CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐÁNH LỬA 1. Lý do chọn đề tài Bước vào thế kỷ thứ 21 với tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu học của mọi người ngày càng cao, phần lớn học sinh đều có thể vào học hệ đại học hoặc cao đẳng, kể cả những người đi làm trở lại học đại học, cao đẳng với các chuyên ngành nâng cao ngày càng đông như hiện nay. Do vậy, đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cấp bách, dựa trên những quan điểm phát huy tính tích cực người học, đề cao vai trò tự học của người học, kết hợp với sự hướng dẫn của giáo viên đang được áp dụng rộng rãi. Sự phát triển này đã làm thay đổi không chỉ cách giảng mà còn thay đổi cả quá trình tổ chức dạy học, ứng dụng cộng nghệ dạy học, phương tiện kỹ thuật dạy học trong giảng dạy.do đó khắc phục nhược điểm của phương pháp cũ, tạo ra chất lượng của phương pháp mới cho giáo dục – đào tạo, đây cũng là chủ trương của nhà nước đề ra: đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương pháp dạy học, học tập, chú trọng chất lượng không chạy theo số lượng.
Đặc biệt đối với các ngành cơ khí ôtô, việc nghiên cứu và chế tạo mô hình phục vụ cho công tác dạy và học là nhu cầu cấp thiết của xã hội. Sau khi nghiên cứu, tìm hiểu một cách tỉ mỉ em đã quyết định chọn nội dung đề tài “ Khai thác hệ thống phun xăng, đánh lửa trên xe santa fe 2018 và xây dựng mô hình hệ thống phun xăng đánh lửa trên ô tô "nhằm mục đích phục vụ công tác nghiên cứu giảng dạy cho các thế hệ sinh viên trở về sau. Lịch sử hình thành động cơ phun xăng trực tiếp GDI Động cơ phun xăng trực tiếp GDI (Gasoline Direct Injection) là phun nhiên liệu trực tiếp vào buồng đốt động cơ. Công nghệ này được giới thiệu những năm 1925 trên động cơ Hesselman giành cho máy bay.
Tiếp sau đó, trong những năm 50, Mercedes cũng đã ứng dụng công nghệ này trên chiếc xe Mercedes Benz Gullwing (1953), những động cơ phun xăng trực tiếp khi đó không giống với GDI hiện tại nhưng nó tạo nên nền tảng cho công nghệ phun xăng trực tiếp GDI sau này. Trang 1 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: ĐẶNG THANH HÙNG 1. Nhiệm vụ yêu cầu, phân loại của hệ thống phun xăng 1. Nhiệm vụ yêu cầu hệ thống phun xăng Hệ thống phun xăng có nhiệm vụ phun nhiên liệu dạng sương tinh vào không khí nạp.
Lượng hòa khí và tỷ lệ hỗn hợp phải được điều chỉnh chính xác cho từng chế độ vận hành của động cơ ( ( tăng tốc, không tải, leo dốc….) Lượng nhiên liệu cung cấp phải được phân bố đều cho từng xi lanh. Phun vào đúng thời điểm để quá trình cháy của động cơ hoạt động một cách hiệu quả nhất. Ít tiêu thụ nhiên liệu cũng như giảm phát thải động cơ. Phân loại hệ thống phun xăng 1.1 Phân loại theo điểm phun a.
Hệ thống phun xăng đơn điểm (phun một điểm): Kim phun đặt ở cổ ống góp hút chung cho toàn bộ các Xylanh của động cơ, bên trên bướm ga. Hệ thống phun xăng đa điểm (phun đa điểm): mỗi Xylanh của động cơ được bố trí 1 vòi phun phía trước Xupap nạp. Hệ thống phun xăng đa điểm phun nhiên liệu vào cổng hút ngược lên van hút của xi lanh, cũng như là điểm trung tâm của cổ hút. Hệ thống phun xăng đa điểm có ba loại, loại thứ nhất là phun nhiên liệu vào xi lanh theo nhóm, mà không cần chính xác ở bất kì kì nạp của xi lanh, loại thứ hai là phun đồng thời tức là nhiên liệu phun vào tất cả xi lanh cùng một lúc, và loại thứ ba là loại phun tuần tự trong đó thì nhiên liệu được đặt giờ để phun vào từng kì nạp của mỗi xi lanh.
