Hoàn Thiện Chính Sách Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Tại Việt Nam: Phân Tích & Đề Xuất Chi Tiết

Chuyên khảo phân tích Luận văn hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyen Thi Le Na
• Người hướng dẫn: TS. Nguyen Thi Hoa
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam: Giải pháp & Đề xuất
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT VÀ NỘI DUNG CHÍNH SÁCH THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT
• 1.1. Thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.2. Khái niệm thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.3. Đặc điểm thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.4. Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.5. Nội dung chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.6. Mục tiêu đối với chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến nội dung chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.8. Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt ở các nước và bài học cho Việt Nam
• 1.9. Kinh nghiệm của một số quốc gia
• 1.10. Xu hướng cải cách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.11. Bài học cho Việt Nam
• 1.12. Trọng tâm đánh giá hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.13. Đánh giá nội dung chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.14. Định hướng hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.15. Kiến nghị hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam
• 2.2. Về đối tượng chịu thuế và thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.3. Về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.4. Đánh giá mức độ đáp ứng mục tiêu của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.5. Thực tiễn yêu cầu hội nhập, phù hợp với tương lệ quốc tế
• 2.6. Điều tiết tiêu dùng của xã hội
• 2.7. Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.8. Cam kết quốc tế có liên quan đến chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.9. Quan điểm của Nhà nước về chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.10. Đánh giá chung về chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.11. Những mặt được của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2.12. Hạn chế của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Căn cứ hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 3.2. Bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế
• 3.3. Quan điểm của Việt Nam trong cải cách chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt
• 3.4. Đề xuất điều chỉnh, bổ sung trong nội dung chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam đến 2025

Tóm tắt

I. Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt

Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt là một công cụ quan trọng trong việc điều tiết tiêu dùng xã hội, đặc biệt là đối với các mặt hàng phi khuyến dụng. Tại Việt Nam, thuế tiêu thụ đặc biệt chiếm khoảng 9% tổng thu nội địa cho ngân sách nhà nước. Mục tiêu chính của thuế tiêu thụ đặc biệt không chỉ là tạo nguồn thu mà còn hướng đến việc giảm tiêu thụ các mặt hàng có hại cho sức khỏe và môi trường. Tuy nhiên, trong quá trình hoạch định chính sách, vai trò điều tiết tiêu dùng đôi khi bị xem nhẹ, dẫn đến việc thực hiện chính sách không đạt được mục tiêu đề ra.

1.1. Khái niệm và đặc điểm

Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế gián thu, đánh vào các mặt hàng đặc biệt như rượu, bia, thuốc lá, và xăng xe. Đặc điểm nổi bật của thuế tiêu thụ đặc biệt là tính chất điều tiết mạnh mẽ, nhằm hạn chế tiêu dùng các mặt hàng có hại. Thuế này thường được tính dựa trên giá bán của sản phẩm, với mức thuế suất cao hơn so với các loại thuế khác.

1.2. Mục tiêu và vai trò

Mục tiêu chính của thuế tiêu thụ đặc biệt là điều tiết tiêu dùng xã hội, giảm thiểu việc sử dụng các mặt hàng có hại. Bên cạnh đó, thuế này cũng đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc quá tập trung vào mục tiêu tạo nguồn thu đã làm giảm hiệu quả điều tiết của chính sách này.

II. Thực trạng chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam

Thực trạng chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam cho thấy nhiều điểm mạnh và hạn chế. Trong giai đoạn 2016-2018, thuế tiêu thụ đặc biệt đóng góp trung bình 7,1% tổng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách còn nhiều bất cập, đặc biệt là trong việc đáp ứng các cam kết quốc tế và điều tiết tiêu dùng xã hội. Các mặt hàng chịu thuế như rượu, bia, thuốc lá vẫn được tiêu thụ với số lượng lớn, cho thấy hiệu quả điều tiết của chính sách còn hạn chế.

2.1. Đối tượng và thuế suất

Đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam bao gồm các mặt hàng như rượu, bia, thuốc lá, xăng xe, và một số hàng hóa xa xỉ. Thuế suất áp dụng cho các mặt hàng này thường cao, dao động từ 65% đến 70%. Tuy nhiên, việc áp dụng thuế suất cao chưa đủ để giảm thiểu tiêu thụ các mặt hàng này, đặc biệt là thuốc lá.

