Giáo trình công nghệ mạng không dây nghề Quản trị mạng Trường CĐ Cơ điện Xây dựng Việt Xô

Giáo trình nghiên cứu công nghệ mạng không dây nghề quản trị mạng trung cấp, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kinh tế.

• Tác giả: Phạm Anh Đức
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Điện Xây Dựng Việt Xô
• Chuyên ngành: Quản Trị Mạng
• Đề tài: Giáo Trình Công Nghệ Mạng Không Dây
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ MẠNG KHÔNG DÂY
• 1.1. Lịch sử hình thành mạng không dây. Định nghĩa mạng không dây
• 1.2. Các chuẩn mạng WLAN
• 1.3. Phân loại mạng không dây
• 2. BÀI 2: CÁC TẦNG CỦA MẠNG KHÔNG DÂY
• 2.1. Các tâng mạng không dây
• 2.1.1. Tại sao cần phải chuẩn hóa mạng không dây
• 2.1.2. Những tổ chức tham gia xây dựng chuẩn
• 2.1.3. Mô hình OSI (Liên kết các hệ thống mở)
• 2.2. Chức năng của các tầng hữu tuyến
• 2.3. Các tầng mạng vô tuyến
• 2.4. Ưu, nhược điểm của mạng không dây
• 2.4.1. Nhược điểm
• 3. BÀI 3: KIẾN TRÚC MẠNG KHÔNG DÂY
• 3.1. Các thiết bị mạng không dây
• 3.1.1. Card mạng không dây
• 3.1.1.1. Card PCI Wireless
• 3.1.1.2. Card PCMCIA Wireless
• 3.1.1.3. Card USB Wireless
• 3.1.2. Các chế độ của AP
• 3.1.2.1. Chế độ cầu nối (Bridge Mode)
• 3.2. Các Mô hình mạng không dây
• 3.2.1. Mô hình mạng AD HOC (Independent Basic Service sets (BSSs))
• 3.2.2. Mô hình mạng cơ sở (Basic service sets (BSSs))
• 3.2.3. Mô hình mạng mở rộng (Extended Service Set (ESSs))
• 4. BÀI 4: BẢO MẬT VÀ QUẢN LÝ MẠNG KHÔNG DÂY
• 4.1. Tại sao phải bảo mật mạng không dây (WLAN)
• 4.2. Các kiểu tấn công mạng WLAN
• 4.2.1. Rogue Access Point
• 4.2.2. De-authentication Flood Attack (tấn công yêu cầu xác thực lại)
• 4.2.3. Fake Access Point
• 4.2.4. Tấn công dựa trên sự cảm nhận sóng mang lớp vật lý
• 4.2.5. Tấn công ngắt kết nối (Disassociation flood attack)
• 4.3. Bảo mật mạng không dây (WLAN)
• 4.4. Mục tiêu: Phân biệt được các phương pháp bảo mật mạng không dây để có thể áp dụng vào từng mô hình mạng phù hợp
• 4.5. Kích thước ô
• 4.6. Chứng thực người dùng
• 4.7. Gán chính sách (POLICY)
• 4.8. CHỨNG THỰC NGƯỜI DÙNG THÔNG QUA RADIUS SERVER

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Công Nghệ Mạng Không Dây

Giáo trình "Công nghệ mạng không dây" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản và nâng cao cho nghề quản trị mạng trung cấp. Mạng không dây đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, từ việc kết nối các thiết bị cá nhân đến việc xây dựng các hệ thống mạng lớn. Giáo trình này không chỉ giúp học viên nắm vững lý thuyết mà còn thực hành các kỹ năng cần thiết để quản lý và bảo trì mạng không dây hiệu quả.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển mạng không dây

Mạng không dây đã trải qua một quá trình phát triển dài, bắt đầu từ những năm 1990 với sự ra đời của các chuẩn mạng đầu tiên. Công nghệ này đã được quân đội triển khai để phục vụ cho các mục đích chiến lược. Ngày nay, mạng không dây đã trở thành một phần quan trọng trong các ứng dụng hàng ngày.

1.2. Định nghĩa và phân loại mạng không dây

Mạng không dây là một loại mạng máy tính mà không sử dụng cáp để kết nối các thiết bị. Các loại mạng không dây phổ biến bao gồm WLAN, WPAN, WMAN và WWAN, mỗi loại có đặc điểm và ứng dụng riêng.

