phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách Chƣơng 2: Thực trạng công tác cho vay hộ nghèo tại Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam Chƣơng 3: Những khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác cho vay hộ nghèo tại Phòng giao dich Ngân hàng chính sách xã hội huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc nghiên cứu cho vay xóa đói giảm nghèo ở nƣớc ta, đặc biệt là giải pháp để nâng cao hiệu quả trong công tác cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng CSXH, đến nay đã có nhiều bài báo khoa học, công trình nghiên cứu dƣới những góc độ và quy mô khác nhau nhƣ sau: Về luận văn thạc sỹ, một số công trình nghiên cứu li n quan điển hình nhƣ: - Luận văn“Hoàn thiện công tác cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội Thành phố Đà Nẵng”, tác giả Trần Hoàng Thùy Linh, Đại học Kinh tế Đà Nẵng, 2014. Về mặt lý luận: tác giả đã tổng kết đƣợc lý luận cho vay hộ nghèo, sự cần thiết cho vay hộ nghèo bởi đây là nguyên nhân gây mất ổn định xã hội, trở lực lớn để nâng cao dân trí, ảnh hƣởng đến phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, tác giả chỉ ra sự cần thiết phải hoàn thiện cho vay hộ nghèo bởi nó 6 góp phần cung cấp vốn đúng địa chỉ, cải thiện thị trƣờng tài chính, giảm tệ nạn cho vay nặng lãi, giúp ngƣời nghèo có việc làm, tiếp cận thị trƣờng, có điều kiện thực hiện SXKD, góp phần xây dựng nông thôn mới.
Về mặt thực tiễn: tác giả sử dụng phƣơng pháp thống kê mô tả, phân tích, tổng hợp để chỉ ra những thành công trong hoạt động cho vay hộ nghèo nhƣ: nguồn vốn nhận ủy thác từ địa phƣơng tăng dần, hiệu quả cho vay hộ nghèo theo phƣơng thức ủy thác bán phần, vận động tổ viên gửi tiết kiệm đƣợc tuyên truyền rộng rãi góp phần giúp hộ vay có ý thức tiết kiệm, giảm áp lực trong vấn đề trả nợ. Tuy nhiên, các giải pháp đề xuất tập trung ở tầm vĩ mô nên chƣa giải quyết đƣợc vấn đề về nghiệp vụ nhƣ: kiểm soát sử dụng vốn vay và xử lý nợ, trong khi nợ xấu cao và tăng mạnh qua các năm. - Luận văn “Hoàn thiện hoạt động cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh tỉnh Đắk Lắk”, tác giả Đào Thái Hòa, Đại học Kinh tế Đà Nẵng, 2014. Về mặt lý luận: tác giả tổng kết những lý luận cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng CSXH bao gồm từ việc xây dựng kế hoạch, phê duyệt, tiến hành phân bổ nguồn vốn của Ngân hàng CSXH Trung ƣơng đến chi nhánh cho đến công tác triển khai cho vay, từ các tổ TK&VV đến công tác giải ngân, thu nợ, xử lý nợ cũng nhƣ công tác kiểm tra giám sát tại cơ sở, và hiệu quả sử dụng vốn vay để chấn chỉnh các tồn tại sai phạm.
Về mặt thực tiễn: tác giả tổng hợp các biện pháp mà Ngân hàng CSXH tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay hộ nghèo nhƣ: tham mƣu cho các chủ thể liên quan kiểm tra giám sát nhằm chấn chỉnh sai phạm ở cơ sở; phối hợp với các đơn vị ủy thác tuyên truyền về chính sách tín dụng ƣu đãi đến ngƣời dân. Nghiên cứu thực hiện điều tra để đánh giá sử dụng vốn của hộ nghèo và đánh giá của họ đối với hoạt động cho vay, nhƣng quy mô điều tra nhỏ (100 hộ) nên các kết luận thiếu ý nghĩa. 7 - Luận văn “Hoàn thiện hoạt động cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng chính sách xã hội huyện Ear Kar, tỉnh Đắk Lắk”, tác giả Nông Tuấn Đạt, Đại học Kinh tế Đà Nẵng, năm 2014. Về mặt lý luận: tác giả đã khái quát đƣợc những vấn đề lý luận về cho vay hộ nghèo của Ngân hàng CSXH và các nhân tố bên trong, bên ngoài ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay hộ nghèo của Ngân hàng CSXH.
