CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1. Tính cấp thiết của đề tài Những năm gần đây cùng sự phát triển chung của xã hội sự tiến bộ về khoa học kĩ thuật của nhân loại đã được đưa lên một nấc thang mới. Rất nhiều những thành tựu khoa học kĩ thuật, phát minh, sang chế có bước đột phá về mẫu mã, kiểu dáng, kết cấu và đặc biệt là tính năng làm việc tiện ích cho người sử dụng. Là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nước ta đã và đang có những có những cải cách mới để thúc đẩy kinh tế phát triển cùng bước với các quốc gia trên thế giới.
Trong các ngành công nghiệp thì công nghiệp ô tô là một trong những ngành công nghiệp có tiềm năng ở nước ta. Do sự tiến bộ về khoa học công nghệ nên quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hoá phát triển một cách nhanh chóng vì vậy các hãng chế tạo ôtô luôn luôn làm mới mình với các cải tiến khoa học kỹ thuật trong động cơ điều này đặt ra bài toán khó cho ngành sản xuất động cơ đốt trong nói chung và ôtô nói riêng đó là phải đảm bảo yêu cầu về công suất và tuổi thọ làm việc của các cơ cấu trong động cơ. Các hãng sản xuất ôtô như FORD, TOYOTA, MERCEDES…đã có rất nhiều cải tiến mẫu mã hình dạng kết cấu của hộp số nhằm đảm bảo phát huy tối đa công suất đảm bảo tỷ số truyền, cũng như ổn định khi làm viêc. Hệ thống treo và phanh đã có nhiều cải tiến về mẫu mã, kiểu dáng cũng như chất lượng nhằm nâng cao hiệu suất của động cơ và đảm bảo an toàn tiện ích cho người sử dụng trong quá trình tăng giảm tốc hay vào đường gồ ghề.
Hệ thống treo và phanh cho phép nhận công suất động cơ ở một phạm vi nhất định ở đầu vào nhưng ở đầu ra cho nhu phanh một phạm vi tốc độ lớn hơn. Hệ thống treo và phanh giúp cho việc vận hành xe đi trên đường được êm ái, giảm thiểu chấn động từ mặt đường lên xe. Với những chức năng như vậy thì công việc sửa chữa bảo dưỡng vô cùng phức tạp và khó khăn vì vậy đòi hỏi người kĩ thuật viên phải có trình độ hiểu biết, học hỏi sáng tạo để bắt kịp với khoa học tiên tiến hiện đại, nắm bắt được những thay đổi về đặc tính kĩ thuật của từng loại xe, dòng xe, đời xe… Để có thể chẩn đoán hư hỏng và đưa ra phương án sửa chữa tối ưu để đạt hiệu quả cao nhất. Như vậy người kĩ thuật viên trước đó phải được đào tạo với một chương trình đào tạo tiên tiến hiện đại, nắm được đầy đủ kiến thức lý thuyết và thực hành.
Phương pháp nghiên cứu 1. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn * Trong phương pháp này chúng ta phải các bước sau: - Bước 1: Quan sát, tìm hiểu các thông số kết cấu (thông số bên ngoài) của hệ thống treo và phanh trên ô tô. 2 - Bước 2: Xây dựng phương án thiết kế mô hình Hệ thống treo và phanh. - Bước 3: Lập phương án kiểm tra chẩn đoán hư hỏng của hệ thống treo và phanh.
- Bước 4: Từ kết quả kiểm tra chẩn đoán lập phương án bảo dưỡng sửa chữa, khắc phục hư hỏng. - Bước 5: Xây dựng quy trình phục hồi sửa chữa hệ thống treo và phanh. * Mục đích của phương pháp nghiên cứu thực tiễn là trực tiếp tiếp xúc và tác động vào Hệ thống treo và phanh để biết được bản chất và các nguyên lý hoạt động của Hệ thống treo và phanh. Phương pháp nghiên cứu tài liệu Phương pháp được thực hiện khi chúng ta đã thu thập một số lượng tài liệu tham khảo cũng như những đề tài có liên quan và được thực hiện trước đó.
