CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II GIÁO TRÌNH PHAY, BÀO MẶT PHẲNG NGANG SONG SONG,VUÔNG GÓC, NGHIÊNG, BẬC NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI (Ban hành theo quyết định số 59/QĐ-CĐHHII, ngày 25 tháng 1 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Hàng Hải II) ( Lưu hành nội bộ) TP. HCM, Năm 2021 1 MỤC LỤC TRANG Bài 1. VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAY,. 5 MÁY BÀO VẠN NĂNG .Vận hành máy phay.
Vận hành máy bào. Bài 2: DAO BÀO PHẲNG – MÀI DAO BÀO.Cấu tạo dao bào. Các thông số hình học của dao bào ở trạng thái tĩnh. Sự thay đổi thông số hình học của dao bào khi gá dao.
Ảnh hưởng của các thông số hình học của dao bào đến quá trình cắt. Mài dao bào. 37 Bài 3: CÁC DAO PHAY MẶT PHẲNG.Cấu tạo của các loại dao phay mặt phẳng.Các thông số hình học của dao phay mặt phẳng.Ảnh hưởng của các thông số hình học của dao phay đến quá trình cắt. 43 Bài 4: GIA CÔNG MẶT PHẲNG NGANG.
Các yêu cầu kỹ thuật khi phay bào mặt phẳng .Phương pháp gia công. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục. Kiểm tra sản phẩm. 53 Bài 5: GIA CÔNG MẶT PHẲNG SONG SONG VÀ VUÔNG GÓC.
Các yêu cầu kỹ thuật khi phay bào mặt phẳng song song và vuông góc.Phương pháp gia công. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục. Kiểm tra sản phẩm. 76 Bài 6: GIA CÔNG MẶT PHẲNG NGHIÊNG.
Yêu cầu kỹ thuật khi phay bào mặt phẳng nghiêng. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm.104 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP .108 TÀI LIỆU THAM KHẢO .110 3 TÊN MÔ ĐUN: PHAY, BÀO MẶT PHẲNG NGANG, SONG SONG, VUÔNG GÓC, NGHIÊNG Mã mô đun: MĐ28 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Là mô đun tiên quyết về phay bào để có thể học tiếp các mô đun sau.
Học sinh đã học xong các mô đun MH07; MH08; MH09; MH10; MH11; MH13. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề thuộc các môn học, mô đun đào tạo nghề. - Ý nghĩa và vai trò: Mô đun Phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng trong chương trình Cắt gọt kim loại có ý nghĩa và vai trò quan trọng. Người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng sử dụng dụng cụ thiết bị để Phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng đúng qui trình qui phạm, đạt yêu cầu kỹ thuật.
Mục tiêu của mô đun: - Trình bày được các các thông số hình học của dao bào mặt phẳng; - Trình bày được các các thông số hình học của dao phay mặt phẳng; - Nhận dạng được các bề mặt, lưỡi cắt, thông số hình học của dao bào, dao phay mặt phẳng; - Mài được dao bào mặt phẳng đạt độ nhám Ra1.25, lưỡi cắt thẳng, đúng góc độ, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy; - Phân tích được quy trình bảo dưỡng máy bào, phay; - Trình bày được các phương pháp phay, bào mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song, vuông góc và mặt phẳng nghiêng; - Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phay, bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng; - Vận hành được máy phay,máy bào để gia công mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, nghiêng đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 8÷10, độ nhám cấp 4÷5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy; - Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục; 4 - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung môn học: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, thí SốTT Tên chương, mục Tổng Lý nghiệ Kiểm tra số thuyết m, thảo luận, bài tập 1 Bài 1: Vận hành và bảo dưỡng máy phay, 12 3 8 1 bào vạn năng 2 Bài 2: Dao bào phẳng – mài dao bào. 10 2 8 0 3 Bài 3: Các loại dao phay mặt phẳng 4 2 1 1 4 Bài 4: Gia công mặt phẳng ngang 20 3 16 1 5 Bài 5: Phay, bào mặt phẳng song song, 24 1 22 1 vuông góc 6 Bài 6: Phay bào mặt phẳng nghiêng.
VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAY, MÁY BÀO VẠN NĂNG Mã bài: MĐ26.1 Giới thiệu: Máy phay, máy bào là loại máy công cụ dùng để cắt gọt vật liệu kim loại hoặc phi kim loại với các hình dáng chi tiết như mặt phẳng, các loại rãnh bậc, các mặt định hình, đặc biệt trong nghành khuôn mẫu máy phay đóng vai trò rất quan trọng gia công các biên dạng phức tạp. Máy phay gồm có nhiều loại như máy phay đứng, máy phay ngang, máy phay chuyên dùng, máy phay điều khiển số( Máy phay CN, máy phay CNC) Mục tiêu: + Trình bày được tính năng, cấu tạo của máy phay, máy bào; các bộ phận máy và các phụ tùng kèm theo máy + Trình bày được quy trình thao tác vận hành máy phay, máy bào vạn năng. + Phân tích được quy trình bảo dưỡng máy phay, máy bào vạn năng. + Vận hành được máy phay, máy bào đúng quy trình, quy phạm đảm bảo an toàn cho người và máy.
+ Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực trong học tập.Vận hành máy phay Mục tiêu: + Trình bày được tính năng, cấu tạo của máy phay, máy bào; các bộ phận máy và các phụ tùng kèm theo máy + Trình bày được quy trình thao tác vận hành máy phay vạn năng. + Phân tích được quy trình bảo dưỡng máy phay. + Vận hành được máy phay đúng quy trình, quy phạm đảm bảo an toàn cho người và máy. + Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực trong học tập.Cấu tạo máy phay 1.Nguyên lý chuyển động: 6 + Chuyển động chính: Trục Trục chính máy phay chính mang dao quay tròn tại v chỗ tạo ra vận tốc cắt (v) và Phô dao có thể quay được hai chiều.
