MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài và lịch sử vấn đề nghiên cứu 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây với sự phát triển không ngừng về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lên một tầm cao mới, rất nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh sáng chế mang đậm bản chất hiện đại và có tính ứng dụng cao. Là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nước ta đã và đang có cải cách mới để thúc đẩy kinh tế.
Việc tiếp nhận, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới được nhà nước quan tâm nhằm cải tạo, đẩy mạnh sự phát triển của các ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước ta từ một nước công ngiệp kém phát triển thành một nước công nghiệp phát triển. Trong các ngành công nghiệp mới đang được nhà nước chú trọng, đầu tư phát triển thì công nghiệp ô tô là một trong số những tiềm năng đang được quan tâm. Nhu cầu về sự phát triển của các loại ôtô ngày càng cao, các yêu cầu kỹ thuật ngày càng đa dạng. Các loại ôtô chủ yếu sử dụng trong công nghiệp, giao thông vận tải.
Ngày nay ô tô được sử dụng rộng rãi như một phương tiện đi lại thông dụng cho nên các trang thiết bị, các bộ phận trên ôtô ngày càng hoàn thiện và hiện đại hơn nhằm đảm bảo độ tin cậy, an toàn và tiện dụng cho người sử dụng. Hệ thống treo có một vai trò rất quan trọng nhằm giảm tải trọng và dao động khi xe lăn bánh, giữ tính êm dịu cho xe. Do đó nó là một phần không thể thiếu trong cơ cấu của ôtô. Ngày nay hệ thống treo trên ô tô rất đa dạng về chủng loại và phong phú về cấu tạo, nó phụ thuộc nhiều vào sự tiến bộ khoa học kỹ thuật của từng loại ôtô.
Yêu cầu vận hành, sửa chữa và bảo trì lắp đặt động cơ đời mới đòi hỏi phải hiểu biết sâu sắc về cấu tạo. Các đặc tính kỹ thuật, nguyên lý vận hành có kỹ năng thành thạo trong tất cả các quy trình. Để đáp ứng được yêu cầu đó người công nhân phải được đào tạo một cách có khoa học, có hệ thống đáp ứng được các nhu cầu xã hội hiện nay. Do đó, nhiệm vụ của các trường kỹ thuật là phải đào tạo cho học sinh, sinh viên có trình độ và tay nghề cần thiết để đáp ứng nhu cầu công nghiệp ôtô hiện nay.
Điều đó đòi hỏi người kỹ thuật viên phải có trình độ hiểu biết học hỏi sáng tạo để bắt kịp với khoa học tiên tiến hiện đại, nắm bắt được những thay đổi về các đặc tính kỹ thuật của từng loại xe, dòng xe, đời xe… có thể chuẩn đoán hư hỏng và đưa ra phương án sửa chữa tối ưu. Vì vậy người kỹ thuật viên 12 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Đỗ Đình Tuyên trước đó phải được đào tạo với một phương trình đào tạo tiên tiến, hiện đại cung cấp đầy đủ kiến thức lý thuyết cũng như thực hành. Trên thực tế trong các trường đại học, cao đẳng kỹ thuật của nước ta hiện nay thì trang thiết bị cho học sinh, sinh viên thực hành còn thiếu thốn rất nhiều. Các kiến thức mới có tính khoa học kỹ thuật cao còn chưa được khai thác đưa vào thực tế giảng dạy, các bài tập hướng dẫn thực hành, thực tập còn thiếu thốn.
Vì vậy mà người kỹ sư, kỹ thuật viên gặp nhiều khó khăn trong quá trình nâng cao tay nghề, trình độ hiêu biết, tiếp xúc với những kiến thức, thiết bị tiên tiến hiện đại trong thực tế còn nhiều hạn chế. Ý nghĩa của đề tài Đề tài giúp sinh viên năm cuối khi sắp tốt nghiệp có thể củng cố kiến thức, tổng hợp và nâng cao kiến thức chuyên ngành cũng như kiến thức ngoài thực tế, xã hội. Đề tài sau khi được hoàn thành cũng sẽ là nguồn tài liệu tham khảo cho các bạn học sinh, sinh viên muốn tra cứu tìm hiểu về hệ thống treo. Hoàn thành đề tài đã giúp cho chúng em được hiểu sâu hơn về hệ thống treo trên ô tô và những công nghệ mới trên hệ thống treo ngày nay.
Và hơn thế là giúp cho chúng em làm quen hơn về nghiên cứu, tổng hợp tài liệu, phân tích, đánh giá và so sánh để có thể phụ vụ cho công việc sau này. Mục tiêu của đề tài Hiểu kết cấu, mô tả nguyên lý làm việc của cơ cấu, hệ thống trên ôtô, nắm được cấu tạo, mối tương quan lắp ghép của các chi tiết, cụm chi tiết. Tìm hiểu và biết được thông số kỹ thuật của hệ thống treo xe INNOVA G. Hiểu và phân tích được các hư hỏng, những nguyên nhân, tác hại, sửa chữa các chi tiết của hệ thống treo đúng yêu cầu kỹ thuật.
Thực hiện tháo lắp đúng quy trình và kiểm tra sửa chữa các chi tiết của hệ thống treo. Đối tượng và khách thể nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Khai thác kỹ thuật của hệ thống treo xe INNOVA G và xây dựng quy trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống treo. 13 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Đỗ Đình Tuyên Khách thể nghiên cứu: Hệ thống treo trên ôtô. Giả thuyết khoa học Tình hình thực trạng về sự phát triển của khoa học kỹ thuật tiên tiến nhưng trong thực tế thì các trang thiết bị cho sinh viên, học sinh thực hành về “Hệ thống treo” còn thiếu thốn nhiều.
