SỞ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THIẾT KẾ, XÂY DỰNG MẠNG LAN NGHỀ: QUẢN TRỊ MẠNG MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 285/QĐ-CĐNHN Ngày 21 tháng 07 năm 2017 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề Hà Nam ) Hà Nam, năm 2017 TUYÊN BÓ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐQTM18 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình dạy nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ năng nghề được kết cấu theo các mô đun môn học. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình theo các mô đun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun QTM18: Thiết kế, xây dựng mạng Lan là mô đun đào tạo chuyên môn nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu Thiết kế, xây dựng mạng Lan trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn Hà nam, ngày…tháng….năm 20… “Biên soạn” Nguyễn Quốc Tuấn Mọi thông tin đóng góp chia sẻ xin gửi về hòm thư kimdunghd2009@gmail.com, hoặc liên hệ số điện thoại 0977734624. MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 5 BÀI 1 : TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT MẠNG.
Tiến trình xây dựng mạng. Thu thập yêu cầu của khách hàng. Phân tích yêu cầu. Thiết kế giải pháp.
Cài đặt mạng. Kiểm thử mạng. Bảo trì hệ thống. Mô hình OSI.
13 Bài tập thực hành. 15 BÀI 2: CÁC CHUẨN MẠNG CỤC BỘ. Phân loại mạng. Mạng cục bộ và giao thức điều khiển truy cập đường truyền.
Các sơ đồ nối kết mạng LAN (LAN Topologies). Các loại thiết bị sử dụng trong mạng LAN. Các tổ chức chuẩn hóa về mạng. 19 Bài tập thực hành.
20 BÀI 3 : CƠ SỞ VỀ CẦU NỐI. Giới thiệu về liên mạng. Giới thiệu về cầu nối. Cầu nối trong suốt.
Cầu nối xác định đường đi từ nguồn. 25 Bài tập thực hành. 27 Bài 3: Thực hiện cấu hình WNAP-7300 tính năng Bridge. 32 BÀI 4 : CƠ SỞ VỀ BỘ CHUYỀN MẠCH .Nội dụng chính:.
Chức năng và đặc tính mới của switch. Kiến trúc của switch. Giải thuật hoán chuyển lưu và chuyển tiếp (Store and Forward Switching) 2. Các giải thuật hoán chuyển.
Giải thuật xuyên cắt (Cut-through). Hoán chuyển tương thích (Adaptive - Switching). Thông lượng tổng (Aggregate throughput). Phân biệt các loại Switch.
Bộ hoán chuyền nhóm làm việc (Workgroup Switch). Bộ hoán chuyến nhánh mạng (Segment Switch). Bộ hoán chuyển xương sống (Backbone Switch). Bộ hoán chuyển đối xứng (Symetric Switch).
Bộ hoán chuyển bất đối xứng (Asymetric Switch). 40 Bài tập thực hành. 41 BÀI 5 : CƠ SỞ VỀ BỘ CHỌN ĐƯỜNG. Chức năng của bộ định tuyến.
Nguyên tắc hoạt động của bộ định tuyến. Bảng chọn đường (Routing table). Nguyên tắc hoạt động. Vấn đề cập nhật bảng chọn đường.
Giải thuật định tuyến. Chức năng của giải thuật vạch đường. Đại lượng đo lường (Metric). Mục đích thiết kế.
Phân loại giải thuật chọn đường. Thiết kế liên mạng với giao thức IP. Xây dựng bảng chọn đường. Đường đi của gói tin.
Giao thức phân giải địa chỉ (Address Resolution Protocol). Giao thức phân giải địa chỉ ngược RARP (Reverse Address Resolution Protocol). Giao thức thông điệp điều khiển mạng Internet ICMP (Internet Control Message Protocol). Giao thức chọn đường RIP (Routing Information Protocol).
Giải thuật vạch đường OSPF. Giải thuật vạch đường BGP (Border Gateway Protocol). 59 Bài tập thực hành. 66 BÀI 6 : MẠNG CỤC BỘ ẢO (VIRTUAL LAN).
Giới thiệu về VLAN. Vai trò của Switch trong VLAN. Cơ chế lọc khung (Frame Filtering). Cơ chế nhận dạng khung (Frame Identification).
Hạn chế truyền quảng bá. Các mô hình cài đặt VLAN. Mô hình cài đặt VLAN dựa trên cổng. Mô hình cài đặt VLAN tĩnh.
Mô hình cài đặt VLAN động. 71 Bài tập thực hành. 71 BÀI 7 : THIẾT KẾ MẠNG CỤC BỘ LAN. Tiến trình thiết kế mạng LAN.
Lập sơ đồ thiết kế mạng LAN. Phát triển sơ đồ mạng ở tầng vật lý. Nối kết tầng 2 bằng switch. Thiết kế mạng ở tầng 3.
Xác định vị trí đặt Server. Lập tài liệu cho tầng 3. 85 Bài tập thực hành. 86 BÀI 8 : SỬ DỤNG PHẦN MỀM MICROSOFT VISIO ĐỂ THIẾT KẾ SƠ ĐỒ MẠNG.
Mở và thoát khỏi Visio. Tạo mới, lưu, đóng và mở lại bản vẽ. Thay đổi cửa sổ màn hình và các thanh công cụ. Công cụ vẽ dạng hình.