II. Thách thức trong việc quản lý mạng không dây hiện nay

Quản lý mạng không dây đối mặt với nhiều thách thức, từ vấn đề bảo mật đến hiệu suất mạng. Sự gia tăng số lượng thiết bị kết nối và yêu cầu về băng thông cao đã đặt ra áp lực lớn lên các hệ thống mạng không dây. Việc đảm bảo an toàn thông tin và ngăn chặn các cuộc tấn công mạng là một trong những ưu tiên hàng đầu.

2.1. Vấn đề bảo mật trong mạng không dây

Bảo mật mạng không dây là một thách thức lớn do tính chất mở của sóng vô tuyến. Các cuộc tấn công như Rogue Access Point và De-authentication Flood Attack có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho hệ thống.

2.2. Hiệu suất và độ tin cậy của mạng không dây

Hiệu suất mạng không dây có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiễu sóng, khoảng cách và số lượng thiết bị kết nối. Việc tối ưu hóa cấu hình mạng là cần thiết để đảm bảo độ tin cậy và tốc độ truyền tải dữ liệu.

III. Phương pháp bảo mật mạng không dây hiệu quả

Để bảo vệ mạng không dây khỏi các mối đe dọa, cần áp dụng các phương pháp bảo mật hiệu quả. Việc sử dụng các chuẩn bảo mật như WPA2 và WPA3 là rất quan trọng. Ngoài ra, việc thiết lập chính sách bảo mật rõ ràng và thường xuyên cập nhật phần mềm cũng là những biện pháp cần thiết.

3.1. Các chuẩn bảo mật mạng không dây

Các chuẩn bảo mật như WPA2 và WPA3 cung cấp các phương pháp mã hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ dữ liệu truyền tải qua mạng không dây. Việc áp dụng các chuẩn này là cần thiết để ngăn chặn các cuộc tấn công.

3.2. Chính sách bảo mật và quản lý người dùng

Thiết lập chính sách bảo mật rõ ràng và quản lý người dùng hiệu quả giúp giảm thiểu rủi ro. Việc phân quyền truy cập và theo dõi hoạt động của người dùng là rất quan trọng trong việc bảo vệ mạng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của công nghệ mạng không dây

Công nghệ mạng không dây đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ giáo dục đến y tế và kinh doanh. Việc triển khai mạng không dây giúp tăng cường khả năng kết nối và cải thiện hiệu suất làm việc. Các ứng dụng như Wi-Fi trong trường học và văn phòng đã trở nên phổ biến.

4.1. Mạng không dây trong giáo dục

Mạng không dây trong giáo dục giúp học sinh và giáo viên kết nối dễ dàng với tài nguyên học tập trực tuyến. Việc sử dụng công nghệ này đã cải thiện trải nghiệm học tập và giảng dạy.

4.2. Mạng không dây trong doanh nghiệp

Doanh nghiệp sử dụng mạng không dây để tăng cường khả năng kết nối giữa các nhân viên và thiết bị. Điều này giúp cải thiện hiệu suất làm việc và giảm chi phí lắp đặt hạ tầng mạng.

V. Kết luận và tương lai của công nghệ mạng không dây

Công nghệ mạng không dây đang phát triển nhanh chóng với sự ra đời của các chuẩn mới như 5G. Tương lai của mạng không dây hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội mới cho các ứng dụng và dịch vụ. Việc nắm vững kiến thức về công nghệ này là rất quan trọng cho các chuyên gia trong lĩnh vực quản trị mạng.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ mạng không dây

Xu hướng phát triển công nghệ mạng không dây đang hướng tới việc cải thiện tốc độ và độ tin cậy. Công nghệ 5G hứa hẹn sẽ mang lại băng thông cao hơn và độ trễ thấp hơn.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực mạng không dây