Các kiến thức mới có tình khoa học kỹ thuật cao còn chưa được khai thác và đưa vào làm nội dung giảng dạy, nghiên cứu, học tập còn chưa được chú trọng, quan tâm. Hệ thống bài tập, tài liệu nghiên cứu, tài liệu tham khảo về “hệ thống treo” phục vụ cho học tập và nghiên cứu cũng như ứng dụng trong thực tế chưa nhiều. Nhiệm vụ nghiên cứu Phân tích cơ sở lý luận của đề tài. Khái quát kết cấu, điều kiện làm việc.
Khai thác kỹ thuật của hệ thống treo xe INNOVA G. Phân tích các dạng hỏng, nguyên nhân và hậu quả. Xây dựng quy trình kiểm tra chẩn đoán, bảo dưỡng, sửa chữa xe cụ thể. Lập bảng số liệu các thông số sửa chữa của cơ cấu, bộ phận xe cụ thể.
Quy trình phương pháp kiểm nghiệm sau khi sửa chữa xe cụ thể. Các phương pháp nghiên cứu 1. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn a. Khái niệm: Là phương pháp trực tiếp tác động vào đối tượng trong thực tiễn làm bộc lộ bản chất và các quy luật vận động của đối tượng.
Các bước thực hiện: Bước 1: Quan sát, tìm hiểu các thông số kết cấu của “Hệ thống treo”. Bước 2: Xây dựng phương án thiết kế mô hình. Bước 3: Lập phương án kiểm tra, chuẩn đoán hư hỏng của “Hệ thống treo”. 14 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Đỗ Đình Tuyên Bước 4: Từ kết quả kiểm tra, lập phương án bảo dưỡng, sửa chữa khắc phục hư hỏng.
Bước 5: Xây dựng hệ thống bài tập thực hành bảo dưỡng, sửa chữa “Hệ thống treo”. Phương pháp nghiên cứu tài liệu a. Khái niệm: Là phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin khoa học trên cơ sở nghiên cứu các văn bản, tài liệu đã có sẵn bằng các thao tác tư duy logic để rút ra kết luận khoa học cần thiết. Các bước thực hiện: Bước 1: Thu thập, tìm kiếm và tra cứu các tài liệu về hệ thống treo.
Bước 2: Sắp xếp các tài liệu khoa học thành một hệ thống chặt chẽ theo từng bước, từng đơn vị kiến thức, tưng vấn đề khoa học có cơ sở và bản chất nhất định. Bước 3: Đọc, nghiên cứu và phân tích các tài liệu nói về “hệ thống treo”, phân tích kết cấu, nguyên lý làm việc một cách khoa học. Bước 4: Tổng hợp kết quả đã phân tích được, hệ thống hoá các kiến thức liên quan (liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã phân tích) tạo ra một hệ thống lý thuyết đầy đủ. Phương pháp thống kê mô tả a.
Khái niệm: Là phương pháp tổng hợp kết quả nghiên cứu thực tiễn và ngiên cứu tài liệu để đưa ra kết luận chính xác, khoa học. Các bước thực hiện: Từ thực tiễn nghiên cứu các tài liệu, lý thuyết đưa ra hệ thống bài tập thực hành, bảo dưỡng, sửa chữa, khắc phục hư hỏng của “hệ thống treo”. 15 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Đỗ Đình Tuyên CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 2. Công dụng, phân loại và yêu cầu 2.
Công dụng của hệ thống treo Hệ thống treo là bộ phận quan trọng của xe ô tô, chúng quyết định cảm giác lái của xe êm ái hay xóc nảy, ổn định hay không ổn định. Nói một cách dễ hiểu đây là bộ phận đóng vai trò trong việc chuyển động của toàn bộ thân xe, đặc biệt khi xe di chuyển qua những cung đường gồ ghề. Hệ thống treo dùng để kết nối đàn hồi khung hoặc vỏ ô tô với các cầu. Nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống treo là giúp ô tô chuyển động êm dịu khi đi qua các mặt đường không bằng phẳng.
Ngoài ra hệ thống treo còn dùng để truyền các lực và mômen từ bánh xe lên khung hoặc vỏ xe, đảm bảo đúng động học bánh xe. Kết cấu của hệ thống treo Hệ thống treo bao gồm các bộ phận chính và chúng có chức năng riêng biệt. - Bộ phận dẫn hướng: xác định động học và tính chất của chuyển động và các bánh xe dẫn hướng so với khung, vỏ của ô tô đồng thời để truyền các lực kéo, lực phanh, lực bên và các mô men phản lực của chúng lên khung vỏ xe. - Bộ phận đàn hồi: Nhận và truyền lực lên khung xe các lực thẳng đứng của đường, 16 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Đỗ Đình Tuyên giảm tải trọng động khi xe chạy trên đường không bằng phẳng, đảm bảo tính năng êm dịu của xe.
- Bộ phận giảm chấn: Cùng với ma sát bên trong của hệ thống treo bộ phận giảm chấn hấp thụ những năng lượng của thân xe, vỏ xe và bánh xe trên cơ sở biến cơ năng tành nhiệt năng. * Sự dao động và độ êm khi xe chạy + Khối lượng được treo và khối lượng không được treo Thân xe được đỡ bằng các lò xo, khối lượng của thân xe đặt trên lò xo được gọi là “khối lượng được treo”. Bánh xe, các cầu xe và các bộ phận khác của xe không được lò xo đỡ thì tạo thành “khối lượng không được treo”. Nói chung với khối lượng được treo càng lớn thì xe chạy càng êm, vì với khối lượng lớn thì khả năng thân xe bị xóc nẩy lên càng thấp.
Ngược lại, nếu khối lượng không được treo càng lớn thì càng dễ làm cho thân xe xóc nẩy lên.