Giáo trình phay bào rãnh, cắt đứt nghề cắt gọt kim loại - Trường Cao đẳng Cơ giới Quảng Ngãi

Giáo trình về phay bào rãnh cắt đứt nghề cắt gọt kim loại cao đẳng, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Tác giả: Trương Thị Ngọc Thư
• Trường học: Trường Cao đẳng Cơ giới Quảng Ngãi
• Chuyên ngành: Cắt gọt kim loại
• Đề tài: Giáo Trình Mô Đun: Phay Bào Rãnh, Cắt Đứt
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: DAO BÀO RÃNH, MÀI DAO BÀO
• 1.1. Cấu tạo của dao bào
• 1.2. Các thông số hình học của dao bào ở trạng thái tĩnh
• 1.3. Sự thay đổi thông số hình học của dao bào khi gá dao
• 1.4. Ảnh hưởng của các thông số hình học của dao bào đến quá trình cắt
• 1.5. Mài dao bào
• 2. BÀI 2: CÁC LOẠI DAO PHAY RÃNH VÀ CẮT ĐỨT
• 2.1. Cấu tạo của các loại dao phay
• 2.2. Các thông số hình học của dao phay mặt phẳng
• 2.3. Ảnh hưởng của các thông số hình học của dao phay đến quá trình cắt
• 3. BÀI 3: PHAY RÃNH
• 3.1. Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh
• 3.2. Phương pháp gia công
• 3.3. Kiểm tra sản phẩm
• 4. BÀI 4: PHAY CẮT ĐỨT
• 4.1. Yêu cầu kỹ thuật khi phay cắt đứt
• 4.2. Phương pháp phay cắt đứt
• 4.3. Vệ sinh công nghiệp
• 5. BÀI 5: BÀO RÃNH
• 5.1. Các điều kiện kỹ thuật khi gia công các loại rãnh
• 5.2. Phương pháp bào rãnh suốt, rãnh kín một đầu, rãnh kín hai đầu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Phay Bào Rãnh Cắt Đứt Nghề Cắt Gọt Kim Loại

Giáo trình Phay Bào Rãnh Cắt Đứt Nghề Cắt Gọt Kim Loại Cao Đẳng là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành cơ khí. Tài liệu này cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên, giúp họ làm chủ công nghệ cắt gọt kim loại. Nội dung giáo trình được biên soạn dựa trên thực tiễn sản xuất và yêu cầu của các doanh nghiệp.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Cắt Gọt Kim Loại

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về kỹ thuật phay, bào rãnh và cắt đứt. Sinh viên sẽ học cách sử dụng máy cắt kim loại và các dụng cụ liên quan, từ đó nâng cao khả năng làm việc trong môi trường công nghiệp.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình Phay Bào Rãnh

Giáo trình được chia thành nhiều bài học, mỗi bài tập trung vào một khía cạnh cụ thể của kỹ thuật cắt gọt. Các bài học bao gồm lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.

II. Những Thách Thức Trong Nghề Cắt Gọt Kim Loại

Nghề cắt gọt kim loại đối mặt với nhiều thách thức, từ việc lựa chọn dụng cụ phù hợp đến việc đảm bảo chất lượng sản phẩm. Các yếu tố như vật liệu, kỹ thuật gia công và điều kiện làm việc đều ảnh hưởng đến hiệu quả cắt gọt.

2.1. Vấn đề Lựa Chọn Dụng Cụ Cắt

Việc lựa chọn đúng loại dao phay và dao bào là rất quan trọng. Các yếu tố như hình dạng, kích thước và vật liệu của dao sẽ ảnh hưởng đến quá trình cắt gọt và chất lượng sản phẩm cuối cùng.

2.2. Ảnh Hưởng Của Vật Liệu Đến Quá Trình Cắt

Vật liệu của phôi gia công có thể gây ra nhiều khó khăn trong quá trình cắt gọt. Các loại vật liệu khác nhau yêu cầu các thông số cắt khác nhau, từ tốc độ đến lực cắt, để đạt được hiệu quả tối ưu.

