BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Mô đun: Thiết kế, xây dựng mạng Lan NGHỀ: QUẢN TRỊ MẠNG MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG NGHỀ ( Ban hành kèm theo Quyết định số: 120/QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề ) Hà nội, Năm 2013 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: MĐ26 Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình dạy nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ năng nghề được kết cấu theo các mô đun môn học. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình theo các mô đun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 26: Thiết kế, xây dựng mạng Lan là mô đun đào tạo chuyên môn nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu Thiết kế, xây dựng mạng Lan trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn Hà Nội, ngày 25 tháng 02 năm 2013 Tham gia biên soạn 1.Chủ biên Nguyễn Đình Liêm 2. Trẫn Nguyễn Quốc Dũng 3. Nguyễn Như Thành Trang 2 MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU .2 BÀI 1 : TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT MẠNG.
Tiến trình xây dựng mạng. Thu thập yêu cầu của khách hàng. Phân tích yêu cầu. Thiết kế giải pháp.
Cài đặt mạng. Kiểm thử mạng. Bảo trì hệ thống. Mô hình OSI.
11 Bài tập thực hành của học viên. 13 BÀI 2: CÁC CHUẨN MẠNG CỤC BỘ. Phân loại mạng. Mạng cục bộ và giao thức điều khiển truy cập đường truyền.
Các sơ đồ nối kết mạng LAN (LAN Topologies). Các loại thiết bị sử dụng trong mạng LAN. Các tổ chức chuẩn hóa về mạng. Lịch sử hình thành.
Card giao tiếp mạng (NIC-Network Interface Card). Một số chuẩn mạng Ethernet phổ biến. 20 Bài tập thực hành của học viên. 26 BÀI 3 : CƠ SỞ VỀ CẦU NỐI.
Giới thiệu về liên mạng. Giới thiệu về cầu nối. Cầu nối trong suốt. Cầu nối xác định đường đi từ nguồn.
Cầu nối trộn lẫn (Mixed Media Bridge). 34 Bài tập thực hành của học viên. 34 Bài 3: Thực hiện cấu hình WNAP-7300 tính năng Bridge. 38 BÀI 4 : CƠ SỞ VỀ BỘ CHUYỂN MẠCH.
Chức năng và đặc tính mới của switch. Kiến trúc của switch. Các giải thuật hoán chuyển. Giải thuật hoán chuyển lưu và chuyển tiếp (Store and Forward Switching).
Giải thuật xuyên cắt (Cut-through). Hoán chuyển tương thích (Adaptive – Switching). Thông lượng tổng (Aggregate throughput). Phân biệt các loại Switch.
Bộ hoán chuyền nhóm làm việc (Workgroup Switch). Bộ hoán chuyến nhánh mạng (Segment Switch). Bộ hoán chuyển xương sống (Backbone Switch). Bộ hoán chuyển đối xứng (Symetric Switch).
Bộ hoán chuyển bất đối xứng (Asymetric Switch). 46 Bài tập thực hành của học viên. 46 BÀI 5 : CƠ SỞ VỀ BỘ CHỌN ĐƯỜNG. Chức năng của bộ chọn đường.
Nguyên tắc hoạt động của bộ chọn đường. Bảng chọn đường (Routing table). Nguyên tắc hoạt động. Vấn đề cập nhật bảng chọn đường.
Giải thuật chọn đường. Chức năng của giải thuật vạch đường. Đại lượng đo lường (Metric). Mục đích thiết kế.
Phân loại giải thuật chọn đường. Thiết kế liên mạng với giao thức IP. Xây dựng bảng chọn đường. Đường đi của gói tin.
Giao thức phân giải địa chỉ (Address Resolution Protocol). Giao thức phân giải địa chỉ ngược RARP (Reverse Address Resolution Protocol). Giao thức thông điệp điều khiển mạng Internet ICMP (Internet Control Message Protocol). Giao thức chọn đường RIP (Routing Information Protocol).
Giải thuật vạch đường OSPF. Giải thuật vạch đường BGP (Border Gateway Protocol). 65 Bài tập thực hành của học viên. 71 BÀI 6 : MẠNG CỤC BỘ ẢO (VIRTUAL LAN).
Vai trò của Switch trong VLAN. Cơ chế lọc khung (Frame Filtering). Cơ chế nhận dạng khung (Frame Identification). Thêm mới, xóa, thay đổi vị trí người sử dụng mạng.
Hạn chế truyền quảng bá. Thắt chặt vấn đề an ninh mạng. Vượt qua các rào cản vật lý. Các mô hình cài đặt VLAN.
Mô hình cài đặt VLAN dựa trên cổng. Mô hình cài đặt VLAN tĩnh. Mô hình cài đặt VLAN động. Mô hình thiết kế VLAN với mạng đường trục.
78 Bài tập thực hành của học viên. 79 BÀI 7 : THIẾT KẾ MẠNG CỤC BỘ LAN. Giới thiệu tiến trình thiết kế mạng LAN. Lập sơ đồ thiết kế mạng.
Phát triển sơ đồ mạng ở tầng vật lý. Nối kết tầng 2 bằng switch. Thiết kế mạng ở tầng 3. Xác định vị trí đặt Server.
