Giáo Trình Tin Học Ngành Công Nghệ Thông Tin Trình Độ Trung Cấp

Giáo trình tin học ngành công nghệ thông tin trình độ trung cấp cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực CNTT.

• Tác giả: Lê Nguyễn Băng Châu
• Trường học: Trường Cao Đẳng Công Nghệ TPHCM
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Giáo Trình Tin Học Ngành Công Nghệ Thông Tin Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: HIỂU BIẾT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CƠ BẢN
• 1.1. Các kiến thức về máy tính
• 1.2. Ứng dụng của công nghệ thông tin
• 1.2.1. Khoa học kỹ thuật
• 1.2.2. Quốc phòng
• 1.2.3. Chính phủ
• 1.2.4. Ứng dụng trong lĩnh vực truyền thông
• 1.3. An toàn lao động và bảo vệ môi trường
• 1.3.1. An toàn lao động
• 1.3.2. Bảo vệ môi trường
• 1.4. An toàn thông tin
• 1.4.1. Một số kiến thức liên quan
• 1.4.2. Phần mềm độc hại và cách phòng chống
• 1.4.3. Một số phần mềm phòng chống virus máy tính
• 2. Chương 2: SỬ DỤNG MÁY TÍNH CƠ BẢN
• 2.1. Hiểu biết cơ bản để làm việc với máy tính
• 2.1.1. Trình tự hoạt động chung của máy tính
• 2.1.2. Xử lý một số sự cố máy tính
• 2.1.3. Một số quy tắc an toàn cơ bản
• 2.2. Thao tác cơ bản trên hệ điều hành
• 2.2.1. Khởi động và đăng nhập máy tính
• 2.2.2. Sử dụng chuột máy tính
• 2.2.3. Chuột cảm ứng trên máy tính xách tay
• 2.2.4. Sử dụng bàn phím
• 2.2.5. Màn hình chính của hệ điều hành
• 2.2.6. Màn hình cửa sổ chương trình ứng dụng
• 2.3. Quản lý thư mục và tập tin
• 2.3.1. Khái niệm tập tin, thư mục, ổ đĩa, đường dẫn và lối tắt
• 2.3.2. Giới thiệu chương trình Windows Explorer
• 2.3.3. Một số thao tác cơ bản
• 2.4. Một số phần mềm tiện ích
• 2.4.1. Thay đổi độ phân giải màn hình
• 2.4.2. Thiết lập giao diện, hình nền cho Desktop
• 2.4.3. Thay đổi, gỡ bỏ một chương trình ứng dụng
• 2.4.4. Xem thông tin hệ thống của máy tính
• 2.5. Nén và giải nén dữ liệu
• 2.5.1. Định dạng nén ZIP
• 2.5.2. Định dạng nén RAR
• 2.6. Sử dụng tiếng Việt
• 2.6.1. Font chữ tiếng Việt
• 2.6.2. Gõ tiếng Việt với chương trình Unikey
• 2.7. Sử dụng máy in
• 2.7.1. Lựa chọn máy in
• 3. Chương 3: XỬ LÝ VĂN BẢN CƠ BẢN
• 3.1. Kiến thức cơ bản Microsoft Word
• 3.1.1. Cửa sổ chương trình
• 3.1.2. Các chế độ hiển thị văn bản
• 3.2. Sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản
• 3.2.1. Tạo văn bản mới
• 3.2.2. Một số quy tắc nhập văn bản
• 3.2.3. Các kỹ thuật di chuyển con trỏ trong văn bản
• 3.2.4. Các kỹ thuật về chọn văn bản
• 3.2.5. Xử lý lỗi hiển thị tiếng Việt
• 3.3. Định dạng văn bản
• 3.3.1. Định dạng ký tự
• 3.3.2. Định dạng đoạn văn bản
• 3.3.3. Định dạng văn bản bằng style
• 3.4. Chèn các đối tượng vào văn bản
• 3.4.1. Chữ nghệ thuật
• 3.4.2. Một số thao tác xử lý trên đối tượng đồ họa
• 3.4.3. Tạo chú thích cuối trang, cuối văn bản
• 3.5. Một số chức năng đặc biệt
• 3.5.1. Bảo vệ tài liệu
• 3.6. Kết xuất và in ấn
• 3.6.1. Chọn khổ giấy, lề giấy
• 3.6.2. Hiển thị số dòng
• 4. Chương 4: SỬ DỤNG BẢNG TÍNH CƠ BẢN
• 4.1. Kiến thức cơ bản về bảng tính
• 4.2. Sử dụng phần mềm bảng tính
• 4.2.1. Tạo bảng tính mới
• 4.2.2. Mở bảng tính
• 4.2.3. Đóng bảng tính
• 4.2.4. Phóng to thu nhỏ bảng tính (Zoom)
• 4.2.5. Hiển thị bảng tính
• 4.3. Làm việc với ô và khối ô
• 4.4. Làm việc với trang tính
• 4.5. Định dạng trang tính
• 4.6. Nhập dữ liệu
• 4.7. Hiệu chỉnh nội dung
• 4.8. Sử dụng chức năng AutoFill
• 4.9. Định dạng nâng cao
• 4.10. Sắp xếp dữ liệu
• 4.11. Sử dụng hàm
• 4.11.1. Hàm điều kiện
• 4.11.2. Hàm ngày tháng
• 4.12. Kết xuất và in ấn
• 4.12.1. Cài đặt trang in
• 4.12.2. Khai báo trang in
• 4.12.3. Thiết lập các vùng in
• 4.12.4. In tiêu đề của vùng dữ liệu
• 4.12.5. Tùy chỉnh tỷ lệ in
• 4.12.6. Tùy chọn thông tin trang tính
• 4.12.7. Chèn tiêu đề đầu và chân trang
• 4.12.8. Biểu đồ và in ấn
• 5. Chương 5: SỬ DỤNG TRÌNH CHIẾU CƠ BẢN
• 5.1. Kiến thức cơ bản
• 5.1.1. Trình tự thiết kế bài trình chiếu
• 5.1.2. Các chức năng chính của phần mềm trình chiếu
• 5.2. Sử dụng phần mềm trình chiếu
• 5.2.1. Khởi động chương trình
• 5.2.2. Cửa sổ chương trình
• 5.2.3. Tạo bài trình chiếu mới
• 5.2.4. Lưu bài trình chiếu
• 5.2.5. Đóng và mở bài trình chiếu
• 5.2.6. Sử dụng mẫu định dạng
• 5.2.7. Sắp xếp lại các slide
• 5.2.8. Ẩn, hiện các slide
• 5.2.9. Chèn Header and Footer
• 5.2.10. Làm việc với trang chiếu chủ
• 5.2.11. Hiển thị và trình chiếu bài trình chiếu
• 5.3. Thiết kế bài trình chiếu
• 5.3.1. Thay thế Font
• 5.3.2. Canh lề văn bản theo chiều dọc
• 5.3.3. Chia cột văn bản
• 5.3.4. Chèn liên kết
• 5.3.5. Đối tượng đồ họa
• 5.4. Chèn hiệu ứng
• 5.4.1. Hiệu ứng chuyển trang
• 5.4.2. Hiệu ứng hoạt hình
• 5.5. Kết luận và in ấn
• 5.5.1. Chọn kích thước và hướng trình bày cho slide
• 5.5.2. In bài trình chiếu
• 5.5.3. Chuyển bài trình chiếu sang MS Word
• 6. CHƯƠNG 6: SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN
• 6.1. Kiến thức cơ bản
• 6.1.1. Một số thuật ngữ thông dụng
• 6.1.2. Các dịch vụ tiện ích chính Intenet
• 6.1.3. Lợi ích và tác hại của Internet
• 6.1.4. Bảo mật thông tin
• 6.2. Sử dụng trình duyệt Web
• 6.2.1. Một số trình duyệt web phổ biến
• 6.2.2. Thao tác duyệt web với Google chrome
• 6.2.3. Đánh dấu trang web
• 6.3. Một số dịch vụ trên Internet
• 6.3.1. Tìm kiếm thông tin trên Internet
• 6.3.1.1. Tìm kiếm với Google
• 6.3.1.2. Tìm hình bằng hình ảnh cho trước
• 6.3.1.3. Giới hạn phạm vi tìm kiếm bằng các bộ lọc
• 6.3.1.4. Một số tính năng tìm kiếm đặc biệt
• 6.3.1.5. Tìm kiếm nâng cao
• 6.3.2. Lưu nội dung trên web về máy tính
• 6.3.3. Lưu trữ trực tuyến
• 6.3.4. Sử dụng dịch vụ hành chính công trực tuyến
• 6.4. Sử dụng dịch vụ thư điện tử
• 6.4.1. Giới thiệu chung
• 6.4.2. Tạo và sử dụng Google mail
• 6.4.3. Quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng thư
• 6.4.4. Sử dụng thư điện tử với MS Outlook 2010
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Tin Học Ngành Công Nghệ Thông Tin Trung Cấp