2.2. Đánh giá hiệu quả

Hiệu quả của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam còn nhiều hạn chế. Mặc dù thuế suất cao, nhưng việc tiêu thụ các mặt hàng chịu thuế vẫn ở mức đáng kể. Điều này cho thấy cần có sự điều chỉnh trong chính sách để đạt được mục tiêu điều tiết tiêu dùng một cách hiệu quả hơn.

III. Giải pháp và đề xuất hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt

Giải pháp và đề xuất hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam cần tập trung vào việc điều chỉnh thuế suất, mở rộng đối tượng chịu thuế, và tăng cường hiệu quả điều tiết tiêu dùng. Đặc biệt, cần xem xét việc áp dụng các biện pháp bổ sung như giáo dục cộng đồng và kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các mặt hàng chịu thuế. Việc hoàn thiện chính sách này sẽ góp phần đáng kể vào việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

3.1. Điều chỉnh thuế suất

Điều chỉnh thuế suất là một trong những giải pháp quan trọng để tăng hiệu quả của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc tăng thuế suất đối với các mặt hàng như thuốc lá và rượu bia có thể giúp giảm thiểu tiêu thụ các mặt hàng này. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng để tránh tác động tiêu cực đến ngành công nghiệp và người tiêu dùng.

3.2. Mở rộng đối tượng chịu thuế

Mở rộng đối tượng chịu thuế là một đề xuất quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc bổ sung các mặt hàng mới vào danh mục chịu thuế, đặc biệt là các sản phẩm có hại cho môi trường, sẽ giúp tăng cường hiệu quả điều tiết của chính sách này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là một sắc thuế gián thu quan trọng, đóng góp khoảng 9% tổng thu nội địa cho ngân sách nhà nước Việt Nam và chiếm trung bình 7,1% tổng thu ngân sách trong giai đoạn 2016-2018. Chính sách thuế TTĐB không chỉ nhằm mục đích tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách mà còn là công cụ điều tiết sản xuất, tiêu dùng xã hội, đặc biệt đối với các mặt hàng phi khuyến khích tiêu dùng hoặc mang tính xa xỉ, có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và môi trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, chính sách thuế TTĐB hiện hành tại Việt Nam còn bộc lộ nhiều hạn chế, chưa đáp ứng kịp thời các mục tiêu điều tiết tiêu dùng, sản xuất và thu nhập của người có thu nhập cao.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hoàn thiện chính sách thuế TTĐB tại Việt Nam, đảm bảo phù hợp với cam kết quốc tế, định hướng sản xuất và tiêu dùng xã hội, đồng thời góp phần điều tiết thu nhập của nhóm người có thu nhập cao. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào nội dung chính sách thuế TTĐB từ khi Luật thuế TTĐB đầu tiên có hiệu lực đến năm 2019, với trọng tâm phân tích các nội dung về đối tượng chịu thuế, giá tính thuế và thuế suất thuế TTĐB. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh, hoàn thiện chính sách thuế TTĐB, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng khung lý thuyết dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế về thuế gián thu, đặc biệt là thuế tiêu thụ đặc biệt. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết thuế gián thu và vai trò điều tiết tiêu dùng: Thuế TTĐB được xem là công cụ điều tiết tiêu dùng các mặt hàng không khuyến khích hoặc có hại cho xã hội, nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2. Lý thuyết hiệu ứng Veblen và thuế thu nhập cao: Thuế TTĐB cũng được sử dụng để điều tiết thu nhập của nhóm người tiêu dùng hàng hóa xa xỉ, qua đó góp phần giảm bất bình đẳng xã hội.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: đối tượng chịu thuế TTĐB, giá tính thuế TTĐB, thuế suất thuế TTĐB, hiệu ứng Veblen, và cam kết quốc tế về thuế TTĐB. Luận văn cũng tham khảo kinh nghiệm quốc tế về chính sách thuế TTĐB từ các nước OECD và khu vực Đông Nam Á để làm cơ sở so sánh và đề xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu tại bản (case study) kết hợp phân tích định tính và tổng hợp các công trình nghiên cứu, báo cáo của các tổ chức trong và ngoài nước liên quan đến chính sách thuế TTĐB. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, số liệu thuế TTĐB từ năm 1990 đến 2019, các báo cáo của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, và các nghiên cứu chuyên sâu về thuế TTĐB.

Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích nội dung chính sách, so sánh quốc tế và đánh giá thực trạng dựa trên số liệu thu thuế TTĐB theo từng mặt hàng. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2019, tập trung vào việc đánh giá các lần điều chỉnh chính sách thuế TTĐB gần đây và đề xuất định hướng hoàn thiện đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đối tượng chịu thuế TTĐB hiện còn hạn chế: Danh mục đối tượng chịu thuế TTĐB tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào các mặt hàng như rượu, bia, thuốc lá, ô tô, nhiên liệu, nhưng chưa bao quát hết các mặt hàng phi khuyến khích tiêu dùng hoặc hàng hóa xa xỉ. So với các nước phát triển, danh mục này cần được mở rộng để bao quát các mặt hàng có tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

2. Giá tính thuế TTĐB chưa đồng bộ và chưa khuyến khích nội địa hóa: Hiện nay, giá tính thuế TTĐB được áp dụng theo ba nhóm chính: giá tại cơ sở sản xuất, giá tại cơ sở phân phối và giá bán lẻ đến người tiêu dùng cuối cùng. Việc áp dụng giá tính thuế chưa đồng nhất dẫn đến khó khăn trong quản lý và tạo ra sự bất cập trong cạnh tranh giữa hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu.

3. Thuế suất TTĐB chưa thực sự hiệu quả trong điều tiết tiêu dùng và thu nhập: Mức thuế suất áp dụng cho các mặt hàng như rượu, bia, thuốc lá chưa đủ cao để hạn chế tiêu dùng theo mục tiêu chính sách. Đồng thời, chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa các nhóm hàng hóa xa xỉ và hàng hóa thông thường, dẫn đến hiệu quả điều tiết thu nhập của người có thu nhập cao chưa đạt yêu cầu.

4. Chính sách thuế TTĐB đã đáp ứng một phần yêu cầu hội nhập quốc tế: Việt Nam đã điều chỉnh chính sách thuế TTĐB để phù hợp với các cam kết WTO, đặc biệt là đối với rượu, bia và ô tô. Tuy nhiên, việc tuân thủ các cam kết này còn nhiều thách thức do sự khác biệt về mức thuế suất và danh mục đối tượng chịu thuế so với các nước thành viên khác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ quan điểm xem thuế TTĐB chủ yếu là nguồn thu ổn định cho ngân sách, dẫn đến việc các cơ quan hoạch định chính sách chưa chú trọng đầy đủ vai trò điều tiết tiêu dùng và thu nhập. So với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam còn thiếu sự đa dạng trong danh mục đối tượng chịu thuế và chưa áp dụng hiệu quả các mức thuế suất phân biệt theo tính chất hàng hóa.

Việc áp dụng giá tính thuế chưa đồng bộ làm giảm tính minh bạch và hiệu quả quản lý thuế, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ thuế TTĐB theo mặt hàng giữa Việt Nam và các nước OECD có thể minh họa rõ sự khác biệt này.

Ngoài ra, chính sách thuế TTĐB chưa tận dụng hết tiềm năng trong việc khuyến khích sản xuất xanh, tiêu dùng bền vững và giảm thiểu tác động môi trường. Việc chưa có ưu đãi thuế cho các mặt hàng thân thiện môi trường là một điểm cần được cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng danh mục đối tượng chịu thuế TTĐB: Cần bổ sung các mặt hàng có tính chất phi khuyến khích tiêu dùng và hàng hóa xa xỉ như nước ngọt có đường, điện thoại di động cao cấp, đồ trang sức, nhằm bao quát toàn diện hơn các mặt hàng cần điều tiết. Thời gian thực hiện: 2021-2023. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp với các bộ ngành liên quan.

2. Đồng bộ hóa phương pháp xác định giá tính thuế TTĐB: Áp dụng thống nhất giá tính thuế dựa trên giá bán lẻ đến người tiêu dùng cuối cùng để tăng tính minh bạch và công bằng trong quản lý thuế, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Thời gian thực hiện: 2022-2024. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính.

