nhiều yếu tố khác nhau, để có thể biết được số chi phí mà doanh nghiệp chi ra trong một thời kỳ nhất định, nhằm tính toán, tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế phục vụ cho yêu cầu quản lý, mọi chi phí chi ra cuối cùng đều được biểu hiện bằng thước đo tiền tệ và được gọi là chi phí sản xuất. Tóm lại, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra để tiến hành sản xuất kinh doanh trong một thời kì nhất định. Bản chất và nội dung của chi phí sản xuất Chi phí sản xuất không những bao gồm yếu tố lao động sống cần thiết liên quan đến sử dụng lao động (tiền lương, tiền công), lao động vật hoá ( khấu hao TSCĐ, chi phí về nguyên, nhiên, vật liệu…) mà còn bao gồm một số khoản mà thực chất là một phần giá trị mới sáng tạo ra (các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ; các loại thuế không được hoàn trả như thuế GTGT không được khấu trừ, thuế tài nguyên… Xét ở bình diện doanh nghiệp và loại trừ các quy định của luật thuế thu nhập, chi phí sản xuất luôn có tính cá biệt, nó phải bao gồm tất cả các chi phí mà doanh nghiệp phải chi ra để tồn tại và tiến hành các hoạt động sản xuất, bất kể đó là các chi phí cần thiết hay không cần thiết, khách quan hay chủ quan. Vì vậy thực chất chi phí sản xuất chính là hao phí về lao động và các chi phí khác của doanh nghiệp.

Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gồm nhiều loại, nhiều yếu tố có nội dung kinh tế, tính chất, công dụng, mục đích.và vai trò khác nhau đối với quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Để phục vụ cho công tác quản lý và hạch toán cần thiết phải phân loại chi phí. Xuất phát từ các mục đích và yêu cầu khác nhau của quản lý, chi phí sản xuất cũng được phân loại theo các tiêu thức khác nhau. * Phân loại theo công dụng, mục đích của chi phí, chi phí.

Cách phân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng bao gồm: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu…sử dụng trực tiếp vào việc sản LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 6 xuất, chế tạo sản phẩm hay thực hiện công việc lao vụ, dịch vụ. Không tính vào khoản mục này những chi phí nguyên, vật liệu dùng vào mục đích phục vụ nhu cầu sản xuất chung hay cho những hoạt động ngoài sản xuất. - Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí về tiền lương, phụ cấp phải trả và các khoản trích BHXH, BHYT và KPCĐ trên tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất theo quy định, không gồm của nhân viên bán hàng, nhân viên quản lý doanh nghiệp hay nhân viên khác. - Chi phí sản xuất chung: Là những chi phí dùng cho hoạt động sản xuất chung ở các phân xưởng, tổ đội sản xuất ngoài 2 khoản mục chi phí trực tiếp đã nêu trên.

Bao gồm các điều khoản: chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, chi phí dụng cụ sản xuất, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác. * Phân loại theo nội dung của chi phí: Căn cứ vào nội dung kinh tế ban đầu các chi phí phát sinh được sắp xếp theo từng yếu tố. Thực chất chỉ có ba yếu tố là chi phí về lao động, chi phí về đối tượng lao động và chi phí về tư liệu lao động. Tuy nhiên để cung cấp thông tin một cách cụ thể theo từng yếu tố nhằm phục vụ và xây dựng phân tích vốn lưu động, việc lập và kiểm tra và phân tích dự toán chi phí, các yếu tố chi phí trên có thể được chi tiết hoá theo nội dung kinh tế cụ thể của nó.

- Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ chi phí về các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản mà doanh nghiệp đã sử dụng cho các hoạt động sản xuất trong kỳ. - Chi phí nhân công: Bao gồm tiền công phải trả, tiền trích bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn của công nhân viên hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp. - Chi phí khấu hao tài sản cố định trong doanh nghiệp: là chi phí về khấu hao những tài sản cố định phục vụ cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, như các máy móc, thiết bị, nhà xưởng, kho tàng… - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm toàn bộ số tiền phải trả về các loại dịch vụ mua từ bên ngoài như tiền điện, tiền nước, tiền bưu phí… LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 7 - Chi phí khác bằng tiền: Gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất ngoài 4 yếu tố chi phí phí nói trên mà doanh nghiệp chi cho hoạt động trong kỳ. * Phân loại theo mối quan hệ với khối lượng sản xuất - Chi phí khả biến (biến phí): Là những chi phí có sự thay đổi về lượng tỷ lệ thuận với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ như chi phí vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp.

- Chi phí cố định (định phí): Là chi phí không thay đổi về tổng số khi thay đổi khối lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ như chi phí về khấu hao tài sản cố định, chi phí về điện thắp sáng… Cách phân loại này có ý nghĩa quan trọng khi xây dựng các mô hình trong mối quan hệ sản lượng và lợi nhuận nhằm xác định điểm hoà vốn, đưa ra các quyết định kinh doanh, nâng cao hiêu quả sử dụng chi phí của doanh nghiệp. Giá thành sản phẩm 1.