Hệ thống này có kim phun nằm trên đường ống nạp và hướng về phía van nạp. Bằng cách đó, nhiên liệu sẽ được kim phun đưa vào đường ống nạp. Số lượng kim phun trong động cơ MPI nhiều như số lượng xi lanh trong động cơ. Do đó, nếu động cơ có bốn xi lanh, số lượng kim phun cũng là bốn, do đó mỗi đầu vào trong xi lanh được trang bị một kim phun.
Trang 2 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: ĐẶNG THANH HÙNG Vì chỉ có không khí mới có thể đi qua ống nạp nên sẽ không có nhiên liệu lỏng được tìm thấy trong khoang chứa. Điều kiện sẽ luôn khô ráo vì chỉ có không khí vào được, do đó quá trình đốt cháy hiệu quả hơn. Hệ thống phun này cũng mang một bơm khí được điều khiển bởi động cơ điện để phun nhiên liệu vào đường ống nạp. Hệ thống phun xăng trực tiếp (phun trực tiếp vào xilanh): mỗi Xylanh của động cơ được bố trí 1 vòi phun trực tiếp vào Xylanh cùng thời điểm Xupap nạp mở, nạp không khí vào Xylanh.
Động cơ phun xăng trực tiếp tạo ra hỗn hợp nhiên liệu không khí trực tiếp trong buồng đốt. Chỉ có không khí sạch đi qua van nạp mở Nhiên liệu được phun trực tiếp vào buồng đốt bằng kim phun cao áp. Điều này giúp cải thiện khả năng làm mát buồng đốt và cho hiệu suất động cơ cao hơn do độ nén cao hơn, dẫn đến tăng hiệu suất nhiên liệu và mô-men xoắn. Mạch cao áp được cấp qua bơm cao áp.
Các kim phun áp suất cao được lắp vào đồng hồ đo đường ray nhiên liệu và phun nhiên liệu ở áp suất cao và cực kỳ nhanh chóng để cung cấp sự chuẩn bị hỗn hợp tối ưu trực tiếp trong buồng đốt. Nhiên liệu được cung cấp bởi bơm nhiên liệu điện. Bơm cao áp tạo ra áp suất nhiên liệu lên đến 20 MPa (200 bar) cần thiết cho quá trình phun áp suất cao. Phân loại theo phương pháp điều khiển kim phun.
Phun xăng điện tử: Được trang bị các cảm biến để nhận biết chế độ hoạt động của động cơ (các sensors) và bộ điều khiển trung tâm (ECU) để điều khiển chế độ hoạt động của động cơ ở điều kiện tối ưu nhất b. Phun xăng thủy lực: Được trang bị các bộ phận di động bởi áp lực của gió hay của nhiên liệu. Điều khiển thủy lực sử dụng cảm biến cánh bướm gió và bộ phân phối nhiên liệu để điều khiển lượng xăng phun vào động cơ. Có một vài loại xe trang bị hệ thống này.
Phun xăng cơ khí: Được điều khiển bằng cần ga, bơm cơ khí và bộ điều tốc để kiểm soát số lượng nhiên liệu phun vào động cơ. Trang 3 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: ĐẶNG THANH HÙNG 1. Phân loại theo thời điểm phun xăng a. Hệ thống phun xăng gián đoạn: Đóng mở kim phun một cách độc lập, không phụ thuộc vào Xupap.
Loại này phun xăng vào động cơ khi các Xupap mở ra hay đóng lại. Hệ thống phun xăng gián đoạn còn có tên là hệ thống phun xăng biến điệu. Hệ thống phun xăng đồng loạt: Là phun xăng vào động cơ ngay trước khi Xupap nạp mở ra hoặc khi Xupap nạp mở ra. Áp dụng cho hệ thống phun dầu.
