CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC LẬP VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP. Một số vấn đề chung về hệ thống Báo cáo tài chính doanh nghiệp theo quyết định 48/2006/ QĐ-BTC 1. Khái niệm về Báo cáo tài chính Báo cáo tài chính (BCTC) là một trong hai loại báo cáo của hệ thống báo cáo kế toán doanh nghiệp (DN). Báo cáo tài chính được lập theo những chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.
Báo cáo tài chính là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốn chủ sở hữu và nợ phải trả cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh trong kỳ của DN. Nói cách khác, Báo cáo kế toán tài chính là phương tiện trình bày khả năng sinh lời và thực trạng tài chính của DN cho những người quan tâm (chủ DN nhà đầu tư, nhà cho vay, cơ quan thuế và các cơ quan chức năng,…). Vì vậy, BCTC vừa là phương pháp kế toán vừa là hình thức thể hiện, chuyển tải thông tin kế toán tài chính đến những người sử dụng để ra các quyết định kinh tế. Mục đích của Báo cáo tài chính theo quyết định 48/2006/QĐ-BTC Hệ thống BCTC áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa được lập với mục đích sau: - Tổng hợp và trình bày một cách tổng quát, toàn diện tình hình tài sản (TS), nguồn vốn (NV) hình thành tài sản của doanh nghiệp, tình hình và kết quả hoạt động sản xuất (SX), kinh doanh (KD) của doanh nghiệp trong một năm tài chính.
- Cung cấp các thông tin kinh tế (KT), tài chính chủ yếu cho việc đánh giá tình hình và kết quả hoạt động của doanh nghiệp, đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp trong năm tài chính đã qua và những dự đoán trong tương lai. Thông tin của BCTC là căn cứ quan trọng cho việc đề ra những quyết định về quản lý, điều hành sản xuất kinh doanh hoặc đầu tư vào các công ty của các chủ doanh nghiệp, chủ sở hữu, các nhà đầu tư, các chủ nợ hiện tại và tương lai của doanh nghiệp, đồng thời cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu quản lý vĩ mô của Nhà nước (NN). Để trở thành công cụ quan trọng trong quản lý kinh tế, Báo cáo tài chính phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản dưới đây: Phạm Mai Anh-QTL801K-Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng 2 Hoàn thiện công tác lập và phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Thực phẩm khẩu vị Gia Đình - Báo cáo tài chính phải được lập chính xác, trung thực, đúng mẫu biểu đã qui định, có đầy đủ chữ ký của những người có liên quan và phải có dấu xác nhận của cơ quan, đơn vị để đảm bảo tính pháp lý của báo cáo. - Báo cáo tài chính phải đảm bảo tính thống nhất về nội dung, trình tự và phương pháp lập theo quyết định của nhà nước, từ đó người sử dụng có thể so sánh, đánh giá hoạt động sản suất kinh doanh của doanh nghiệp qua các thời kỳ, hoặc giữa các doanh nghiệp với nhau.
- Số liệu phản ánh trong Báo cáo tài chính phải rõ ràng, đủ độ tin cậy và dễ hiểu, đảm bảo thuận tiện cho những người sử dụng thông tin trên Báo cáo tài chính phải đạt được mục đích của họ. - Báo cáo tài chính phải được lập và gửi theo đúng thời hạn quy định. Ngoài ra, Báo cáo tài chính còn phải đảm bảo tuân thủ các khái niệm cũng như nguyên tắc và chuẩn mực kế toán được thừa nhận và ban hành. Có như vậy hệ thống Báo cáo tài chính mới thực sự hữu ích, mới đảm bảo đáp ứng được yêu cầu của các đối tượng sử dụng để đưa ra các quyết định phù hợp 1.
Đối tượng áp dụng Báo cáo tài chính theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC Hệ thống Báo cáo tài chính năm được áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế trong cả nước là công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH), công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Các hợp tác xã cũng áp dụng Hệ thống Báo cáo tài chính năm quy định tại chế độ kế toán theo quyết định số 48/QĐ-BTC được ban hành ngày 14/09/2006. Hệ thống BCTC theo quyết định này không áp dụng cho doanh nghiệp nhà nước, công ty TNHH Nhà nước một thành viên, công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán, hợp tác xã nông nghiệp và hợp tác xã tín dụng. Việc lập và trình bày Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực đặc thù tuân thủ theo quy định tại chế độ kế toán (KT) do Bộ Tài chính ban hành hoặc chấp thuận cho ngành ban hành.
Hệ thống Báo cáo tài chính của doanh nghiệp theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC 1. Hệ thống Báo cáo tài chính năm Báo cáo tài chính năm gồm: Phạm Mai Anh-QTL801K-Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng 3 Hoàn thiện công tác lập và phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Thực phẩm khẩu vị Gia Đình Tên gọi Mẫu số Danh mục BCTC cho doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Bảng cân đối kế toán( BCĐKT) B01-DNN 2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (BCKQHĐKD) B02-DNN 3.