+ Bàn máy: Mang phôi tiến thẳng đến dao để dao cắt gọt, S thực hiện chuyển động chạy Bàn máy dao S ( hình 1.1: Chuyển động cơ bản trên máy phay 1.Phân loại và ký hiệu máy phay 1. Phân loại máy phay: Theo khả năng công nghệ và phạm vi sử dụng, máy phay được phân thành 2 nhóm chính là máy vạn năng và máy chuyên dùng( hình 1. a) Máy vạn năng: là những máy phay có khả năng thực hiện được nhiều công việc phay khác nhau, được sử dụng phổ biến trong các phân xưởng, xí nghiệp cơ khí sửa chữa, chế tạo đơn chiếc đến hàng loạt như: - Máy phay bàn công xôn ( có các kiểu máy phay đứng, máy phay ngang, máy phay ngang vạn năng, máy phay dụng cụ vạn năng…) - Máy phay bàn không công xôn ( còn gọi là máy phay bệ liền) gồm hai loại: có bàn gá quay và không có bàn gá quay. - Máy phay giường ( có loại máy phay giường một trụ, máy phay giường hai trụ).
b) Máy chuyên dùng: là những máy phay chỉ dùng để thực hiện một dạng công nghệ nhất định. Gồm các loại máy như: Máy phay rãnh then, máy phay chép hình, máy phay lăn răng. Mỗi nước có qui định về kí hiệu máy phay khác nhau. Sau đây là qui định về kí hiệu máy phay của Nga và Việt Nam.
a) Theo qui định của Nga. 7 Chia máy cắt kim loại thành 9 nhóm, mỗi nhóm có 9 kiểu. Mỗi kiểu máy được kí hiệu bằng nhóm các chữ số và đôi khi có kèm theo một hoặc hai, ba chữ cái vần tiếng Nga. Ý nghĩa các chữ số và chữ cái đó như sau: + Chữ số thứ nhất chỉ nhóm máy: 1- Tiện; 2- Khoan và Doa; 3- Mài; 4- Máy tổ hợp; 5- Gia công răng và ren; 6- Phay; 7- Bào, xọc và chuốt; 8- Cưa, cắt; 9- Nhóm các máy khác chưa phân loại.
+ Chữ số thứ 2 chỉ kiểu máy: Với máy phay. Số 1- Máy phay đứng bàn công xôn. Số 2- Máy phay tác dụng liên tục. Số 3- Kiểu máy bất kỳ, không phân loại.
Số 4- Máy phay chép hình, khắc chữ, số. Số 5- Máy phay bàn không công xôn. Số 6- Máy phay giường. Số 7- Máy phay dụng cụ vạn năng.
Số 8- Máy phay ngang vạn năng bàn công xôn. Số 9- Các kiểu máy phay khác. + Chữ số thứ 3 ( đôi khi có thêm chữ số thứ 4) chỉ kích thước đặc trưng của máy - với máy phay bàn công xôn, chữ số thứ 3 chỉ cỡ kích thước làm việc của bàn máy. Cỡ 0: có bàn máy rộng ( 200 x 800) mm.
+ Các chữ cái: nếu ở giữa chữ số thứ nhất và chữ số thứ haichỉ máy đã cải tiến trên cơ số máy cũ cùng kiểu. - 682: Máy phay ngang vạn năng bàn công xôn có kích thước làm việc mặt bàn 8 máy cỡ 2 là 320 x 1250 mm. - 6H82: Máy phay ngang vạn năng bàn công xôn đã cải tiến trên cơ sở máy 682. - 612: Máy phay đứng bàn công xôn có kích thước làm việc mặt bàn máy cỡ 2 là 320 x 1250 mm.
- 6P13: Máy phay đứng bàn công xôn có kích thước làm việc mặt bàn máy cỡ 3 là 400 x 1600 mm đã cải tiến trên cơ sở máy 612. b) Theo qui định của Việt Nam. Chia máy cắt kim loại thành 12 nhóm mỗi nhóm có 9 kiểu tương tự như của Nga. Các nhóm được kí hiệu bằng chữ cái đầu tên máy: T- Tiện; K- Khoan; D- Doa; M- Mài và đánh bóng; R- Gia công răng; V- Gia công ren vít; P- Phay; B- Bào và xọc; Ch- Chuốt; Đi- Gia công bằng tia lửa địên; C- Cưa và cắt; L- Các loại khác.
Kiểu máy, kích thước đặc trưng của máy, kí hiệu bằng chữ số giống như qui định của Nga. Nếu máy đã cải tiến trên cơ sở máy cũ cùng kiểu sẽ có thêm các chữ cái A, B, C… đặt ở cuối kí hiệu. - P82: Máy phay ngang vạn năng bàn công xôn có kích thước làm việc mặt bàn máy cỡ 2 là 320 x 1250 mm. - P12: Máy phay đứng bàn công xôn có kích thước làm việc mặt bàn máy cỡ 2 là 320 x 1250 mm.
Ngoài ra còn có máy phay điều khiển theo chương trình số CNC. Trong các loại máy phay trên, máy phay bàn công xôn là được sử dụng thông dụng nhất, có tính vạn năng cao, dễ sử dụng, có thể thực hiện tất cả các công việc về phay. 9 a) Máy phay ngang b)Máy phay đứng c)Máy phay giường Hình 1.