ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN: PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH TẾ NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. Thành phố Hồ Chí Minh, Tháng 6 năm 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình đào tạo nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Phân tích hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp là một bƣớc quan trọng trong quá trình hoạch định chính sách và xây dựng chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp.
Phân tích hoạt động kinh doanh giúp nhà quản lý đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, phát hiện những tiềm năng cũng nhƣ nhận thấy các rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp từ đó giúp các nhà quản lý hoạch định chiến lƣợc phát triển cho doanh nghiệp. Do những đổi mới trong quá trình giảng dạy và học tập phù hợp với với sự phát triển của nhu cầu thị trƣờng, tác giả đã biên soạn tài liệu hƣớng dẫn học tập “Phân tích hoạt động kinh tế” cho sinh viên bậc cao đẳng ngành Quản Trị Kinh Doanh khoa Quản Trị Kinh Doanh. Giáo trình đƣợc biên soạn dựa vào các tài liệu trong danh mục tài liệu tham khảo tại cuối cuốn giáo trình. Nội dung chính của giáo trình lý thuyết thống kê bao gồm 6 chƣơng.
- Chƣơng 1: Những vấn đề chung trong phân tích hoạt động kinh tế. - Chƣơng 2: Phân tích tình hình kết quả sản xuất kinh doanh. - Chƣơng 3: Phân tích các yếu tố sản xuất của doanh nghiệp. - Chƣơng 4: Phân tích chi phí và giá thành sản phẩm.
- Chƣơng 5: Phân tích tình hình doanh thu của doanh nghiệp. - Chƣơng 6: Phân tích tình hình lợi nhuận. Đi kèm với kiến thức là phần câu hỏi và bài tập củng cố kiến thức tƣơng ứng với các chƣơng giúp học viên nắm vững kiến thức và thực hành. Trong nỗ lực hoàn tất tài liệu này, Tác giả đã đƣợc sự hỗ trợ rất lớn từ Quý đồng nghiệp khoa Quản Trị Kinh Doanh.
Mặc dù các Tác giả đã có nhiều cố gắng, song không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất biết ơn và mong nhận đƣợc sự đóng góp của Quý đồng nghiệp và các bạn học viên để giáo trình hoàn thiện hơn.HCM, ngày 04 tháng 6 năm 2020 Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Huyền ii MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU .ii MỤC LỤC .iii CHƢƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG TRONG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH TẾ. Doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh.
Khái niệm, đối tƣợng và nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh tế. Các phƣơng pháp phân tích. Bài tập thực hành. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH KẾT QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH.
Ý nghĩa, nhiệm vụ của phân tích tình hình sản xuất và phân tích giá trị sản xuất công nghiệp. Hệ thống chỉ tiêu thống kê kết quả sản xuất của doanh nghiệp và phƣơng pháp tính. Phân tích tình hình sản xuất về mặt chất lƣợng sản phẩm. Bài tập thực hành.
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT CỦA DOANH NGHIỆP…. Ý nghĩa, nhiệm vụ của phân tích các yếu tố sản xuất và phân tích cấu thành lực lƣợng lao động .2 Phân tích tình hình tăng, giảm lao động sản xuất.3 Khái niệm, cách tính năng suất lao động và phƣơng pháp phân tích năng suất lao động.4 Phân tích tình hình cung cấp, dự trữ, thu mua nguyên vật liệu.5 Phân tích tình hình sử dụng tài sản cố định.6 Bài tập thực hành. PHÂN TÍCH CHI PHÍ VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM .1 Ý nghĩa, nhiệm vụ của phân tích chi phí và giá thành sản phẩm.2 Phân tích chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp.3 Phân tích chi phí nhân công trực tiếp.4 Phân tích chi phí sản xuất chung.5 Phân tích chi phí cho 1.000 đồng sản phẩm hàng hóa.6 Phân tích nhiệm vụ hạ giá thành sản phẩm.7 Bài tập thực hành. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH DOANH THU CỦA DOANH NGHIỆP ……………………………………………………………………….1 Phân tích chung về tình hình doanh thu.2 Nhân tố ảnh hƣởng đến doanh thu.3 Phân tích dự báo doanh thu.
Bài tập thực hành. PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH LỢI NHUẬN……………………… .1 Ý nghĩa, nhiệm vụ của phân tích tình hình tiêu thụ và lợi nhuận của doanh nghiệp.2 Phân tích tình hình tiêu thụ sản phẩm.3 Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp.4 Bài tập thực hành.108 TÀI LIỆU THAM KHẢO .112 iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT - KD – Kinh doanh - KH – Kế hoạch - TT– Thực tế - CP – Chi phí - NVL – Nguyên vật liệu - ĐVT – Đơn vị tính - DN – Doanh nghiệp - YT – Yếu tố - HSPC – Hệ số phẩm cấp - TSCĐ – Tài sản cố định - SPDD – Sản phẩm dở dang - MMTB – Máy móc thiết bị - SP – Sản phẩm - BQ – Bình quân - NSLĐ – Năng suất lao động - SXKD – Sản xuất kinh doanh - GTSX – Giá trị sản xuất - TSCĐTTSX – Tài sản cố định trực tiếp sản xuất - Z – Giá thành v GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN Tên học phần: Phân tích hoạt động kinh tế Mã học phần: CNC110090 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của học phần: + Vị trí Học phần phân tích hoạt động kinh tế là học phần cơ sơ ngành. Đây là học phần phân tích ứng dụng trong quản trị kinh doanh. Học phần này đƣợc giảng dạy vào học kỳ 2 của chƣơng trình đào tạo.
+ Tính chất Cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về nghiên cứu mặt lƣợng trong mối liên quan mặt chất của các hiện tƣợng kinh tế tài chính phát sinh trong doanh nghiệp; những kiến thức cơ bản về phân tích hoạt động kinh doanh, phân tích tình hình kết quả sản xuất kinh doanh, phân tích các yếu tố của quá trình sản xuất, phân tích giá thành sản xuất, phân tích tình hình tiêu thụ và lợi nhuận. Bên cạnh đó, sinh viên vận dụng đƣợc những kiến thức cơ bản về phƣơng pháp đánh giá đúng đắn kết quả kinh doanh, tìm ra những nguyên nhân, xác định những nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động kinh doanh để đề ra phƣơng pháp nhằm khai thác mặt tích cực, khắc phục mặt tiêu cực nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. + Ý nghĩa và vai trò của học phần Trong nền kinh tế thị trƣờng, các doanh nghiệp cần có hệ thống các công cụ quản lý kinh tế phù hợp để giúp doanh nghiệp đánh giá đầy đủ và đúng đắn quá trình và kết quả hoạt động kinh doanh. Phân tích hoạt động kinh doanh đã trở thành một công cụ hỗ trợ đắc lực cho nhà quản lý, giúp nhà quản lý thực hiện tốt các chức năng quản trị doanh nghiệp.
Ngoài ra, Phân tích hoạt động kinh doanh còn cần thiết cho các đối tƣợng bên ngoài doanh nghiệp để có những quyết định phù hợp khi họ có mối quan hệ quyền lợi với doanh nghiệp. vi Mục tiêu của học phần: + Kiến thức - Trình bày đƣợc các khái niệm về doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh. - Trình bày đƣợc đối tƣợng, nhiệm vụ, ý nghĩa của phân tích hoạt động kinh doanh, các phƣơng pháp phân tích hoạt động kinh doanh từ đó vận dụng phân tích các chỉ tiêu kinh tế cụ thể của doanh nghiệp. - Giải thích đƣợc một số các nguyên tắc căn bản và các phƣơng pháp tính toán áp dụng trong phân tích kinh tế.
- Giải thích các phƣơng pháp phân tích kinh tế. - Trình bày đƣợc các đặc điểm trong phân tích tình hình kết quả sản xuất kinh doanh, chất lƣợng sản phẩm hàng hóa, tình hình sử dụng năng lực sản xuất kinh doanh, tình hình sử dụng lao động, tình hình sử dụng tài sản cố định, tình hình nguyên vật liệu, tình hình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa và lợi nhuận của doanh nghiệp. - Trình bày các chỉ tiêu đánh giá trong phân tích. + Kỹ năng - Tính toán đƣợc một số các chỉ tiêu thông dụng dùng trong quản lý sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
- Vận dụng kiến thức để phân tích và đánh giá một số tình huống cụ thể. - Đề xuất đƣợc các giải pháp nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp; các giải pháp nâng cao chất lƣợng sản phẩm; các giải pháp hạ giá thành sản phẩm, hàng hóa; các giải pháp làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm - Nhận thức đƣợc ý nghĩa quan trọng và tác dụng của công tác thống kê trong sự phát triển của doanh nghiệp. - Nhận biết đƣợc tầm quan trọng của phân tích kinh tế trong doanh nghiệp.
- Rèn luyện năng lực nhận xét, phân tích. vii CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG TRONG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH TẾ GIỚI THIỆU Chƣơng 1 giới thiệu tổng quan về phân tích hoạt động kinh doanh để ngƣời đọc bƣớc đầu có những hiểu biết cơ bản về khái niệm, bản chất, phân loại và đối tƣợng phân tích hoạt động kinh doanh, sử dụng các kỹ thuật, các phƣơng pháp phân tích trong phân tích hoạt động kinh doanh, làm tiền đề tiếp tục nghiên cứu cho những chƣơng tiếp theo. MỤC TIÊU Sau khi lĩnh hội chƣơng này, ngƣời học có khả năng: - Trình bày đƣợc khái niệm doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh. - Phân biệt đƣợc các loại doanh nghiệp theo tiêu thức khu vực kinh tế, hình thức sở hữu vốn và tính chất hoạt động kinh doanh.
- Khái quát đƣợc tổ chức hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. - Diễn giải đƣợc các loại hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Nêu đƣợc khái niệm và sự cần thiết của phân tích hoạt động kinh tế - Trình bày đƣợc đối tƣợng, nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh tế - Trình bày đƣợc các phƣơng pháp phân tích hoạt động kinh doanh từ đó vận dụng phân tích các chỉ tiêu kinh tế cụ thể của doanh nghiệp. Doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh 1.
Khái niệm và phân loại Khái niệm Ở Việt Nam, theo Luật Doanh nghiệp năm 2014: Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, đƣợc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh. Phân loại doanh nghiệp Căn cứ vào hình thái biểu hiện của kết quả kinh doanh, bao gồm doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp thương mại: 1 Khái niệm doanh nghiệp sản xuất: là tổ chức kinh tế hợp pháp.