MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh chung tại đất nước, công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải Quan tỉnh Nghệ An trong những năm qua đã đạt những thành tựu nhất định bảo đảm được những yêu cầu chi thiết yếu tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An, việc kiểm soát các khoản chi rất chặt chẽ, hạn chế lãng phí, thất thoát. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay công tác quản lý chi ngân sách nhà nước vẫn còn nhiều khiếm khuyết, hạn chế. Hiệu quả các khoản chi ngân sách còn thấp, chi còn dàn trải, thiếu tập trung dẫn đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ còn thấp, gây lãng phí; chi còn vượt dự toán.
Công tác chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An chưa được quản lý chặt chẽ đã ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách tài chính. Việc điều hành chi tài chính còn tình trạng bổ sung dự toán theo vụ việc, những khoản chi phát sinh ngoài dự toán dẫn đến việc bổ sung dự toán nhiều lần. Một số lĩnh vực chi, nhiệm vụ chi không phân định quản lý rõ giữa các cơ quan quản lý dẫn đến việc chồng chéo trong công tác quản lý, việc lập dự toán, sử dụng dự toán còn chưa gắn kết với nhiệm vụ chi. Chính vì vậy việc tìm ra giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi tài chính cho Cục Hải quan tỉnh Nghệ An là rất cần thiết.
Hoàn thiện công tác quản lý chi tài chính nhằm hoàn thiện đầy đủ và hợp lý các hoạt động có liên quan và nguồn chi tài chính, tạo nguồn lực tài chính mạnh mẽ, quản lý chi có hiệu quả, chính là yếu tố có tính quyết định để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ tại đơn vị sự nghiệp nói chung và Cục Hải quan tỉnh Nghệ An nói riêng. Vì vậy, công tác chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An cần được quản lý một cách khoa học và có hệ thống. Xuất phát từ thực tế trên, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An” làm luận văn tốt nghiệp thạc sỹ. Tổng quan tình hình nghiên cứu 2.1 Một số nghiên cứu liên quan đến công tác quản lý chi tài chính tại đơn vị sự nghiệp Trương Thị Sa (2014), “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách tài chính tại đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND tỉnh Thái Bình”, Luận án tiến sĩ Quản lý kinh tế, 2 Đại học Thương mại, Hà Nội.Nội dung chủ yếu tại Luận án là hệ thống hóa các cơ sở lý luận dựa trên phân tích thực tế quản lý, sử dụng nguồn vốn ngân sách tài chính tại đơn vị sự nghiệp, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả vốn ngân sách tài chính đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND tỉnh Thái Bình.
Nguyễn Thanh Hải (2015); “Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý chi tài chính tại Tổng cục Hải quan”, Luận án tiến sĩ, Học viện Hành chính Quốc Gia, Hà Nội. Cho thấy: Với việc sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, gắn liền cơ sở lý luận và thực tiễn công tác quản lý chi tài chính của đơn vị sự nghiệp. Từ cơ sở đó, luận án đã từ những hạn chế, nguyên nhân kém hiệu quả công tác quản lý chi tài chính và định hướng đổi công tác quản lý chi tài chính trong ngành Hải quan. Trên cơ sở thực trang đã phân tích, Luận án tiến sĩ đã đưa một số giải pháp và kiến nghị mang tính khả thi đối với Chính phủ, Bộ Tài chính, Kho bạc nhà nước và đối với Lãnh đạo Tổng cục Hải quan nhằm đổi mới công tác quản lý chi tài chính tại Tổng cục Hải quan.
Nguyễn Hoàng Long Bảo (2016), “Công tác quản lý chi tài chính tại UBND Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội”, Luận án tiến sĩ kinh tế, Trường Đại học Thương Mại, Hà Nội. Luận án đã nêu ra những tồn tại, hạn chế trong Công tác quản lý chi tài chính của UBND Quận Ba đình, đề từ đó nêu ra những giải pháp góp phần nâng cao công tác quản lý chi tài chính tại UBND Quận sau gần 15 năm thực hiện Luật ngân sách. Nguyễn Thanh Hà (2015) “Quản lý ngân sách tài chính tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Nam”, Luận án tiến sĩ kinh tế chương trình định hướng thực hành, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội. Luận án đã xây dựng cơ sở lý luận về quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp.
