CHƯƠNG 1 AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH MAY BÀI 1. KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG Mục tiêu của bài: Trình bày các khái niệm cơ bản về bảo hộ lao động Biết được sự cần thiết của bảo hộ lao động trong sản xuất công nghiệp Nội dung: I. LAO ĐỘNG VÀ KHOA HỌC LAO ĐỘNG: Lao động của con người là sự cố gắng cả về tinh thần và thể chất để tạo nên sản phẩm tinh thần và thể chất để tạo nên sản phẩm tinh thần, những động lực và những giá trị vật chất cho cuộc sống con người. Quá trình lao động được ghi nhận bởi những ảnh hưởng từ các yếu tố khác nhau, thể hiện ở điều kiện và các yêu cầu sau: - Về xã hội - Về kỹ thuật - Về khoa học - Về thị trường II.
BẢO HỘ LAO ĐỘNG: Bảo hộ lao động là những biện pháp phòng tránh hay xóa bỏ những nguy hiểm của con người trong quá trình lao động. Tổ chức thực hiện lao động là những biện pháp đảm bảo lời giải đúng đắn thông qua việc ứng dụng những tri thức về kỹ thuật an toàn cũng như đảm bảo phát huy hiệu quả của hệ thống lao động. Kinh tế lao động là những biện pháp để khai thác và đánh giá năng xuất vế phương diện kinh tế, chuyên môn, con người và thời gian. Quản lý lao động là những biện pháp chung của xí nghiệp để phát triển, thực hiện, đánh giá sự liên quan của hệ thống lao động.
ĐIỀU KIỆN LAO ĐỘNG: Nói đến điều kiện lao động là nói về tổng thể các yếu tố: Kinh tế, xã hội, kỹ thuật, tự nhiên thể hiện trong quy trình công nghệ, công cụ lao động, đối tượng lao động, máy, thiết bị, môi trường lao động. Con người 5 và sự tác động qua lại giữa chúng nhằm tạo điều kiện cho hoạt động của con người trong quá trình sản xuất. Các yếu tố điều kiện lao động: - Máy, thiết bị công cụ lao động. - Năng lượng – nguyên liệu.
- Đối tượng lao động. - Người lao động. - Yếu tố tự nhiên môi trường, ánh sáng, nhiệt độ cao… - Yếu tố văn hóa - xã hội. Các yếu tố kinh tế - văn hóa – xã hội liên quan đến tâm lý, trạng thái người lao động.
TAI NẠN LAO ĐỘNG: Là tai nạn lao động xảy ra trong quá trình lao động, do kết quả của sự tác động đột ngột từ bên ngoài dưới dạng cơ năng, điện năng, nhiệt năng, quang năng, hóa năng hay phong năng làm chết người hoặc làm tổn thương hay hủy hoại chức năng hoạt động bình thường của một bộ phận nào đó của cơ thể người. BỆNG NGHỀ NGHIỆP: Bệnh nghề nghiệp là sự suy yếu dần sức khỏe dẫn đến gây bệnh tật cho người lao động do tác động các yếu tố có hại phát sinh trong quá trình sản xuất. SỰ CẦN THIẾT CỦA BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRONG SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP: Người lao động là tài sản vô giá ở bất kỳ xã hội nào. Tuy nhiên sự mất mát về người lao động vẫn luôn xảy ra gây tổn thất to lớn và nặng nề cho gia đình và xã hội.
“ An toàn để sản xuất, sản xuất phải an toàn” 6 BÀI 2. AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG SẢN XUẤT NGÀNH MAY Mục tiêu của bài: Trình bày an toàn lao động trong ngành may, quy tắc an toàn khi sử dụng thiết bị chuyên dùng. Trình bày nguyên tắc về sự lựa chọn tư thế lao động hợp lý để giảm các tác hại nghề nghiệp Nội dung: I. AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH MAY: 1.