III. Phương Pháp Gia Công Hiệu Quả Trong Phay Bào Rãnh

Để đạt được hiệu quả cao trong phay bào rãnh, cần áp dụng các phương pháp gia công hợp lý. Các phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.1. Kỹ Thuật Phay Rãnh Hiện Đại

Kỹ thuật phay rãnh hiện đại sử dụng các máy phay CNC để gia công chính xác và hiệu quả. Việc lập trình máy phay CNC giúp tối ưu hóa quá trình cắt gọt, giảm thiểu sai số và tăng năng suất.

3.2. Quy Trình Bào Rãnh Đúng Kỹ Thuật

Quy trình bào rãnh cần tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Điều này bao gồm việc kiểm tra độ chính xác của dụng cụ, điều chỉnh tốc độ và lực cắt phù hợp với từng loại vật liệu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phay Bào Rãnh Trong Ngành Cơ Khí

Phay bào rãnh có nhiều ứng dụng trong ngành cơ khí, từ sản xuất linh kiện máy móc đến chế tạo các sản phẩm công nghiệp. Việc nắm vững kỹ thuật này giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận với thị trường lao động.

4.1. Ứng Dụng Trong Sản Xuất Linh Kiện

Kỹ thuật phay bào rãnh được sử dụng rộng rãi trong sản xuất linh kiện máy móc. Các linh kiện này thường yêu cầu độ chính xác cao và bề mặt hoàn thiện tốt.

4.2. Vai Trò Của Phay Bào Trong Chế Tạo Sản Phẩm

Phay bào không chỉ giúp tạo ra các chi tiết máy mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc chế tạo các sản phẩm công nghiệp phức tạp, từ ô tô đến thiết bị điện tử.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Phay Bào Rãnh Cắt Đứt

Giáo trình Phay Bào Rãnh Cắt Đứt Nghề Cắt Gọt Kim Loại là tài liệu thiết yếu cho sinh viên ngành cơ khí. Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên thực hành các kỹ năng cần thiết để làm việc trong ngành.

5.1. Tương Lai Của Nghề Cắt Gọt Kim Loại

Nghề cắt gọt kim loại sẽ tiếp tục phát triển với sự tiến bộ của công nghệ. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Định Hướng Đào Tạo Trong Ngành Cơ Khí

Đào tạo trong ngành cơ khí cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Các chương trình đào tạo cần chú trọng đến thực hành và ứng dụng công nghệ mới.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Mô đun: Phay bào rãnh, cắt đứt (Mã mô đun: MĐ 27) là tài liệu giảng dạy chuyên môn thuộc chương trình đào tạo nghề Cắt gọt kim loại ở trình độ Cao đẳng, do Khoa Cơ khí Trường Cao đẳng Cơ giới Quảng Ngãi biên soạn năm 2022 dưới sự chủ biên của tác giả Trương Thị Ngọc Thư. Trong cấu trúc tổng thể 126 tín chỉ (2.805 giờ đào tạo) của nghề Cắt gọt kim loại, MĐ 27 có khối lượng 2 tín chỉ với tổng thời lượng 45 giờ (bao gồm 8 giờ lý thuyết, 35 giờ thực hành và 2 giờ kiểm tra). Mô đun này được bố trí giảng dạy sau các mô đun nền tảng về gia công mặt phẳng cơ bản như MĐ 25 (Phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng) và MĐ 26 (Phay, bào mặt phẳng bậc), đóng vai trò bản lề trước khi người học tiếp cận các kỹ thuật gia công định hình phức tạp hơn (MĐ 28, MĐ 29, MĐ 34, MĐ 35).

Mục tiêu đào tạo của giáo trình hướng tới việc trang bị hệ thống chuẩn đầu ra toàn diện:

• Về kiến thức (A1–A5): Người học trình bày được các thông số hình học của dao bào rãnh, dao phay rãnh ở trạng thái tĩnh và động; nhận dạng chính xác các bề mặt, lưỡi cắt; mô tả quy trình phay, bào rãnh và cắt đứt; phân tích các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục.
• Về kỹ năng (B1–B2): Rèn luyện thao tác mài dao bào đúng góc độ hình học; vận hành máy phay và máy bào đúng quy trình kỹ thuật để gia công rãnh và cắt đứt đạt cấp chính xác kích thước 8÷10, độ nhám bề mặt cấp 4÷5, bảo đảm định mức thời gian và an toàn lao động.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1–C2): Hình thành ý thức tuân thủ quy trình công nghệ, an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.