Với sự phát triển của công nghệ mạng không dây, nhu cầu về nhân lực có kỹ năng trong lĩnh vực này ngày càng tăng. Các chuyên gia quản trị mạng sẽ có nhiều cơ hội việc làm trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Mô đun: Công nghệ mạng không dây (Mã tài liệu: MĐ20, thuộc chương trình đào tạo nghề Quản trị mạng) được biên soạn bởi tập thể giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin và Ngoại ngữ thuộc Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), do tác giả Phạm Anh Đức làm chủ biên. Tài liệu được thiết kế theo cấu trúc mô đun chuyên môn nghề, giảng dạy sau khi sinh viên hoàn thành các học phần cơ sở ngành ở trình độ cao đẳng và trung cấp nghề quản trị mạng máy tính.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung trang bị cho người học hệ thống tri thức về sự hình thành, xu hướng và các chuẩn kỹ thuật của mạng vô tuyến cục bộ (WLAN); cung cấp năng lực thiết kế, triển khai mô hình mạng dạng Ad-hoc và mạng có hạ tầng (Infrastructure); đồng thời rèn luyện kỹ năng lắp đặt phần cứng, cấu hình thiết bị trạm truy cập (Access Point), quản trị tài nguyên chia sẻ và thực thi các giải pháp an ninh bảo mật mạng vô tuyến.

Cấu trúc tài liệu được thiết kế với tổng thời lượng 75 giờ đào tạo tích hợp (gồm 23 giờ lý thuyết, 35 giờ thực hành và 2 giờ kiểm tra), chia thành 4 bài học chuyên đề có tính tuần tự:

• Bài 1: Tổng quan về mạng không dây (10 giờ)
• Bài 2: Các tầng mạng không dây (10 giờ)
• Bài 3: Kiến trúc mạng không dây (25 giờ)
• Bài 4: Bảo mật mạng không dây (15 giờ)

Điểm đặc thù của giáo trình là phương pháp tiếp cận gắn liền giữa lý thuyết chuẩn hóa viễn thông với thực hành kỹ thuật trên các hệ điều hành và thiết bị mạng cụ thể, chú trọng quy trình thao tác và phân tích cấu hình thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình phát triển qua 4 bài học chính với tiến trình logic từ tổng quan, kiến trúc phân tầng, thiết bị - mô hình mạng đến quản trị bảo mật:

• Bài 1: Tổng quan về mạng không dây (M39-01): Trình bày lịch sử phát triển mạng vô tuyến từ ứng dụng quân sự đến thị trường dân dụng; phân tích biến động chi phí phần cứng từ giai đoạn 1999 đến nay; hệ thống hóa các chuẩn IEEE 802.11 (bản gốc năm 1997 dùng DSSS/FHSS/hồng ngoại; 802.11b năm 1999 hoạt động ở 2,4 GHz với tốc độ 11 Mbit/s; 802.11a năm 2001 hoạt động ở 5 GHz đạt 54 Mbit/s; 802.11g năm 2003 đạt 54 Mbit/s); phân loại mạng không dây theo phạm vi địa lý gồm WPAN (IEEE 802.15: Bluetooth, ZigBee, UWB), WLAN (IEEE 802.11, HiperLAN), WMAN (WiMAX 802.16), WWAN (GSM, UMTS, CDMA2000) và WRAN (IEEE 802.22).
• Bài 2: Các tầng của mạng không dây (M39-02): Phân tích vai trò chuẩn hóa của các tổ chức quốc tế (ITU-T/CCITT, IEEE, ANSI, ISO); giải thích chức năng 7 tầng của mô hình tham chiếu OSI đối với mạng hữu tuyến; phân tích kiến trúc ngăn xếp giao thức mạng vô tuyến (WAP stack) gồm: WAE (Wireless Application Environment dùng ngôn ngữ WMLScript), WSP (Wireless Session Protocol), WTSP (Wireless Transaction Session Protocol), WTLS (Wireless Transport Layer Security), WDP (Wireless Datagram Protocol) và Network carriers; đánh giá ưu và nhược điểm kỹ thuật của mạng vô tuyến.
• Bài 3: Kiến trúc mạng không dây (M39-03): Phân loại phần cứng card mạng không dây (PCI cho desktop, PCMCIA cho laptop/PDA, USB tháo lắp nóng); cấu tạo và tính năng của Access Point (Apple AirPort, Orinoco RG-1000, Linksys WAP11); phân tích 3 chế độ hoạt động của AP gồm Root Mode (kết nối mạng trục có dây), Repeater Mode (kết nối lặp không dây, yêu cầu vùng phủ sóng chồng lấn tối thiểu 50%), Bridge Mode (cầu nối không dây giữa các đoạn mạng có dây); phân loại 3 mô hình mạng cơ bản: Ad-hoc (IBSS - ngang hàng), BSS (mô hình cơ sở với 1 AP, độ chồng lấn ô 10-15% phục vụ chuyển vùng) và ESS (mô hình mở rộng kết nối nhiều BSS qua hệ thống phân phối - Distribution System); cung cấp 3 bài lab thực hành chi tiết.
• Bài 4: Bảo mật và quản lý mạng không dây (M39-04): Phân tích các mối đe dọa và kỹ thuật tấn công WLAN gồm Rogue Access Point, Fake Access Point, De-authentication Flood Attack, Disassociation Flood Attack, Tấn công cảm nhận sóng mang lớp vật lý; trình bày các giải pháp phòng vệ: thu hẹp kích thước ô phủ sóng, gán chính sách (Policy), lọc địa chỉ MAC, ẩn SSID, mã hóa khóa WEP và thiết lập chứng thực tập trung thông qua RADIUS Server (802.1X/EAP).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống tri thức cơ sở thông qua:

• Hệ thống lý thuyết cơ bản: Nguyên lý truyền dẫn sóng điện từ trong môi trường không khí; dải tần số vô tuyến không cấp phép (2,4 GHz và 5 GHz); các kỹ thuật trải phổ DSSS và FHSS; đặc tính suy hao và can nhiễu tín hiệu do vật cản hoặc thiết bị gia dụng (lò vi sóng, điện thoại vô tuyến).
• Nguyên lý chuẩn hóa: Quy trình xây dựng tiêu chuẩn từ các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO, ITU-T, ANSI, IEEE); nguyên tắc đóng gói dữ liệu và phân định ranh giới chức năng giữa các tầng giao thức.
• Kiến trúc mạng không dây: Mô hình phân phối dịch vụ vô tuyến BSS/ESS, cơ chế chuyển vùng (roaming) và chức năng của hệ thống phân phối (Distribution System) trong việc định tuyến lưu lượng giữa các điểm truy cập.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Nhận diện và lắp đặt các chuẩn giao tiếp card mạng không dây (PCI, PCMCIA, USB); cấu hình địa chỉ IP tĩnh, Subnet Mask và dịch vụ chia sẻ tài nguyên trên hệ điều hành Windows; cấu hình thông số mạng WAN/LAN trên thiết bị định tuyến ADSL/Wireless Router (ví dụ: TP-Link TD-W8910G với các giá trị ATM PVC gồm VPI/VCI).
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá sự khác biệt giữa thông lượng lý thuyết và thông lượng thực tế (ví dụ: chuẩn 802.11b đạt 4-6 Mbit/s thực tế so với 11 Mbit/s lý thuyết; chuẩn 802.11a/g đạt 15-22 Mbit/s thực tế so với 54 Mbit/s lý thuyết); chẩn đoán nguyên nhân mất kết nối hoặc suy giảm băng thông do can nhiễu sóng hoặc cấu hình sai chế độ AP.
• Kỹ năng thực hành quản trị và an ninh: Cấu hình danh sách lọc địa chỉ MAC, kích hoạt tính năng đóng mạng (Hidden ESSID), thiết lập chuỗi mã hóa WEP và cấu hình tham số xác thực người dùng qua máy chủ RADIUS.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp đào tạo nghề tích hợp, kết hợp bài giảng lý thuyết giải thích nguyên lý với các bài thực hành định hướng thao tác kỹ thuật tại phòng lab máy tính. Tỷ lượng thực hành chiếm gần 50% tổng thời lượng mô đun (35 giờ thực hành trên tổng số 75 giờ).

Các bài tập thực hành được mô tả chi tiết theo từng bước thao tác (step-by-step):

• Bài thực hành số 1: Thiết lập mạng Ad-hoc ngang hàng chia sẻ tệp tin giữa hai máy tính xách tay chạy Windows XP SP2 không thông qua Access Point; sử dụng dịch vụ Windows Zero Configuration (WZC); thiết lập định danh SSID (Adhoc_LeNho), cấu hình địa chỉ IP tĩnh trong dải 169.254.x.x hoặc 192.168.x.x, thực hiện chia sẻ thư mục (test adhoc), gán khóa mã hóa WEP và kiểm tra thông mạng bằng lệnh ping.
• Bài thực hành số 2: Mở rộng mô hình mạng Ad-hoc để chia sẻ đường truyền Internet từ một máy trạm sang máy trạm khác thông qua tính năng Internet Connection Sharing (ICS) trên cổng Fast Ethernet; xác thực kết nối ngoài mạng bằng lệnh ping google.com và duyệt web bằng Internet Explorer.
• Bài thực hành số 3: Cấu hình thiết bị Router Wireless TP-Link TD-W8910G qua giao diện trình duyệt web tại địa chỉ http://192.168.1.1 (tài khoản quản trị admin/admin); sử dụng công cụ Quick Setup để nhập thông số kênh ảo VPI/VCI theo từng nhà cung cấp dịch vụ Internet viễn thông (VNPT: VPI=0, VCI=35; EVNTelecom: VPI=8, VCI=35).