3. Điều chỉnh thuế suất TTĐB theo hướng tăng cường điều tiết tiêu dùng và thu nhập: Tăng thuế suất đối với các mặt hàng có tác động xấu đến sức khỏe và môi trường, đồng thời áp dụng thuế suất phân biệt rõ ràng giữa hàng hóa xa xỉ và hàng hóa thông thường để điều tiết thu nhập nhóm người có thu nhập cao. Thời gian thực hiện: 2023-2025. Chủ thể thực hiện: Quốc hội và Bộ Tài chính.

4. Ưu đãi thuế TTĐB cho các mặt hàng thân thiện môi trường: Nghiên cứu áp dụng mức thuế suất ưu đãi hoặc miễn thuế cho các sản phẩm xanh, thân thiện môi trường nhằm khuyến khích sản xuất và tiêu dùng bền vững. Thời gian thực hiện: 2023-2025. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường.

5. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý thuế TTĐB: Đào tạo chuyên sâu về chính sách thuế TTĐB, kỹ năng phân tích và đánh giá chính sách để nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi. Thời gian thực hiện: liên tục từ 2021. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế và các cơ sở đào tạo chuyên ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý thuế: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để điều chỉnh, hoàn thiện chính sách thuế TTĐB, giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế phát triển và chính sách công: Tài liệu phân tích sâu sắc về chính sách thuế TTĐB, các lý thuyết và kinh nghiệm quốc tế, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy chuyên ngành.

3. Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh các mặt hàng chịu thuế TTĐB: Hiểu rõ hơn về chính sách thuế, các thay đổi và xu hướng điều chỉnh thuế để chủ động trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh và tuân thủ pháp luật.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế phát triển, tài chính công: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá giúp nắm bắt kiến thức chuyên sâu về thuế TTĐB, phương pháp nghiên cứu và phân tích chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Thuế tiêu thụ đặc biệt là gì và vai trò của nó trong chính sách thuế Việt Nam?
   Thuế TTĐB là sắc thuế gián thu đánh vào các mặt hàng, dịch vụ đặc biệt nhằm điều tiết tiêu dùng và sản xuất, đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách. Ở Việt Nam, thuế này góp khoảng 9% tổng thu nội địa, vừa là công cụ điều tiết xã hội, vừa hỗ trợ thực hiện các cam kết quốc tế.

2. Danh mục đối tượng chịu thuế TTĐB hiện nay gồm những mặt hàng nào?
   Danh mục chủ yếu gồm rượu, bia, thuốc lá, ô tô, nhiên liệu và một số mặt hàng xa xỉ khác. Tuy nhiên, danh mục này còn hạn chế so với các nước phát triển và cần được mở rộng để bao quát các mặt hàng có tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

3. Phương pháp xác định giá tính thuế TTĐB hiện được áp dụng như thế nào?
   Hiện có ba phương pháp chính: giá tại cơ sở sản xuất, giá tại cơ sở phân phối và giá bán lẻ đến người tiêu dùng cuối cùng. Việc áp dụng chưa đồng bộ gây khó khăn trong quản lý và tạo ra sự bất công bằng giữa hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu.

4. Thuế suất TTĐB có ảnh hưởng như thế nào đến hành vi tiêu dùng?
   Thuế suất cao hơn thường làm tăng giá bán, từ đó giảm lượng tiêu dùng các mặt hàng có hại hoặc không khuyến khích. Tuy nhiên, mức thuế suất hiện tại ở Việt Nam chưa đủ mạnh để đạt hiệu quả điều tiết như mong muốn, đặc biệt với các mặt hàng như rượu, bia, thuốc lá.

5. Làm thế nào để chính sách thuế TTĐB phù hợp với cam kết quốc tế?
   Chính sách cần đảm bảo sự công bằng giữa hàng hóa nội địa và nhập khẩu, tuân thủ các quy định của WTO về thuế và phi thuế nội địa, đồng thời điều chỉnh thuế suất và danh mục đối tượng chịu thuế phù hợp với các cam kết đã ký kết.