Vẽ sơ đồ tổ chức trong doanh nghiệp. Vẽ sơ đồ mạng máy tính. Vẽ sơ đồ kiến trúc mặt bằng. 105 BÀI 9 : XÂY DỰNG MẠNG LAN.
Giá m sát thi công mạng. Giám sát thi công cáp. Giám sát lắp đặt thiết bị. Một số nguyên tắc thi công mạng.
Thi công hệ thống cáp. Các kỹ thuật đấu nối. Chuẩn mạng Ethernet 10BASE-5. Chuẩn mạng Ethernet 10BASE-2.
Chuẩn mạng Ethernet 10BASE-T. Các bước tiến hành thi công. Lắp đặt thiết bị mạng. Thiết lập hệ thống quản trị.
Đấu nối và cấu hình phần cứng. 123 Bài tập thực hành. 123 TÀI LIỆU CẦN THAM KHẢO:. 124 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Thiết kế xây dựng mạng LAN Mã mô đun: MĐQTM18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học sinh học xong các môn học chung, các môn học cơ sở chuyên ngành đào tạo chuyên môn nghề.
- Tính chất: Là mô đun chuyên nghành. Mục tiêu của mô đun: về kiến thức: - Trình bày được quy trình thiết kế một hệ thống mạng; - Đọc được các bảng vẽ thi công; - Phân biệt được các chuẩn kết nối mạng cục bộ; - Có khả năng phân biệt, lựa chọn các thiết bị mạng; - Mô tả được nguyên tác hoạt động của bộ chọn đường Bộ định tuyến; Về kỹ năng - Xây dựng được các địa chỉ IP cho một liên mạng; - Cài đặt được các hệ điều hành mạng; - Cài đặt, cấu hình được các dịch vụ mạng; - Bảo mật được dữ liệu hệ thống; Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập. Nội í ung của mô đun: Thời gian Số Kiểm Tra* Tên các bài trong mô đun Lý, Thực TT Tông số thuyết hành 1 Tổng quan về thiết kế và cài đặt 4 2 2 mạng 2 Các chuẩn mạng cục bộ 4 2 2 3 Cơ sở về cầu nối ( Bridge) 4 1 3 4 Cơ sở về bộ chuyển mạch 4 1 3 5 Cơ sở về định tuyến 9 1 8 6 Mạng LAN ả o 9 1 8 7 Thiết kế mạng cục bộ LAN 11 2 9 1 8 Sử dụng phần mềm Visio để thiết kế 16 3 12 1 sơ đồ mạng 9 Xây dựng mạng LAN 13 2 10 1 Tông cộng 75 15 57 3 BÀI 1 : TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT MẠNG Mã bài: MĐQTM18-01 Giới thiệu: Ngày nay, mạng máy tính đã trở thành một hạ tầng cơ sở quan trọng của tất cả các cơ quan xí nghiệp. Nó đã trở thành một kênh trao đổi thông tin không thể thiếu được trong thời đại công nghệ thông tin.
Với xu thế giá thành ngày càng hạ của các thiết bị điện tử, kinh phí đầu tư cho việc xây dựng một hệ thống mạng không vượt ra ngoài khả năng của các công ty xí nghiệp. Tuy nhiên, việc khai thác một hệ thống mạng một cách hiệu quả để hỗ trợ cho công tác nghiệp vụ của các cơ quan xí nghiệp thì còn nhiều vấn đề cần bàn luận. Hầu hết người ta chỉ chú trọng đến việc mua phần cứng mạng mà không quan tâm đến yêu cầu khai thác sử dụng mạng về sau. Điều này có thể dẫn đến hai trường hợp: lãng phí trong đầu tư hoặc mạng không đáp ứng đủ cho nhu cầu sử dụng.
Mục tiêu: - Mô tả được quy trình thiết kế một hệ thống mạng; - Trình bày được chức năng hoạt động của các lớp trong mô hình OSI. - Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính. Nội dung chính: 2. Tiến trình xây dựng mạng Mục tiêu: - Mô tả được quy trình thiết kế một hệ thống mạng - Xác định được công việc cần thực hiện từng bước trong quy trình Tiến trình xây dựng mạng cũng trải qua các giai đoạn như việc xây dựng và phát triển một phần mềm.
Nó cũng gồm các giai đoạn như: Thu thập yêu cầu của khách hàng (công ty, xí nghiệp có yêu cầu xây dựng mạng), phân tích yêu cầu, thiết kế giải pháp mạng, cài đặt mạng, kiểm thử và cuối cùng là bảo trì mạng. Phần này sẽ giới thiệu sơ lược về nhiệm vụ của từng giai đoạn để ta có thể hình dung được tất cả các vấn đề có liên quan trong tiến trình xây dựng mạng. Thu thập yêu cầu của khách hàng Mục đích của giai đoạn này là nhằm xác định mong muốn của khách hàng trên mạng mà chúng ta sắp xây dựng. Những câu hỏi cần được trả lời trong giai đoạn này là: 0 Chúng ta thiết lập mạng để làm gì? sử dụng nó cho mục đích gì? 0 Các máy tính nào sẽ được nối mạng? 0 Những người nào sẽ được sử dụng mạng, mức độ khai thác sử dụng mạng của từng người / nhóm người ra sao? 0 Trong vòng 3-5 năm tới chúng ta có nối thêm máy tính vào mạng không, nếu có ở đâu, số lượng bao nhiêu ?