CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG 1. Đặc điểm, vai trò, vị trí của tiền lương và các khoản trích theo tiền lương trong Công ty TNHH Thiết nghệ bị và công nghệ HDN .Bản chất và chức năng của tiền lương. Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của chi phí nhân công ma doanh nghiệp trả cho người lao động theo số lượng chất lượng lao động mà họ đóng góp vào hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm hoặc hoàn thành các nhiệm vụ mà doanh nghiệp giao. Như vậy, tiền lương thực chất là khoản thù lao mà doanh nghiệp trả cho người lao động trong thời gian mà họ cống hiến cho doanh nghiệp.
Tiền lương có thể biểu hiện bằng tiền hoặc bằng sản phẩm. Tiền lương có chức năng vô cùng quan trọng nó là đòn bẩy kinh tế vừa khuyến khích người lao động chấp hành kỷ luật lao động, đảm bảo ngày công, giờ công, năng xuất lao động, vừa tiết kiệm chi phí lao động, hạ giá thành sản phẩm tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Vai trò và ý nghĩa của tiền lương Tiền lương có vai trò rất to lớn nó làm thỏa mãn nhu cầu của người lao động. Vì tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu của người lao động, người lao động đi làm mụch đích để hưởng lương để đảm bảo cuộc sống của họ.
Đồng thời đó cũng là khoản chi phí doanh nghiệp bỏ ra trả cho người lao động vì họ đã lam ra sản phẩm cho doanh nghiệp. Tiền lương có vai trò là cầu nối giữa người sử dụng lao động với người lao động. Nếu tiền lương trả cho người lao động không hợp lý sẽ làm cho người lao động không đảm bảo ngày công lao đông, kỷ luật lao động cũng như chất lượng lao động. Lúc đó doanh nghiệp sẽ không đạt được mức tiết kiệm chi phí lao động cũng như lợi nhuận cần có được để doanh nghiệp tồn tại.
Vì vậy việc trả lương cho người lao động cần 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phải tính toán một cách hợp lý để cả hai cùng có lợi đồng thời kích thích người lao động tự giác lao động và hăng say lao động. Ý nghĩa của tiền lương. Tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu của người lao động. Ngoài ra, người lao động còn được hưởng một số nguồn thu nhập khác như: Trợ cấp, BHXH, tiền thưởng tiền ăn ca….Chi phí tiền lương là một phần chi phí cấu thành nên giá thành sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra.
Tổ chức sử dụng lao động hợp lý, hạch toán tốt lao động, trên cơ sở đó tính đúng thù lao cho người lao động, thanh toán kịp thời tiền lương và các khoản liên quan từ đó kích thích người lao động quan tâm đến thời gian và kết quả, và chất lượng lao động, chấp hành tốt kỷ luật lao động, nâng cao năng xuất lao động, góp phần tiết kiệm chi phí về lao động sống, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp đồng thời tạo điều kiện nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động. Các nhân tố ảnh hưởng tới tiền lương. Giờ công lao động, ngày công lao động, năng xuất lao động, cấp bậc, chức danh thang lương quy định, số lượng chất lượng sản phẩm hoàn thành, độ tuổi sức khỏe, trang thiết bị kỹ thuật đều là những nhân tố ảnh hưởng đến tiền lương. VD: Phòng hành chính - Phạm Thị Mai và Nguyễn Minh Trang có cùng mức lương là 2.000( đồng), số công của Phạm Thị Mai là 23 ngày nên số được lĩnh là: 23×74.702(đồng), Nguyễn Minh Trang la 22 ngày nên số được lĩnh là: 22×74.
Qua đó, ta thấy ngày công lao động khác nhau của hai người có cùng mức lương như nhau thì khác nhau. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các hình thức tiền lương trong doanh nghiệp. Hình thức tiền lương theo thời gian: Tiền lương trả cho người lao động tính theo thời gian làm việc, cấp bậc, chức danh, thang lương.
- Lương thời gian giản đơn được chia thành: + Lương tháng: Tiền lương trả cho người lao động theo thang bậc lương quy định gồm tiền lương cấp bậc và các khoản phụ cấp( nếu có). Lương tháng thường được áp dụng trả lương nhân viên làm công tác quản lý hành chính, quản lý kinh tế và các nhân viên thuộc nghành hoạt động không có tính chất sản xuất. + Lương ngày: Được tính bằng cách lấy lương tháng chia cho số ngày làm việc chế độ. Lương ngày làm căn cứ để tính trợ cấp BHXH phải trả CNV, tính trả lương cho CNV trong những ngày hội họp, học tập, trả lương theo hợp đồng.
+ Lương giờ: Được tính bằng cách lấy lương ngày chia cho số giờ làm việc trong ngày theo chế độ. Lương giờ thường làm căn cứ để tính phụ cấp làm thêm giờ. - Lương thời gian có thưởng: là hình thức tiền lương thời gian giản đơn kết hợp với chế độ tiền thưởng trong sản xuất. Hình thức tiền lương thời gian mặc dù đã tính đến thời gian làm việc thực tế, tuy nhiên vẫn còn hạn chế nhất định đó là chưa gắn liền lương với kết quả lao động, với chất lượng lao động, vì vậy các doanh nghiệp cần kết hợp các biện pháp khuyến khích lao động, kiểm tra chấp hành kỷ luật lao động nhằm tạo cho người lao động tự giác làm việc có kỷ luật đạt năng xuất cao.
