CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THÔNG TIN TRÌNH BÀY TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TẠI SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP.1 Hệ thống báo cáo tài chính tại Việt Nam 1.1 Mục ñích của báo cáo tài chính Báo cáo tài chính dùng ñể cung cấp thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, ñáp ứng yêu cầu quản lý của chủ doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và nhu cầu hữu ích của những người sử dụng trong việc ñưa ra các quyết ñịnh kinh tế. Người sử dụng ở ñây bao gồm: các nhà ñầu tư, nhà quản lý và nhân viên, những người cho thuê, các nhà cung cấp, các khách hàng, chính phủ, công chúng. Báo cáo tài chính phải cung cấp những thông tin của một doanh nghiệp về: • Tài sản. • Nợ phải trả và vốn chủ sở hữu.
• Doanh thu, thu nhập khác, chi phí kinh doanh và chi phí khác. • Lãi, lỗ và phân chia kết quả kinh doanh. • Thuế và các khoản nộp Nhà nước. • Tài sản khác có liên quan ñến ñơn vị kế toán.
Các thông tin này cùng với các thông tin trình bày trong Bản thuyết minh BCTC sẽ giúp người sử dụng dự ñoán ñược các luồng tiền trong tương lai và ñặc biệt là thời ñiểm và mức ñộ chắc chắn của việc tạo ra các luồng tiền và các khoản tương ñương tiền. Thông tin về tình hình tài chính ñược cung cấp thông qua BCðKT sẽ giúp cho người sử dụng ñánh giá năng lực của doanh nghiệp trong việc tạo ra các nguồn tiền và khoản tương ñương tiền, dự ñoán nhu cầu ñi vay và phương thức phân phối lợi tức, dự ñoán khả năng huy ñộng các nguồn tài chính, ñánh giá khả năng thực hiện các cam kết tài chính ñến hạn. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thông tin về tình hình kinh doanh ñược cung cấp qua BCKQHðKD sẽ giúp cho người sử dụng ñánh giá ñược các thay ñổi tiềm tàng của các nguồn lực kinh tế mà doanh nghiệp có thể kiểm soát trong tương lai, dự ñoán khả năng tạo ra các nguồn tiền của doanh nghiêp trên cơ sở hiện có, ñánh giá tính hiệu quả của các nguồn lực bổ sung mà doanh nghiệp sử dụng. Thông tin về những biến ñộng tài chính ñược cung cấp qua BCLCTT sẽ rất hữu ích cho người sử dụng trong việc ñánh giá mức ñộ có tiền và các khoản tương ñương tiền của doanh nghiệp, ñánh giá các hoạt ñộng kinh doanh ñầu tư tài chính, khả năng tạo ra tiền và các khoản tương ñương tiền trong tương lai của doanh nghiệp.2 Yêu cầu lập và trình bày báo cáo tài chính BCTC phải trình bày một các trung thực và hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh và các luồng tiền của doanh nghiệp.
ðể ñạt ñược các yêu cầu ñó, BCTC phải ñược lập trên cơ sở tuân thủ các chuẩn mực kế toán và các quy ñịnh liên quan. ðể lập và trình bày BCTC trung thực và hợp lý, doanh nghiệp phải : - Lựa chọn và áp dụng các chính sách kế toán phù hợp. - Trình bày các thông tin, kể cả các chính sách kế toán, nhằm cung cấp thông tin phù hợp, ñáng tin cậy, so sánh ñược và dễ hiểu. - Cung cấp các thông tin bổ sung khi quy ñịnh trong trong chuẩn mực kế toán không ñủ ñể giúp cho người sử dụng hiểu ñược tác ñộng của những giao dịch hoặc của những sự kiện cụ thể ñến tình hình tài chính, tình hình và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Chính sách kế toán cho việc lập và trình bày BCTC phù hợp với quy ñịnh của từng chuẩn mực kế toán. Trường hợp chưa có quy ñịnh ở chuẩn mực kế toán hiện hành, doanh nghiệp phải xây dựng các phương pháp kế toán hợp lý nhằm ñảm bảo BCTC cung cấp ñược các thông tin ñáp ứng ñược các yêu cầu sau : - Thích hợp với nhu cầu ra các quyết ñịnh kinh tế của người sử dụng. - ðáng tin cậy, khi : TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Trình bày trung thực, hợp lý tình hình tài chính, tình hình và kết quả hoạt ñộng kinh doanh của doanh nghiệp. + Phản ánh ñúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện, không chỉ ñơn thuần phản ánh hình thức hợp pháp của chúng.
+ Trình bày khách quan, không thiên vị. + Tuân thủ nguyên tắc thận trọng. + Trình bày ñầy ñủ trên mọi khía cạnh trọng yếu.3 Hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp Theo Quyết ñịnh số 15/2006/Qð-BTC ngày 20/3/2006 của Bộ Tài Chính, các doanh nghiệp bắt buộc phải lập 4 báo cáo sau: - Bảng cân ñối kế toán. - Báo cáo kết quả hoạt ñộng kinh doanh.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ. - Thuyết minh báo cáo tài chính. Hệ thống báo cáo tài chính gồm báo cáo tài chính năm và báo cáo tài chính giữa niên ñộ.1 Báo cáo tài chính năm - Bảng cân ñối kế toán. Mẫu số B 01 – DN - Báo cáo kết quả hoạt ñộng kinh doanh.
