CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Tình hình phát triển thị trường của xe tải hạng nặng Việt Nam Thủ tướng đã phê duyệt quy hoạch chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035. Theo đó, năm 2020, sản lượng xe tải sản xuất trong nước cần đạt được 97.960 chiếc, đạt 78% so với nhu cầu nội địa, xe từ 10 chỗ ngồi trở lên đạt 14.200 chiếc, tương đương 90% nhu cầu nội địa; tỷ lệ nội địa hóa xe tải đạt 30 - 40%; tổng lượng xe xuất khẩu đạt 20.000 chiếc, trong đó xe tải 10. Theo quy hoạch, đến năm 2035, tổng sản lượng xe sản xuất tại Việt Nam đạt 1.400 chiếc trong dó xe tải đạt 587.900 chiếc và xuất khẩu với tổng 90.000 xe trong đó số lượng xe xuất khẩu trong năm 2035 đạt 25.
Kể từ khi đề án quy hoạch phát triển ngành ô tô, đã có một cuộc đua ngầm của các đại gia ngành công nghiệp ô tô nhằm vào phân khúc xe tải- phân khúc nhiều màu mỡ. Công ty cổ phần ô tô Trường Hải (Thaco) là đơn vị đầu tiên đẩy mạnh cuộc đua trên thị trường xe thương mại khi đưa vào sử dụng nhà máy sản xuất xe sơmi rơmoóc chuyên dụng đầu tiên tại Việt Nam từ giữa tháng 2. Nhà máy có tổng vốn đầu tư gần 150 tỷ đồng, công suất thiết kế đạt 5. Theo kế hoạch, năm 2016, nhà máy sẽ sản xuất 3.000 sản phẩm; trong đó, sơmi rơmoóc các loại là 1.200 sản phẩm; thùng ben các loại là 1.500 sản phẩm và 300 sản phẩm thùng bồn xe chuyên Hyundai Thành Công cũng chuẩn bị nhảy vào cuộc đua xe tải "nội".
Mercedes-Benz Việt Nam đang dần chuyển hướng sản xuất từ xe du lịch hạng sang sang lắp ráp thương hiệu xe tải Fuso tại Việt Nam. 4 Vinamotor đang có tỷ lệ nội địa hóa xe tải nhẹ đạt 35%, sau khi cổ phần hóa, Vinamotor có thể đưa ra nhiều chiến lược để đẩy mạnh lắp ráp và phân phối xe tải, một trong những thế mạnh của doanh nghiệp này. Bước đi mới Câu hỏi đặt ra, thực sự ai đang thống trị trị trường xe tải Việt Nam? TMT Cửu Long gây chú ý khi mới đây đã nhanh tay ký kết hợp tác độc quyền sản xuất lắp ráp và phân phối xe tải với Sinotruck, Tập đoàn xe tải hạng nặng quốc gia Trung Quốc và khánh thành dây truyền lắp ráp xe tải công suất 20. Đây là một con số ấn tượng, gấp 4 lần so với số lượng dự án sản xuất của Thaco khi đưa nhà máy mới vào hoạt động sản xuất xe sơmi rơmoóc chuyên dụng.
Điều đáng nói, Việt Nam đang là quốc gia tiêu nhiều thụ xe tải với 69.134 xe tải trong năm 2015 (số liệu thống kê của Hiệp hội ô tô Việt Nam- VAMA). Trong đó, phần lớn xe tải được nhập từ Trung Quốc. Thống kê của Tổng cục Hải Quan cho thấy trong năm 2015 số lượng ô tô tải Việt Nam nhập khẩu đạt gần 49.1 Biểu đồ nhập khẩu ô tô nguyên chiếc của Việt Nam năm 2015. Nguồn TCHQ 5 Một trong những lý do xe tải Trung Quốc ngày càng tiêu thụ tốt tại thị trường nội địa là giá thành rẻ hơn so với xe của Hàn Quốc, Nhật Bản.
