1 UBND TỈNH NINH THUẬN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ NINH THUẬN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: TRANG BỊ ĐIỆN NGHỀ: CƠ ĐIỆN TỬ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: ngày tháng năm 2019 của Trường cao đẳng nghề Ninh Thuận Năm 2019 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 3 LỜI GIỚI THIỆU Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Cơ điện tử ở trình độ Cao Đẳng Nghề và Trung Cấp Nghề, giáo trình Trang bị điện là một trong những giáo trình môn học đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình khung được Bộ Lao động Thương binh Xã hội và Tổng cục Dạy Nghề phê duyệt. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 90 giờ gồm có: Bài 1: Điều chỉnh tốc độ động cơ điện Bài 2: Tự động khống chế truyền động điện Bài 3: Trang bị điện cho máy công nghiệp Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiên thức mới cho phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng. Ninh Thuận, ngày tháng năm 2019 Tham gia biên soạn 1.
4 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. Error! Bookmark not defined. LỜI GIỚI THIỆU. 4 MÔN HỌC ĐÀO TẠO TRANG BỊ ĐIỆN.
7 Bài 1: ĐIỀU CHỈNH TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐIỆN. Khái niệm chung về điều chỉnh tốc độ. Khái niệm chung. Các chỉ tiêu điều chỉnh tốc độ.
Dải điều chỉnh tốc độ. Độ trơn điều chỉnh. Độ ổn định tốc độ (độ cứng của đặc tính cơ). Tính kinh tế.
Sự phù hợp giữa đặc tính điều chỉnh và đặc tính tải. Yêu cầu chung của việc điều chỉnh tốc độ động cơ điện. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện DC.1 Đặc tính cơ tự nhiên của động cơ DC kích từ độc lập.2 Các phương pháp điều chỉnh tốc độ. Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện áp phần ứng.
Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi từ thông. Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện trở ở mạch phần ứng. Nội dung thực hành:. Đấu nối mạch điều khiển tốc độ động cơ DC bằng cách thay đổi điện áp dùng hai nút nhấn thay đổi cấp tốc độ.
Lắp mạch điều khiển tốc độ động cơ DC bằng cách thay đổi điện trở phụ dùng hai nút nhấn thay đổi cấp tốc độ dùng khóa chéo, tự giữ thông qua nút dừng. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện không đồng bộ ba pha.1 Đặc tính cơ tự nhiên của động cơ không đồng bộ 3 pha.2 Các phương pháp điều chỉnh tốc độ. Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi tần số:. Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi số cực:.
Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện áp cung cấp cho stato:. Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện trở mạch rôto của động cơ rôto dây quấn:. Nội dung thực hành:. Lắp mạch điều khiển tốc độ động cơ không đồng bộ roto lồng sóc bằng cách thay đổi tần số.
Lắp mạch điều khiển tốc độ động cơ không đồng bộ roto lồng sóc bằng cách thay đổi điện áp cung cấp cho starto. Dùng biến áp từ ngẫu. Lắp mạch điều khiển tốc độ động cơ không đồng bộ roto lồng sóc bằng cách thay đổi số đôi cực. 31 Bài 2: TỰ ĐỘNG KHỐNG CHẾ TRUYỀN ĐỘNG ĐIỆN.
Khái niệm chung về tự động khống chế .Ký hiệu hình vẽ và chữ viết trên sơ đồ TĐKC-TĐĐ. Ký hiệu theo tiêu chuẩn đức:. Ký hiệu theo tiêu chuẩn pháp. Ký hiệu theo tiêu chuẩn mỹ.
Ký hiệu theo tiêu chuẩn Việt Nam. Các nguyên tắc tự động khống chế. Nguyên tắc thời gian. Nguyên tắc dòng điện.Tự động khống chế động cơ không đồng bộ ro-to lồng sóc.1 Các mạch mở máy trực tiếp.
Mạch khởi động động cơ điện ba pha bằng khởi động từ đơn. Mạch đảo chiều động cơ điện ba pha. Mạch điều khiển động cơ rôto lồng sóc qua hai cấp tốc độ kiểu /YY. Nội dung thực hành:.
Các mạch mở máy gián tiếp.Dùng điện kháng nối tiếp vào mạch stato. Dùng máy biến áp tự ngẫu. Phương pháp đổi nối sao–tam giác. Nối tiếp điện trở vào rôto (đối với động cơ rôto dây quấn):.
Nội dung thực hành: .3 Các mạch hãm dừng động cơ. Nội dung thực hành:. Tự động khống chế động cơ khụng đồng bộ ro-to dây quấn. Khống chế truyền động điện theo nguyên tắc dong điện.
Khởi động động cơ một chiều kích từ nối tiếp. Khởi động động cơ rôtor dây quấn. Khống chế truyền động điện theo nguyên tắc hành trình. Hạn chế hành trình của các cơ cấu di chuyển.
Tự động đảo chiều quay (chiều chuyển động tịnh tiến của các bộ phận di chuyển. Tự động khống chế động cơ điện một chiều. Khống chế truyền động điện theo nguyên tắc thời gian. Khống chế truyền động điện theo nguyên tắc tốc độ.
