ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ NỘI GIÁO TRÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP DƯỢC (TÀI LIỆU DÙNG CHO SINH VIÊN CAO ĐẲNG DƯỢC) NHÀ XUẤT BẢN Y HỌC HÀ NỘI - NĂM 2022 1 2 CHỈ ĐẠO BIÊN SOẠN: TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ HÀ NỘI CHỦ BIÊN: ThS. Nguyễn Thanh Mai BIÊN SOẠN: TS. Phan Thị Thanh Tâm ThS. Nguyễn Thị Lượng ThS.
Hoàng Thị Nguyệt Phương 3 LỜI NÓI ĐẦU Giáo trình Tài chính doanh nghiệp dược được biên soạn cho sinh viên hệ cao đẳng dựa trên chương trình khung của Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội đã được phê duyệt. Giáo trình này giúp cho sinh viên bước đầu tiếp cận được những tri thức về quản lý kinh tế của ngành dược. Có thể nói rằng, ở bất kỳ cương vị công tác nào trong hoạt động của ngành dược đều đòi hỏi vận dụng những kiến thức kỹ năng về kinh tế và quản lý, đặc biệt là phân tích hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp. Giáo trình Tài chính doanh nghiệp dược được biên soạn dựa trên nguồn tài liệu là các giáo trình của các trường kinh tế, tham khảo giáo trình của Bộ môn Tổ chức quản lý dược trường Đại học Dược Hà Nội, có bổ sung những thông tin cập nhật của ngành và những vấn đề thực tế của doanh nghiệp dược.
Bố cục giáo trình gồm 6 bài: Bài 1: Các loại hình Doanh nghiệp Dược. Bài 2: Thuế doanh nghiệp. Bài 3: Vốn, tài sản doanh nghiệp Dược. Bài 4: Chi phí, giá thành của doanh nghiệp Dược.
Bài 5: Doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp Dược. Bài 6: Báo cáo tài chính doanh nghiệp Dược. Phần cuối là tài liệu tham khảo. Để hoàn thành được cuốn giáo trình này, chúng tôi xin trân trọng cảm ơn Hội đồng thẩm định nhà trường đã có những đóng góp ý kiến quý báu.
Do kiến thức về tài chính doanh nghiệp ngày càng đổi mới, đặc biệt là tài chính doanh nghiệp áp dụng trong ngành dược có những đặc thù riêng, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và các độc giả để có thể sửa chữa, bổ sung cho cuốn giáo trình ngày càng được hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn! NHÓM BIÊN SOẠN 4 5 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ASEAN Association of South East Asean Nations Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á BHYT Bảo hiểm y tế BHXH Bảo hiểm xã hội CPI Consumer Price Index (Chỉ số giá tiêu dùng) CIF Cost insurance freight (giá gồm chi phí vận chuyển) CSR Corporate Social Responsibility (Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp) CTCP Công ty cổ phần DND Doanh nghiệp Dược ĐKKD Đăng ký kinh doanh FOB Free on board (giá tại cảng) GAP Good Agricultural Practices (Thực hành tốt trồng trọt) GMP Good Manufarturing Practice (Thực hành tốt sản xuất thuốc) GTGT Giá trị gia tăng HHDV Hàng hóa dịch vụ HTX Hợp tác xã LNST Lợi nhuận sau thuế OTC Over the Counter (Thuốc không kê đơn) SĐK Số đăng ký SLSP Số lượng sản phẩm TNDN Thu nhập doanh nghiệp TNHH Trách nhiệm hữu hạn TSCĐ Tài sản cố định TSNH Tài sản ngắn hạn VAT Thuế giá trị gia tăng VCĐ Vốn cố định VLĐ Vốn lưu động VNĐ Việt Nam Đồng VPĐD Văn phòng đại diện WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) WTO World Trade Organization (Tổ chức thương mại thế giới) 6 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 3 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP DƯỢC.
Một số khái niệm cơ bản về doanh nghiệp dược. Đặc điểm chung của Doanh nghiệp. Mục tiêu của doanh nghiệp. Phân loại doanh nghiệp dược.
Các hình thức phân loại doanh nghiệp dược. Phân loại doanh nghiệp theo hình thức pháp lý. Quyền lợi và nghĩa vụ của doanh nghiệp dược. Quyền của doanh nghiệp dược.
Nghĩa vụ của doanh nghiệp dược. Các quy định thành lập đăng ký và giải thể doanh nghiệp dược. Thành lập doanh nghiệp. Đăng ký kinh doanh cho các doanh nghiệp dược.
Giải thể doanh nghiệp dược. THUẾ DOANH NGHIỆP. Đại cương về thuế doanh nghiệp. Nguồn gốc xuất hiện của thuế.
Khái niệm về thuế. Phân loại thuế. Một số loại thuế có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Thuế giá trị gia tăng.
Thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế xuất khẩu, nhập khẩu. VỐN VÀ TÀI SẢN DOANH NGHIỆP DƯỢC. Đại cương về tài chính doanh nghiệp.
Khái niệm về tài chính doanh nghiệp. Chức năng của tài chính doanh nghiệp. Vai trò của tài chính doanh nghiệp. Vốn của doanh nghiệp dược.
Khái niệm vốn của doanh nghiệp. Nguồn hình thành vốn kinh doanh (nguồn vốn). Phân loại vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Tài sản của doanh nghiệp.
Tài sản cố định của doanh nghiệp dược. Khái niệm tài sản cố định của doanh nghiệp. Phân loại TSCĐ. Nguyên giá tài sản cố định.
Hao mòn và khấu hao TSCĐ. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản cố định. Vốn cố định và vốn lưu động của doanh nghiệp. Vốn cố định.