Những thương hiệu xe tải Trung Quốc phổ biến nhất hiện có Dongfeng, Sinotruk, FAW, JAC, Chenglong… và xe Foton được lắp ráp, kinh doanh bởi Thaco Truck. Các thương hiệu Trung Quốc thường là xe tải nặng và trung bình, xe đầu kéo, xe chuyên dụng. Với bước đi mới này, TMT Cửu Long đang kỳ vọng tạo ra một đột phá trong phân khúc xe tải hạng trung và hạng nặng với mong muốn độc quyền từ sản xuất lắp ráp đến phân phối. TMT hướng tới mục tiêu xuất khẩu các dòng xe thương mại vào thị trường ASEAN và thị trường thế giới.
Để đạt được mục tiêu này, công ty đã tiến hành lựa chọn và đàm phán với Tập đoàn SINOTRUK, tập đoàn xe tải nặng lớn nhất Trung Quốc, để hợp tác độc quyền sản xuất lắp ráp và phân phối các loại xe tải hạng trung, hạng nặng, tải nhẹ, xe khách, xe buýt. Liệu TMT có thống trị được thị trường xe tải Việt Nam với chiến lược mới này. Thống kê của VAMA Thaco Truck đang chiếm thị phần lớn ở xe tải với doanh số đạt 36.300 xe trong năm 2015, tăng 10,4% so với năm ngoái. (TMT không thuộc VAMA nên không có thống kê doanh số) TMT có thế mạnh về xe tải trung và nặng.
Nếu đúng như kế hoạch sản xuất 20.000 xe/năm khi hợp tác với doanh nghiệp xe tải của Trung Quốc xây nhà máy sản xuất lắp ráp phân phối tại Hưng Yên thì TMT thực sự là đối thủ đáng gờm trong cuộc đua giành thị phần ở phân khúc này. Chủ tịch TMT khẳng định có sức vươn lên mạnh mẽ và khỏe về tiếp cận vốn. Ông cho hay: “Về tiếp cận vốn TMT đang rất tốt, không muốn nói là dư nên chúng tôi đủ sức vươn lên mạnh mẽ. Năm 2015 TMT đạt doanh số 12.000 chiếc, mục tiêu 2018 đạt 18.
Hiện tại TMT đã nội địa hóa được 20% nên kế hoạch năm 2020 đạt tỷ lệ nội địa hóa 40% là không khó 6 khăn. Chúng tôi muốn chớp lấy cơ hội ưu đãi thuế khi Việt Nam gia nhập cộng đồng kinh tế ASEAN”. Nhìn lại thống kê của thị trường ô tô Việt Nam trong năm 2015 của các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội ô tô Việt Nam VAMA xe tải hạng trung đạt doanh số 36.158 xe và xe tải hạng nặng đạt doanh số 3.588 xe trong khi xe tải nhỏ đạt 3693 xe. Các loại xe tải chính đang tiêu thụ ở Việt Nam có thể chia làm hai nhóm.
Xe thương hiệu Trung Quốc như Dongfeng, Sinotruk, JAC, FAW, Foton, CAMC…và xe thương hiệu khác gồm có cả thương hiệu Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Châu Âu như Thaco Truck, Vinaxuki, Mitsubishi, Hino, Suzuki, Isuzu, Hyundai, MAN, Kamaz, MAZ… 1. Ảnh hưởng của xe tải hạng nặng đến mặt đường giao thông Nền kinh tế nước ta đang trong giai đoạn phát triển manh mẽ, nhu cầu vận chuyển hàng hóa với khối lượng lớn tăng rất nhanh trên hầu hết các tuyến đường chính quốc lộ… đều có tải trọng nặng, thậm chí có cả các xe siêu trường siêu trọng lưu thông, dẫn đến chất lượng mặt đường xuống cấp đặc biệt là hiện tượng hằn lún vệt bánh xe trên đường bê tông, đường nhựa, nhất là các phương tiện giao thông có tải trọng và tốc độ chuyển động lớn trên các làn quốc lộ gây lên hiện tượng mấp mô mặt đường và điều đó có tác động xấu đến độ êm dịu và mất an toàn khi ô tô lưu hành trên mặt đường đó. Hiện nay trong tiêu chuẩn của Việt Nam ảnh hưởng của tải trọng và tốc độ xe đến trị số độ lún vệt bánh xe mặt đường chưa được xem xét đầy đủ, dẫn đến việc tổ chức giao thông và thiết kế kết cấu áo đường chưa hợp lý. Ảnh hưởng tốc độ và tải trọng của ô tô đến mặt đường đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc tính toán nghiên cứu nhằm đưa ra chỉ số tối ưu nhất hệ thống treo, đó là dập tắt dao động tác động xuống mặt đường sao cho giá trị nhỏ nhất.