Kết luận

• Thuế tiêu thụ đặc biệt là công cụ quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam, vừa tạo nguồn thu ổn định, vừa điều tiết sản xuất và tiêu dùng xã hội.
• Chính sách thuế TTĐB hiện nay đã đạt được một số thành công trong việc thực hiện các cam kết quốc tế và định hướng sản xuất, tiêu dùng.
• Tuy nhiên, chính sách còn nhiều hạn chế như danh mục đối tượng chịu thuế chưa đầy đủ, giá tính thuế chưa đồng bộ, thuế suất chưa đủ mạnh để điều tiết hiệu quả.
• Luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện chính sách thuế TTĐB đến năm 2025, phù hợp với bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế xã hội.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai nghiên cứu bổ sung, xây dựng dự thảo chính sách và tổ chức đào tạo cán bộ quản lý thuế để nâng cao hiệu quả thực thi.

Quý độc giả và các nhà hoạch định chính sách được khuyến khích tham khảo và áp dụng các đề xuất trong luận văn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GiAO DIR w BO GIAO DUC VA DAO TAO • • • TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN I ~ —J. ------- «5*»pQl|<^------- TRUONG DHKTQO ;Ti. THONG TIN THW1EN' NGUYEN THI LE NA HOAN THIEN CHINH SACH THUE TIEU THU• DAC • BIET • TAI • VIET • NAM Chuyen nganh: Kinh te phat trien Ma nganh: 8310105 LUAN • VAN THAC • SI KINH TE PHAT TRIEN NGUO'I HUONG DAN KHOA HOC: TS. NGUYEN THI HOA— DAI HOC K.

THONG TIN THU’VIEN PHONG LUAN AN-TU LIEU •---- —----------------- —----- —--------J Ha Noi, nam 2019 LOI CAM DOAN Toi da doc va hieu ve cac hanh vi vi pham sir trung thuc trong hoc thuat. Toi cam ket bang danh du ca nhan rang nghien cuu nay do toi tu thuc hien va khong vi pham yeu cau ve su trung thuc trong hoc thuat. Toi xin chiu trach nhiem ve de tai nghien cuu cua minh. HaNoi,ngay thang Al nam2019 Tac gia Nguyen Thi Le Na LOI CAM ON De hoan thanh luan van nay, lcxi dau tien, toi xin gui loi cam on chan thanh den Ban Giam hieu; Vien dao tao sau dai hoc cung toan the cac thay giao, co giao trong truong Dai hoc Kinh te Quoc dan Ha Noi da tan tinh giang day, truyen dat kien thuc, chi dao, giup do, tao moi dieu kien tot nhat cho toi trong qua trinh hoc tap va thuc hien luan van nay.

Dae biet toi xin bay td ldng cam on sau sac va chan thanh den giang vien huong dan TS. Nguyen Thi Hoa da danh nhieu thdi gian, tarn huyet, true tiep huong dan, chi bao tan tinh va dong gop nhieu y kien quy bau, giup do toi hoan thanh luan van nay. Toi xin chan thanh gui loi cam on tdi cac Lanh dao, can bo, cong chuc Vu Chinh sach thue (Bo Tai chinh) va mot so can bo, cong chuc, ngubi lao dong thuoc Bo Cong thuong, Tong cue Thue, Cue Thue mot so dia phuong, Van phong dai dien Td chuc Y te the gidi tai Viet Nam da nhiet tinh giup do, cung cap tai lieu va trao doi y kien de giup toi hoan thanh tot luan van. Trong qua trinh nghien cuu de hoan thanh luan van, do thdi gian va kien thuc con han che nen chac chan khong tranh khoi nhung thieu sot nhat dinh, toi rat mong muon nhan dupe su dong gop y kien cua cac thay giao, cd giao de hoan thien luan van nay vdi chat lupng cao hon.

