CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC 1.1 Khái niệm và vai trò của quản trị nguồn nhân lực 1.1 Khái niệm quản trị nguồn nhân lực Theo tác giả Nguyễn Văn Điềm và Nguyễn Ngọc Quân (2012), quản trị nhân lực hay quản trị con người được xem là nhiệm vụ trung tâm và quan trọng nhất trong các hoạt động quản trị của doanh nghiệp. Mục tiêu của quản trị nhân lực là tăng cường số lượng và đảm bảo chất lượng lao động cần thiết cho doanh nghiệp để đạt được mục tiêu đề ra và duy trì hoạt động ổn định của doanh nghiệp. Trần Kim Dung (2018), quản trị nguồn nhân lực là quá trình quản lý và phát triển nguồn lực con người trong tổ chức, với mục tiêu tạo ra một đội ngũ nhân viên có năng lực, kỹ năng và đóng góp đầy đủ cho sự phát triển bền vững của tổ chức. Quản trị nguồn nhân lực bao gồm các hoạt động từ tuyển dụng, đào tạo, phát triển, quản lý hiệu suất và thưởng, bảo vệ và quản lý chính sách thu nhập và phúc lợi, và quản lý nhân viên.
Nó là một khối lượng công việc lớn, phức tạp và liên quan chặt chẽ đến toàn bộ hoạt động của tổ chức, bao gồm cả chiến lược kinh doanh và mục tiêu của tổ chức. Quản trị nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc giúp tổ chức đạt được mục tiêu kinh doanh của mình thông qua việc xây dựng một đội ngũ nhân viên có trình độ và kỹ năng phù hợp, tạo ra một môi trường làm việc tích cực và thân thiện, giữ chân nhân viên tốt, và nâng cao năng suất và hiệu quả của tổ chức.2 Vai trò của quản trị nguồn nhân lực nguồn nhân lực Theo Trần Kim Dung (2018) quản trị nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tổ chức vì nó liên quan trực tiếp đến việc quản lý và phát triển nguồn lực con người của tổ chức. Những vai trò của quản trị nguồn nhân lực bao gồm: Tạo ra đội ngũ nhân viên có kỹ năng và năng lực phù hợp: Quản trị nguồn nhân lực có nhiệm vụ tuyển dụng, đào tạo và phát triển nhân viên để xây dựng một đội ngũ có trình độ, kỹ năng và năng lực phù hợp với nhu cầu của tổ chức. Nâng cao năng suất và hiệu quả làm việc: Quản trị nguồn nhân lực có thể tăng cường hiệu quả làm việc của nhân viên bằng cách đào tạo và phát triển kỹ năng 6 chuyên môn và năng lực quản lý, cải thiện môi trường làm việc và đánh giá hiệu suất nhân viên.
Giữ chân nhân viên: Quản trị nguồn nhân lực cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ chân nhân viên bằng cách tạo ra một môi trường làm việc tích cực và thân thiện, cung cấp các chính sách phúc lợi hấp dẫn và thúc đẩy sự phát triển nghề nghiệp của nhân viên. Xây dựng thương hiệu của tổ chức: Quản trị nguồn nhân lực có thể giúp xây dựng thương hiệu của tổ chức bằng cách tạo ra một đội ngũ nhân viên tốt, tăng cường hài lòng của nhân viên, giảm tỷ lệ nghỉ việc và tạo sự đồng thuận về các giá trị và mục tiêu của tổ chức. Đáp ứng các yêu cầu pháp lý: Quản trị nguồn nhân lực cũng có trách nhiệm đáp ứng các yêu cầu pháp lý liên quan đến nhân sự, bao gồm các quy định về lao động, bảo hiểm xã hội và thuế.2 Khái niệm và vai trò của tuyển dụng nguồn nhân lực 1.1 Khái niệm tuyển dụng nguồn nhân lực Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quân và Nguyễn Tấn Thịnh (2012), tuyển dụng nguồn nhân lực là quá trình thu hút, phân tích, lựa chọn và quyết định tiếp nhận nhân viên vào vị trí làm việc trong doanh nghiệp. Theo Trần Hữu Đào (2016), tuyển dụng nguồn nhân lực là quá trình lựa chọn và thu hút các ứng viên có đủ trình độ và kỹ năng cần thiết để làm việc cho một tổ chức hoặc doanh nghiệp.