Giáo trình tiếp cận theo mô hình mô đun tích hợp, lấy kỹ năng thực hành công nghệ làm trọng tâm (thực hành chiếm 77,7% thời lượng), kết nối chặt chẽ giữa lý thuyết tính toán chế độ cắt với trình tự thao tác thực tế tại xưởng cơ khí.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được cấu trúc thành 5 bài học chuyên đề bám sát tiến trình công nghệ gia công:

                  +------------------------------------------------------+
                  | MĐ 27: PHAY BÀO RÃNH, CẮT ĐỨT (Tổng cộng: 45 giờ)    |
                  +------------------------------------------------------+
                                             |
            +--------------------------------+-------------------------------+
            |                                                                |
            v                                                                v
+-----------------------+                                        +-----------------------+
| NHÓM CÔNG CỤ CẮT GỌT  |                                        | NHÓM NGUYÊN CÔNG MÁY  |
+-----------------------+                                        +-----------------------+
| Bài 1: Dao bào rãnh,  |                                        | Bài 3: Phay rãnh      |
| mài dao (7 giờ)       |                                        | (15 giờ: 2 LT, 13 TH) |
| - Hình học dao tĩnh   |                                        | - Gá phôi, ê-tô       |
| - Biến dạng cán dao   |                                        | - Chế độ cắt V, Sz    |
| - Kỹ thuật mài dao    |                                        | - Phay rãnh then      |
|                       |                                        +-----------------------+
| Bài 2: Các loại dao   |                                                    |
| phay rãnh & cắt đứt   |                                                    v
| (3 giờ: 2 LT, 1 KT)   |                                        +-----------------------+
| - Vật liệu BK, TK, HSS|                                        | Bài 4: Phay cắt đứt   |
| - Dao ngón, đĩa, mặt  |                                        | (10 giờ: 1 LT, 9 TH)  |
|   đầu, dao trụ        |                                        +-----------------------+
+-----------------------+                                                    |
                                                                             v
                                                                 +-----------------------+
                                                                 | Bài 5: Bào rãnh       |
                                                                 | (10 giờ: 1 LT, 9 TH)  |
                                                                 | - Rãnh suốt, rãnh kín |
                                                                 +-----------------------+

1. Bài 1: Dao bào rãnh, mài dao bào rãnh (7 giờ – 2 LT, 5 TH): Khảo sát cấu tạo dao bào gồm thân dao (thép C45, Ct3) và lưỡi cắt (thép gió P9, P18 hoặc hợp kim cứng BK6, BK8, T15K6). Trình bày hệ thống thông số hình học tĩnh trên mặt phẳng cơ bản, mặt phẳng cắt gọt, mặt phẳng tiết diện chính ($n-n$) và phụ ($m-m$); phân tích góc trước $\gamma$, góc sau $\alpha$, góc nêm $\beta$, góc cắt $\delta$, góc lệch lưỡi cắt chính $\varphi$ ($20^\circ-50^\circ$) và phụ $\varphi_1$ ($2^\circ-15^\circ$). Nội dung làm rõ hiện tượng biến dạng đàn hồi khi gá dao cán thẳng (tâm uốn $O$ gây ăn lẹm lõm bề mặt) so với dao cán cong (tâm uốn $O$ trùng mũi dao), cùng quy chuẩn an toàn mài dao trên máy mài hai đá.
2. Bài 2: Các loại dao phay rãnh và cắt đứt (3 giờ – 2 LT, 1 KT): Hệ thống hóa vật liệu dụng cụ cắt từ thép carbon dụng cụ (Y10A, Y12A), thép hợp kim dụng cụ (45X, 9XC), thép gió (P9, P18, P18M, P9M) đến hợp kim cứng thiêu kết nhóm BK (BK2 đến BK15) và nhóm TK (T5K10, T14K6, T15K10). Phân loại kết cấu dao phay ngón (chuôi trụ, chuôi côn, răng lớn, răng trung bình), dao phay đĩa ba mặt cắt răng so le triệt tiêu lực dọc trục, dao phay trụ và dao phay mặt đầu (răng liền và răng chắp).
3. Bài 3: Phay rãnh (15 giờ – 2 LT, 13 TH): Hướng dẫn kỹ thuật căn chỉnh hàm ê-tô song song với phương trượt dọc/ngang bằng ke gá và đồng hồ so; kỹ thuật gá phôi trên đôi căn phẳng; phương pháp gá dao trục ngang có bạc đỡ hoặc dao mặt đầu. Cung cấp công thức tính toán vận tốc cắt, tốc độ trục chính, tốc độ tiến bàn và quy trình phay rãnh suốt, rãnh then kín hai đầu bằng phương pháp chạy dao con lắc.
4. Bài 4: Phay cắt đứt (10 giờ – 1 LT, 9 TH): Quy định các điều kiện kỹ thuật khi phay cắt đứt chi tiết dạng tấm hoặc dạng thanh, cách chọn kích thước dao phay cắt đứt, kiểm soát độ rung động và vệ sinh công nghiệp.
5. Bài 5: Bào rãnh (10 giờ – 1 LT, 9 TH): Phương pháp điều chỉnh hành trình kép đầu bào, bước tiến bàn máy qua cơ cấu đĩa cóc, kỹ thuật gia công rãnh suốt, rãnh kín một đầu và rãnh kín hai đầu trên máy bào ngang.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng trên nền tảng lý thuyết cắt gọt kim loại và cơ học tiếp xúc phoi - dao:

• Mối quan hệ hình học các góc dao: Xác định công thức tính góc nêm $\beta = 90^\circ - (\alpha + \gamma)$ khi góc trước $\gamma \ge 0^\circ$ và $\beta = \alpha + (90^\circ - \gamma)$ khi $\gamma < 0^\circ$; góc cắt $\delta = \alpha + \beta$.
• Động học và chế độ cắt gọt: Thiết lập mối liên hệ giữa tốc độ cắt cho phép $V$ (m/phút) với tốc độ quay trục chính $n$ (vòng/phút) qua công thức $n = \frac{1000 \cdot V}{\pi \cdot D}$ và tốc độ chạy dao phút $S_p = S_z \cdot Z \cdot n_{thực}$ (với $S_z$ là lượng chạy dao răng, $Z$ là số răng dao).
• Khoa học vật liệu và nhiệt độ cắt: Phân định khả năng chịu nhiệt và phạm vi ứng dụng: thép gió chịu nhiệt $500-600^\circ\text{C}$ (độ cứng 62–65 HRC), hợp kim cứng chịu nhiệt $900-1100^\circ\text{C}$ (độ cứng 71–75 HRC).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Mài sắc lưỡi cắt dao bào đạt góc độ chuẩn; gá đặt và rà phẳng ê-tô, phôi gia công đạt độ song song bằng đồng hồ so; căn chỉnh cữ khống chế hành trình máy phay và máy bào.
• Kỹ năng tính toán và phân tích: Tra cứu và lựa chọn chế độ cắt ($V, S_z, t$) phù hợp với từng nhóm vật liệu (gang, thép, kim loại màu); nhận diện các yếu tố ảnh hưởng từ độ đảo trục dao, độ cứng vững hệ thống Công nghệ - Máy - Đồ gá - Dụng cụ cắt - Chi tiết (M-G-D-C).
• Năng lực kiểm tra thực tế: Sử dụng thước cặp, panme, dưỡng đo góc để kiểm tra kích thước chiều rộng, chiều sâu, độ nhám bề mặt và sai lệch vị trí tương quan của rãnh.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình quy định phương pháp đào tạo tích hợp giữa thuyết giảng nguyên lý và thực hành trực tiếp tại xưởng:

   [GIAI ĐOẠN 1: LÝ THUYẾT]           [GIAI ĐOẠN 2: HƯỚNG DẪN]         [GIAI ĐOẠN 3: LUYỆN TẬP]
+-----------------------------+     +--------------------------+     +--------------------------+
| - Nêu vấn đề & phân tích    | --> | - Thao tác mẫu tại xưởng | --> | - Chia nhóm nhỏ (2-3 SV) |
| - Tính toán n, Sp, t        |     | - Rà gá chi tiết mẫu     |     | - Cắt thử lát đầu t=0.2mm|
| - Quy chuẩn an toàn lao động|     | - Sửa sai trực tiếp      |     | - Đo kiểm tra kích thước |
+-----------------------------+     +--------------------------+     +--------------------------+