Phương pháp đánh giá học tập được tổ chức thông qua 2 giờ kiểm tra định kỳ kết hợp câu hỏi lý thuyết củng cố cuối mỗi bài học (về phân loại mạng, mô hình OSI, các chế độ AP, cơ chế bảo mật) và đánh giá kỹ năng thực hành cấu hình trực tiếp trên thiết bị phần cứng. Người học được hướng dẫn tự học thông qua kiểm tra chẩn đoán hệ thống bằng lệnh ipconfig /all và tuân thủ các quy định an toàn lao động trong môi trường thiết bị điện tử.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh giai đoạn chuyển biến công nghệ mạng vô tuyến với những cập nhật kỹ thuật cụ thể:

• Hệ thống hóa các thế hệ chuẩn IEEE 802.11: Giáo trình tổng hợp tiến trình phát triển từ chuẩn cơ sở 802.11 (năm 1997) đến các chuẩn bổ sung 802.11b (1999), 802.11a (2001) và 802.11g (phê chuẩn tháng 6 năm 2003); phân tích rõ ràng cơ chế tương thích ngược giữa 802.11g và 802.11b trên dải tần 2,4 GHz cũng như hiện tượng suy giảm tốc độ khi có sự hiện diện đồng thời của thiết bị chuẩn cũ.
• Mở rộng khung phân loại mạng không dây theo quy mô: Không giới hạn ở mạng nội bộ WLAN, giáo trình cập nhật toàn diện các chuẩn mạng vô tuyến theo bán kính hoạt động từ WPAN (Bluetooth, ZigBee, Wibree theo chuẩn IEEE 802.15), WMAN (WiMAX theo chuẩn IEEE 802.16), WWAN (các công nghệ thông tin di động GSM, UMTS, CDMA2000) cho đến WRAN (chuẩn IEEE 802.22 hoạt động trên băng tần truyền hình analog phục vụ vùng phủ sóng 40-100 km).
• Đưa thiết bị phần cứng thương mại vào giảng dạy: Giáo trình phân tích cụ thể các dòng sản phẩm phần cứng phổ biến như trạm truy cập Apple AirPort, Orinoco RG-1000, Linksys WAP11 và thiết bị định tuyến ADSL không dây TP-Link TD-W8910G, giúp người học nhận diện đúng thiết bị thực tế trên thị trường.
• Cập nhật kiến thức an ninh chuyên sâu: Giáo trình phân tích cơ chế các dạng tấn công khai thác điểm yếu tầng liên kết dữ liệu và lớp vật lý như De-authentication flood, Disassociation flood và Rogue AP, đồng thời giới thiệu giải pháp xác thực quy mô doanh nghiệp qua RADIUS Server.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế phục vụ các đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và kỹ thuật:

• Sinh viên chuyên ngành: Học sinh, sinh viên theo học trình độ Cao đẳng và Trung cấp nghề Quản trị mạng máy tính, Công nghệ thông tin hoặc Kỹ thuật mạng viễn thông.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các mô đun kiến thức cơ sở về mạng máy tính, hiểu biết về kiến trúc máy tính, hệ điều hành Windows/Linux và mô hình mạng cục bộ có dây (LAN Ethernet) trước khi tiếp cận mô đun này.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn hóa theo chương trình khung quốc gia; căn cứ vào phân phối thời lượng lý thuyết (23 giờ) và thực hành (35 giờ) để xây dựng đề cương chi tiết, giáo án bài giảng tích hợp và thiết lập kịch bản thực hành tại xưởng thực hành.
• Kỹ thuật viên tự học và tham khảo: Nhân viên kỹ thuật máy tính, quản trị viên mạng sơ cấp cần tài liệu tham khảo có cấu trúc bài bản để nắm bắt nguyên lý sóng vô tuyến, cách thức lựa chọn card mạng, thiết lập các chế độ hoạt động của trạm truy cập (Root, Repeater, Bridge) và xử lý sự cố kết nối mạng không dây văn phòng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn cho sinh viên trình độ cao đẳng và trung cấp nghề Quản trị mạng máy tính, đồng thời là tài liệu tham khảo cho giảng viên và kỹ thuật viên cần nắm vững quy trình triển khai mạng không dây thực tế.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức nền tảng về cấu trúc phần cứng máy tính, hệ điều hành mạng và nguyên lý mạng máy tính cơ bản (như mô hình OSI, bộ giao thức TCP/IP, đánh địa chỉ IP và kiến trúc mạng LAN có dây).