86 Bài 3: TRANG BỊ ĐIỆN CHO MÁY CÔNG NGHIỆP. Trang bị điện - điện tử cho máy cắt gọt kim lọai.1 Trang bị điện cho máy tiện. Cấu tạo máy tiện. Nguyên lý vận hành máy tiện.
Trang bị điện trong một số máy tiện. Nội dung thực hành: .2 Trang bị điện cho máy phay .Khái niệm chung. Cấu tạo và cách phân loại máy phay. Mạch điện trong máy phay P82 và 6H82 (là máy phay của Liên Xô Kiểu 6H82, 6H83 và của Việt Nam kiểu P12A, P623, P82).
Nội dung thực hành:. Trang bị điện cho máy mài. Đặc điểm công nghệ. Các đặc điểm về truyền động điện và trang bị điện của máy mài.
Nội dung thực hành:. Trang bị điện - điện tử cho cơ cấu sản xuất .1 Trang bị điện cho băng tải. Nội dung thực hành:. Trang bị điện cho cầu trục.
Nội dung thực hành:. Trang bị điện cho thang máy. Nội dung thực hành:. 125 Tài liệu tham khảo:.
127 7 MÔN HỌC TRANG BỊ ĐIỆN Mã môn học: MH20 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học * Vị trí của môn học: Môn học được bố trí dạy sau các môn học cơ bản như linh kiện điện tử, đo lường điện tử, kỹ thuật xung - số, có thể học song song với các môn cơ bản khác như máy điện, điện tử công suất, Vi mạch tương tự. * Tính chất của môn học: Là môn học kỹ thuật cơ sở * Ý nghĩa của môn học: Là môn học bắt buộc * Vai trò của môn học: Sau khi học xong môn học này, người học có thể ứng dụng để lắp đặt và vận các thiết bị điện công nghiệp, động cơ điện trong nhà máy sản xuất như: Điều khiển động cơ điện AC 1 pha, AC 3 pha, động cơ điện một chiều, có khả năng vận hành sửa chữa một số loại máy công nghiệp Mục tiêu của Môn học: *Về kiến thức: - Phân tích được nguyên lý, cách thực hiện phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ 3 pha, động cơ một chiều. - Đọc, vẽ và phân tích các sơ đồ mạch điều khiển dùng rơle công tắc tơ dùng trong khống chế động cơ 3 pha, động cơ một chiều. * Về kỹ năng: - Phân tích qui trình làm việc và yêu cầu về trang bị điện cho máy cắt gọt kim loại (máy khoan, tiện, phay, bào, mài.); cho các máy sản suất (băng tải, cầu trục, thang máy, lò điện.) - Lắp được các mạch điều khiển tốc độ động cơ theo sơ đồ nguyên lý - Kiểm tra, xác định hư hỏng trên các mạch điện điều khiển chính xác * Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tính tỷ mỉ, cẩn thận, an toàn và vệ sinh công nghiệp Nội dung môn học: Thời gian Mã bài Tên bài Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra Điều chỉnh tốc độ động cơ MH20-01 điện 30 10 19 1 1 Khái niệm chung về điều 4 4 0 8 chỉnh tốc độ.
Điều chỉnh tốc độ động cơ 2 13 3 10 điện DC. Điều chỉnh tốc độ động cơ điện 3 12 3 9 không đồng bộ ba pha. Tự động khống chế truyền MH20-02 30 10 19 1 động điện Khái niệm chung về tự động 1 1 1 0 khống chế Các nguyên tắc tự động khống 2 1 1 0 chế. Tự động khống chế động cơ 3 9 3 6 không đồng bộ ro-to lồng sóc.
Tự động khống chế động cơ 4 không đồng bộ ro-to dây quấn. 9 3 6 Tự động khống chế động cơ 5 10 2 8 điện một chiều Trang bị điện cho máy công MH20-03 30 10 18 2 nghiệp Trang bị điện - điện tử cho 1 15 5 10 máy cắt gọt kim lọai. Trang bị điện - điện tử cho cơ 2 15 5 10 cấu sản xuất Tổng cộng: 90 30 56 4 9 BÀI 1 ĐIỀU CHỈNH TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐIỆN Mã bài: MH20 - 01 Giới thiệu: Do nhu cầu phát triển trong công nghiệp, áp dụng khoa học kỹ thuật vào trong các dây chuyền sản xuất của các nhà máy ngày càng đơn giản hoá trong vận hành để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí thì việc ứng dụng động cơ điện vào trong sản xuất rất phổ biến. Do đó người học cần có những kiến thức về nguyên lý hoạt động và kỹ năng thực hành điều khiển tốc độ động cơ điện nhằm phục vụ nhu cầu ứng dụng trong sản xuất.
Mục tiêu: - Thực hiện điều chỉnh tốc độ động cơ 3 pha, động cơ một chiều đúng phương pháp. - Áp dụng các phương pháp điều chỉnh tốc độ phù hợp với từng loại động cơ, phù hợp với đặc tính, trạng thái làm việc của hệ thống sản xuất. - Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp Nội dung chính: 1. Khái niệm chung về điều chỉnh tốc độ.
Khái niệm chung.