Giáo trình Tin học ngành Công nghệ thông tin trung cấp là tài liệu thiết yếu cho sinh viên. Tài liệu này không chỉ cung cấp kiến thức cơ bản mà còn giúp sinh viên áp dụng vào thực tiễn. Nội dung giáo trình được biên soạn rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với nhu cầu học tập và công việc sau này.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Tin học

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về công nghệ thông tin. Sinh viên sẽ học cách sử dụng máy tính, xử lý văn bản, bảng tính và trình chiếu.

1.2. Cấu trúc của giáo trình

Giáo trình bao gồm 6 chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh khác nhau của công nghệ thông tin. Các chương được thiết kế để giúp sinh viên nắm vững kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

II. Những Thách Thức Trong Việc Học Tin Học Ngành Công Nghệ Thông Tin

Học tin học không chỉ đơn thuần là tiếp thu lý thuyết mà còn phải thực hành. Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tế. Việc thiếu tài liệu hỗ trợ và môi trường thực hành cũng là một thách thức lớn.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận tài liệu

Nhiều sinh viên không có đủ tài liệu học tập chất lượng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu kiến thức và ứng dụng vào thực tiễn.

2.2. Thiếu môi trường thực hành

Việc thiếu các phòng lab hoặc thiết bị thực hành khiến sinh viên khó có thể áp dụng lý thuyết vào thực tế. Điều này làm giảm hiệu quả học tập.