Từ đó đánh giá thực trạng quản lý ngân sách tài chính tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Nam giai đoạn 2011- 2015, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Nam giai đoạn 2016-2020. Đánh giá Nhìn chung, các tác giả tại các công trình nghiên cứu khoa học trên đã tiếp cận tìm hiểu công tác quản lý chi tài chính tại đơn vị sự nghiệp từ nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau; nghiên cứu, phân tích và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi tài chính nói chung, tại, đơn vị sự nghiệp nói riêng. Những kết quả nghiên cứu đó có những giá trị nhất định làm cơ sở cho việc đổi mới và hoàn thiện công tác quản lýchi tài chính. Cụ thể, luận văn có thể kế thừa được từ các nghiên cứu này một số điểm: - Cơ sở lý luận về công tác quản lý chi tài chính của đơn vị sự nghiệp - Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi tài chính của đơn vị sự nghiệp - Kinh nghiệm thực tiễn công tác quản lý chi tài chính của đơn vị sự nghiệp Tuy nhiên, các nghiên cứu trên chưa có nghiên cứu nào viết về công tác quản lý tài chính của Cục Hải quan cấp tỉnh, nhất là đi cụ thể vào nghiên cứu ở tỉnh Nghệ An.
Trong số các công trình nghiên cứu khoa học nêu trên còn ít tài liệu nghiên cứu một cách hệ thống về công tác quản lý chi ngân sách tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. Tác giả kế thừa và tiếp thu có chọn lọc những kết quả nghiên cứu đã công bố để phục vụ cho mục đích nghiên cứu tại luận văn. Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu tổng quát: Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An, luận văn đề xuất định hướng một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An nhằm đáp ứng được những yêu cầu đặt ra đối với công tác này ở Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. - Mục tiêu cụ thể: + Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản hình thành khung nghiên cứu về công tác quản lý chi tài chính tại đơn vị sự nghiệp.
+ Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An qua 3 năm 2016 - 2018. Chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại của công tác quản lý chi tài chính ở Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. 4 + Đánh giá việc đảm bảo các yêu cầu của công tác quản lý chi tài chính đối với Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. + Xác định rõ nguyên nhân của những bất cập trong công tác quản lý chi tài chính và việc không bảo đảm các yêu cầu cđặt ra đối với công tác này của Cục Hải quan tỉnh Nghệ An.
+ Đề xuất định hướng và một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Là công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Luận văn nghiên cứu công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. + Về thời gian: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016- 2018.
Các giải pháp được đề xuất đến năm 2025. + Về nội dung: Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An với các nội dung như: Tổ chức bộ máy quản lý chi, nội dung quản lý chi, phương pháp quản lý chi. Từ đó đưa ra đề xuất với mong muốn hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An. Phƣơng pháp nghiên cứu 5.
Sơ đồ nghiên cứu Lý luận về công tác công Thực trạng công tác Đề xuất giải pháp hoàn tác quản lý chi tài chính quản lý chi tài chính thiện công tác quản lý tại đơn vị sự nghiệp: tại Cục Hải quan chi tài chính tại Cục tỉnh Nghệ An: Hải quan tỉnh Nghệ 1. Nội hàm công tác công An: tác quản lý chi tài chính tại 1. Đánh giá thực trạng đơn vị sự nghiệp công tác quản lý chi 1.Đề xuất định hướng tài chính tại Cục Hải hoàn thiện công tác quản - Tổ chức bộ máy quản lý quan tỉnh Nghệ An lý chi tài chính tại Cục chi Hải quan tỉnh Nghệ An - Nội dung công tác quản lý - Tổ chức bộ máy quản lý chi 2. Đề xuất giải pháp chi tài chính tại đơn vị sự hoàn thiện công tác quản nghiệp - Nội dung công tác lý chi tài chính tại Cục - Phương pháp quản lý chi quản lý chi tài chính Hải quan tỉnh Nghệ An tại đơn vị sự nghiệp 2.
Mục tiêu công tác công tác quản lý chi tài chính tại - Phương pháp quản lý đơn vị sự nghiệp chi 3. Các yếu ảnh hưởng đến 2. Đánh giá bảo đảm công tác quản lý chi tài mục tiêu của công tác chính tại đơn vị sự nghiệp quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh - Yếu tố thuộc về đơn vị sự Nghệ An nghiệp 3. Xác định nguyên - Yếu tố bên ngoài đơn vị nhân hạn chế công tác sự nghiệp quản lý chi tài chính tại Cục Hải quan tỉnh Nghệ An Hình 0.1: Sơ đồ nghiên cứu chi tài chính tại đơn vị sự nghiệp Nguồn: Tác giả tổng hợp 5.
Quy trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu - Bước 1: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chi tài chính tại đơn vị sự nghiệp từ việc nghiên cứu các tài liệu (Các văn bản Luật, các Quyết định, Nghị định, Thông tư, sách, tạp chí, đề tài nghiên cứu khoa học, luận án, luận văn).