Số lượng xe tải tham gia các tuyến đường giao thông nước ta trong những năm gần đây tăng nhanh về số lượng và tải trọng. Đây là nguyên nhân 7 chính gây ra phá hủy mặt đường ở các tuyết quốc lộ trọng điểm như quốc lộ 1A, quốc lộ 3, và tuyến quốc lộ liên tỉnh. Phân tích một số kết cấu hệ thống treo 1. Nhiệm vụ, một số bộ phận cơ bản, phân loại hệ thống treo Khi ô tô chuyển động trên nền đường không bằng phẳng, do sự chép hình của bánh xe khiến ô tô bị dao động và gây ra tải trọng động lớn.
Tải trọng động này ảnh hưởng xấu đến tính êm dịu và tiện nghi cho người sử dụng, đồng thời làm giảm tuổi bền các chi tiết của ô tô. Hệ thống treo được hiểu như hệ thống liên kết mềm (đàn hồi) giữa bánh xe thông qua cầu xe với khung xe hoặc vỏ xe. a) Nhiệm vụ: Hệ thống treo thực hiện nhiệm vụ đỡ thân xe lên trên cầu xe; cho phép bánh xe chuyển động tương đối theo phương thẳng đứng đối với khung xe hoặc vỏ xe; hạn chế những chuyển động không muốn có khác của bánh xe. Cấu tạo chung của hệ thống treo bao gồm 3 bộ phận cơ bản: Bộ phận đàn hồi; Bộ phận giảm chấn; Bộ phận dẫn hướng.
b) Một số bộ phận cơ bản Bộ phận đàn hồi + Nối “mềm” giữa bánh xe và thùng xe giảm nhẹ tải trọng động tác dụng từ bánh xe lên khung trên các địa hình khác nhau đảm bảo độ êm dịu khi chuyển động. + Phần tử đàn hồi có nhiệm vụ đưa vùng tần số dao động của xe phù hợp vùng tần số thích hợp với người sử dụng. Bộ phận giảm chấn + Dập tắt dao động phát sinh trong quá trình xe chuyển động từ mặt đường lên khung xe trong các địa hình khác nhau một cách nhanh chóng bằng cách biến năng lượng dao động thành nhiệt năng tỏa ra môi trường. 8 + Đảm bảo dao động của phần không treo nhỏ nhất, sự tiếp xúc của bánh xe trên nền đường, nâng cao khả năng bám đường và an toàn trong chuyển động.
Bộ phận dẫn hướng + Xác định tính chất chuyển động (động học) của bánh xe đối với khung, vỏ xe. + Tiếp nhận và truyền các lực dọc, ngang và các mô men giữa bánh xe với khung xe và ngược lại. Ngoài ra trên một số hệ thống treo còn có: bộ phận ổn định ngang và các ụ cao su tăng cứng hoặc hạn chế hành trình. Phần tử ổn định ngang: Với chức năng là phần tử đàn hồi phụ làm tăng khả năng chống lật thân xe khi có sự thay đổi tải trọng trong mặt phẳng ngang.
Các phần tử phụ khác: vấu cao su, thanh chịu lực phụ,.có tác dụng tăng cứng, hạn chế hành trình và chịu thêm tải trọng. c) Phân loại Việc phân loại hệ thống treo dựa theo các căn cứ sau: - Theo loại bộ phận đàn hồi chia ra: + Loại bằng kim loại: nhíp lá, lò xo, thanh xoắn. + Loại khí: buồng khí nén dạng gấp, dạng sóng, có buồng khí nén phụ. + Loại thuỷ khí: kết hợp giữa khí nén và giảm chấn thủy lực.
+ Loại cao su: các gối cao su, ống cao su đàn hồi -Theo bố trí bộ phận dẫn hướng chia ra: + Loại phụ thuộc với dầm cầu liền. + Loại độc lập: một đòn, hai đòn,.