TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ TP.HCM KHOA CƠ ĐIỆN- Ô TÔ GIÁO TRÌNH THỰC TẬP Ô TÔ II Lưu hành nội bộ Tp. Hồ Chí Minh, năm 2023 ii LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gân đây ngành công nghệ ô tô trong nước ngày càng phát triển mạnh, đặc biệt là sự ra đời các nhà máy liên doanh lắp ráp ô tô như Toyota Việt Nam, Nissan Việt Nam, Hyun Đai Việt Nam, Trường Hải ô tô Trước nhu cầu hiểu biết về công nghệ sửa chữa ô tô ngày càng lớn một trong những công việc quan trọng là sửa chữa các bộ phận truyền động, di chuyển của xe ô tô ngày càng nhiều đặc biệt đối với sinh viên ngành công nghệ ô tô là rất cần thiết. Để đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập của giáo viên và sinh viên ngành công nghệ ô tô Trường Cao Đẳng Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh, khoa CƠ ĐIỆN- Ô TÔ đã biên soạn cuốn giáo trình thực t¾p ô tô II. Giáo trình bao gồm những kiến thức cơ bản về lý thuyết, cách tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp các bộ phận truyền động và di chuyển trên ô tô.
Nội dung của giáo trình được viết theo chương trình đào tạo của Trường Cao Đẳng CÔNG NGHỆ TP Hồ Chí Minh bao gồm 07 bài: Bài 1 – Sửa chữa và bảo dưỡng trục các đăng Bài 2 – Sửa chữa và bảo dưỡng cầu chủ động Bài 3 – Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống lái Bài 4 – Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh dầu Bài 5 – Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh ABS Bài 6 – Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh khí nén Bài 7 – Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống treo xe Trong quá trình biên soạn tác giả không tránh khỏi những sai sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của giáo viên và sinh viên trong toàn trường để nội dung giáo trình được hoàn thiện hơn. Trân trọng cảm ơn! iii MỤC LỤC Trang Lời nói đầu. ii Các thuật ngữ viết tắt. vi BÀI 1: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG TRỤC CÁC ĐĂNG.
Nhiệm vụ - yêu cầu - phân loại. Cấu tạo trục các đăng. Trục các đăng 2 khớp. Trục các đăng 3 khớp.
Khớp nối các đăng. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp sửa chữa. Bài tập thực hành. 6 Bài tập thực hành: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp và thay thế các khớp của trục các đăng.6 BÀI 2: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG CẦU CHỦ ĐỘNG.
Nhiệm vụ - yêu cầu - phân loại. Cấu tạo và nguyên lý của bộ truyền lực chính. Bộ truyền lực chính loại đơn. Bộ truyền lực chính loại kép.
Cấu tạo và nguyên lý của bộ vi sai. Nguyên lý làm việc. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp sửa chữa. Bài tập thực hành.16 Bài tập thực hành 1: Tháo, kiểm tra, bảo dưỡng truyền lực chính.16 Bài tập thực hành 2: Tháo, kiểm tra, sửa chữa bộ vi sai xe Toyota.23 Bài tập thực hành 3: Tháo, kiểm tra, bảo dưỡng bán trục.27 BÀI 3: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG LÁI.30 ii MỤC LỤC I.
Nhiệm vụ - yêu cầu - phân loại. Cấu tạo, nguyên lý hoạt đông hệ thống lái. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động hệ thống lái cơ khí. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động hệ thống lái trợ lực.
Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp sửa chữa. Bài tập thực hành. 35 Bài tập thực hành 1: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, hệ thống lái xe Toyota corola.35 Bài tập thực hành 2: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa bơm dầu trợ lực lái.45 Bài tập thực hành 3: Sửa chữa dẫn động lái.52 Bài tập thực hành 4: Điều chỉnh góc đặt bánh xe.57 BÀI 4: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG PHANH DẦU. Nhiệm vụ - yêu cầu - phân loại.
Cấu tạo, nguyên lý hoạt động. Nguyên lý hoạt động. Các bộ phận chính của hệ thống phanh dầu. Xylanh chính loại đơn.
Xylanh phanh chính loại kép. Cơ cấu phanh bánh xe kiểu tang trống. Phanh đĩa có giá đỡ xylanh di động với một xylanh. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp sửa chữa.
Bài tập thực hành. 70 Bài tập thực hành 1: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp và thay thế xylanh chính.70 Bài tập thực hành 2: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp cơ cấu phanh đĩa.76 Bài tập thực hành 3: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp cơ cấu phanh tang trống.80 Bài tập thực hành 4: Phương pháp kiểm tra, điều chỉnh bàn đạp và xả khí hệ thống phanh dầu .84 BÀI 5: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG PHANH ABS. Cơ sở lý thuyết về phanh ABS. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động chung.
90 iii MỤC LỤC 1. Cấu tạo các bộ phận. Hệ thống phanh ABS (xe Celica ST182 - 1989). Sơ đồ mach điện ABS ECU (Lexus RX 300).
Bài tập thực hành. 100 Bài tập thực hành 1: Chẩn đoán và sửa chữa hệ thống phanh ABS.100 BÀI 6: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG PHANH KHÍ NÉN. Nhiệm vụ, yêu cầu hệ thống phanh khí nén. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động.
Nguyên lý hoạt động. Cấu tạo các bộ phận chính trong hệ thống phanh khí. Bộ điều chỉnh áp suất. Van an toàn.