III. Phương Pháp Học Hiệu Quả Trong Giáo Trình Tin Học

Để học tốt giáo trình Tin học, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Việc kết hợp lý thuyết và thực hành là rất quan trọng. Ngoài ra, việc tham gia các khóa học bổ sung cũng giúp nâng cao kỹ năng.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Sinh viên nên thực hành thường xuyên để củng cố kiến thức. Việc làm bài tập thực hành giúp sinh viên nắm vững kiến thức hơn.

3.2. Tham gia các khóa học bổ sung

Các khóa học trực tuyến hoặc offline giúp sinh viên mở rộng kiến thức và kỹ năng. Điều này rất cần thiết trong ngành công nghệ thông tin.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Tin Học Ngành Công Nghệ Thông Tin

Giáo trình Tin học không chỉ giúp sinh viên có kiến thức mà còn ứng dụng vào thực tiễn. Sinh viên có thể sử dụng kiến thức này trong nhiều lĩnh vực khác nhau như văn phòng, thiết kế, và lập trình.

4.1. Ứng dụng trong môi trường văn phòng

Kiến thức về xử lý văn bản và bảng tính giúp sinh viên làm việc hiệu quả trong môi trường văn phòng. Các kỹ năng này rất cần thiết cho công việc hàng ngày.

4.2. Ứng dụng trong lập trình và thiết kế

Sinh viên có thể áp dụng kiến thức tin học để phát triển phần mềm hoặc thiết kế đồ họa. Điều này mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Tin Học Ngành Công Nghệ Thông Tin

Giáo trình Tin học ngành Công nghệ thông tin trung cấp là tài liệu quan trọng giúp sinh viên trang bị kiến thức cần thiết. Việc học tập và ứng dụng kiến thức này sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong công việc tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của giáo trình

Giáo trình cung cấp nền tảng vững chắc cho sinh viên. Kiến thức này sẽ theo sinh viên trong suốt quá trình học tập và làm việc.

5.2. Hướng đi tương lai cho sinh viên

Sinh viên cần tiếp tục học hỏi và cập nhật kiến thức mới. Ngành công nghệ thông tin luôn thay đổi, vì vậy việc học tập suốt đời là rất cần thiết.

Nội dung chính

Giáo trình Môn học: Tin học (MH 05) – Trường Cao đẳng Công nghệ TP.HCM

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Tin học (Mã môn học: MH 05) là tài liệu học tập chính thức do Ban biên soạn gồm các tác giả Lê Nguyễn Băng Châu và Lê Thị Thu trực thuộc Trường Cao đẳng Công nghệ TP.HCM (Tập đoàn Dệt May Việt Nam) biên soạn và ban hành năm 2021. Môn học được bố trí giảng dạy bắt buộc thuộc khối các môn học chung trong chương trình đào tạo trình độ Trung cấp và Cao đẳng ngành Công nghệ thông tin cũng như các nhóm ngành kỹ thuật, kinh tế liên quan.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình trang bị cho người học ba nhóm năng lực chuẩn mực:

• Kiến thức: Trình bày và giải thích có hệ thống các khái niệm cơ sở về công nghệ thông tin, kiến trúc phần cứng, phần mềm máy tính, hệ điều hành, quy trình xử lý văn bản, bảng tính điện tử, thiết kế bài trình chiếu và khai thác các dịch vụ Internet.
• Kỹ năng: Nhận biết các thiết bị phần cứng; sử dụng hệ điều hành Windows để tổ chức, quản lý tệp tin và thư mục; thao tác soạn thảo và in ấn văn bản hành chính theo mẫu; xử lý bảng dữ liệu bằng các hàm tính toán cơ bản; xây dựng tệp trình chiếu hoàn chỉnh; sử dụng trình duyệt web, thư điện tử và công cụ tìm kiếm trực tuyến.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành khả năng làm việc độc lập hoặc phối hợp nhóm trong việc áp dụng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin vào học tập và hoạt động nghề nghiệp.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 chương với cách tiếp cận tuyến tính từ phần cứng, hệ điều hành đến các ứng dụng văn phòng và mạng truyền thông:

1. Chương 1: Hiểu biết về công nghệ thông tin cơ bản
2. Chương 2: Sử dụng máy tính cơ bản
3. Chương 3: Xử lý văn bản cơ bản
4. Chương 4: Sử dụng bảng tính cơ bản
5. Chương 5: Sử dụng trình chiếu cơ bản
6. Chương 6: Sử dụng Internet cơ bản

Điểm đặc thù của giáo trình là việc kết hợp đồng thời giữa các thông số kỹ thuật phần cứng, quy chuẩn phần mềm bản quyền, nguyên tắc an toàn dữ liệu và các quy định về an toàn lao động, công thái học văn phòng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

                    KIẾN TRÚC NỘI DUNG GIÁO TRÌNH TIN HỌC (MH 05)

Các chương và chủ đề chính

Cấu trúc nội dung 6 chương được xây dựng theo logic tiến trình từ tầng vật lý đến ứng dụng chuyên môn:

• Chương 1 (Hiểu biết về công nghệ thông tin cơ bản): Định nghĩa dữ liệu (data) và thông tin (information); đơn vị đo lường (Bit, Byte, KB, MB, GB, TB). Phân tích cấu tạo phần cứng: CPU (khối điều khiển CU, khối tính toán ALU, thanh ghi Registers); bộ nhớ trong ROM (BIOS/POST) và RAM (SRAM, DRAM); bộ nhớ ngoài (HDD, cổng SATA 1/2/3, eSATA); hệ thống Bus trên Mainboard; các cổng kết nối ngoại vi (RS-232, LPT, VGA/D-sub, DVI-D/A/I, HDMI chuẩn A/C/D băng thông 5 Gbps, DisplayPort, RJ45, USB 1.1/2.0/3.0). Phân loại phần mềm hệ thống và ứng dụng; ngôn ngữ lập trình (C, Java, PHP, VB.NET, Perl); bản quyền EULA và GNU GPL. An toàn lao động, tư thế ngồi, bệnh văn phòng (hội chứng ống cổ tay, đau cột sống, hội chứng thị giác màn hình CVS); giải pháp xử lý rác thải điện tử; bảo mật thông tin (Tường lửa - Firewall, phân loại mã độc Virus, Worm, Trojan, Spyware, Adware, Rootkit; phần mềm bảo vệ Windows Defender, BKAV, Norton Antivirus).
• Chương 2 (Sử dụng máy tính cơ bản): Trình tự khởi động máy tính (BIOS, POST, nạp hệ điều hành); xử lý sự cố qua Task Manager; quy chuẩn sử dụng bàn phím (nhóm F1-F12, phím điều khiển, phím số), chuột và Touchpad; tổ chức màn hình Desktop, thanh tác vụ Taskbar; cấu trúc tệp tin (tên và phần mở rộng tối đa 255 ký tự), thư mục phân cấp, đường dẫn (path), lối tắt (Shortcut); quản lý tệp trên Windows Explorer; tiện ích nén/giải nén định dạng ZIP và RAR; điều khiển bộ gõ tiếng Việt Unikey (bảng mã Unicode, VNI-Windows; kiểu gõ Telex, VNI); thiết lập máy in mặc định và quản lý hàng đợi in (Print Queue).
• Chương 3 (Xử lý văn bản cơ bản): Môi trường Microsoft Word 2010: Thanh tiêu đề (Title bar), dải lệnh Ribbon, thanh trạng thái (Status bar), thanh thước đo (Ruler), thanh cuộn (Scroll bar); quy tắc nhập liệu; kỹ thuật định dạng ký tự, đoạn văn, Style; chèn bảng biểu, hình ảnh, chữ nghệ thuật WordArt, chú thích cuối trang (Footnote/Endnote); thiết lập trang in và bảo mật tài liệu.
• Chương 4 (Sử dụng bảng tính cơ bản): Môi trường Microsoft Excel 2010: Quản lý ô, khối ô, trang tính (Worksheet); tính năng tự động điền AutoFill; định dạng số liệu; sắp xếp và lọc dữ liệu; cú pháp và ứng dụng nhóm hàm điều kiện (IF), hàm ngày tháng (Date/Time); biểu diễn dữ liệu bằng biểu đồ; khai báo trang in (Page Setup).
• Chương 5 (Sử dụng trình chiếu cơ bản): Môi trường Microsoft PowerPoint 2010: Thiết lập bài trình chiếu qua Slide Master, bố cục trang chiếu; định dạng văn bản; chèn liên kết (Hyperlink), đối tượng đồ họa; tạo hiệu ứng chuyển trang (Transition) và hoạt hình (Animation); kết xuất bài trình chiếu sang tài liệu MS Word.
• Chương 6 (Sử dụng Internet cơ bản): Các khái niệm mạng và giao thức truyền thông; dịch vụ thư điện tử (cấu trúc địa chỉ email, giao thức gửi nhận, ứng dụng Google Mail và MS Outlook 2010); hội thoại VoIP (chuẩn SIP, H.323); tin nhắn tức thời (IM); mạng xã hội; kỹ thuật tìm kiếm thông tin nâng cao trên Google qua bộ lọc và cú pháp chuyên biệt; dịch vụ hành chính công trực tuyến và lưu trữ dữ liệu đám mây.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng: Nguyên lý mã hóa thông tin nhị phân; mô hình kiến trúc máy tính von Neumann; cơ chế quản lý tiến trình và tài nguyên bộ nhớ của hệ điều hành.
• Nguyên lý cốt lõi: Nguyên lý tổ chức dữ liệu theo cây thư mục phân cấp; nguyên tắc định dạng văn bản hành chính theo tiêu chuẩn; nguyên tắc xử lý logic trong bảng tính điện tử; cơ chế bảo vệ an toàn thông tin nhiều lớp (Firewall, quyền tài khoản, phần mềm quét mã độc).
• Khung phân loại: Phân định phần mềm nguồn đóng thương mại gắn giấy phép EULA và phần mềm nguồn mở theo giấy phép GNU GPL; khung chuẩn giao tiếp phần cứng ngoại vi và tốc độ truyền tải dữ liệu.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cấu hình các thông số hệ thống trong Windows; nén và giải nén dữ liệu; chuyển đổi bảng mã tiếng Việt phù hợp font chữ; thao tác kết nối và xử lý lệnh in ấn; thiết lập tường lửa và kiểm tra mã độc.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Xây dựng công thức tính toán kết hợp hàm điều kiện; phân tích cấu trúc dữ liệu bảng tính; phân loại các hình thức tấn công mạng và rủi ro an toàn thông tin.
• Kỹ năng thực hành (Practical competencies): Soạn thảo hoàn chỉnh văn bản hành chính đúng thể thức; lập bảng tính quản lý số liệu; thiết kế bài thuyết trình trực quan phục vụ công việc; khai thác dịch vụ hành chính công trực tuyến và quản lý thư tín điện tử chuyên nghiệp.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình được biên soạn theo phương pháp sư phạm tích hợp (mô-đun nghề nghiệp), kết hợp chặt chẽ giữa việc giải thích cơ chế kỹ thuật và hướng dẫn thực hành thao tác từng bước.