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu mạng thông thường là gì?

Tài liệu tập trung phân tích chuyên sâu vào kiến trúc vô tuyến (ngăn xếp WAP, chuẩn IEEE 802.11a/b/g), mô tả chi tiết 3 chế độ hoạt động của Access Point (Root, Repeater, Bridge) và cung cấp kịch bản thực hành có chỉ dẫn từng bước trên hệ điều hành và thiết bị định tuyến cụ thể.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết các chuẩn mạng và ngăn xếp giao thức với việc thực hành trực tiếp các bài lab (thiết lập mạng Ad-hoc, chia sẻ ICS, cấu hình Web GUI của Router), sử dụng các công cụ dòng lệnh như ipconfig /all và ping để kiểm tra thông số mạng.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo không?

Giáo trình cung cấp hệ thống câu hỏi củng cố kiến thức cuối mỗi bài, sơ đồ kiến trúc mạng minh họa và hướng dẫn tham số cấu hình tương ứng với các nhà cung cấp dịch vụ mạng viễn thông tại Việt Nam (như thông số VPI/VCI của VNPT và EVNTelecom).

---

Kết luận

Giáo trình Mô đun: Công nghệ mạng không dây (MĐ20) là tài liệu đào tạo nghề chuẩn hóa, cung cấp hệ thống tri thức hoàn chỉnh từ lịch sử, các tổ chức tiêu chuẩn hóa, ngăn xếp giao thức vô tuyến đến kỹ thuật thiết lập mô hình mạng và cơ chế an ninh WLAN.

Lộ trình học tập đề xuất được phân định rõ ràng:

1. Tiếp cận tổng quan lịch sử, phổ tần và chuẩn IEEE 802.11/a/b/g (Bài 1).
2. Nghiên cứu mô hình tham chiếu OSI và kiến trúc tầng mạng vô tuyến WAP (Bài 2).
3. Lắp đặt card mạng, phân biệt các chế độ AP và cấu hình mạng Ad-hoc/BSS/ESS (Bài 3).
4. Phân tích các mối đe dọa tấn công sóng mang và thiết lập chính sách an ninh, mã hóa WEP và chứng thực RADIUS (Bài 4).

Tài liệu được xây dựng trên cơ sở đối chiếu với các tiêu chuẩn quốc tế của IEEE, ITU-T, ANSI, ISO cùng tài liệu kỹ thuật của các nhà sản xuất phần cứng mạng chuyên dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

0 BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ NGOẠI NGỮ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: Công nghệ mạng không dây NGHỀ: QUẢN TRỊ MẠNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ20 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình “Công nghệ Mạng không dây” được biên soạn theo Chương trình khung nghề Quản trị mạng máy tính đã được Hiệu trưởng Trường Cao đẳng cơ điện xây dựng Việt xô ban hành. Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội.

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung quốc gia nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 33: Công nghệ mạng không dây là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành.

Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu Quản trị mạng trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế. Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày…. năm… Tham gia biên soạn 1.

Chủ biên Phạm Anh Đức 3 MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 2 MÔ ĐUN: CÔNG NGHỆ MẠNG KHÔNG DÂY. 5 Mục tiêu của Mô đun:.

TỔNG QUAN VỀ MẠNG KHÔNG DÂY. Lịch sử hình thành mạng không dây. Định nghĩa mạng không dây. Các chuẩn mạng WLAN.

Phân loại mạng không dây. 10 BÀI 2 CÁC TẦNG CỦA MẠNG KHÔNG DÂY. Các tâng mạng không dây .1 Tại sao cần phải chuẩn hóa mạng không dây. Những tổ chức tham gia xây dựng chuẩn .3 Mô hình OSI ( Liên kết các hệ thống mở ).

Chức năng của các tầng hữu tuyến. Các tầng mạng vô tuyến. Ưu, nhược điểm của mạng không dây. Nhược điểm.

