PHAM MINH DAO BÙI QUANG TẮM - NGUYỄN THÍ THANH GIAO) TRINH IHIETIKEI UUTPINHIPDNGINGHE (DUNG CHO TRÌNH BO CAO DANG NGHE) ts} NHA XUAT BAN LAO DONG PHAM MINH DAO BÙI QUANG TÁM - NGUYÊN THỊ THANH GIAO TRINH THIET KE QUY TRINH CONG NGHE (DUNG CHO TRINH DO CAO DANG NGHE) NHA XUAT BAN LAO DONG Hà Nội - 2009 LỜI NÓI ĐẦU Thiết. kế quy trình công nghệ chế tạo chỉ tiết máy là lĩnh vực khoa học có nhiệm vụ nghiên cứu, thiết kế và tổ chức thực hiện quá trình chế tạo sản phẩm cơ khí đạt các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật nhất định trong điều kiện quy mô sản xuất nhất định. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, việc đưa ra quy trình gia công chỉ tiết đạt yêu cầu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế cao ngày càng trở nên quan trọng. Việc biên soạn tài liệu chuyên món nhằm đáp ứng nhu cầu về tài hiệu học tập cho học sinh, tài liệu tham khảo cho giáo viên, tạo tiếng nói chung trong quá trình đào tạo, phù hợp với tiêu chuẩn Quốc tế và đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tế là một điều cấp thiết.
Nhằm đáp ứng nhu cầu về tài liệu học tập và giảng dạy kỹ thuật gia công nguội cơ bản trong khối các trường nghề, chúng tôi tổ chức biên soạn Giáo trình Gia công nguội cơ bản (dùng cho trình độ cao đẳng nghề). Day là giáo trình được xây đựng và soạn thảo trên cơ sở chương trình khung quốc gia về đào tạo nghề Cắt gọt kim loại ban hành kèm theo Quyết định số 30/2008/QĐ-BLĐTBXH ngày 04/4/2008 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Với giáo trình này người dạy và người học có thể nhanh chóng truyền đạt và tiếp thu đầy đủ những kiến thức về phương pháp gia công các chi tiết có hình dáng, độ chính xác, vật liệu khác nhau. Giúp cho người học có khả năng phân tích, so sánh ưu nhược điểm của từng phương pháp để chọn ra phương pháp gia công phù hợp nhất.
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu liên quan của các trường Đại học khối kỹ thuật, các trường nghề, chúng tôi xin gửi lời cảm chân thành đến quý cơ quan, đơn vị và cá nhân đã giúp chúng tôi hoàn thiện bộ tài liệu này. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi những thiếu sót. Nhóm tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và các bạn học sinh, sinh viên cùng đông đảo bạn đọc để bộ giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn! NHOM TAC GIA GIGI THIEU VE MO DUN VI TRI, Y NGHIA, VAI TRO MO DUN Cong nghệ chế tạo máy đóng một vai trò hết sức quan trọng trong nền phát triển kinh tế, nó là động lực thúc đẩy cho các ngành kinh tế khác phát triển.
Công nghệ chế tạo máy là một ngành khoa học liên kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tế sản xuất. Nó được tổng kết từ thực tế sản xuất trải qua nhiều lần kiểm nghiệm của sản xuất để không ngừng nâng cao trình độ kỹ thuật, rồi được đem ứng dụng vào sản xuất để giải quyết những vấn đề phức tạp hơn. Thiết kế quy trình công nghệ chế tạo chỉ tiết máy là một linh vực khoa học có nhiệm vụ nghiên cứu, thiết kế và tổ chức thực hiện quá trình chế tạo sản phẩm cơ khí đạt các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật nhất định trong điều kiện quy mô sản xuất nhất định. Giúp người học nắm vững các phương pháp gia công các chỉ tiết có hình đáng, độ chính xác, vật hệu khác nhau.