Nội dung giảng dạy được triển khai qua các phương thức cụ thể:

• Hướng dẫn thao tác trực quan (Step-by-step): Toàn bộ các quy trình như cài đặt máy in, đổi độ phân giải màn hình, nén tệp tin, thiết lập bảo mật tài liệu Word đều được chuẩn hóa thành các bước logic (B1, B2, B3) đi kèm hình ảnh chụp trực tiếp từ giao diện phần mềm Windows 7 và Microsoft Office 2010.
• Bài tập và tình huống thực hành: Cuối các chương đều có hệ thống bài tập thực nghiệm bám sát thực tế. Điển hình tại Chương 2, bài tập yêu cầu người học:
  1. Tạo cấu trúc cây thư mục phân cấp D:\Họ tên – Lớp chứa các thư mục nhánh Baitap 1, Ho Chi Minh, Phuong 1, Ba Dinh.
  2. Thực hiện các thao tác quản trị tệp tin: sao chép tệp Notepad.exe, charmap.exe từ ổ C:\, tìm kiếm tệp tin theo phần mở rộng *.INI, *.TXT, thiết lập lối tắt (Shortcut).
  3. Nhập và định dạng văn bản BT1.docx (Font Times New Roman, cỡ chữ 13) từ đoạn trích tin tức công nghệ "Windows 7 cởi mở hơn".
• Phương pháp đánh giá: Kết quả học tập được đánh giá qua hai thành phần: kiểm tra lý thuyết (nhận biết linh kiện, phân loại phần mềm, cơ chế bảo mật) và kiểm tra kỹ năng thực hành thao tác máy tính (quản lý tệp, soạn thảo văn bản, lập bảng tính, thiết kế bài trình chiếu và thao tác mạng).
• Hướng dẫn tự học: Giáo trình cung cấp đầy đủ các chỉ dẫn tra cứu công cụ trợ giúp (Word Help, phím tắt F1-F12, tổ hợp phím tắt nhanh như Ctrl + P, Ctrl + F1, Alt + Tab), giúp học sinh – sinh viên có thể tự thực hành trên máy tính cá nhân mà không phụ thuộc hoàn toàn vào sự hướng dẫn trực tiếp của giảng viên.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Tin học (2021) chuẩn hóa các nội dung đào tạo CNTT cơ bản với các đặc tính kỹ thuật cụ thể:

• Cập nhật chuẩn giao tiếp phần cứng: Giáo trình cập nhật đầy đủ các chuẩn kết nối phần cứng thông dụng: cổng kết nối HDMI chuẩn A/C/D với băng thông 5 Gbps truyền tải đồng thời tín hiệu hình ảnh độ nét cao và âm thanh kỹ thuật số 8 kênh; chuẩn DisplayPort đa nhiệm; chuẩn USB 3.0 với tốc độ truyền tải đạt 5 Gbps (nhanh gấp 10 lần USB 2.0); giao diện ổ cứng SATA 3 với tốc độ truyền tải dữ liệu 600 MBps.
• Tích hợp xu hướng dịch vụ số: Giáo trình cập nhật nội dung đào tạo về phương thức học trực tuyến E-learning; dịch vụ lưu trữ dữ liệu đám mây; cổng dịch vụ hành chính công trực tuyến (nộp tờ khai hải quan điện tử, báo cáo thuế qua mạng, đổi giấy phép lái xe trực tuyến); giao thức truyền giọng nói qua IP (VoIP) sử dụng chuẩn tín hiệu SIP/H.323; phương thức họp hội nghị truyền hình trực tuyến (Teleconference) và công cụ hỗ trợ làm việc nhóm từ xa (TeamViewer).
• Gắn liền ứng dụng công thái học và an toàn: Giáo trình dành riêng các mục chi tiết về an toàn lao động trong môi trường số: quy chuẩn khoảng cách mắt đến màn hình (50 cm), độ cao tâm màn hình (thấp hơn tầm mắt 10–20 cm), tư thế ngồi làm việc đúng; triệu chứng và nguyên nhân của hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome), tổn thương cột sống và hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome - CVS); hướng dẫn thu gom, phân loại rác thải điện tử và thiết lập chế độ tiết kiệm năng lượng (Sleep mode) cho máy tính.
• Phù hợp chuẩn đầu ra doanh nghiệp: Nội dung giáo trình được thiết kế tương thích với khung năng lực nghề nghiệp của Tập đoàn Dệt May Việt Nam, đảm bảo trang bị cho người học khả năng xử lý nghiệp vụ văn phòng và quản lý dữ liệu thực tế tại các cơ sở sản xuất và doanh nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình phục vụ cho các nhóm đối tượng và mục đích học thuật cụ thể:

• Học sinh – Sinh viên: Là tài liệu học tập bắt buộc đối với học sinh, sinh viên hệ Trung cấp và Cao đẳng ngành Công nghệ thông tin của Trường Cao đẳng Công nghệ TP.HCM; đồng thời là tài liệu học phần Tin học đại cương cho sinh viên các khối ngành Công nghệ may, Thiết kế thời trang, Kế toán, Quản trị kinh doanh và Cơ khí ứng dụng.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Môn học không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về lập trình hay giải thuật trước đó. Người học chỉ cần có hiểu biết thông thường về thao tác trên các thiết bị điện tử cơ bản.
• Giảng viên và cơ sở đào tạo: Giảng viên sử dụng giáo trình làm đề cương giảng dạy chi tiết, xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra đánh giá và thiết kế giáo án thực hành tại phòng máy cho học phần MH 05.
• Người tự học và đối tượng tham khảo: Cán bộ nhân viên văn phòng, người lao động tại các đơn vị thành viên trực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam có thể sử dụng giáo trình để tra cứu quy chuẩn định dạng văn bản, phương pháp lập bảng tính theo dõi số liệu, kỹ thuật quản lý tệp tin và các biện pháp bảo đảm an toàn dữ liệu máy tính cá nhân.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với trình độ đào tạo nào?

Giáo trình được biên soạn chính thức cho trình độ đào tạo Trung cấp và Cao đẳng nghề, nằm trong khối môn học chung bắt buộc (Mã môn: MH 05) thuộc chương trình của Trường Cao đẳng Công nghệ TP.HCM.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng gì trước khi bắt đầu môn học?

Môn học không yêu cầu kiến thức tin học tiên quyết. Nội dung được thiết kế từ kiến thức căn bản nhất về dữ liệu, thông tin, cấu trúc phần cứng (CPU, RAM, ROM) và hệ điều hành trước khi chuyển sang các ứng dụng văn phòng.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các tài liệu hướng dẫn tin học thông thường?

Tài liệu phân định rõ ranh giới pháp lý bản quyền phần mềm (EULA và GNU GPL), phân loại chi tiết các loại mã độc (Virus, Worm, Trojan, Rootkit), đồng thời cung cấp hướng dẫn y học lao động cụ thể về công thái học (khoảng cách màn hình 50 cm, hội chứng ống cổ tay, hội chứng thị giác CVS).

4. Phương pháp tự học giáo trình đạt hiệu quả tối ưu là gì?

Người học đọc hiểu các khái niệm kỹ thuật và bảng mã, sau đó trực tiếp thực hành trên máy tính theo trình tự các bước hướng dẫn (B1, B2, B3) và hoàn thành đầy đủ các bài tập thực nghiệm phân cấp thư mục, soạn thảo văn bản mẫu ở cuối mỗi chương.

5. Giáo trình yêu cầu môi trường thực hành và tài liệu bổ trợ nào?

Môi trường thực hành chuẩn gồm máy tính cá nhân cài đặt hệ điều hành Windows (Windows 7 trở lên), bộ ứng dụng văn phòng Microsoft Office 2010 (Word, Excel, PowerPoint, Outlook), trình duyệt Google Chrome, phần mềm gõ tiếng Việt Unikey và công cụ nén WinRAR.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Môn học: Tin học (MH 05) của Trường Cao đẳng Công nghệ TP.HCM cung cấp hệ thống tri thức cơ sở về phần cứng, phần mềm, hệ thống mạng và các kỹ năng tin học văn phòng cho người học bậc giáo dục nghề nghiệp.

Lộ trình học tập khuyến nghị đi từ việc tiếp thu lý thuyết phần cứng, bảo mật và an toàn lao động (Chương 1); rèn luyện kỹ năng thao tác hệ điều hành và quản trị tệp tin (Chương 2); phát triển năng lực xử lý văn bản, bảng tính, bài trình chiếu (Chương 3, 4, 5); đến việc làm chủ các dịch vụ mạng và công cụ truyền thông trực tuyến (Chương 6). Tài liệu là căn cứ giảng dạy chuẩn hóa và là nguồn tài liệu kỹ thuật nền tảng cho học sinh, sinh viên trong toàn bộ tiến trình học tập chuyên ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DỆT MAY VIỆT NAM TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ TPHCM GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: TIN HỌC NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP TP.HCM, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Tin học đƣợc biên soạn làm tài liệu học tập, giúp học sinh – sinh viên ngành Công nghệ thông tin vững kiến thức cơ bản từ đó giúp học sinh – sinh viên ứng dụng, tiếp thu có hiệu quả các môn học chuyên ngành Công nghệ thông tin. Tài liệu bao gồm 6 chƣơng với những nội dung cơ bản nhất: Chƣơng 1: Hiểu biết về công nghệ thông tin cơ bản Chƣơng 2: Sử dụng máy tính cơ bản Chƣơng 3: Xử lý văn bản cơ bản Chƣơng 4: Sử dụng bảng tính cơ bản Chƣơng 5: Sử dụng trình chiếu cơ bản Chƣơng 6: Sử dụng Internet cơ bản Mặc dù đã rất nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, song không thể tránh đƣợc thiếu sót.

Chúng tôi mong nhận đƣợc sự góp ý của bạn đọc để giáo trình ngày càng đƣợc hoàn thiện. Xin chân thành cảm ơn. TPHCM, ngày……tháng……năm……… Tham gia biên soạn 1. Lê Nguyễn Băng Châu 2.