17 BÀI 3 KIẾN TRÚC MẠNG KHÔNG DÂY .Các thiết bị mạng không dây .1 Card mạng không dây. Card PCI Wireless. Card PCMCIA Wireless. Card USB Wireless.

Các chế độ của AP .Chế độ cầu nối ( Bridge Mode). Các Mô hình mạng không dây. Mô hình mạng AD HOC (Independent Basic Service sets (BSSs) :. Mô hình mạng cơ sở (Basic service sets (BSSs).

Mô hình mạng mở rộng ( Extended Service Set (ESSs)). 28 Bài tập 1: Cài đặt cấu hình mạng và quản trị mạng ADHOC với mô hình như sau:. 28 4 Bài thực hành số 2. 38 BÀI 4 BẢO MẬT VÀ QUẢN LÝ MẠNG KHÔNG DÂY.Tại sao phải bảo mật mạng không dây(WLAN).

Các kiểu tấn công mạngWLAN .Rogue Access Point .De-authentication Flood Attack(tấn công yêu cầu xác thực lại ) .Fake Access Point. Tấn công dựa trên sự cảm nhận sóng mang lớp vật lý. Tấn công ngắt kết nối (Disassociation flood attack). Bảo mật mạng không dây(WLAN).

65 Mục tiêu:Phân biệt được các phương pháp bảo mật mạng không dây để có thể áp dụng vào từng mô hình mạng phù hợp. Kích thước ô. Chứng thực người dùng. Gán chính sách( POLICY).

71 CHỨNG THỰC NGƯỜI DÙNG THÔNG QUA RADIUS SERVER. 81 5 MÔ ĐUN: CÔNG NGHỆ MẠNG KHÔNG DÂY Mà Môđun: MĐ20 Vị trí, ý nghĩa, vai trò của Mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi sinh viên học xong các mô đun chuyên môn nghề ở trình độ cao đẳng - Tính chất: Là mô đun đào tạo nghề. Mục tiêu của Mô đun: - Về kiến thức: + Biết được xu hướng sử dụng công nghệ mạng không dây trong thời đại mới; + Thiết kế, xây dựng được các loại mô hình mạng không dây dạng ad-hoc và Infrastructure; + Hiểu được các chuẩn của mạng không dây; - Về kỹ năng: + Lắp đặt và cấu hình cho các thiết bị mạng không dây; + Quản lý người dùng, nhóm người dùng và sử dụng được các tài nguyên chia sẻ trên mạng không dây; + Biết được các giải pháp và kỹ thuật sử dụng để bảo mật cho mạng không dây Các kỹ thuật mở rộng hệ thống mạng không dây. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập.

+ Cần cù, chủ động trong học tập, đảm bảo an toàn trong học tập. Nội dung của Mô đun: Mã bài Tên các bài trong Mô đun Thời lượng Tổng Lý Thực Kiểm tra số thuyết hành M39-01 Tổng quan về mạng không dây 10 5 5 0 M39-02 Các tầng mạng không dây 10 7 3 0 M39-03 Kiến trúc mạng không dây 25 6 18 1 M39-04 Bảo mật mạng không dây 15 5 9 1 Tổng cộng 75 23 35 2 6 Bài 1 TỔNG QUAN VỀ MẠNG KHÔNG DÂY Mã bài : MĐ 20-01 Giới thiệu: Mạng không dây là cả một quá trình phát triển dài, giống như nhiều công nghệ khác, công nghệ mạng không dây là do phía quân đội triển khai đầu tiên. Quân đội cần một phương tiện đơn giản và dễ dàng, và phương pháp bảo mật của sự trao đổi dữ liệu trong hoàn cảnh chiến tranh. Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm mạng không dây; - Phân loại được các kiểu mạng không dây; - Thiết lập được các ứng dụng mạng không dây; - Mô tả được các chuẩn mạng không dây.

- Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính. Nội dung chính: 1. Lịch sử hình thành mạng không dây. Mục tiêu:Giúp các học viên hiểu được lịch sử hình thành mạng không dây (Wireless) cũng như các tính năng của các chuẩn mạng không dây Trong khi việc nối mạng Ethernet hữu tuyến đã diễn ra từ 30 năm trở lại đây thì nối mạng không dây vẫn còn là tương đối mới đối với thị trường gia đình.