Quá trình này bao gồm nhiều hoạt động, từ xác định nhu cầu tuyển dụng, đăng tuyển, thu thập hồ sơ, sàng lọc hồ sơ, tổ chức phỏng vấn, kiểm tra tham chiếu, đề xuất lương và phúc lợi, và cuối cùng là tiếp nhận nhân viên mới vào công ty. Mục đích của quá trình tuyển dụng là tìm kiếm và lựa chọn những người có thể đóng góp vào sự phát triển và thành công của tổ chức trong tương lai, đồng thời giúp bảo đảm sự ổn định và hiệu quả của các hoạt động của tổ chức. Theo Trần Kim Dung (2018), tuyển dụng nguồn nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn các ứng viên phù hợp nhất để điền vào các vị trí còn thiếu trong tổ chức hoặc doanh nghiệp. Quá trình này bao gồm nhiều hoạt động, từ việc xác định 7 nhu cầu nhân lực, đăng tuyển, thu thập hồ sơ, tổ chức phỏng vấn và lựa chọn nhân viên phù hợp.
Mục đích của tuyển dụng là đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực và đảm bảo sự phát triển bền vững của tổ chức hoặc doanh nghiệp. Tóm lại, trong khóa luận tốt nghiệp này quá trình tuyển dụng nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và đánh giá các ứng viên theo các yêu cầu của công việc để bổ sung lực lượng lao động cần thiết và đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động của tổ chức. Hoàn thành quá trình tuyển dụng cũng bao gồm định hướng nhân viên và hướng dẫn cho nhân viên mới hòa nhập vào môi trường của tổ chức.2 Vai trò của tuyển dụng nguồn nhân lực Theo Trần Thị Thu và Vũ Hoài Ngân (2011), quá trình tuyển dụng nguồn nhân lực có tác động quan trọng đến các bên liên quan như sau: Đối với doanh nghiệp: Tuyển dụng nhân lực đúng cách giúp doanh nghiệp tìm được nhân viên có năng lực phù hợp với công việc, đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp. Việc tuyển dụng còn giúp doanh nghiệp tăng cường sự cạnh tranh trên thị trường lao động, thu hút và giữ chân nhân tài, nâng cao năng suất lao động, đồng thời tạo động lực cho nhân viên phát triển sự nghiệp và góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Đối với xã hội: Quá trình tuyển dụng nguồn nhân lực tạo ra cơ hội việc làm, giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp và cải thiện chất lượng cuộc sống của người lao động và gia đình họ. Việc tuyển dụng đúng người cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tình trạng không phù hợp giữa nhu cầu lao động của doanh nghiệp và nguồn nhân lực trên thị trường, góp phần vào sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước. Đối với người lao động: Quá trình tuyển dụng nguồn nhân lực tạo ra cơ hội cho người lao động phát huy năng lực và kỹ năng của mình, đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp. Việc tuyển dụng đúng người còn giúp người lao động tìm được công việc phù hợp với khả năng của mình, cải thiện thu nhập và đời sống của mình, đồng thời tạo động lực để học tập và nâng cao trình độ chuyên môn của mình.3 Nội dung của hoạt động tuyển dụng nguồn nhân lực 1.1 Xác định nhu cầu tuyển dụng Theo Trần Kim Dung (2018), xác định nhu cầu tuyển dụng nguồn nhân lực là một bước quan trọng trong quá trình tuyển dụng.