Một số tai nạn thường gặp trong ngành may mặc: - Cắt phải ngón tay khi thao tác trong phòng cắt. - Kim đâm phải tay khi may. - Bỏng trong khi ủi. Ngoài ra còn tiềm ẩn một số nguy cơ khác như: các bộ phận máy gây bỏng, hơi nước bị ô nhiễm, dây điện bị hở.
Nguyên tắc thiết kế nơi làm việc hiệu quả, thuận tiện và an toàn: Chiều cao nhà xưởng xác định tùy tính chất công việc nhưng không nhỏ hơn 3,2 mét. Phải đảm bảo đủ không khí cho công nhân trong phân xưởng dung tích không ít hơn 10 mét khối không khí cho một công nhân. Để nguyên liệu, dụng cụ và các thiết bị trong tầm với. An toàn lao động đối với người lao động: Toàn bộ các cán bộ - công nhân viên đều được trang bị đầy đủ các phương tiện bảo hộ lao động phù hợp với từng nhiệm vụ trong khi làm việc, phải sử dụng đúngvà đầy đủ các phương tiện bảo hộ đã được cấp phát để đảm bảo an toàn cho người lao động.
Trong quá trình làm việc cán bộ - công nhân viên phải: - Không được vận hành các thiết bị nếu chưa được huấn luyện phương pháp vận hành. 7 - Tuyệt đối tuân thủ các thao tác kỹ thuật, quá trình công nghệ, cách thức vận hành. - Nghiêm cấm việc tự ý thay đổi thiết bị, thay đổi thao tác vận hành hoặc quá trình công nghệ vì rất nguy hiểm nếu có sự cố xảy ra. - Nghiêm cấm việc tự ý tháo gở các phương tiện che chắn của các loại máy.
- Trong khi máy đang hoạt động nếu thấy có điều bất thường thì phải báo ngay cho thợ cơ điện tới sửa chữa để đảm bảo an toàn. - Người lao động nếu có bệng phải xin đi khám bệng. Nếu trong quá trình làm việc mà bị bệnh thì xin phép người quản lý để đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. - Máy móc, thiết bị phải bảo dưỡng theo định kỳ, hệ thống điện phải thường xuyên được theo dõi, kiểm tra các đường dây dẫn, mối nối cầu dao để đề phòng tai nạn điện gây ra.
- Khi lấy hàng hóa phải sử dụng máy nâng, không được leo trèo. - Nghiêm cấm việc ném hàng hóa từ trên cao xuống - Mọi cán bộ - công nhân viên nếu phát hiện sự cố nào của thiết bị hoặc có hành động vi phạm an toàn lao động.đều có trách nhiệm báo cho cán bộ phụ trách an toàn lao động biết và sử lý. Vệ sinh lao động trong sản xuất: - Toàn bộ cán bộ - công nhân viên phải sử dụng đầy đủ các thiết bị bảo hộ lao động trong quá trình làm việc. - Người lao động phải thường xuyên vệ sinh máy móc, thiết bị nơi làm việc, chổ làm phải gọn gàng, ngăn nắp.
- Người lao động không xả rác nơi làm việc, nơi công cộng, trước cổng công ty. - Xưởng sản xuất phải vệ sinh, lao chùi ít nhất một lần trong ngày. - Nghiêm cấm việc làm rơi vãi dầu, hóa chất xuống mặt sàn xưởng. - Cán bộ - công nhân viên phải tham gia chống dịch bệnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ hàng năm.
- Cán bộ - công nhân viên phải đeo khẩu trang khi làm việc. 8 - Nhà bếp, nhà ăn phải luôn sạch sẽ, thức ăn thì phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. - Nước sử dụng cho người lao động phải kiểm tra 1- 2 lần. - Nhà vệ sinh phải được lao chùi sạch sẽ.
- Tất cả bãi rác, phế liệu phải để đúng nơi quy định và đưa đến nơi xử lý. - Nếu có vi phạm về vệ sinh lao động thì mọi người phải có trách nhiệm báo cho người quản lý biết để xử lý. An toàn điện: - Thiết kế dây chuyền phải đảm bảo không rò rỉ điện. - Công nhân phải đi giày (dép) cao su để cách điện.
