MỞ ĐẦU: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT Giới thiệu: Tổ chức sản xuất là sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ giữa sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động cho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ sản xuất, qui mô sản xuất và công nghệ sản xuất đã xác định. Công việc tổ chức sản xuất yêu cầu người quản lý phải giám sát và đánh giá hàng loạt hoạt động theo quy trình, dự án. Khối lượng nhiệm vụ và KPI doanh số khổng lồ tạo nên áp lực không cho nhà quản lý. Do vậy, doanh nghiệp cần có sự ủy quyền giao việc khoa học, thúc đẩy đội nhóm hoạt động trách nhiệm, hiệu quả hơn để đảm bảo tổ chức sản xuất ổn định, liên tục và hoàn thành các sản phẩm chất lượng cao.
Mục tiêu: - Phân tích được ý nghĩa, nhiệm vụ công tác tổ chức sản xuất. - Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, logic khoa học, tác phong công nghiệp Nội dung chính: 1. Khái quát chung về tổ chức sản xuất 1.1 Khái niệm Có nhiều khái niệm khác nhau về tổ chức sản xuất. Có khá niệm cho rằng: Tổ chức sản xuất là bố trí người làm, người theo dõi, chỉ huy, bố trí nguyên vật liệu, công cụ, măt bằng để sản xuất một mặt hàng nào đó.
Theo khái niệm này, tổ chức sản xuất hướng đến vệc sắp xếp, bố trí cá yếu tố: lao động, nguyên vật liệu, công cụ lao động và mặt bằng sản xuất để tạo ra một loại sản phẩm hàng hoá. Có khái niệm cho rằng: Tổ chức sản xuất là tổng hợp các biện pháp chỉ đạo hướng tới một tổng hợp hợp lí của quá trình lao động với các yếu tố vật lí của sản xuất trong không gian và thời gian cho mục đích nâng cao hiệu quả. Theo cách định nghĩa này, tổ chức sản xuất là hành động của chủ thể quản lí nhằm mục tiêu sử dụng tối ưu các nguồn lực nhờ các hoạt động bố trí hợp lí các nguồn lực trong một không gian và thời gian nhất định. Các khái niệm trên đều có chung một nội dung, đó là: Tổ chức sản xuất là sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ giữa sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động cho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ sản xuất, qui mô sản xuất và công 8 nghệ sản xuất đã xác định nhằm sản xuất ra sản phẩm có chất lượng đáp ứng nhu cầu của thị trường.2 Ý nghĩa và mục đích của tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp Việc tổ chức sản xuất hợp lí sẽ đem lại hiệu quả cao về các mặt sau đây: - Cho phép hoặc góp phần quan trọng vào việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực như nguyên nhiên liệu, vật liệu, lao động, máy móc thiết bị trong doanh nghiệp.
- Góp phần quan trọng vào việc tăng hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, thực hiện mục tiêu kinh tế tổng hợp của doanh nghiệp là kinh doanh có lãi để tái sản xuất và tái sản xuất mở rộng. - Tổ chức sản xuất khoa học sẽ có tác dụng tích cực trong việc bảo vệ môi trường như giảm thiểu ô nhiễm môi trường, giảm thiểu độc hại cho môi trường sống của doanh nghiệp và vùng lân cận. - Tổ chức sản xuất khoa học, hợp lí là căn cứ và cơ sở quan trọng cho tổ chức quản lí doanh nghiệp một cách khoa học. Công tác tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp 2.1 Chức năng của tổ chức sản xuất Mục đích của tổ chức sản xuất sẽ đáp ứng 3 chức năng chủ yếu sau: a.
Chức năng kế hoạch Đối với chức năng kế hoạch, tổ chức sản xuất giúp doanh nghiệp dễ dàng hoạch định và chuẩn bị mọi công cụ, tài nguyên, tài liệu. Việc này đảm bảo các bước quản lý chuỗi cung ứng diễn ra trôi chảy. Kế hoạch sản xuất đầy đủ, chi tiết sẽ giúp doanh nghiệp thiết lập được quy trình và tiến độ làm việc để đáp ứng được mục tiêu đã đặt ra. Tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp chính là yếu tố quan trọng nhằm xây dựng và thúc đẩy thành công.
Chức năng thực hiện Tổ chức sản xuất cần được thiết lập chi tiết, đúng quy trình và phù hợp với trạng thái của doanh nghiệp. Như vậy, nó sẽ giúp cho khâu vận hành diễn ra trơn tru và ổn định. 9 Đối với các doanh nghiệp chuyên về sản xuất, khâu thực hiện sản phẩm chính là giá trị cốt lõi tạo nên thành công của tổ chức. Vậy nên, tổ chức sản xuất càng đảm bảo chi tiết và đầy đủ bao nhiêu thì khi tiến hành sản xuất sẽ đạt yêu cầu tốt nhất về mặt chất lượng bấy nhiêu.
Chức năng kiểm tra Sau khi lập kế hoạch và thực hiện thành công quy trình sản xuất sản phẩm, nhà quản lý chắc chắc phải đánh giá và kiểm tra lại chất lượng. Việc tổ chức sản xuất đóng vai trò hỗ trợ doanh nghiệp sắp xếp và xác định được các khâu hay sản phẩm cần kiểm tra và đánh giá. Nhờ đó, người quản lý xác định rõ ràng quy chuẩn về chất lượng sản phẩm dễ dàng hơn. Tổ chức sản xuất cho phép doanh nghiệp thực hiện chức năng kiểm tra chính xác, hiệu quả sau khi đã hoàn thành sản phẩm, dự án.2 Một số nguyên tắc tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp Khi tổ chức quá trình sản xuất trong doanh nghiệp, cần tuân thủ một số nguyên tắc sau đây: */ Tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp phải đảm bảo kết hợp giữa phát triển chuyên môn hoá với phát triển kinh doanh tổng hợp.