Hình thức tiền lương theo sản phẩm Hình thức lương theo sản phẩm là hình thức tiền lương trả cho người lao động tính theo số lượng, chất lượng của sản phẩm hoàn thành hoặc khối lượng công việc đã lam xong được nhiệm thu. Để tiến hành trả lương theo sản phẩm cần phải xây dựng định mức lao động, đơn giá lương hợp lý trả cho 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com từng loại sản phẩm, công việc được cơ quan thẩm quyền phê duyệt, phải kiểm tra nghiệm thu sản phẩm chặt chẽ. Theo sản phẩm trực tiếp: Là hình thức tiền lương trả cho người lao động được tính theo số lượng sản lựợng hoàn thành đúng quy cách, phẩm chất và đơn giá lương sản phẩm. Đây là hình thức được các doanh nghiệp sử dụng phổ biến để tính lương phải trả cho CNV trực tiếp sản xuất hàng loạt sản phẩm.
+ Trả lương theo sản phẩm có thưởng: là kết hợp trả lương theo sản phẩm trực tiếp hoặc gián tiếp và chế độ tiền thưởng trong ngày sản xuất (thưởng tiết kiệm vật tư, thưởng tăng năng xuất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm). + Trả lương theo sản phẩm lũy tiến: theo hình thức này tiền lương trả cho người lao động gồm tiền lương tính theo sản phẩm trực tiếp và tiền lương tính theo tỷ lệ lũy tiến căn cứ vào mức độ vượt định mức lao động của họ. Hình thức này nên áp dụng ở những khâu sản xuất quan trọng, cần thiết phải đẩy nhanh tiến độ sản xuất hoặc cần động viên công nhân phát huy sáng kiến phá vỡ định mức lao động. Theo sản phẩm gián tiếp: Được áp dụng để trả lương cho công nhân làm các công việc phục vụ ở các bộ phận sản xuất như: công nhân vận chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm, bảo dưỡng máy móc thiết bị.
Trong trường hợp này căn cứ vào kết quả sản xuất của lao động trực tiếp để tính lương cho lao động phục vụ sản xuất. Theo khối lượng công việc: Là hình thức tiền lương trả theo sản phẩm áp dụng cho những công việc lao động đơn giản, công việc có tính chất đột xuất như khoán bốc vác, khoán vận chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm. Các hình thức đãi ngộ khác ngoài tiền lương: Ngoài tiền lương, BHXH, công nhân viên có thành tích trong sản xuất, trong công tác được hưởng khoản tiền thưởng, việc tính toán tiền lương căn cứ vào quyết định, chế độ khen thưởng hiện hành. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tiền thưởng thi đua từ quỹ khen thưởng, căn cứ vào kết quả bình xét loại và hệ số tiền thưởng để tính.
Tiền thưởng về sáng kiến nâng cao chất lựơng sản phẩm, tiết kiệm vật tư, tăng nănh xuất lao động căn cứ vào hiệu quả kinh tế cụ thể để xác định. Quỹ tiền lương, quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ 1. Quỹ tiền lương: là toàn bộ số tiền lương trả cho số CNV cuả doanh nghiệp do doanh nghiệp quản lý, sử dụng và chi trả lương. Quỹ tiền lương của doanh nghiệp gồm: - Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian làm việc thực tế và các khoản phụ cấp thường xuyên như phụ cấp làm đêm, làm thêm giờ, phụ cấp khu vực….
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan, do trong thời gian nghỉ phép. - Các khoản phụ cấp thường xuyên: phụ cấp học nghề, phụ cấp thâm niên, phụ cấp làm đêm, thêm giờ, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ cấp dạy nghề, phụ cấp công tác lưu động…. - Về phương diện hạch toán kế toán, quỹ lương của doanh nghiệp được chia thành tiền lương chính và tiền lương phụ. + Tiền lương chính: Là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian họ thực hiện nhiệm vụ chính gồm tiền lương cấp bậc và các khoản phụ cấp.
+ Tiền lương phụ: Là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian họ thực hiện nhiệm vụ chính của họ, thời gian người lao động nghỉ phép, nghỉ lễ tết ngừng sản xuất được hưởng theo chế độ. Trông công tác hạch toán kế toán tiền lương chính của công nhân sản xuất được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất từng loại sản phẩm, tiền lương phụ của công nhân sản xuất được hạch toán và phân bổ gián tiếp vào chi phí xản xuất các loại sản phẩm có liên quan theo tiêu thức phân bổ thích hợp. Quỹ bảo hiểm xã hội 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quỹ BHXH là khoản tiền được trích lập theo tỷ lệ quy định là 20% trên tổng quỹ lương thực tế phải trả cho toàn bộ cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp nhằm giúp đỡ họ về mặt tinh thần và vật chất trong trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn, mất sức lao động…. Quỹ BHXH được hình thành do việc trích lập theo tỷ lệ quy định trên tiền lương phải trả CNV trong kỳ.
Theo chế độ hiện hành hàng tháng doanh nghiệp tiến hành trích lập quỹ BHXH theo tỷ lệ 20% trên tổng số tiền lương thực tế phải trả công nhân viên trong tháng, trong đó 15% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của các đối tượng sử dụng lao động, 5% trừ vào lương của người lao động.