Lê Thị Thu MỤC LỤC Chƣơng 1: HIỂU BIẾT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CƠ BẢN. Các kiến thức về máy tính. Ứng dụng của công nghệ thông tin. Khoa học kỹ thuật.

Quốc phòng. Chính phủ. Ứng dụng trong lĩnh vực truyền thông. An toàn lao động và bảo vệ môi trƣờng.

An toàn lao động. Bảo vệ môi trƣờng. An toàn thông tin. Một số kiến thức liên quan.

Phần mềm độc hại và cách phòng chống. Một số phần mềm phòng chống virus máy tính. 21 Chƣơng 2: SỬ DỤNG MÁY TÍNH CƠ BẢN. Hiểu biết cơ bản để làm việc với máy tính.

Trình tự hoạt động chung của máy tính. Xử lý một số sự cố máy tính. Một số quy tắc an toàn cơ bản. Thao tác cơ bản trên hệ điều hành.

Khởi động và đăng nhập máy tính. Sử dụng chuột máy tính. Chuột cảm ứng trên máy tính xách tay. Sử dụng bàn phím.

Màn hình chính của hệ điều hành. Màn hình cửa sổ chƣơng trình ứng dụng. Quản lý thƣ mục và tập tin. Khái niệm tập tin, thƣ mục, ổ đĩa, đƣờng dẫn và lối tắt.

Giới thiệu chƣơng trình Windows Explorer. Một số thao tác cơ bản. Một số phần mềm tiện ích. Thay đổi độ phân giải màn hình.

Thiết lập giao diện, hình nền cho Desktop. Thay đổi, gỡ bỏ một chƣơng trình ứng dụng. Xem thông tin hệ thống của máy tính. Nén và giải nén dữ liệu.

Định dạng nén ZIP. Định dạng nén RAR. Sử dụng tiếng Việt. Font chữ tiếng Việt.

Gõ tiếng Việt với chƣơng trình Unikey. Sử dụng máy in. Lựa chọn máy in. 36 Chƣơng 3: XỬ LÝ VĂN BẢN CƠ BẢN.

Kiến thức cơ bản Microsoft Word. Cửa số chƣơng trình. Các chế độ hiển thị văn bản. Sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản.

Tạo văn bản mới. Một số quy tắc nhập văn bản. Các kỹ thuật di chuyển con trỏ trong văn bản. Các kỹ thuật về chọn văn bản.

Xử lý lỗi hiển thị tiếng Việt. Định dạng văn bản. Định dạng ký tự. Định dạng đoạn văn bản.

Định dạng văn bản bằng style. Chèn các đối tƣợng vào văn bản. Chữ nghệ thuật. Một số thao tác xử lý trên đối tƣợng đồ họa.

Tạo chú thích cuối trang, cuối văn bản. Một số chức năng đặc biệt. Bảo vệ tài liệu. Kết xuất và in ấn.

Chọn khổ giấy, lề giấy. Hiển thị số dòng. 86 Chƣơng 4: SỬ DỤNG BẢNG TÍNH CƠ BẢN. Kiến thức cơ bản về bảng tính.

Sử dụng phần mềm bảng tính. Tạo bảng tính mới. Mở bảng tính. Đóng bảng tính.

Phóng to thu nhỏ bảng tính (Zoom). Hiển thị bảng tính. Làm việc với ô và khối ô. Làm việc với trang tính.

Định dạng trang tính. Nhập dữ liệu. Hiệu chỉnh nội dung. Sử dụng chức năng AutoFill.

Định dạng nâng cao. Sắp xếp dữ liệu. Sử dụng hàm. Hàm điều kiện.

Hàm ngày tháng. Kết xuất và in ấn. Cài đặt trang in. Khai báo trang in.

Thiết lập các vùng in. In tiêu đề của vùng dữ liệu. Tùy chỉnh tỷ lệ in. Tùy chọn thông tin trang tính.

Chèn tiêu đề đầu và chân trang. Biểu đồ và in ấn. 137 Chƣơng 5: SỬ DỤNG TRÌNH CHIẾU CƠ BẢN. Kiến thức cơ bản.

Trình tự thiết kế bài trình chiếu. Các chức năng chính của phần mềm trình chiếu. Sử dụng phần mềm trình chiếu. Khởi động chƣơng trình.

Cửa sổ chƣơng trình. Tạo bài trình chiếu mới. Lƣu bài trình chiếu. Đóng và mở bài trình chiếu.

Sử dụng mẫu định dạng. Sắp xếp lại các slide. Ẩn, hiện các slide. Chèn Header and Footer.

Làm việc với trang chiếu chủ. Hiển thị và trình chiếu bài trình chiếu. Thiết kế bài trình chiếu. Thay thế Font.

Canh lề văn bản theo chiều dọc. Chia cột văn bản. Chèn liên kết. Đối tƣợng đồ họa.

Chèn hiệu ứng. Hiệu ứng chuyển trang. Hiệu ứng hoạt hình. Kết luận và in ấn.

Chọn kích thƣớc và hƣớng trình bày cho slide. In bài trình chiếu. Chuyển bài trình chiếu sang MS Word. 164 CHƢƠNG 6: SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN.

Kiến thức cơ bản. Một số thuật ngữ thông dụng. Các dịch vụ tiện ích chính Intenet. Lợi ích và tác hại của Internet.