Hệ thống phun xăng liên tục: Là phun xăng vào ống góp hút mọi lúc. Bất kì lúc nào động cơ đang chạy đều có một số xăng được phun ra khỏi kim phun vào động cơ. Tỉ lệ hòa khí được điều khiển bằng sự gia giảm áp suất nhiên liệu taị các kim phun. Do đó lưu lượng nhiên liệu phun ra cũng được gia giảm theo.
Phân loại theo mối quan hệ giữa các kim phun. Phun theo nhóm đơn: Hệ thống này, các kim phun được chia thành 2 nhóm bằng nhau và phun luân phiên. Mỗi nhóm phun một lần vào một vòng quay cốt máy. Phun theo nhóm đôi: Hệ thống này, các kim phun cũng được chia thành 2 nhóm bằng nhau và phun luân phiên.
Phun đồng loạt: Hệ thống này, các kim phun đều phun đồng loạt vào mỗi vòng quay cốt máy. Các kim được nối song song với nhau nên ECU chỉ cần ra một mệnh lệnh là các kim phun đều đóng mở cùng lúc. Phun theo thứ tự: Hệ thống này, mỗi kim phun một lần, cái này phun xong tới cái kế tiếp. Nhiệm vụ yêu cầu, phân loại của hệ thống đánh lửa 1.
Nhiệm vụ yêu cầu hệ thống đánh lửa Hệ thống đánh lửa động cơ có nhiệm vụ biến dòng điện một chiều có hiệu điện thế thấp từ ( 12V hoặc 24V) thành các xung điện cao áp ( từ 15kV đến 40 kV). Các xung điện cao áp này sẽ được phân bố đến bugi các xy lanh đúng thời điểm để tạo tia lửa điện cao thế đốt cháy hòa khí trong xi lanh. Trang 4 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: ĐẶNG THANH HÙNG Yêu cầu hệ thống đánh lửa : + Hệ thống đánh lửa phải sinh ra sức điện động thứ cấp đủ mạnh để phóng điện qua khe hở điện cực bugi trong tất cả các chế độ làm việc của động cơ. + Tia lửa trên bugi phải đủ năng lượng và thời gian để đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp.
+ Góc đánh lửa sớm phải đúng trong mọi chế độ hoạt động của động cơ. + Các phụ kiện của hệ thống đánh lửa phải hoạt động tốt trong điều kiện nhiệt độ cao và độ rung xóc lớn. + Sự mài mòn điện cực bugi phải nằm trong khoảng cho phép. Phân loại hệ thống đánh lửa Hiện nay, trên hầu hết các loại ô tô đều sử dụng hệ thống đánh lửa bán dẫn vì loại này có ưu thế là tạo được tia lửa mạnh ở điện cực bugi, đáp ứng tốt các yêu cầu làm việc của động cơ, tuổi thọ cao…Quá trình phát triển, hệ thống đánh lửa điện tử được chế tạo, cải tiến với nhiều loại khác nhau, song có thể chia ra làm hai loại chính như sau: Hệ thống đánh lửa bán dẫn điều khiển trực tiếp.
Trong hệ thống này, các linh kiện điện tử được tổ hợp thành một cụm mạch được gọi là Igniter. Bộ phận này có nhiệm vụ đóng ngắt mạch sơ cấp nhờ các tín hiệu đánh lửa (tín hiệu điện áp) đưa vào. Hệ thống đánh lửa bán dẫn loại này còn chia làm hai loại là: + Hệ thống đánh lửa bán dẫn có vít điều khiển: vít điều khiển có cấu tạo giống như hệ thống đánh lửa thường nhưng chỉ làm nhiệm vụ điều khiển đóng mở. + Hệ thống đánh lửa không có vít điều khiển: công suất được điều khiển bằng một cảm biến đánh lửa.
Hệ thống đánh lửa bằng kỹ thuật số. Trang 5 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: ĐẶNG THANH HÙNG Hệ thống đánh lửa bằng kỹ thuật số còn gọi là hệ thống đánh lửa chương trình. Dựa vào các tín hiệu như: tốc động động cơ, vị trí trục khuỷu, vị trí bướm ga, nhiệt độ động cơ.