• Về phía giảng viên: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực (thuyết trình ngắn, nêu vấn đề, chiếu mô phỏng cơ cấu đồ gá). Trong giờ thực hành, giảng viên thực hiện thao tác mẫu, phân chia nhóm nhỏ (2-3 sinh viên/nhóm), quan sát và chỉnh sửa thao tác gá đặt, cắt thử của sinh viên tại chỗ.
• Về phía sinh viên: Nghiên cứu bài học và tài liệu tham khảo trước khi đến lớp; tham gia thảo luận nhóm về phương án chọn dao và gá đặt phôi; thực hiện lát cắt thử đầu tiên ($t = 0,2$ mm) để đo kiểm lượng dư trước khi gia công tinh. Sinh viên bắt buộc phải tham dự tối thiểu 70% tổng thời lượng tích hợp để đủ điều kiện dự thi kết thúc mô đun.
• Phương thức kiểm tra và đánh giá: Tuân thủ Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và quy chế của nhà trường:
  • Điểm quá trình (trọng số 40%): Gồm 1 cột điểm kiểm tra thường xuyên (hỏi miệng/thuyết trình sau 10 giờ học) và 3 cột điểm kiểm tra định kỳ (tự luận/trắc nghiệm kết hợp thực hành gia công sau 20 giờ học).
  • Điểm thi kết thúc môn học (trọng số 60%): Tổ chức theo hình thức vấn đáp và thực hành gia công sản phẩm trực tiếp trên máy sau 60 giờ học quy đổi, chấm theo thang điểm 10 làm tròn đến một chữ số thập phân.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Chuẩn hóa thông số chế độ cắt theo vật liệu: Giáo trình cung cấp các thông số định mức cụ thể cho từng loại dao và vật liệu gia công: đối với thép và gang, vận tốc cắt $V$ của dao thép gió là $50$ m/phút, dao hợp kim cứng từ $70-150$ m/phút; đối với vật liệu mềm (nhôm, đồng, dural), vận tốc cắt cho phép tăng gấp 2,5 đến 4 lần. Chiều sâu cắt thô cho thép quy định $t = 3-5$ mm, gang $t = 5-7$ mm, phay tinh $t = 0,5-1$ mm.
2. Tích hợp giải pháp công nghệ gia công chuyên dùng: Giới thiệu phương pháp phay rãnh then kín bằng nguyên lý chạy dao kiểu con lắc trên máy chuyên dùng bằng dao phay hai lưỡi, chiều sâu ăn dao mỗi lượt $t = 0,2-0,4$ mm. Giải pháp này giúp cắt gọt bằng lưỡi cắt mặt đầu, triệt tiêu mòn chu vi, tăng tuổi bền của dao và đảm bảo tính lắp lẫn trong sản xuất hàng loạt.
3. Kế thừa và hệ thống hóa tài liệu kinh điển: Nội dung giáo trình kế thừa có chọn lọc các kiến thức nền tảng từ hệ thống tài liệu kỹ thuật cơ khí:
   • Phạm Quang Lê (1980), Kỹ thuật phay, NXB Công nhân kỹ thuật.
   • Phạm Quang Lê (1979), Bào và xọc, NXB Công nhân kỹ thuật.
   • Phạm Quang Lê (1978), Kỹ thuật mài, NXB Công nhân kỹ thuật.
4. Nhấn mạnh an toàn lao động đặc thù: Đưa ra các quy chuẩn an toàn bắt buộc khi thao tác mài dao (vị trí đứng chếch $45^\circ$ so với mặt đá mài, sử dụng kính bảo hộ, kiểm tra độ rạn nứt đá và chỉnh khe hở bệ tỳ) và quy trình thoát phoi theo rãnh xoắn của dao phay ngón.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên ngành Cắt gọt kim loại (Trình độ Cao đẳng): Là đối tượng học tập chính khóa trong chương trình đào tạo nghề. Giáo trình cung cấp bài tập thực hành gia công rãnh và cắt đứt tương ứng với trang thiết bị xưởng cơ khí.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành các môn học cơ sở kỹ thuật và mô đun nghề trước đó, bao gồm:
  • Vẽ kỹ thuật (MH 07) và AutoCAD (MH 08): Đọc bản vẽ chi tiết rãnh và yêu cầu kỹ thuật.
  • Dung sai – Đo lường kỹ thuật (MH 11): Xác định cấp chính xác 8÷10 và độ nhám 4÷5.
  • Vật liệu cơ khí (MH 12) và Nguyên lý cắt (MH 16): Hiểu cơ chế tạo phoi, tính chất thép gió, hợp kim cứng BK, TK.
  • MĐ 20 (Nguội cơ bản), MĐ 25 và MĐ 26: Thao tác cơ bản trên máy phay, máy bào mặt phẳng.
• Giảng viên và kỹ thuật viên hướng dẫn xưởng: Sử dụng giáo trình để biên soạn giáo án tích hợp, thiết lập quy trình bài tập thực hành, bảng phân công nhiệm vụ tự học nhóm và đề thi kết thúc mô đun.
• Tài liệu tham khảo chuyên môn: Phục vụ kỹ thuật viên tại các xưởng cơ khí chế tạo máy cần tra cứu thông số hình học dụng cụ cắt và bảng kích thước trục gá dao phay đĩa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn chuẩn hóa cho sinh viên hệ cao đẳng nghề Cắt gọt kim loại, đồng thời là tài liệu tham khảo kỹ thuật cho học viên trung cấp nghề, giáo viên dạy nghề và thợ gia công cơ khí trên máy công cụ vạn năng.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần nắm vững kiến thức về Vẽ kỹ thuật (đọc dung sai, kích thước), Vật liệu cơ khí (độ cứng, nhiệt luyện), Nguyên lý cắt gọt (các góc của dụng cụ cắt, lực cắt) và đã hoàn thành các mô đun kỹ năng vận hành máy phay, bào mặt phẳng cơ bản (MĐ 25, MĐ 26).