Mẫu số B 02 – DN - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Mẫu số B 03 – DN - Bảng thuyết minh báo cáo tài chính. Mẫu số B 09 – DN 1.2 Báo cáo tài chính giữa niên ñộ Báo cáo tài chính giữa niên ñộ gồm báo cáo tài chính giữa niên ñộ dạng ñầy ñủ và báo cáo tài chính giữa niên ñộ dạng tóm lược. Mẫu số B 01a – DN - Báo cáo kết quả kinh doanh giữa niên ñộ (dạng ñầy ñủ).
Mẫu số B 02a – DN - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giữa niên ñộ (dạng ñầy ñủ) Mẫu số B 03a – DN TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Bản thuyết minh báo cáo tài chính chọn lọc Mẫu số B 09a – DN (2) Báo cáo tài chính giữa niên ñộ dạng tóm lược, gồm: - Bảng cân ñối kế toán giữa niên ñộ (dạng tóm lược) Mẫu số B 01b – DN - Báo cáo kết quả kinh doanh giữa niên ñộ (dạng tóm lược) Mẫu số B 02b – DN - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giữa niên ñộ (dạng tóm lược) Mẫu số B 03b – DN - Bản thuyết minh báo cáo tài chính chọn lọc Mẫu số B 09b – DN 1.4 Nguyên tắc lập và trình bày BCTC Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ (06) nguyên tắc quy ñịnh tại Chuẩn mực kế toán số 21 “Trình bày báo cáo tài chính”, gồm: • Hoạt ñộng liên tục: Báo cáo tài chính phải ñược lập trên cơ sở giả ñịnh là doanh nghiệp ñang hoạt ñộng liên tục và sẽ tiếp tục hoạt ñộng kinh doanh bình thường trong tương lai gần, nghĩa là doanh nghiệp không có ý ñịnh cũng như không buộc phải ngừng hoạt ñộng hoặc phải thu hẹp ñáng kể quy mô hoạt ñộng của mình. Trường hợp thực tế khác với giả ñịnh hoạt ñộng liên tục thì báo cáo tài chính phải lập trên một cơ sở khác và phải giải thích cơ sở ñã sử dụng ñể lập báo cáo tài chính. • Cơ sở dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên quan ñến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải ñược ghi vào sổ kế toán vào thời ñiểm phát sinh, không căn cứ vào thời ñiểm thực tế thu hoặc thực tế chi tiền hoặc tương ñương tiền. Báo cáo tài chính lập trên cơ sở dồn tích phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
• Nhất quán: Các chính sách và phương pháp kế toán doanh nghiệp ñã chọn phải ñược áp dụng thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toán năm. Trường hợp có thay ñổi chính sách và phương pháp kế toán ñã chọn thì phải giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay ñổi ñó trong phần thuyết minh báo cáo tài chính. • Trọng yếu và tập hợp: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Từng khoản mục trọng yếu phải ñược trình bày riêng biệt trong báo cáo tài chính. Các khoản mục không trọng yếu thì không phải trình bày riêng rẻ mà ñược tập hợp vào những khoản mục có cùng tính chất hoặc chức năng.
Thông tin ñược coi là trọng yếu trong trường hợp nếu thiếu thông tin hoặc thiếu chính xác của thông tin ñó có thể làm sai lệch ñáng kể báo cáo tài chính, làm ảnh hưởng ñến quyết ñịnh kinh tế của người sử dụng báo cáo tài chính. Tính trọng yếu phụ thuộc vào ñộ lớn và tính chất của thông tin hoặc các sai sót ñược ñánh giá trong hoàn cảnh cụ thể. Tính trọng yếu của thông tin phải ñược xem xét trên cả phương diện ñịnh lượng và ñịnh tính. • Bù trừ: Bù trừ tài sản và nợ phải trả: Khi ghi nhận các giao dịch kinh tế và các sự kiện ñể lập và trình bày báo cáo tài chính không ñược bù trừ tài sản và công nợ, mà phải trình bày riêng biệt tất cả các khoản mục tài sản và công nợ trên báo cáo tài chính.
Bù trừ doanh thu, thu nhập khác và chi phí: + ðược bù trừ theo quy ñịnh tại một chuẩn mực kế toán khác; + Một số giao dịch ngoài hoạt ñộng kinh doanh thông thường của doanh nghiệp thì ñược bù trừ khi ghi nhận giao dịch và trình bày báo cáo tài chính. • Có thể so sánh: Các thông tin và số liệu kế toán giữa các kỳ kế toán trong một doanh nghiệp và giữa các doanh nghiệp chỉ có thể so sánh ñược khi tính toán và trình bày nhất quán. Trường hợp không nhất quán thì phải giải trình trong phần thuyết minh ñể người sử dụng báo cáo tài chính có thể so sánh thông tin giữa các kỳ kế toán, giữa các doanh nghiệp hoặc giữa thông tin thực hiện với thông tin dự toán, kế hoạch.2 Công ty niêm yết 1.1 Khái niệm công ty niêm yết - Công ty cổ phần ra ñời là do tất yếu khách quan của nền ñại công nghiệp – cơ khí, với trình ñộ khoa học kỹ thuật cao. Công ty cổ phần có vai trò to lớn trong quá trình phát triển kinh tế, góp phần hoàn thiện cơ chế thị trường.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Theo Luật doanh nghiệp, công ty cổ phần là doanh nghiệp trong ñó: - Vốn ñiều lệ ñược chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. - Cổ ñông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn ñã góp vào doanh nghiệp. - Cổ ñông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phiếu của mình cho người khác, trừ trường hợp ñó là cổ phần ưu ñãi biểu quyết và cổ phần của cổ ñông sáng lập công ty trong 3 năm ñầu kể từ ngày công ty ñược cấp giấy chứng nhận kinh doanh.