CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 1. Lí do chọn đề tài 1. Ô nhiễm môi trường Trong nhiều năm trở lại đây, số lượng phương tiện giao thông cá nhân gia tăng một cách nhanh chóng khiến cho mật độ ô nhiễm không khí tại các khu đô thị trên cả nước ngày càng nghiêm trọng đặc biệt tại 2 thành phố lớn là Hồ Chí Minh và Hà Nội. Hoạt động giao thông vận tải được xem là một nguồn gây ô nhiễm lớn và đáng lo ngại đối với môi trường không khí ở nước ta.
Vấn đề ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận tải đô thị gây ra ở nước ta xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, đó là ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa gắn liền với quá trình công nghiệp hóa. Quá trình đô thị hóa một mặt sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội và kéo theo đó dân số đô thị sẽ không ngừng gia tăng. Hiện nay, dân số đô thị ở nước ta đang tăng nhanh và chưa có dấu hiệu được kiềm chế.
Năm 2002 dân số đô thị mới chiếm 25% dân số cả nước thì đến năm 2012 dân số đô thị lên tới 34% và năm 2015 là 35,7%. Điều đó dẫn đến số lượng phương tiện giao thông cơ giới đang quản lý trên địa bàn các đô thị cũng ngày một gia tăng. Theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông, năm 2015 toàn quốc có 50.934 phương tiện (2.854 xe mô tô, xe máy). Chỉ tính riêng tổng số phương tiện cơ giới đang quản lý trên địa bàn Hà Nội là 5.729 phương tiện (là 546.672 xe mô tô, xe gắn máy), trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh là 7.707 xe mô tô, gắn máy).
Có thể khẳng định, khí thải ô nhiễm môi trường ở đô thị có tới 70% bắt nguồn từ các phương tiện giao thông. Ở Việt Nam, khoảng 75% số lượng ô tô chạy bằng nhiên liệu xăng, 25% số lượng ô tô chạy bằng dầu DO, 100% xe máy chạy bằng xăng. Khi các phương tiện sử dụng nhiên liệu để vận hành, động cơ sẽ phát thải một lượng lớn các chất khí có thành phần độc hại gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người tham gia giao thông và sinh sống dọc các tuyến đường giao thông. Khí thải do động cơ đốt trong thải ra từ sự đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu bên trong xylanh động cơ gồm: - Oxit Cacbon (CO): Là chất khí không màu, không thấy được, được tạo ra khi nhiên liệu chứa cacbon cháy không hết – đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe con người, cản trở vận 1 chuyển oxi từ máu vào tới các mô.
CO2 gây ra hiệu ứng nhà kính cùng với sự nóng lên toàn cầu. - Oxit Nito (NOx): Là một dạng hợp chất Dioxit Nito (NO2) gắn liền với việc gia tăng ô nhiễm đường hô hấp, làm tắc nghẽn đường thở ở người mắc bệnh hen, giảm chức năng của phổi. NOx góp phần làm tăng lượng bụi hạt bằng cách chuyển thành Axit Nitric trong không khí và tạo hạt Nitrat. - Ozon (O3): Có thể làm tổn hại đến hô hấp bao gồm đau ngực, ho và thở ngắn.
Ozon làm hư hại cây cối, tăng khả năng côn trùng gây hại cho cây, hư hỏng vật liệu, tầm nhìn. - Hydrocacbon (HC): Gây ô nhiễm độc hại trong không khí có thể tác động đến sức khỏe cộng đồng. Các Hydrocacbon thơm thường rất độc, có thể gây ung thư. HC tồn tại trong khí quyển còn gây sương mù, gây tác hại cho mắt và đường hô hấp.
- Chì (Pb): Đối với tế bào sống thì chì rất độc, làm giảm khả năng hấp thụ oxi trong máu.