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình phân tích sâu mối liên hệ giữa hình học dao với hiện tượng biến dạng lực cắt (so sánh chi tiết dao bào cán thẳng và cán cong), đồng thời kết hợp bảng tra cứu thực nghiệm kích thước lỗ dao/moay-ơ và chế độ cắt cụ thể cho từng loại phôi (thép, gang, nhôm, đồng).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần kết hợp đọc trước phần lý thuyết hình học dao, tự lập bảng so sánh ưu nhược điểm của các loại dao (dao ngón, dao đĩa, dao mặt đầu), thảo luận nhóm từ 2-3 người để giải các bài tập tính toán tốc độ $n$ và bước tiến $S_p$ trước khi thực hiện thao tác tại xưởng.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu học tập đi kèm gồm hệ thống bản vẽ chi tiết bài tập gia công rãnh, các tranh vẽ mô phỏng gá đặt khối V/ê-tô, và danh mục sách tham khảo chuyên ngành của tác giả Phạm Quang Lê (Kỹ thuật phay, Bào và xọc, Kỹ thuật mài).

---

Kết luận

Giáo trình Mô đun: Phay bào rãnh, cắt đứt (MĐ 27) cung cấp cấu trúc kiến thức và kỹ năng gia công cơ khí bám sát tiêu chuẩn đào tạo nghề Cao đẳng Cắt gọt kim loại. Thông qua 45 giờ đào tạo tích hợp, giáo trình giúp người học hoàn thiện kỹ năng mài dụng cụ cắt, thiết lập chế độ gia công và vận hành thành thạo máy phay, máy bào để tạo hình các dạng rãnh thông dụng đạt cấp chính xác 8÷10 và độ nhám cấp 4÷5.

Sau khi hoàn thành MĐ 27, người học có đủ điều kiện tiên quyết để tiếp tục lộ trình chuyên môn với các kỹ thuật phức tạp hơn như Tiện côn (MĐ 28), Phay bào rãnh chốt đuôi én – chữ T (MĐ 29), Phay bánh răng (MĐ 34, MĐ 35) và Phay CNC cơ bản (MĐ 37) trong khung chương trình tổng thể của ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: PHAY BÀO RÃNH, CẮT ĐỨT NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ-CĐCG ngày … tháng. năm…… của Trường cao đẳng Cơ giới Quảng Ngãi, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU 2 Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Khoa Cơ khí Trường Cao đẳng cơ giới Quang Ngãi đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun phay, bào rãnh cắt đứt. Nội dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình tự gia công các chi tiết. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại.

Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Quảng Ngãi, ngày tháng năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Trương Thị Ngọc Thư Chủ biên 2.

MỤC LỤC 3 STT NỘI DUNG TRANG 1 Lời giới thiệu 2 2 Mục lục 3 3 Bài 1: Dao bào rãnh, mài dao bào rãnh 12 1. Cấu tạo của dao bào 2. Các thông số hình học của dao bào ơ tạng thái tĩnh 3. Sự thay đổi thông số hình học của dao bào khi gá dao 4.

Mài dao bào 4 Bài 2: Các loại dao phay rãnh và cắt đứt 21 1. Cấu tạo của các loại dao phay 2. Các thông số hình học của dao phay mặt phẳng 3. Ảnh hưởng của các thông số hình học của dao phay đến quá trình cắt 5 Bài 3: Phay rãnh 34 1.

Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh 2. Phương pháp gia công 3. Kiểm tra sản phẩm 6 Bài 4: Phay cắt đứt 56 1. Yêu cầu kỹ thuật khi phay cắt đứt 2.

Phương pháp phay cắt đứt 3. Vệ sinh công nghiệp 7 Bài 5: Bào rãnh 62 1. Các điều kiện kỹ thuật khi gia công các loại rãnh 3. Phương pháp bào rãnh suốt, rãnh kín một đầu, rãnh kín hai đầu 8 Tài liệu tham khảo 76 TÊN MÔ ĐUN: PHAY, BÀO RÃNH, CẮT ĐỨT Mã mô đun: MĐ 27 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun phay bào mặt phẳng bậc được bố trí sau khi sinh viên đã học xong MĐ27.

- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề thuộc các môn học, mô đun đào tạo nghề. - Ý nghĩa và vai trò: Mô đun Phay, bào rãnh và cắt đứt trong chương trình Cắt gọt kim loại có ý nghĩa và vai trò quan trọng. Người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng sử dụng dụng cụ thiết bị để Phay, bào rãnh và cắt đứt đúng qui trình qui phạm, đạt yêu cầu kỹ thuật. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: 4 A1.

Trình bày được các các thông số hình học của dao bào rãnh, cắt đứt; A2. Trình bày được các các thông số hình học của dao phay rãnh; A3. Nhận dạng được các bề mặt, lưỡi cắt, thông số hình học của dao bào, dao phay rãnh, cắt đứt; A4. Trình bày được phương pháp phay, bào rãnh, cắt đứt và yêu cầu kỹ thuật khi phay, bào rãnh, cắt đứt; A5.

Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. Mài được dao bào rãnh, cắt đứt đạt lưỡi cắt thẳng, đúng góc độ, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy; B2. Vận hành thành thạo máy phay, bào để gia công rãnh, cắt đứt đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 8÷10, độ nhám cấp 4÷5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy; - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Tích cực, tự giác, hợp tác trong học tập.