+ Chuyên môn hoá là hình thức phân công lao động xã hội nhằm làm cho doanh nghiệp nói chung, các bộ phận sản xuất và các nơi làm việc nói riêng có nhiệm vụ chỉ chế tạo một (hoặc một số ít) loại sản phẩm, chi tiết của sản phẩm hoặc chỉ tiến hành một (hoặc một số ít) bước công việc. + Kinh doanh tổng hợp là những hoạt động kinh tế mang tính chất bao trùm nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sản xuất công nghiệp đến sản xuất phi công nghiệp, từ sản xuất đến lưu thông, phân phối và dịch vụ. Chuyên môn hóa và kinh doanh tổng hợp là hai vấn đề khác nhau, giữa chúng có tác động kiềm chế lẫn nhau. Nếu doanh nghiệp mở rộng kinh doanh tổng hợp thì chuyên môn hóa sẽ bị co hẹp lại, do đó vấn đề đặt ra là khéo kết hợp với quan điểm trên góc độ toàn doanh nghiệp để xem xét thì thấy tùy mức độ chuyên môn hóa có giảm, song vẫn cần phải nâng cao trình độ chuyên môn hóa của từng bộ phận sản xuất và từng nơi làm việc.
Chỉ như thế mới phù hợp với xu thế hiện nay là mỗi doanh nghiệp vừa thực hiện chuyên môn hóa vừa thực hiện đa dạng hóa sản phẩm và kinh doanh tổng hợp trên cơ sở lấy hiệu quả kinh tế làm thước đo. */ Tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp phải thường xuyên duy trì và bảo đảm cân đối giữa các khâu, các bộ phận trong quá trình sản xuất. 10 + Quá trình sản xuất cân đối là quá trình sản xuất được tiến hành trên cơ sở bố trí hợp lý, kết hợp chặt chẽ ba yếu tố của sản xuất: lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động. Mối quan hệ tỷ lệ này nằm trong trạng thái động.
Vì vậy một trong số các yếu tố này thay đổi, thì tất yếu phải xác lập lại mối quan hệ tỷ lệ mới. Đây chính là quá trình phá vỡ cân đối cũ, xác lập lại cân đối mới nhằm đẩy mạnh sản xuất phát triển với hiệu quả ngày càng cao. + Sản xuất cân đối còn được thể hiện qua mối quan hệ giữa các đơn vị sản xuất: các đơn vị sản xuất chính, các đơn vị sản xuất phù trợ, các đơn vị sản xuất phụ, các đơn vị phục vụ sản xuất trong doanh nghiệp. Mục đích của việc duy trì mối quan hệ này là nhằm bảo đảm sản xuất đồng bộ với hiệu quả cao và đây chính là một trong những chỉ tiêu chủ yếu của tổ chức sản xuất hợp lý.
Như chúng ta đã biết, tiến bộ khoa học phát triển rất nhanh chóng mà nhờ đó tạo ra ngày càng nhiều công nghệ mới, thiết bị, máy móc mới, nguyên, nhiên vật liệu mới. Kết quả của sự tiến bộ này đã tạo ra điều kiện thuận lợi để xác lập và duy trì sản xuất cân đối trong doanh nghiệp. */ Tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp phải bảo đảm tính nhịp nhàng. Sản xuất nhịp nhàng có nghĩa là số lượng sản phẩm sản xuất ra trong từng thời gian qui định (giờ, ca, ngày) phải bằng hoặc xấp xỉ nhau.
Nói cách khác, sự nhịp nhàng của sản xuất thể hiện sự lặp lại của quá trình sản xuất trong khoảng thời gian như cũ ở mỗi nơi làm việc, mỗi ngành, mỗi phân xưởng và toàn doanh nghiệp với số lượng sản phẩm bằng nhau. Sự nhịp nhàng của sản xuất chịu sự tác động của nhiều nhân tố như công tác chuẩn bị kỹ thuật cho sản xuất, kế hoạch hóa sản xuất, kế hoạch bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị máy móc, kế hoạch cung ứng vật tư kỹ thuật, việc bố trí ca làm việc, trình độ thao tác của công nhân… Nếu mỗi doanh nghiệp có biện pháp thích hợp để thực hiện phối kết hợp chặt chẽ các nhân tố này, bảo đảm sản xuất nhịp nhàng sẽ đem lại những tác dụng lớn đối với doanh nghiệp. Cụ thể như: Thực hiện có hiệu quả các hợp đồng đã ký kết, bảo đảm việc cung ứng sản phẩm cho nhu cầu của thị trường và với xã hội một cách đều đặn. Khắc phục được tình trạng sản xuất khi thì thong thả, cầm chừng, khi thì vội vã khẩn trương, gây nên những lãng phí về sức người, sức của.
Bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ và mối quan hệ hợp tác, liên kết với các đơn vị kinh tế khác. */ Tổ chức sản xuất phải đảm bảo tiến hành sản xuất liên tục, không bị gián đoạn do những nguyên nhân chủ quan gây ra. Điển hình là những hiện tượng: sản xuất không cân đối, thiếu nguyên vật liệu, thiếu việc làm, thiết bị máy móc hỏng đột xuất. Sản xuất hay quá trình sản xuất được coi là liên tục khi bước công việc sau thực hiện ngay sau khi bước công việc trước kết thúc không có bất kỳ sự gián đoạn nào về thời gian trong quá trình khai thác hoặc chế tạo sản phẩm.
Sản xuất liên tục thể hiện trình độ liên tục của đối tượng lao động trong quá trình vận động từ nơi làm việc này đến nơi làm việc khác, từ khi còn là nguyên 11 vật liệu đến lúc trở thành sản phẩm.