Về mặt thực tiễn: nghiên cứu đã nhận diện các khó khăn trong cho vay hộ nghèo của Ngân hàng CSXH huyện tại miền núi nhƣ: nguồn vốn cho vay chủ yếu là vốn trung ƣơng, vốn địa phƣơng nhỏ, dƣ nợ tăng cao nhƣng tiềm ẩn nhiều rủi ro, tỷ lệ nợ xấu có xu hƣớng tăng. Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay hộ nghèo nhƣ: nâng suất đầu tƣ lên mức tối đa và đa dạng hóa ngành nghề đầu tƣ nhằm tăng dƣ nợ, tăng thị phần cho vay; phối kết hợp với Hội nghề nghiệp của huyện để định hƣớng ngành nghề SXKD, đổi mới cơ cấu cho vay; nâng cao chất lƣợng cung ứng dịch vụ; tăng cƣờng hệ thống kiểm tra, giám sát có hiệu quả. Tuy nhiên, nghiên cứu này chƣa nhận đƣợc ý kiến phản hồi của hộ vay, hơn nữa, khá nhiều giải pháp đƣợc đề xuất từ những nhận định chủ quan, thiếu căn cứ nên ít khả thi trong công tác cho vay hộ nghèo. - Luận văn "Hoàn thiện hoạt động cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh Đăk Nông”, tác giả Trần Văn Thƣờng, Đại học Kinh tế Đà Nẵng, năm 2015.
Về mặt lý luận: tác giả đã khái quát đƣợc những vấn đề lý luận về cho vay hộ nghèo, đặc biệt tổng hợp đƣợc các nhân tố bên trong, bên ngoài ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay hộ nghèo nhƣ điều kiện tự nhiên, xã hội, điều kiện kinh tế, chính sách nhà nƣớc, bản thân hộ nghèo, nguồn lực và năng lực quản lý điều hành của ngân hàng. 8 Về mặt thực tiễn: nghiên cứu đã đã chỉ ra những mặt tích cực, hạn chế trong hoạt động cho vay hộ nghèo trên địa bàn nông thôn miền núi do khả năng nhận thức, ý thức trả nợ và chấp hành các quy định cho vay của khách hàng. Ngoài ra, nghiên cứu đã thực hiện điều tra xã hội học về hoạt động cho vay hộ nghèo để đƣa ra kết luận về thành tựu, hạn chế và nguyên nhân tác động đến cho vay hộ nghèo, do đó, các giải pháp đề xuất khá chi tiết, cụ thể, có tính khả thi cao khi áp dụng vào thực tiễn. - Luận văn "Hoàn thiện hoạt động cho vay hộ nghèo tại Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Kroong Năng, chi nhánh Đăk Lăk”, tác giả Nguyễn Dân Hùng, Đại học Kinh tế Đà Nẵng, năm 2015.