Giúp cho người học có khả năng phân tích, so sánh ưu nhược điểm của từng phương pháp để chọn ra phương pháp gìa công phù hợp nhất. Mục đích cuối cùng của thiết kế quy trình công nghệ là đưa ra được quy trình gia công chỉ tiết đạt yêu cầu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế cao. MUC TIEU CUA MO DUN Môdun này nhằm trang bị cho học sinh các kiến thức về quá trình công nghệ gia công chỉ tiết máy, biết chọn được các phương án gia công cụ thể cho từng loại chi tiết trong điều kiện nhất định. Có kỹ năng lập quy trình công nghệ để gia công chí tiết đạt yêu cầu kỹ thuật, năng suất và hiệu quả kinh tế cao nhất.
MỤC TIÊU THỰC HIỆN CỦA MÔ ĐUN Học xong môđun này học sinh có khả năng: - Phát biểu được các định nghĩa, các thành phần của một quy trình công nghệ gìa công chỉ tiết máy. - Phân tích được tính kết cấu của chí tiết để chọn phương án chế tạo phôi, phương án gia công hợp lý. - Chọn được máy, dụng cụ cắt tương ứng khi gia công các chì tiết khác nhau. - Giải thích và xác định được lượng dư gia công của từng nguyên công và tổng lượng dư cho cả quá trình.
Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng dư gia công, các yêu cầu cơ bản của phôi. - Tính được chế độ cắt cho các phương án gia công. - Giải thích, xác định được thời gian gia công cơ bản. - Lập được quy trình công nghệ gia công một số chi tiết điển hình.
NỘI DUNG CHÍNH CỦA MÔ DUN ~ Ý nghĩa của việc chuẩn bị sản xuất. - Các khái niệm co bản của quy trình công nghệ. - Xác định đường lối công nghệ. - Nội dung của bản quy trình công nghệ gia công chỉ tiết.
- Nguyên tắc tập trung nguyên công và phân tán nguyên công. - Nguyên tắc gia công tuần tự, gia công song song, gia công hỗn hợp. - Chọn phương pháp gia công. - Lập tiến trình công nghệ.
- Các bước thiết kế CAC HINH THUC HOC TAP CHINH TRONG MO DUN * Hoạt động 1: Học trên lớp: - Các khái niệm của quy trình công nghệ. - Quá trình sản xuất và quá trình công nghệ. - Các nguyên tắc xác định các nguyên công. - Lập sơ đồ gá đặt, chọn máy, chọn dụng cụ cắt.
~ Tính lượng dư gia công. - Chọn phôi cho các bước công nghệ. - Tính chế độ cắt - Thời gian gia công và cách tính thời gìan gia công. - Lap quy trình cống nghệ gia công chỉ tiết điển hình * Hoạt động 2: Tự nghiên cứu các tài liệu lên quan đến phương pháp gia công các chi tiết máy * Hoạt động 3: Nhận biết các loại máy, dụng cụ cắt.
* Hoạt động 4: Tính lượng dư cho chỉ tiết gìa công. * Hoạt động 5: Tính chế độ cắt. * Hoạt động 6: Lập các bước công nghệ g1a công. * Hoạt động 7: Xem trình diễn mẫu.
* Hoạt động 8: Thực hành gia công. CAC YEU CAU DANH GIA HOAN THANH MO DUN 1. Kiến thức - Trình bày được các khái niệm của quy trình công nghệ. - Các nguyên tắc lập quy trình công nghệ.
- Chuẩn và cách chọn chuẩn. - Thời gian gia công. - Thiết kế nguyên công. Được đánh giá qua bài kiểm tra viết với câu tự luận, trắc nghiệm bằng bảng kiểm đạt yêu cầu.
Ky năng - Phân tích được chức năng, tính công nghệ trong kết cấu của chì tiết và điều kiện làm việc của chỉ tiết. - Lập được bằng lượng dư gia công. - Chọn được chế độ cắt. - Chọn được máy, dụng cu cat.