Toi xin chan thanh cam on! HaNoi,ngay thang nam2019 Tac gia Nguyen Thi Le Na YEU CAU CUA HQI DONG CHAM LUAN VAN THAC SI VE 7 5 7 Nhung diem can sua chua bo sung trade khi nop luan van chinh thuc cho Vien dao tao SDH. c&1' YYUXlXQ ddd, It-bxicfi <7v<CUr .Vzzz 1' Chu tich Hoi dong (Ky va ghi rd ho ten) GS.TS Ngo Thang Lot Hoc vien Nguyen Thi Le Na 1 Neu hoc vien co trach nhiem chinh sua theo yeu cau cua Hoi dong cham luan van. Trong truong hop khong chinh sua se khong duoc cong nhan ket qua bao ve Hoc vien phai dong ban yeu ciu chinh sua nay vao trudc phSn muc luc luan vSn chinh thuc khi nop cho Vien DT SDH 71/2571 CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM Doc lap - Tu do - Hanh phuc NHAN • XET PHAN BIEN • LUAN • VAN CAO HOC • Ten de tai: Hoan thien chinh sach thue tieu thu dac biet (TTDB) tai Viet Nam Cao hoc vien: Nguy£n Thi Le Na Chuyen nganh: Kinh te phat trien, K26 Ngubi nhan xet: PGS. Vu Cuong Sau khi doc toan van luan van cua Cao hoc vien, toi xin co mot so nhan xet nhu sau: 1.

Ve tinh cap thiet cua de tai Ngan sach nha nudc (NSNN) duoc hinh thanh. tu nhieu nguon thu, trong do thu thue la A ~ Z Z A nguon thu co ban va lau dai. Tuy nhien, moi sac thue lai co mot muc tieu va yeu cau rieng. Doi vdi thue TTDB, chuc nang co ban nhat cua sac thue nay khong phai la boi duong nguon thu cho NSNN ma la dinh huong tieu dung xa hoi theo hudng giam tieu dung cac mat hang phi khuyen dung.

Hien nay, thue TTDB o Viet Nam dang chiem khoang 9% tong thu noi dia cho NSNN. Trong boi canh hoi nhap kinh te quoc te, thu tu thuet xuat nhap khau va tu dau tho dang giam, cong -vdi cac nguon thu tu ODA va von. vay uu dai nudc ngoai cung giam manh sau khi Viet Nam tro thanh nudc co thu nhap trung binh thi thu tu thue TTDB tro thanh mot nguon ' thu -quan trong cua ngan sach. Chinh vi ly do do nen nhieu khi trong qua trinh hoach dinh chinh sach thue, cac co quan tai chinh da qua nhan manh den vai tro tao nguon thu ma giam nhe vai tro dieu tiet tieu dung cua thue TTDB, dan den viec thuc z ‘ z z hien chinh sach - khong lam tot su menh chinh dat ra cho sac thue nay.

Vi the, mot nghien cuu - rieng ve chinh sach thue TTDB co the giup lam sang to nhung van A A 7 Z Z A de ve -quan diem, nhan thuc khi su dung sac thue nay. Do do, de tai luan van cua cao hoc vien Nguyen Thi Le Na vua co y nghia ly luan vua co y nghia thuc tien rat tot. Nhung dong gop chinh cua luan van: - Luan van co y tuong mach lac. Tac gia to ra nam rat vung muc dich minh muon lam gi thong qua nghien cuu nay.

Luan van da co su chinh sua chi tiet theo nhung gop y cua Hoi dong co so, the hien tinh than lam viec nghiem tuc, cau thi cua CHV. - Mac du chi su dung mot phuong phap nghien cuu dinh tinh chinh la nghien cuu tai ban, nhung luan van da lam ro duoc cac van de ly luan lien quan den chinh sach thue TTDB. Dac biet, luan van da the hien kha nang khao cuu va khai quat hoa kha tot - kinh nghiem cua cac quoc gia tren the gidi ve viec su dung thue TTDB, bao gom: doi tuong, chiu ' Z ■ z z z. • z • - a thue, gia tinh thue, thue suat va phuong thuc danh thue.

Ngubi doc- danh gia day la phan 7 Z Z co gia tri noi troi nhat cua chuong ly thuyet. a Luan van da danh gia dugc thuc trang chinh sach thue TTDB tai Viet Nam qua cac lan diiu chinh, bo sung luat thue. Trong phan nay, tac gia da chi ra dugc ly do dieu chinh, su tien bo cua lan dieu chinh bo sung sau so vdi trudc, va cung nhu uu diem trong phan ly thuyet, tac gia da tong ket dugc tat ca nhung dieu chinh do trong mot bang tong hgp kha thu vi. Ngoai ra, luan van cung da phan tich dugc nhieu diem manh va han che cua chinh sach thuS TTDB b nunc ta hien nay vdi nhung lap luan kha thuyet phuc, giau thong tin.