Về mặt lý luận: tác giả đã khái quát đƣợc những vấn đề lý luận về đói nghèo, nguyên nhân và sự cần thiết của cho vay hộ nghèo. Ngoài ra, tác giả cũng hệ thống hóa đƣợc các nội dung liên quan đến hoạt động cho vay hộ nghèo của ngân hàng chính sách xã hội và kinh nghiệm của một số quốc gia cũng nhƣ bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về cho vay hộ nghèo. Về mặt thực tiễn: tác giả đã khái quát đƣợc tình hình cho vay hộ nghèo tại địa phƣơng ở miền núi là huyện Kroong Năng, đã chỉ ra những mặt tích cực, hạn chế trong hoạt động cho vay hộ nghèo trên địa bàn bao gồm: nguồn vốn cho vay, công tác triển khai cho vay, kiểm tra, thu nợ và xử lý nợ và đề xuất các giải pháp khá chi tiết, cụ thể, có tính khả thi cao để áp dụng vào thực tiễn tại địa bàn huyện Kroong Năng. Về bài báo khoa học, một số nghiên cứu có li n quan điển hình nhƣ: - Phan Thanh Tú (2014), “Nâng cao hiệu quả tín dụng hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tân Kỳ, Nghệ An”, Tạp chí Tài chính số 3/2014, tác giả cho rằng: hoạt động của Ngân hàng CSXH đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chƣơng trình giảm nghèo nhanh, tạo việc làm, đảm bảo an sinh xã hội.
Sau 10 năm thực hiện tín dụng ƣu đãi đối với hộ nghèo, 9 hoạt động tín dụng của Ngân hàng CSXH huyện Tân Kỳ đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, tạo việc làm ổn định, đảm bảo an sinh xã hội, góp phần đƣa lại cuộc sống ấm no cho ngƣời nghèo, giảm dần khoảng cách với hộ giàu, các hộ nghèo. Tuy nhiên, cơ chế cho vay còn phức tạp, phiền hà vì phải qua nhiều khâu, nhiều ngành, nhiều cấp trung gian xét duyệt nhƣng trách nhiệm không rõ ràng nên thƣờng rất chậm. - Bài báo “Nâng cao chất lƣợng tín dụng hỗ trợ giảm nghèo” tạp chí Tài chính số 9 kỳ 2/2015, tác giả cho rằng, Ngân hàng CSXH đã tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện ở các vùng nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chƣơng trình tín dụng không phải thế chấp tài sản với thủ tục đơn giản, thuận lợi với thời gian ngắn nhất và huy động các nguồn lực tài chính trong xã hội để thực hiện các chƣơng trình tín dụng ƣu đãi, đáp ứng kịp thời nhu cầu vay vốn.
Ngân hàng CSXH là mô hình tín dụng chính sách của Việt Nam, cho vay dựa trên mối quan hệ chặt chẽ giữa ngân hàng với cấp ủy, chính quyền địa phƣơng và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Nghiên cứu đã nêu một số tồn tại, thách thức và những giải pháp nâng cao chất lƣợng, hiệu quả vốn tín dụng chính sách, trong đó, phải huy động đƣợc các nguồn lực tài chính trong xã hội (nguồn lực từ tƣ nhân) để thực hiện nhiều hơn nữa các chƣơng trình tín dụng ƣu đãi. “Khoảng trống” trong các nghi n cứu li n quan đến luận văn Vấn đề về cho vay hộ nghèo của Ngân hàng CSXH đƣợc nghiên cứu khá nhiều bởi đây vấn đề có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với sự phát triển của địa phƣơng mà còn đối với mỗi Ngân hàng CSXH đóng trên địa bàn. Vấn đề này cũng đã đƣợc nghiên cứu khá chi tiết tại những Ngân hàng CSXH tỉnh, hay huyện và đƣợc nghiên cứu ở các địa bàn khác nhau là tại khu vực nông thôn, hay tại các thành phố, đô thị lớn.
Các nghiên cứu này đã hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận về đói nghèo và nguyên nhân của nó; đặc thù, nội dung của công tác cho vay hộ nghèo, tiêu chí đánh giá cho vay hộ nghèo và 10 các nhân tố ảnh hƣởng đến cho vay hộ nghèo của Ngân hàng chính sách. Về mặt thực tiễn, các nghiên cứu cũng đã làm rõ đƣợc những hạn chế, những mặt đạt đƣợc và những vấn đề phát sinh trong công tác cho vay hộ nghèo của các Ngân hàng CSXH tỉnh nói chung, của từng Ngân hàng CSXH ở các huyện miền núi nói riêng.