Lập tài liệu cho tầng 3. 91 Bài tập thực hành của học viên. 92 BÀI 8 : SỬ DỤNG PHẦN MỀM MICROSOFT VISIO ĐỂ THIẾT KẾ SƠ ĐỒ MẠNG. Giới thiệu chung.
Làm việc với Ms. Mở và thoát khỏi Visio. Tạo mới, lưu, đóng và mở lại bản vẽ. Thay đổi cửa sổ màn hình và các thanh công cụ.
Sơ đồ tổ chức trong doanh nghiệp. Sơ đồ kiến trúc mặt bằng. 111 BÀI 9 : XÂY DỰNG MẠNG LAN. Yêu cầu kỹ thuật .Khả năng mở rộng.
Khả năng quản trị. Tính bảo mật. An toàn dữ liệu. Bảo vệ đầu tư.
Tính tương thích. Tính mềm dẻo. Mô hình mạng LAN. Phương án thiết kế mạng LAN .Mục đích và yêu cầu thiết kế.
Cơ sở thiết kế mạng. Lựa chọn các giải pháp. Phương án triển khai. Lựa chọn thiết bị mạng.
Tổ chức người sử dụng. Phòng và diệt Virus. Dây cáp cho mạng. Thiết bị điện.
Thiết bị điện bảo vệ điện áp. Các thiết bị khác:. Định hướng xây dựng hệ thống. Tổ chức duy trì hệ thống.
Kế hoạch bảo trì hệ thống. Kế hoạch đào tạo và hướng dẫn sử dụng. Đào tạo sử dụng. Đào tạo các chương trình ứng dụng.
Đào tạo việc cập nhật thông tin. Khả năng mở rộng hệ thống. 123 Bài tập thực hành của học viên. 123 TÀI LIỆU CẦN THAM KHẢO:.
124 Trang 6 MÔ ĐUN THIẾT KẾ, XÂY DỰNG MẠNG LAN Mã mô đun: MĐ26 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học xong các môn học chung, các môn học cơ sở chuyên ngành đào tạo chuyên môn nghề. - Tính chất: Là mô đun chuyên nghành. - Ý nghĩa và vai trò: Đây là mô đun chuyên ngành liên quan đến ngành quản trị mạng, cung cấp cho sinh viên các kiến thức cơ bản về thiết kế xây dựng một hệ thống mạng giải quyết các vấn đề thiết kế một hệ thống mạng. Mục tiêu của mô đun: - Trình bày được quy trình thiết kế một hệ thống mạng; - Đọc được các bảng vẽ thi công; - Phân biệt được các chuẩn kết nối mạng cục bộ; - Có khả năng phân biệt, lựa chọn các thiết bị mạng; - Mô tả được nguyên tác hoạt động của bộ chọn đường Bộ định tuyến; - Xây dựng được các địa chỉ IP cho một liên mạng; - Cài đặt được các hệ điều hành mạng; - Cài đặt, cấu hình được các dịch vụ mạng; - Bảo mật được dữ liệu hệ thống; - Bố trí làm việc khoa học đảm bảo an toàn cho người và phương tiện học tập.
Trang 7 Nội dung của mô đun: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực TT Kiểm Tra* số thuyết hành 1 Tổng quan về thiết kế và cài đặt 6 4 2 0 mạng 2 Các chuẩn mạng cục bộ 5 3 2 0 3 Cơ sở về cầu nối ( Bridge) 6 3 3 0 4 Cơ sở về bộ chuyển mạch 8 5 3 0 5 Cơ sở về định tuyến 25 10 14 1 6 Mạng LAN ảo 15 5 9 1 7 Thiết kế mạng cục bộ LAN 20 5 14 1 8 Sử dụng phần mềm Visio để 20 5 14 1 thiết kế sơ đồ mạng 9 Xây dựng mạng LAN 15 5 9 1 Tổng cộng 120 45 70 5 Trang 8 BÀI 1 : TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT MẠNG Mã bài: MĐ26-01 Giới thiệu: Ngày nay, mạng máy tính đã trở thành một hạ tầng cơ sở quan trọng của tất cả các cơ quan xí nghiệp. Nó đã trở thành một kênh trao đổi thông tin không thể thiếu được trong thời đại công nghệ thông tin. Với xu thế giá thành ngày càng hạ của các thiết bị điện tử, kinh phí đầu tư cho việc xây dựng một hệ thống mạng không vượt ra ngoài khả năng của các công ty xí nghiệp. Tuy nhiên, việc khai thác một hệ thống mạng một cách hiệu quả để hỗ trợ cho công tác nghiệp vụ của các cơ quan xí nghiệp thì còn nhiều vấn đề cần bàn luận.
Hầu hết người ta chỉ chú trọng đến việc mua phần cứng mạng mà không quan tâm đến yêu cầu khai thác sử dụng mạng về sau. Điều này có thể dẫn đến hai trường hợp: lãng phí trong đầu tư hoặc mạng không đáp ứng đủ cho nhu cầu sử dụng. Mục tiêu: - Mô tả được quy trình thiết kế một hệ thống mạng; - Trình bày được chức năng hoạt động của các lớp trong mô hình OSI. - Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính.
Tiến trình xây dựng mạng Mục tiêu: - Mô tả được quy trình thiết kế một hệ thống mạng - Xác định được công việc cần thực hiện từng bước trong quy trình Tiến trình xây dựng mạng cũng trải qua các giai đoạn như việc xây dựng và phát triển một phần mềm.