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (BCLCTT) B03-DNN (Báo cáo không bắt buộc mà khuyến khích lập) 4. Bản thuyết minh Báo cáo tài chính (TMBCTC) B09-DNN 5. Phụ biểu: Bảng Cân đối tài khoản (BCĐTK) F01-DNN 1. Hệ thống Báo cáo tài chính giữa niên độ Theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC không quy định BCTC giữa niên độ (DN có thể lập phục vụ quản lí của mình).
Nội dung, phương pháp tính toán, hình thức trình bày các chỉ tiêu trong từng báo cáo quy định trong chế độ này được áp dụng thống nhất cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc đối tượng áp dụng hệ thống báo cáo tài chính này. Trong quá trình áp dụng, nếu thấy cần thiết, các doanh nghiệp có thể bổ sung, các chỉ tiêu cho phù hợp với từng lĩnh vực hoạt động và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Trường hợp có sửa đổi thì phải được Bộ Tài chính chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện. Yêu cầu lập và trình bày Báo cáo tài chính Khi lập và trình bày Báo cáo tài chính thì Báo cáo tài chính phải tuân thủ nguyên tắc đã được quy định tại chuẩn mực kế toán số 21 – ‘Trình bày Báo cáo tài chính’ được ban hành và công bố theo Quyết định số 234/2003/QĐ-BTC ngày 30 tháng 12 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Tài chính là: Báo cáo tài chính phải trình bày trung thực và hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh, các luồng tiền của doanh nghiệp.
Để đảm bảo yêu cầu trung thực và hợp lý, các báo cáo tài chính phải được lập và trình bày trên cơ sở tuân thủ các chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán và các quy định có liên quan hiện hành. Phạm Mai Anh-QTL801K-Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng 4 Hoàn thiện công tác lập và phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Thực phẩm khẩu vị Gia Đình Doanh nghiệp cần nêu rõ trong phần Thuyết minh Báo cáo tài chính là Báo cáo tài chính được lập và trình bày phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam. Báo cáo tài chính được coi là lập và trình bày phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam nếu báo cáo tài chính tuân thủ mọi quy định của từng chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành hướng dẫn thực hiện chuẩn mực kế toán Việt Nam của Bộ Tài chính. Trường hợp doanh nghiệp sử dụng chính sách kế toán khác với quy định của chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam, không được coi là tuân thủ chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành dù đã thuyết minh đầy đủ trong chính sách kế toán cũng như trong phần thuyết minh báo cáo tài chính.
Để lập và trình bày Báo cáo tài chính trung thực và hợp lý, doanh nghiệp cần: 1) Lựa chọn và áp dụng các chính sách kế toán phù hợp với các quy định, doanh nghiệp phải lựa chọn và áp dụng các chính sách kế toán cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính phù hợp với quy định của từng chuẩn mực kế toán. Trường hợp chưa có quy định ở chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán hiện hành, doanh nghiệp căn cứ vào chuẩn mực chung để xây dựng các phương pháp kế toán hợp lý nhằm đảm bảo báo cáo tài chính cung cấp được các thông tin đáp ứng các yêu cầu: - Thích hợp với nhu cầu ra các quyết định kinh tế của người sử dụng. - Trình bày trung thực, khách quan, không thiên vị, hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện không chỉ đơn thuần phản ánh hình thức hợp pháp của chúng.
- Tuân thủ nguyên tắc thận trọng. - Trình bày đầy đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu. 2) Trình bày các thông tin, kể cả các chính sách kế toán, nhằm cung cấp thông tin phù hợp, đáng tin cậy, so sánh được và dễ hiểu. 3) Cung cấp các thông tin bổ sung khi quy định trong chuẩn mực kế toán không đủ để giúp cho người sử dụng hiểu được tác động của những giao dịch hoặc những sự kiện cụ thể đến tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Phạm Mai Anh-QTL801K-Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng 5 Hoàn thiện công tác lập và phân tích Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Thực phẩm khẩu vị Gia Đình 1. Trách nhiệm lập, thời hạn lập và gửi Báo cáo tài chính theo QĐ 48/2006/QĐ-BTC 1. Trách nhiệm lập, thời hạn lập và gửi Báo cáo tài chính Tất cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc đối tượng áp dụng hệ thống Báo cáo tài chính theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC phải lập và gửi Báo cáo tài chính năm theo đúng quy định của chế độ này. Đối với các công ty TNHH, công ty cổ phần và các hợp tác xã thời hạn gửi Báo cáo tài chính năm chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
Đối với doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh, thời hạn gửi Báo cáo tài chính năm chậm nhất là 30 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Các doanh nghiệp có thể lập Báo cáo tài chính hàng tháng, quý để phục vụ yêu cầu quản lý và điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.