Nội dung xác định nhu cầu tuyển dụng nguồn nhân lực thường bao gồm: Đánh giá nhu cầu: Xác định nhu cầu về nguồn nhân lực của công ty bằng cách xem xét các mục tiêu, chiến lược và kế hoạch phát triển của công ty. Đánh giá công việc: Xác định các nhiệm vụ, trách nhiệm và yêu cầu kỹ năng của các vị trí công việc cần tuyển dụng. Đánh giá kỹ năng hiện có: Đánh giá kỹ năng, năng lực, kinh nghiệm của nhân viên hiện tại để xác định nếu có thể sử dụng nhân viên hiện tại thay vì tuyển dụng mới. Xác định số lượng: Xác định số lượng nhân viên mới cần tuyển dụng và lên kế hoạch phù hợp với kinh phí và tài nguyên của công ty.
Xác định loại hình tuyển dụng: Xác định loại hình tuyển dụng phù hợp với nhu cầu của công ty và tiến hành tuyển dụng theo các phương pháp tuyển dụng phù hợp.2 Chuẩn bị tuyển dụng Theo Trần Kim Dung (2018), Trong bước chuẩn bị cần thiết phải: Thành lập hội đồng tuyển dụng; Nghiên cứu các văn bản, quy định của Nhà nước và tổ chức, doanh nghiệp liên quan đến tuyển dụng; Xác định tiêu chuẩn tuyển chọn. Nguồn tuyển dụng: Theo Trần Kim Dung (2018) nguồn tuyển dụng nguồn nhân lực bao gồm: Tuyển dụng bên trong công ty: Tìm kiếm ứng viên phù hợp trong công ty, như các nhân viên hiện tại, và đưa ra các cơ hội thăng tiến, đổi chức. Tuyển dụng bên ngoài công ty: Tìm kiếm ứng viên từ các nguồn bên ngoài công ty, như các trường đại học, tổ chức tuyển dụng, mạng xã hội, các sự kiện tuyển dụng. Phương pháp tuyển dụng: 9 Trần Kim Dung (2018) có một số phương pháp tuyển dụng nguồn nhân lực phổ biến được sử dụng trong doanh nghiệp, bao gồm: Phỏng vấn: Đây là phương pháp tuyển dụng thông dụng nhất, thường được sử dụng để đánh giá kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực, tính cách của ứng viên.
Kiểm tra năng lực: Phương pháp này sử dụng các bài kiểm tra trắc nghiệm để đánh giá năng lực của ứng viên, như khả năng tiếng Anh, kiến thức chuyên môn, khả năng giải quyết vấn đề. Kiểm tra thực tế: Phương pháp này cho phép ứng viên thực hành công việc trong một khoảng thời gian ngắn để đánh giá khả năng làm việc của họ. Thực tập: Phương pháp này cho phép ứng viên làm việc tạm thời trong công ty để đánh giá khả năng làm việc và tính thích hợp với môi trường công ty. Đánh giá tài liệu: Phương pháp này đánh giá các tài liệu của ứng viên, như bảng điểm, chứng chỉ, kinh nghiệm làm việc để đánh giá năng lực của ứng viên.3 Quy trình tuyển dụng nguồn nhân lực Theo Trần Kim Dung (2018) quy trình tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp được thực hiện thông qua các bước sau: 1.1 Thông báo tuyển dụng Để thu hút được nhiều ứng viên từ các nguồn khác nhau, các tổ chức doanh nghiệp có thể sử dụng hoặc kết hợp nhiều hình thức tuyển dụng, bao gồm quảng cáo trên báo, đài, tivi, internet, thông qua các trung tâm giới thiệu việc làm, trên trang web tuyển dụng của công ty hoặc dán thông báo trước cổng công ty.
Đối với mục đích này, cần thực hiện ba bước chính là thiết kế thông báo, xác định đích cần thông tin và triển khai thông báo tuyển dụng.