- Lập quy trình công nghệ. - So sánh các phương án công nghệ. Được đánh giá qua quá trình thực hiện, qua chất lượng sản phẩm bằng quan sát và bảng kiểm đạt yêu cầu. Thái độ Thể hiện được mức độ thận trọng trong quá trình sử dụng máy, quá trình gia công, có tình thần trách nhiệm và hợp tác trong khi làm việc.
Bai 1 QUA TRINH SAN XUAT VA QUA TRINH CONG NGHE Giới thiệu - Quá trình sản xuất là quá trình biến đổi nguyên vật hiệu thành sản phẩm hoàn chỉnh, căn cứ vào từng điều kiện sản xuất cụ thể để đưa ra quá trình công nghệ thích hợp nhằm bảo đảm chất lượng và tính kinh tế cao nhất. - Căn cứ vào quá trình sản xuất và tính chất của sản phẩm nhằm đưa ra quá trình công nghệ phù hợp. Mục tiêu thực hiện - Trình bày đầy đủ các nội dung cơ bản quy trình công nghệ gìa công cơ khí. - Trình bày, giải thích các nguyên tắc và các bước eơ bản thiết kế quá trình công nghệ gìa công.
Nội dung chính - Ý nghĩa của việc chuẩn bị sản xuất. - Định nghĩa và các khái niệm cơ bản. - Các nguyên tắc lập quy trình công nghệ. - Các bước thiết kế quy trình công nghệ.
Các hình thức học tập - Học trên lớp: ý nghĩa của việc chuẩn bị sản xuất:, định nghĩa và các khái niệm cơ bản, Các dạng sản xuất, các hình thức tổ chức sản xuất, các bước thiết kế nguyên công, nguyên tặc lập quy trình công nghệ. - Hoc sinh thảo luận theo nhóm. - Tự nghiên cứu tài liệu và làm các bài tập ở nhà. - Tham quan, theo dõi sản xuất tại xưởng.
Ý nghĩa của việc chuẩn bị sản xuất Bất cứ một sản phẩm nào trước khi đưa vào sản xuất đều phải qua giai đoạn chuẩn bị sản xuất. Thiết kế quá trình công nghệ gia công chi tiết máy là một nội dung cơ bản của giai đoạn chuẩn bị sản xuất. - Chuẩn bị nhân lực. - Chuẩn bị máy, thiết bị, dụng cụ.
- Thiết kế quá trình công nghệ gia công chỉ tiết máy. - Thao tác, vận hành máy để tiến hành gia công. Ngày nay với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật đặc biệt là sự trợ giúp của máy vi tính, vì vậy ngoài việc chuẩn bị các phần trên thì việc lập trình để gia công chỉ tiết là không thể thiếu và đòi hỏi độ chính xác cao. Với mỗi sản phẩm có thể có nhiều phương án công nghệ khác nhau nhưng làm sao chọn được phương án gia cô tối ưu .Có thê hình dung quá trình tạo ra một sản phâm cơ khí như sau: Đầu vào -> chuyển đối -> đầu ra - Dau vao: + Yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm: 1.
Tính năng sử dụng, 2. Chỉ tiêu kỹ thuật. + Quy mô sản xuất: 1. + Điều kiện sản xuất, khả năng công nghệ ở nơi thực hiện hoặc do bên ngoài giúp đỡ và cộng tác.
- Chuyển đổi: chọn phương án, thiết kế quy trình công nghệ, tiến hành gia công. 10 + Qua trinh céng nghé hgp ly. - Dau ra: + Sản phẩm đạt yêu cầu. Một quá trình công nghệ được xác lập phải có độ tìn cậy theo yêu cầu nhất định, độ tin cậy này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan.
Độ tin cậy của từng nguyên công được xác định: Rinc) = Mi/ Mp Trong đó: MI - số lượng chỉ tiết. gia công đảm bảo chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật.