TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Phay bánh răng nghiêng, rãnh xoắn là một trong những mô đun chuyên ngành của nghề Cắt gọt kim loại được biên soạn dựa theo chương trình đào tạo chất lượng cao đã xây dựng và ban hành năm 2021 của trường Cao đẳng nghề Cần Thơ dành cho nghề Cắt gọt kim loại hệ Cao đẳng. Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên giáo trình đã được xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu, trong mỗi bài học đều có ví dụ và bài tập tương ứng để áp dụng và làm sáng tỏ phần lý thuyết.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã dựa trên kinh nghiệm thực tế giảng dạy, tham khảo đồng nghiệp, tham khảo các giáo trình hiện có và cập nhật những kiến thức mới có liên quan để phù hợp với nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế. Nội dung giáo trình được biên soạn với lượng thời gian đào tạo 75 giờ gồm có: Bài 1 MĐ14-01: Thông số hình học của rãnh xoắn Bài 2 MĐ14-02: Phay rãnh xoắn Bài 3 MĐ14-03: Thông số hình học của bánh răng trụ răng nghiêng Bài 4 MĐ14-04: Phay bánh răng trụ răng nghiêng Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô và bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ điều chỉnh hoàn thiện hơn. Xin chân thành cám ơn! Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên: Huỳnh Chí Linh 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN. 5 BÀI 1: KÍCH THƯỚC CƠ BẢN CỦA RÃNH XOẮN.
Khái niệm và công dụng. Các yếu tố của rãnh xoắn. Các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện kỹ thuật khi phay rãnh xoắn. Các yêu cầu kỹ thuật.
Các điều kiện kỹ thuật khi phay rãnh xoắn. Nguyên tắc hình thành rãnh xoắn. Phương pháp tính bánh răng thay thế khi phay rãnh xoắn. Tính bộ bánh răng thay thếa.
Lắp bộ bánh răng thay thế. Hướng dẫn thực hành. Hướng dẫn các bước thực hành tính kích thước của rãnh xoắn. Sinh viên thực hành.
13 BÀI 2: PHAY RÃNH XOẮN. Các bước tiến hành phay rãnh xoắn. Tính và lắp bánh răng thay thế. Chọn dao phay.
Các bước tiến hành phay. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh khi phay rãnh xoắn. Kiểm tra sản phẩm. Hướng dẫn thực hành:.
Hướng dẫn lập phiếu tiến trình phay rãnh xoắn. Sinh viên thực hiện. 22 BÀI 3: THÔNG SỐ HÌNH HỌC CỦA BÁNH RĂNG TRỤ. Khái niệm và ứng dụng.
Các thông số cơ bản của bánh răng trụ răng nghiêng. Nguyên tắc hình thành rãnh xoắn khi phay bánh răng trụ răng nghiêng. Kiểm tra sản phẩm. Hướng dẫn thực hành.
Hướng dẫn các bước thực hành tính thông số hình học của bánh răng trụ răng nghiêng. Sinh viên thực hành. 29 BÀI 4: PHAY BÁNH RĂNG TRỤ RĂNG NGHIÊNG. Yêu cầu kỹ thuật và điều kiện kỹ thuật khi phay bánh răng trụ răng nghiêng.
Các yêu cầu kỹ thuật. Các điều kiện kỹ thuật khi phay bánh răng trụ răng nghiêng. Xác định các thành phần cần thiết khi gia công bánh răng trụ răng nghiêng. Tính toán phân độ.
Tính và chọn dao phay khi phay bánh răng trụ răng nghiêng. Tính bộ bánh răng thay thế. Lắp bộ bánh răng thay thế. Tiến hành phay.
Các dạng sai hỏng thường gặp khi phay bánh răng trụ răng nghiêng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh. Hướng dẫn thực hành. Hướng dẫn các bước thực hành phay bánh răng trụ răng nghiêng. Sinh viên thực hành.
40 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 44 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: PHAY BÁNH RĂNG NGHIÊNG, RÃNH XOẮN Mã mô đun: MĐ14 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun thực tập này được bố trí sau khi sinh viên đã học xong: môn vẽ kỹ thuật, môn nguyên lý cắt, môn đồ gá, phay bào mặt phẳng vuông góc, mô đun phay bánh răng thẳng, thành răng,. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề đào tạo bắt buộc. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Cung cấp cho người học các kiến thức cơ bản về công nghệ gia công bánh răng trụ răng nghiêng, rãnh xoắn.
Đồng thời hướng dẫn người học rèn luyện các kỹ năng gia công bánh răng trụ răng nghiêng và rãnh xoắn trên máy phay vạn năng. Mục tiêu của mô đun: Sau khi học xong mô đun này người học có năng lực: - Kiến thức: + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phay bánh răng trụ răng nghiêng, rãnh xoắn + Xác định được các thông số cơ bản của rãnh xoắn, bánh răng trụ răng nghiêng. + Trình bày đúng phương pháp tiến hành phay bánh trụ răng nghiêng, rãnh xoắn. + Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục khi phay bánh răng trụ răng nghiêng và phay rãnh xoắn.
- Kỹ năng: + Chọn được dao phay và các dụng cụ cần thiết khi phay bánh răng trụ răng nghiêng và rãnh xoắn. + Phân tích được phương pháp phay bánh răng trụ răng nghiêng và rãnh xoắn trên máy phay vạn năng. + Lựa chọn đúng chế độ cắt khi phay bánh răng trụ răng nghiêng và rãnh xoắn. + Tính toán và lắp được bộ bánh răng thay thế khi phay bánh răng trụ răng nghiêng và rãnh xoắn.
+ Vận hành thành thạo máy phay để phay rãnh xoắn, bánh răng trụ răng nghiêng đúng qui trình qui phạm, răng đạt cấp chính xác 8-6 (rãnh xoắn đạt cấp chính xác 10-8), độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tự giác, tích cực, chủ động trong học tập và rèn luyện. Xây dựng tác phong làm việc khoa học. Nôi dung mô đun: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Bài 1.
Kích thước cơ bản của rãnh 9 3 6 0 xoắn 1. Khái niệm chung 0,5 5 2. Các yếu tố cơ bản của rãnh xoắn 0,5 3. Các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện kỹ 0,5 thuật khi phay rãnh xoắn 4.
Nguyên tắc hình thành rãnh xoắn 0,5 5. Phương pháp tính bánh răng thay thế 0,5 khi phay rãnh xoắn 6. Hướng dẫn thực hành 0,5 4 2 Bài 2. Phay rãnh xoắn 26 4 21 1 1.
Các bước tiến hành phay rãnh xoắn 1,5 2. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và 0,5 biện pháp phòng tránh khi phay rãnh xoắn 3. Kiểm tra sản phẩm 0,5 4. Hướng dẫn thực hành 1,5 16 1 3 Bài 3.
Thông số hình học của bánh 11 4 6 1 răng trụ răng nghiêng 1. Khái niệm và ứng dụng 0,5 2. Các thông số cơ bản của bánh răng 1 trụ răng nghiêng 3. Nguyên tắc hình thành rãnh xoắn khi 1 phay bánh răng trụ răng nghiêng 4.
Kiểm tra sản phẩm 0,5 5. Hướng dẫn thực hành 1 4 1 4 Bài 4. Phay bánh răng trụ răng 29 4 24 1 nghiêng 1. Yêu cầu kỹ thuật và điều kiện kỹ 0,5 thuật khi phay bánh răng trụ răng nghiêng 2.
Xác định các thành phần cần thiết khi 1 gia công bánh răng trụ răng nghiêng 3. Tiến hanh phay 1 4. Các dạng sai hỏng thường gặp khi 0,5 phay bánh răng trụ răng nghiêng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh 5. Hướng dẫn thực hành 1 18 1 Cộng 75 15 57 3 6 BÀI 1: KÍCH THƯỚC CƠ BẢN CỦA RÃNH XOẮN Mã bài MĐ14-01 Giới thiệu: Để thực hiện truyền chuyển động, cần truyền mômen quay hai giữa trục song song ở gần nhau, hoặc chuyển động vuông góc với tỉ số xác định.
Bánh răng trụ răng nghiêng có răng nghiêng theo phương chéo với đường trục một góc nên truyền động êm hơn so với bánh răng trụ răng thẳng. Mục tiêu: - Xác định được các thông số kích thước cơ bản của rãnh xoắn. - Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh xoắn - Tính toán và lắp được bộ bánh răng thay thế khi phay rãnh xoắn trên máy phay vạn năng. - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập.
Nội dung chính: 1. Khái niệm và công dụng Rãnh xoắn trên mặt trụ là một loại rãnh có đường dạng sin quấn quanh trục như dao phay răng xoắn, mũi khoan xoắn, trục xoắn v v. Rãnh xoắn được chế tạo chủ yếu theo phương pháp chép hình, đôi lúc có những dạng xoắn đặc biệt người ta có thể chế tạo theo phương pháp bao hình. Rãnh xoắn được hình thành trên mặt trụ được sử dụng khá rộng rãi trong ngành chế tạo máy cũng như dùng để làm dụng cụ cắt như dao phay rãnh xoắn, mũi khoan vì răng trước chưa cắt xong thì răng sau đã vào khớp, lúc nào cũng có số lưỡi cắt nên quá trình cắt diễn ra rất êm, tạo năng suất cao và độ bóng tốt.
Phân loại: Tùy theo chức năng làm việc của các chi tiết mà cấu tạo của rãnh xoắn cũng có hình dạng khác nhau: - Theo dạng rãnh dạng thân khai, dạng culít - Theo dạng rãnh có biên dạng hai sườn răng thẳng hoặc nghiêng theo một chiều nào đó. Các yếu tố của rãnh xoắn Rãnh xoắn được gia công theo phương pháp chép hình biên dạng lưỡi cắt. Do đó rãnh sẽ có hình dạng tùy theo hình dạng dụng cụ cắt. Ngoài ra để gia công rãnh xoắn ta cần xác định các yếu tố cơ bàn sau: Hình 1.
Các yếu tố của rãnh xoắn 7 - : Góc rãnh xoắn: 90 d - : Góc xoắn: tg S .d - S: Bước xoắn: S tg - d: Đường kính phôi 3. Các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện kỹ thuật khi phay rãnh xoắn 3. Các yêu cầu kỹ thuật - Rãnh có độ bền mỏi tốt - Có độ cứng cao, chóng mòn tốt - Tính ổn định, không gây ồn. - Hiệu suất làm việc lớn, năng suất cao.