- Nối đất các thiết bị có vỏ kim loại. - Bảo trì thường xuyên các thiết bị sử dụng điện. - Thay thế các thiết bị điện hư hỏng hoặc định kỳ thay thế bảo trì. An toàn phòng chống cháy nổ: - Trong công ty trang bị các phương tiện chữa cháy, bình chữa cháy đầy đủ.
- Các phương tiện chữa cháy phải đặt nơi dể thấy, dể lấy và có biển báo. - Mọi người học sử dụng phương tiện chữa cháy định kỳ 2 lần/ năm. - Nghiêm cấm việc dùng bình PCCC vào mục đích khác - Mọi người lao động có nghĩa vụ thực hiện đúng nội quy PCCC. - Nghiêm cấm việc hút thuốc tại xưởng.
- Công nhân trước khi ra về phải tắt máy, tất cả các lối thoát hiểm phải có chỉ dẫn, đèn báo. MỘT SỐ NỘI DUNG THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG CẢI THIỆN ĐIỀU KIỆN LÀM VIỆC ĐỐI VỚI NGÀNH MAY: 1. Sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu một cách có hiệu quả: Việc xuất kho và đưa nguyên vật liệu liên tục vào các công đoạn sản xuất xung quanh nhà xưởng sẽ làm giảm diện tích khu nhà xưởng và cản trở sự di chuyển của công nhân, tuy cản trở thông thoáng khí nhưng kiểm soát nguyên vật liệu hiệu quả hơn. 9 Tránh để nguyên vật liệu trên sàn nhà dẫn đến thiếu diện tích sản xuất gây bẩn thỉu và bụi bặm.
Nếu chúng được sắp xếp hợp lý sẽ giảm tai nạn lao động và cải thiện điều kiện an toàn vệ sinh cho công nhân, nếu sắp xếp lộn xộn, công nhân phải tốn nhiều thời gian xử lý nguyên vật liệu, gây ùn tắc cho việc lưu thông hàng hóa. Sử dụng và bảo dưỡng máy an toàn, kiểm soát môi trường hiệu quả: - Luôn kiểm tra máy cẩn thận. Thường xuyên bảo dưỡng, kiểm tra máy móc định kỳ tránh gây rủi ro trong sản xuất. - Mua máy an toàn.
- Bảo dưỡng máy đúng cách. - Hướng dẫn công nhân sử dụng máy an toàn. - Trang bị các đồ dùng bảo vệ hoặc thiết kế các khung che chắn các bộ phận gây nguy hiểm để cách li với chúng. Thiết kế và sử dụng nhà xưởng phù hợp cho sản xuất - Tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên.
- Tránh ánh sáng chói. - Chọn vị trí làm việc có màu nền thích hợp. - Chọn đúng vị trí lắp đặt đèn chiếu sáng và sử dụng thiết bị chiếu sáng phù hợp. - Tránh sấp bóng.
- Chiếu sáng từng vị trí theo nhu cầu công việc. - Trồng cây xanh quanh khu vực nhà xưởng để cho nhà xưởng luôn xanh mát và tạo bóng râm tự nhiên tránh cho tường nhà bị bức xạ ánh sáng mặt trời và hấp thụ nhiệt. MỘT SỐ QUY TẮC AN TOÀN KHI SỬ DỤNG THIÉT BỊ CHUYÊN DÙNG: 1. An toàn lao động đối với máy cắt vòng: Điều 1: cấm tất cả các cán bộ - công nhân viên sử dụng máy khi không có nhiệm vụ, chưa học các quy tắc an toàn của máy.
Điều 2: Trước khi cho máy chạy, công nhân đứng máy phải kiểm tra: 10 - Hộp bảo hiểm dao cắt. - Sức căng của dao. - Vị trí bàn gá đá mài dao. - Khoảng cách dao và mặt nguyệt Điều 3: Bấm nút ON cho máy chạy không tải để kiểm tra động cơ điện và phát hiện các hiện tượng lạ của máy (tiếng kêu lạ, mùi khét khói.