* Mục đích : Nghiên cứu, tham khảo, tìm hiểu các thông tin khoa học trên cơ sở nghiên cứu các văn bản, tài liệu, sách báo đã có sẵn bằng tư duy logic để rút ra kết luận cần thiết. * Phân loại tài liệu nghiên cứu: - Tài liệu sơ cấp : Là tài liệu mà người nghiên cứu thu thập, phỏng vấn trực tiếp, thu thập số liệu và tài liệu nghiên cứu chưa qua phân tích, thảo luận. - Tài liệu thứ cấp : Là tài liệu có nguồn gốc từ tài liệu sơ cấp đã được phân tích, thảo luận và diễn giải như : Sách giáo khoa, báo chí và các giáo trình… Các tài liệu này đã được giải thích và phân tích dựa trên thực tiễn và lý thuyết một cách chính xác. * Các bước thực hiện: - Bước 1: Thu thập, tìm tòi các tài liệu viết về Hệ thống treo và phanhtrên ô tô.
- Bước 2: Sắp xếp các tài liệu khoa học thành một hệ thống logic, chặt chẽ theo từng bước, từng đơn vị kiến thức, từng vấn đề khoa học có cơ sở và bản chất nhất định - Bước 3: Đọc, nghiên cứu và phân tích các tài liệu nói về Hệ thống treo và phanhdựa trên các kiến thức đã được học trong trường và kiến thức từ thực tế: Phân tích kết cấu, nguyên lý làm việc một cách khoa học. - Bước 4: Tổng hợp kết quả đã phân tích và nghiên cứu được, hệ thống hóa lại những kiến thức đã nắm được tạo ra một hệ thống lý thuyết đầy đủ và sâu sắc. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống treo và phanh - Phạm vi nghiên cứu + Phân tích đặc điểm, kết cấu, nguyên lý làm việc của Hệ thống treo và phanh. + Các phương án,quy trình, kiểm tra, chẩn đoán của Hệ thống treo và phanh 3 1.
Nội dung chính của đề tài - Kiểm tra, đánh giá được tình trạng kỹ thuật. - Đề xuất giải pháp, phương án để kiểm tra, chẩn đoán, khắc phục hư hỏng của Hệ thống treo và phanh - Đưa ra các vấn đề quan tâm trên hệ thống Đề tài giúp sinh viên năm cuối khi sắp tốt nghiệp có thể củng cố kiến thức, tổng hợp và nâng cao kiến thức chuyên ngành cũng như những kiến thức ngoài thực tế, xã hội. Đề tài “Nghiên cứu kết cấu, kiểm tra và sửa chữa hệ thống treo và phanh xe Mitsubishi Fuso 2001” giúp cho em tiếp cận với thực tế vì hệ thống này ngày càng được chú trọng nhiều trên ôtô và cũng để cho nó trở nên thân quen với học sinh - sinh viên các trường kỹ thuật. Tạo nguồn tài liệu cho các bạn học sinh - sinh viên các khoá sau có thêm nguồn tài liệu để nghiên cứu, học tập.
Những kết quả thu thập được sau khi hoàn thành đề tài này trước tiên là sẽ giúp cho em, sinh viên thế hệ sau có thể hiểu sâu hơn về biết được kết cấu, điều kiện làm việc và một số những hư hỏng cũng như phương pháp kiểm tra chẩn đoán các hư hỏng thường gặp của Hệ thống treo và phanh. 4 CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG PHANH HỆ THỐNG TREO XE MITSUBISHI FUSO 2001 2. Giới thiệu xe Misubishi Fuso 2001 Hình 2.1: Xe Mitsubishi Fuso 2001 Mitsubishi Fuso 2001 thuộc phân khúc tải trung cao cấp, được trang bị động cơ Mitsubishi Fuso 2001 tiêu chuẩn khí thải Euro 4, thiết kế hiện đại với nhiều tính năng và ưu điểm nổi trội. Sở hữu nhiều công nghệ nổi bật từ Mitsubishi và Daimler, Mitsubishi Fuso 2001 có thiết kế hiện đại, mạnh mẽ.