Bảo mật thông tin. Sử dụng trình duyệt Web. Một số trình duyệt web phổ biến. Thao tác duyệt web với Google chrome.

Đánh dấu trang web. Một số dịch vụ trên Internet. Tìm kiếm thông tin trên Internet. Tìm kiếm với Google.

Tìm hình bằng hình ảnh cho trƣớc. Giới hạn phạm vi tìm kiếm bằng các bộ lọc. Một số tính năng tìm kếm đặc biệt. Tìm kiếm nâng cao.

Lƣu nội dung trên web về máy tính. Lƣu trữ trực tuyến. Sử dụng dịch vụ hành chính công trực tuyến. Sử dụng dịch vụ thƣ điện tử.

Giới thiệu chung. Tạo và sử dụng Google mail. Quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng thƣ. Sử dụng thƣ điện tử với MS Outlook 2010 .198 Tài liệu tham khảo.204 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên môn học: TIN HỌC Mã môn học: MH 05 Vị trí, tính chất của môn học:  Vị trí: Môn học đƣợc bố trí học bắt buộc thuộc khối các môn học chung trong chƣơng trình đào tạo trung cấp  Tính chất: Chƣơng trình môn học bao gồm nội dung cơ bản về máy tính và công nghệ thông tin, cũng nhƣ việc sử dụng máy tính trong đời sống, học tập và hoạt động nghề nghiệp sau này.

Mục tiêu môn học: - Về kiến thức:  Trình bày và giải thích đƣợc kiến thức cơ bản về công nghệ thông tin, sử dụng máy tính, xử lý văn bản; sử dụng bảng tính, trình chiếu, Internet. - Về kỹ năng:  Nhận biết đƣợc các thiết bị cơ bản của máy tính, phân loại phần mềm.  Sử dụng đƣợc hệ điều hành Windows để tổ chức, quản lý thƣ mục, tập tin tên máy tính và sử dụng máy máy in.  Sử dụng phần mềm soạn thảo để soạn thảo đƣợc văn bản đơn giản theo mẫu.

 Sử dụng đƣợc phần mềm xử lý bảng tính để tạo trang tính và các hàm cơ bản để tính các bài toán đơn giản.  Sử dụng đƣợc một số dịch vụ Internet cơ bản nhƣ: Trình duyệt Web, thƣ điện tử, tìm kiếm thông tin; - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:  Nhận thức đƣợc tầm quan trọng và thực hiện theo nhóm trong việc áp dụng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin tong đời sống, học tập và nghề nghiệp;  Có thể làm việc độc lập hoặc theo nhóm trong việc áp dụng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản vào học tập, lao động và các hoạt động khác. Nội dung của môn học/mô đun: Tài liệu giảng dạy Tin học căn bản Chƣơng 1: Hiểu biết về công nghệ thông tin cơ bản Chƣơng 1: HIỂU BIẾT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CƠ BẢN I. Các kiến thức về máy tính Thông tin và đơn vị đo thông tin Con ngƣời luôn có nhu cầu tiếp thu thông tin mới.

Thông tin giúp con ngƣời hiểu biết, nhận thức tốt hơn các đối tƣợng trong cuộc sống. Với sự trợ giúp của máy tính, việc tập hợp và xử lý các sự kiện thô để tạo ra các thông tin kết quả phục vụ con ngƣời này càng nhanh chóng và chính xác. Phân biệt dữ liệu và thông tin  Dữ liệu (data): Sự kiện thô chƣa đƣợc xử lý hay giải thích, đƣợc đƣa vào máy tính thông qua tác vụ nhập liệu.  Thông tin (information): Dữ liệu đã đƣợc diễn giải, xử lý, tổ chức hoặc cấu trúc ở dạng ý có nghĩa, đáp ứng cho các yêu cầu của con ngƣời.

Đơn vị đo lƣờng thông tin  Bit (Binary digit): Đơn vị cơ bản đo lƣờng thông tin, một bit tƣơng đƣơng với 2 khả năng Có (Yes) hoặc không (No) của một sự kiện nào đó. Ký hiệu của bit là B.  Các đơn vị đo thông tin thƣờng dùng: Tên gọi Ký hiệu Giá trị Byte B 8 bit Kilobytes KB 1024 B Megabytes MB 1024 KB Gigabytes GB 1024 MB Terabytes TB 1024 GB Bảng 1 Đơn vị đo lƣờng thông tin 1. Phần cứng Phần cứng (hardware) gồm toàn bộ các thiết bị, linh kiện cấu thành máy tính.

Đơn vị xử ký trung tâm – CPU Hình 1.1 Minh họa một số loại CPU 1 Tài liệu giảng dạy Tin học căn bản Chƣơng 1: Hiểu biết về công nghệ thông tin cơ bản  Dùng để điều khiển và thực hiện các phép toán. Các hoạt động này đƣợc kiểm soát chính xác bởi xung nhịp của đồng hồ hệ thống, đƣợc tính bằng triệu đơn vị mỗi giây (Mhz).  CPU (Central Processing Until) gồm 3 thành phần chính: - Khối điều khiển (CU-Control Unit): Thông tin các lệnh của chƣơng trình và điều khiển các hoạt động xử lý. - Khối tính toán ALU (Arithmetic Logic Unit): Thực hiện các phép tính số học và logic.