Trên thực tế, chuẩn không dây được sử dụng rộng rãi đầu tiên, 802.11b, đã được Viện kỹ thuật điện và điện tử Mỹ (Institue of Electric and Electronic Engineers) IEEE phê chuẩn chỉ 4 năm trước đây (năm 1999). Vào thời điểm đó, phần cứng nối mạng không dây còn rất đắt và chỉ những công ty giàu có và có nhu cầu bức thiết mới có đủ khả năng để nối mạng không dây. Một điểm truy nhập (hay trạm cơ sở - Access Point), hoạt động như một cầu nối giữa mạng hữu tuyến và mạng không dây, có giá khoảng 1000 đô la Mỹ vào thời điểm năm 1999, trong khi các card không dây máy khách giành cho các máy tính sổ tay có giá khoảng 300 đô la. Vậy mà bây giờ bạn chỉ phải trả 55 đô la cho một điểm truy nhập cơ sở và 30 đô la cho một card máy khách 802.11b và đó là lý do tại sao mà việc nối mạng không dây lại đang được mọi người ưa chuộng đến vậy.

Rất nhiều máy tính sổ tay-thậm chí cả những máy thuộc loại cấu hình thấp-bây giờ cũng có sẵn card mạng không dây được tích hợp, vì vậy bạn không cần phải mua một card máy khách nữa. Mạng không dây là cả một quá trình phát triển dài, giống như nhiều công nghệ khác, công nghệ mạng không dây là do phía quân đội triển khai đầu tiên. 7 Quân đội cần một phương tiện đơn giản và dễ dàng, và phương pháp bảo mật của sự trao đổi dữ liệu trong hoàn cảnh chiến tranh. Khi giá của công nghệ không dây bị từ chối và chất lượng tăng, nó trở thành nguồn kinh doanh sinh lãi cho nhiều công ty trong việc phát triển các đoạn mạng không dây trong toàn hệ thống mạng.

Công nghệ không dây mở ra một hướng đi tương đối rẻ trong việc kết nối giữa các trường đại học với nhau thông qua mạng không dây chứ không cần đi dây như trước đây. Ngày nay, giá của công nghệ không dây đã rẻ hơn rất nhiều, có đủ khả năng để thực thi đoạn mạng không dây trong toàn mạng, nếu chuyển hoàn toàn qua sử dụng mạng không dây, sẽ tránh được sự lan man và sẽ tiết kiệm thời gian và tiền bạc của công ty Hình 39.1 Mạng không dây trong trường học Trong gia đình có thu nhập thấp, mạng không dây vẫn còn là một công nghệ mới mẻ. Bây giờ nhiều người đã tạo cho mình những mạng không dây mang lại thuận lợi trong công việc, trong văn phòng hoặc giải trí tại nhà. Khi công nghệ mạng không dây được cải thiện, giá của sự sản xuất phần cứng cũng theo đó hạ thấp giá thành và số lượng cài đặt mạng không dây sẽ tiếp tục tăng.

Những chuẩn riêng của mạng không dây sẽ tăng về khả năng thao tác giữa các phần và tương thích cũng sẽ cải thiện đáng kể. Khi có nhiều người sử dụng mạng không dây, sự không tương thích sẽ làm cho mạng không dây trở nên vô dụng, và sự thiếu thao tác giữa các phần sẽ gây cản trở trong việc nối kết giữa mạng công ty với các mạng khác. Công nghệ WLAN lần đầu tiên xuất hiện vào cuối năm 1990, khi những nhà sản xuất giới thiệu những sản phẩm hoạt động trong băng tần 900Mhz. Những giải pháp này (không được thống nhất giữa các nhà sản xuất) cung cấp tốc độ truyền dữ liệu 1Mbps, thấp hơn nhiều so với tốc độ 10Mbps của hầu hết các mạng sử dụng cáp hiện thời.

- Năm 1992, những nhà sản xuất bắt đầu bán những sản phẩm WLAN sử dụng băng tần 2. Mặc dầu những sản phẩm này đã có tốc độ truyền dữ liệu cao hơn nhưng chúng vẫn là những giải pháp riêng của mỗi nhà sản xuất không được công bố rộng rãi. Sự cần thiết cho việc hoạt động thống nhất giữa các thiết bị ở những dãy tần số khác nhau dẫn đến một số tổ chức bắt đầu phát triển ra những chuẩn mạng không dây chung. 8 - Năm 1997, Institute of Electrical and Electronics Engineers(IEEE) đã phê chuẩn sự ra đời của chuẩn 802.