Sử dụng động cơ Mitsubishi Fuso 2001 với hệ thống điều khiển điện tử Common Rail kết hợp trang bị hộp số 6 cấp Mitsubishi trên Mitsubishi Fuso 2001 giúp xe vận hành mạnh mẽ, ổn định và tiết kiệm nhiên liệu. Xe Mitsubishi Fuso 2001 có tải trọng 5,7T.2: Động cơ Mitsubishi Fuso 2001 5 Hình 2.3: Hộp số Mitsubishi Fuso 2001 -Thông số kỹ thuật của xe Kích thước Chiều dài x rộng x cao tổng thể (mm) 7.300 Kích thước lọt lòng thùng (D x R x (mm) 5.095 C) Vệt bánh trước / sau (mm) 1.690 Chiều dài cơ sở (mm) 3.760 Khoảng sáng gầm xe (mm) 230 Trọng lượng Trọng lượng không tải Kg 4.455 Tải trọng Kg 5.700 Trọng lượng toàn tải Kg 10.400 Số chỗ ngồi Chỗ 3 Động cơ Tên động cơ 4D37 100 Diesel 04 kỳ, 04 xi lanh thẳng Loại động cơ hàng, tăng áp - làm mát bằng nước Dung tích xi lanh cc 3.907 Đường kính x hành trình piston (mm) 104 x 115 Công suất cực đại/ tốc độ quay Ps/rpm 136 / 2.500 Mô men xoắn/ tốc độ quay Nm/rpm 420/1.200 Tốc độ tối đa Km/h 80 Dung tích thùng nhiên liệu lít 200 2.2 Hệ thống phanh 2.1 Tổng quan về hệ thống phanh trên ô tô 2.1 Công dụng Hệ thống phanh là một trong những hệ thống quan trọng nhất vì nó đảm bảo cho ô tô chuyển động an toàn ở chế độ cao , cho phép người lái có thể : - Làm giảm tốc độ của ô tô hoặc làm dừng hẳn sự chuyển động của ô tô - Giữ xe cố định trong thời gian dừng trên đường bằng , đường dốc - Tăng vận tốc trung bình của xe 2.2Yêu cầu Hệ thống phanh là một bộ phân quan trọng của ôtô đảm nhận chức năng "an toàn chủ động" vì vậy hệ thống phanh phải thoả mãn các yêu cầu sau đây: - Có hiệu quả phanh cao nhất ở tất cả các bánh xe trong mọi trường hợp đó là. + Quãng đường phanh ngắn + Thời gian phanh ít nhất. + Gia tốc chậm dần ổn định trong quá trình phanh.
- Hoạt động êm dịu để đảm bảo sự ổn định của xe ôtô khi phanh. - Điều khiển nhẹ nhàng để giảm cường độ lao động của người lái. - Có độ nhậy cao để thích ứng nhanh với các trường hợp nguy hiểm. - Đảm bảo việc phân bố mômen phanh trên các bánh xe phải tuân theo nguyên tắc sử dụng hoàn toàn trọng lượng bám khi phanh với mọi cường độ.
- Cơ cấu phanh không có hiện tượng tự xiết. - Cơ cấu phanh phải có khả năng thoát nhiệt tốt. - Có hệ số ma sát cao và ổn định. - Giữ được tỷ lệ thuận giữa lực tác dụng lên bàn đạp phanh và lực phanh sinh ra ở cơ cấu phanh.
- Hệ thống phải có độ tin cậy, độ bền và tuổi thọ cao. - Bố trí hợp lý để dễ dàng điều chỉnh chăm sóc và bảo dưỡng. 7 - Phanh chân và phanh taylàm việc độc lập không ảnh hưởng lẫn nhau. Phanh tay có thể thay thế phanh chân khi phanh chân có sự cố, đảm bảo chức năng dự phòng.3 Phân loại - Phân loại theo tính chất điều khiển chia ra: Phanh chân va phanh tay.
- Phân loại theo vị trí đặt cơ cấu phanh chia ra: Phanh ở bánh xe và phanh ở trục truyền động (sau hộp số). - Phân theo kết cấu của cơ cấu phanh có: Phanh guốc, phanh đai, phanh đĩa.