Đảm bảo được an toàn lao động và vệ sinh môi trường C2. Vệ sinh nhà xưởng 1.Chương trình khung nghề cắt gọt kim loại Tên môn Số tín chỉ Thời gian đào tạo (giờ) Mã MH, học, mô Trong đó MĐ Tổng số đun Lý thuyết Thực hành Kiểm tra I Các môn học chung 18 435 157 255 23 5 MH 01 Chính trị 3 75 41 29 5 MH 02 Pháp luật 2 30 18 10 2 MH 03 Giáo dục thể chất 2 60 5 51 4 MH 04 Giáo dục quốc phòng - An ninh 3 75 36 35 4 MH 05 Tin học 3 75 15 58 2 MH 06 Ngoại ngữ (Anh văn) 5 120 42 72 6 Các môn học, mô II đun đào 106 2370 860 1411 99 tạo nghề bắt buộc Vẽ kỹ 3 MH 07 60 33 24 3 thuật MH 08 Autocad 3 60 20 38 2 Cơ lý 4 MH 09 60 46 12 2 thuyết Sức bền 3 MH 10 45 34 8 3 vật liệu Dung sai – 3 MH 11 Đo lường 45 34 8 3 kỹ thuật Vật liệu 3 MH 12 45 41 2 2 cơ khí Nguyên lý 4 MH 13 – Chi tiết 60 50 7 3 máy MH 14 Kỹ thuật 2 30 28 0 2 6 an toàn và Bảo hộ lao động Tổ chức 2 MH 15 quản lý 30 19 9 2 sản xuất Nguyên lý 3 MH 16 45 34 8 3 cắt Máy cắt 4 và máy điều khiển MH 17 60 50 5 5 theo chương trình số MH 18 Đồ gá 2 45 39 4 2 Công 3 nghệ chế tạo máy MH 19 và Thiết 75 64 7 4 kế quy trình công nghệ Nguội cơ 2 MĐ 20 60 14 43 3 bản Kỹ thuật 3 điện – MĐ 21 Điện tử 45 37 5 3 công nghiệp Tiện trụ ngắn, trụ MĐ 22 bậc, tiện 3 90 16 71 3 trụ dài l 10d 7 Tiện rãnh, 1 MĐ 23 30 5 24 1 cắt đứt Gia công 3 MĐ 24 lỗ trên 75 16 56 3 máy tiện Phay, bào 3 mặt phẳng ngang, MĐ 25 song song, 90 15 72 3 vuông góc, nghiêng Phay, bào 2 MĐ 26 mặt phẳng 45 8 35 2 bậc Phay, bào 2 MĐ 27 rãnh, cắt 45 8 35 2 đứt MĐ 28 Tiện côn 2 45 10 33 2 Phay, bào 3 rãnh chốt MĐ 29 75 20 52 3 đuôi én - chữ T Tiện ren 2 MĐ 30 60 13 45 2 tam giác Tiên ren 3 MĐ 31 60 11 47 2 vuông Tiện ren 3 MĐ 32 60 11 47 2 thang Phay đa 2 MĐ 33 45 7 36 2 giác MĐ 34 Phay bánh 2 60 8 50 2 răng trụ 8 răng thẳng Phay bánh 2 răng trụ MĐ 35 răng 45 15 28 2 nghiêng, rãnh xoắn Tiện CNC 3 MĐ 36 75 7 65 3 cơ bản Phay CNC 3 MĐ 37 75 7 65 3 cơ bản Tiện lệch 3 15 57 3 MĐ 38 tâm, tiện định hình 75 Tiện chi 2 8 50 2 tiết có gá MĐ 39 lắp phức tạp 60 Doa lỗ 2 trên máy MĐ 40 doa vạn năng 45 5 38 2 Thực hành 2 12 46 2 MĐ 41 hàn 60 Mài mặt 2 MĐ 42 phẳng 45 12 31 2 Mài trụ 2 MĐ 43 ngoài, mài côn ngoài 45 12 31 2 MĐ 44 Lập 60 18 39 3 chương 3 trình gia công sử dụng chu 9 trình tự động, bù dao tự động trên máy phay CNC Ngoại ngữ 4 MĐ 45 chuyên ngành 60 40 16 4 Thực tập 5 MĐ 46 180 18 162 0 sản xuất Tổng cộng 126 2805 1017 1666 122 2. Chương trình chi tiết mô đun Tên các Thời gian Số TT bài trong Tổng Lý Thực Kiểm mô đun số thuyết hành tra 1 Dao bào rãnh – mài dao bào rãnh. 7 2 5 0 2 Các loại dao phay rãnh 3 2 0 1 3 Phay rãnh 15 2 13 0 4 Phay cắt đứt 10 1 9 0 5 Bào rãnh 10 1 9 0 Cộng 45 8 35 2 3.

Điều kiện thực hiện môn học: 3. Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 3. Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, tranh vẽ. Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, máy tính,… 3.

Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về phay, bào rãnh, cắt đứt 4. Nội dung và phương pháp đánh giá: 4. Nội dung: - Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức - Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp.

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. Phương pháp: Người học được đánh giá tích lũy môn học như sau: 4.

Cách đánh giá - Áp dụng quy chế đào tạo Trung cấp hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. - Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Cơ giới như sau: Điểm đánh giá Trọng số + Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40% + Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2) + Điểm thi kết thúc môn học 60% 11 4. Phương pháp đánh giá Phương pháp Phương pháp Hình thức Chuẩn đầu ra Số Thời đánh giá tổ chức kiểm tra đánh giá cột điểm kiểm tra Thường Viết/ Tự luận/ A1, C1 1 Sau 10 xuyên Thuyết trình Trắc nghiệm/ giờ.