CHI PHÍ VÀ GIÁ THÀNH CỦA DOANH NGHIỆP DƯỢC. Khái niệm và nội dung chi phí. Phân loại chi phí. Các chỉ tiêu đánh giá chi phí lưu thông.
Giá thành sản phẩm. Phân loại giá thành sản phẩm. Phương pháp tính và lập kế hoạch giá thành sản phẩm. Phân tích điểm hòa vốn với quyết định phương án hoạt động kinh doanh.
Điếm hoà vốn. Quyết định phương án kinh doanh. DOANH THU VÀ LỢI NHUẬN CỦA DOANH NGHIỆP DƯỢC. Doanh thu và thu nhập.
Khái niệm và nội dung của doanh thu và thu nhập. Phương pháp xác định doanh thu. Lợi nhuận của doanh nghiệp. Khái niệm, phân loại và ý nghĩa của lợi nhuận.
Phương pháp xác định lợi nhuận. Phân phối lợi nhuận và sử dụng các quỹ trong doanh nghiệp. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh. BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP DƯỢC.
Khái quát về báo cáo tài chính doanh nghiệp dược. Vai trò và ý nghĩa của báo cáo tài chính. Mối liên hệ giữa các báo cáo tài chính doanh nghiệp. Phân loại các báo cáo tài chính.
Bảng cân đối kế toán. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Thuyết minh báo cáo tài chính.
98 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 99 9 Bài 1 CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP DƯỢC MỤC TIÊU HỌC TẬP 1. Trình bày được một số khái niệm cơ bản về doanh nghiệp, phân loại được các loại hình doanh nghiệp dược. Trình bày được quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dược.
Trình bày được các quy định về thành lập, đăng ký kinh doanh và giải thể của một doanh nghiệp dược. Một số khái niệm cơ bản về doanh nghiệp dược 1. Kinh doanh Khái niệm kinh doanh trên thực tế hiện nay được hiểu rất khác nhau. - Có người cho rằng: Kinh doanh là việc bỏ ra một số vốn ban đầu vào hoạt động trên thị trường để thu hút một lượng tiền lớn hơn sau một thời gian nào đó.
- Theo khoản 2 điều 14 Luật Doanh nghiệp Việt Nam năm 2020: “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận”. Khi nói đến hoạt động kinh doanh cần lưu ý các điểm sau đây: - Kinh doanh phải gắn với thị trường và phải diễn ra trên thị trường. Chính điều này đòi hỏi kinh doanh phải tuân theo các luật lệ và các quy luật khách quan của thị trường. - Kinh doanh phải do một chủ thể thực hiện thường được gọi là chủ thể kinh doanh.
Chủ thể kinh doanh có thể là tư nhân hay doanh nghiệp. - Chủ thể kinh doanh cần phải có: + Quyền sở hữu nào đó về các yếu tố của hoạt động kinh doanh như: vốn, tài sản… + Phải có quyền tự do và chủ động kinh doanh trong một phạm vi nhất định và phải chịu trách nhiệm trước hết về kết quả hoạt động kinh doanh của mình. + Mục đích chủ yếu của kinh doanh là sinh lời. Doanh nghiệp Doanh nghiệp là một trong các chủ thể kinh doanh.
Khái niệm Doanh nghiệp hiện nay vẫn còn nhiều cách hiểu khác nhau. Có người cho rằng: “Doanh nghiệp là một đơn vị kinh doanh được thành lập để thực hiện hoạt động kinh doanh nhằm mục đích sinh lời”. 10 Luật Doanh nghiệp năm 2020 qui định: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. Doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo pháp luật Việt Nam và có trụ sở chính tại Việt Nam.
Doanh nghiệp dược là đơn vị kinh doanh được thành lập theo Luật doanh nghiệp, kinh doanh các sản phẩm của ngành dược nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận. Ngoài ra doanh nghiệp dược còn thực hiện các nghĩa vụ khác đối với xã hội như đảm bảo cung ứng thuốc có chất lượng, tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe của trung ương và địa phương… Hiện nay, đã có nhiều doanh nghiệp dược Việt Nam đã khẳng định được thương hiệu của mình ở thị trường trong nước như Công ty cổ phần Traphaco; Công ty cổ phần Dược Hậu Giang… 1. Đặc điểm chung của Doanh nghiệp Doanh nghiệp Tìm kiếm Là một Tổ hợp các Sản xuất Phân chia lợi nhuậnNgười lợi nhuận nhóm nhân tố sản (các đầu lao động người có tổ xuất (các ra) để bán Người sở hữu chức và có đầu vào) Người chủ nợNgười cung cấp bậc ứng Hình 1.1: Sơ đồ đặc điểm chung của các Doanh nghiệp Doanh nghiệp là các tổ chức, các đơn vị được thành lập chủ yếu để tiến hành các hoạt động kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ thường xuyên. Hầu hết các doanh nghiệp khi thành lập đều hướng đến mục đích tạo ra lợi nhuận qua việc mua bán, sản xuất, kinh doanh hàng hóa hoặc cung ứng để phục vụ người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, có một số doanh nghiệp xã hội đặc thù, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận mà hướng đến yếu tố vì cộng đồng, vì xã hội và môi trường ví dụ như các doanh nghiệp về điện, nước, vệ sinh,. Doanh nghiệp có tính hợp pháp. Doanh nghiệp muốn hoạt động được thì phải nộp hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để đăng ký kinh doanh và nhận giấy phép đăng ký thành lập khi muốn thành lập. Khi doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh thì doanh 11 nghiệp được công nhận hoạt động kinh doanh, được pháp luật bảo hộ và chịu sự ràng buộc bởi các quy định pháp lý có liên quan.
Doanh nghiệp có tính tổ chức.