Bình chứa khí nén. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp sửa chữa. Bài tập thực hành. 123 Bài tập thực hành 1: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp hệ thống phanh khí.123 Bài tập thực hành 2: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp máy nén khí.126 Bài tập thực hành 3: Quy trình tháo, kiểm tra sửa chữa, lắp tổng van phanh.132 Bài tập thực hành 4: kiểm tra điều chỉnh hệ thống phanh khí.137 BÀI 7: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG TREO.
Nhiệm vụ, yêu cầu hệ thống treo. Cấu tạo hệ thống treo thông dụng. Hệ thống treo phụ thuộc. Hệ thống treo độc lập.
Bộ phận đàn hồi. Bộ giảm chấn. 145 iv MỤC LỤC 5.Bộ phận dẫn hướng 146 III. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp sửa chữa.
Bài tập thực hành. 149 Bài tập thực hành 1: Quy trình tháo, lắp hệ thống treo độc lập.149 Bài tập thực hành 2: Kiểm tra sửa chữa hệ thống treo.154 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 157 v CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT SST: Dụng cụ sửa chữa chuyên dùng ABS: Hệ thống chống bó cứng bánh xe ECU: Hộp điều khiển FR: Cảm biến tốc độ bánh xe trước bên phải FL: Cảm biến tốc độ bánh xe trước bên trái RR: Cảm biến tốc độ bánh xe sau bên phải RL: Cảm biến tốc độ bánh xe sau bên trái TC,TS: Chân giắc kiểm tra vi Giáo trình thực tập ô tô 2 BÀI 1: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG TRỤC CÁC ĐĂNG Sau khi hQc xong bài này người hQc có khả năng: - Trình bày nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại của trục các đăng - Trình bày cấu tạo của trục các đăng, các dạng khớp các đăng thường gặp - Biết các hư hỏng của trục các đăng và nguyên nhân cách kiểm tra - Biết tháo lắp kiểm tra sửa chữa một số hư hỏng của trục các đăng. Nhiệm vụ - yêu cầu - phân loại 1.
Nhiệm vụ - Truyền mômen quay giữa các trục mà khoảng cách và góc truyền thay đổi khi xe làm việc. Yêu cầu Hiệu suất truyền động cao. Không gây ra dao động, các lực va đập. Kết cấu đơn giản, chắc chắn, ít phải bảo dưỡng, sửa chữa.
Theo số lượng khớp các đăng lắp trên đầu trục: Loại đơn: Ttrục truyền có một khớp các đăng. Loại kép: Trục truyền có hai khớp các đăng. Phân loại khớp các đăng theo tốc độ: Khớp các đăng đồng tốc: tốc độ góc của trục chủ động và bị động không khác nhau trong một vòng quay. Khớp các đăng khác tốc: tốc độ góc của trục chủ động và trục bị động không bằng nhau trong một vòng quay.
Phân loại khớp các đăng theo cách lắp ghép: Khớp nối mềm. Khớp nối cứng. 1 Giáo trình thực tập ô tô 2 II. Cấu tạo trục các đăng 1.
Trục các đăng 2 khớp Trục các đăng là một ống thép cacbon rỗng nhẹ và đủ độ bền để chịu được lực xoắn và uốn, hai đầu được hàn nạng khớp các đăng. Thông thường trục các đăng là một đoạn ống ở hai đầu có hai khớp các đăng. Trên xe ô tô ngày nay thường dùng loại các đăng 2 đoạn, 3 đoạn nối với nhau bởi vòng bi đỡ trục, thiết kế như vậy để giảm độ rung và tiếng ồn.1: Cấu tạo trục các đăng 2 khớp nối 2. Trục các đăng 3 khớp Trục gồm 2 đoạn nên chiều dài của mỗi đoạn là ngắn hơn và độ cong trục do sự không cân bằng sẽ ít đi, vì vậy độ rung sẽ giảm đi khi trục quay ở tốc độ cao.Vì những ưu điểm này, ngày nay người ta thường sử dụng kiểu trục các đăng 3 khớp nhiều hơn.2: Cấu tạo trục các đăng 3 khớp nối Ổ đỡ giữa có nhiệm vụ đỡ hai đầu của trục các đăng ở vị trí giữa và trục trung gian.
Nó được lắp qua mặt bích vào các rãnh then hoa ở đầu trục trung gian. Để đỡ các đầu trục các đăng, ổ đỡ giữa được gắn vào thân xe bằng một giá đỡ. Ổ đỡ giữa có ống lót cao su che chắn khỏi nước và bụi bẩn. 2 Giáo trình thực tập ô tô 2 Hình 1.3: Cấu tạo trục các đăng xe Toyota Trục các đăng chia làm hai phần.
Phần trên đặt trên một khớp đơn và một gối treo qua ổ bi đúc liền và vỏ tựa cao su. Đuôi trục có then hoa di trượt lắp mặt bích ghép với phần thân sau. Cấu trúc nhằm tạo điều kiện biến dạng cho phần thân trên, đồng thời có then hoa di trược. Khả năng di trượt thay đổi chiều dài thực hiện bằng cách nén một phần khối cao su bao ngoài của ổ đỡ trung gian.
Khớp nối các đăng Chức năng của khớp nối các đăng là hấp thụ sự thay đổi góc độ gây ra sự thay đổi vị trí tương đối của bộ vi sai so với hộp số. Như vậy lực truyền từ hộp số đến bộ vi sai đảm bảo độ êm dịu dựa trên các yêu cầu sau: Phải truyền lực mà không làm thay đổi vận tốc góc ngay cả khi góc trục các đăng so với hộp số và bộ vi sai lớn. Đảm bảo êm dịu, không gây ra tiếng ồn. Cấu tạo đơn giản và ít xảy ra hư hỏng.