CHV da manh dan de xuat nhung giai phap rat cu the ve dinh hudng hoan thien chinh sach thue TTDB trong then gian tdi theo tung mat hang chiu thue. Tam chua noi den tinh hgp ly hoac co so khoa hoc cua nhung de xuat, nhung viec dua ra dugc giai phap cu the 9 7 ' ' X da la mot uu diem noi troi so voi nhieu luan van khac. Nhung han che chinh cua luan van: Ben canh nhung uu diem da neu, luan van con boc 16 mot so han che ma ngubi doc muon trao doi cung tac gia nhu sau: - Ve khung ly thuyet cua nghien cuu: Danh thu6 TTDB la mot van de kha pho bien va co so ly thuyet cho van de nay rat phong phu. Ngay trong phan tong quan, tac gia cung da de cap den mot tai lieu rat co gia tri ve hoc thuat lien quan den loai thue nay, do la cuon Kinh te hoc ve thuet TTDB cua tac gia Jisbren Cnossen (2010).

Neu tac gia lira chon do r a a ? lam co so ly thuyet cho de tai, va dua tren nen tang co so do de danh gia tinh hop ly cua chinh sach thue TTDB cua Viet Nam thi luan van se co ham lugng khoa hoc rat cao va cac phat hien cua luan van se co tinh moi, dot pha va dong gop co gia tri hon cho phan kien nghi chinh sach. Dang tide sang den phan co so ly thuyet, tac gia lai rat it su dung nhung tu tuong cua kinh te hoc ve danh thue, ma chu yeu dua tren nhung suy luan cam tinh cua ca nhan nen da lam giam tinh thuyet phuc cua luan van. - Ve phuong phap nghien cuu: Voi de tai nay, lua chon phuong phap “phan tich tai ban” la phu hgp nhung chua du. Tac gia nen bo sung them cac phuong phap nghien cuu dinh tinh khac nhu phong van sau cac chuyen gia.

Vdi cuong vi la mot can bo cua Vien nghien cuu, viec su dung da dang cac phuong phap nghien cuu khac nhau de cung co cho cac luan cu cua minh la can thiet va trong tarn tay. - Di sau vao tung phan cua luan van, ngubi doc nhan thay: a a t r o Chuong mb dau: Phan tong quan cac nghien cuuw cua tac gia tuong doi phong phu, gom ca tai lieu trong va ngoai nude. Tuy nhien, et luan ve khoang trong nghien cuu kha voi vang khi tac gia cho ring “cac nghien cuu co tinh toan dien ve thue TTDB, theo hudng dam bao cac muc tieu cua chinh sach thue chua dugc thuc hien mot each he thong”. Co the khing dinh, cac nghien cuu quoc te ve van de nay da rat he thong va da khai quat hoa dugc thanh ly thuySt nin tang.

Co chang chi co su khac biet ve muc tieu chinh sach thue TTDB cua Viet Nam so vdi quan niem chung cua the gidi. Va do cung chinh la van de ma luan van nen phan tich ky non. + Ve muc tieu va pham vi nghien cuu: Vdi nhung gi tac gia da trinh bay, ngubi doc hieu ring CHV chi di sau vao phan tich noi dung chinh sach thue TTDB, chu khong de 2 x z a z cap den giai doan thuc hien hay danh gia chinh sach. Neu nhu vay, can gidi han rat ro trong phan pham vi nghien cuu, dong thoi xem lai Hinh 1.1 trang 35 vi neu theo hinh nay, tac gia se phai danh gia ca khau thuc hien chinh sach (ma trong luan van dang khong co noi dung nay).

o Chuong 1: Ten chuong la “Ca sa ly luan ve danh gia chinh sach thue TTDB” chua phan anh chinh xac noi dung trinh bay ben trong. Nguoi doc de nghi doi lai thanh “Co sa ly luan ve thue TTDB va noi dung chinh sach thue TTDB”. Trong do, muc 1.4 cung khong phai la “co sa ly luan hoan thien chinh sach thue TTDB” nua ma phai la “trong tam danh gia noi dung chinh sach thue TTDB”.