Giáo trình Luật Hành chính

Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam - Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội (Vũ Thị Hồng Vân chủ biên)

• Tác giả: Vũ Thị Hồng Vân
• Trường học: Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hành chính
• Đề tài: Giáo trình Luật Hành chính
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2020

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Luật Hành chính Đại học Công nghiệp Hà Nội

Giáo trình Luật Hành chính Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội do nhóm tác giả giàu kinh nghiệm biên soạn. TS. Vũ Thị Hồng Vân giữ vai trò chủ biên, cùng ThS. Hoàng Thị Phương Ly và ThS. Ngô Thị Thanh Tâm. Sách xuất bản tại Nhà xuất bản Thống kê năm 2020. Tác phẩm đáp ứng chuẩn đầu ra môn học của nhà trường. Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận nền tảng và kiến thức pháp lý chuyên ngành. Người học dễ dàng tiếp cận các quy định pháp luật về quản lý hành chính nhà nước.

Nội dung cuốn sách phản ánh sát sao thực tiễn pháp lý Việt Nam. Giáo trình phân tích vai trò quản lý điều hành của bộ máy công quyền. Các quy định về quyền hạn cơ quan hành chính được làm rõ. Tài liệu này đóng vai trò kim chỉ nam cho sinh viên khối ngành kinh tế và kỹ thuật. Người đọc nắm bắt cách thức vận hành của các cấp chính quyền. Tài liệu phân tích rõ các tình huống phát sinh trong đời sống xã hội. Nhờ đó, sinh viên hình thành tư duy pháp lý sắc bén ngay trên ghế nhà trường. Cuốn giáo trình là tài liệu tham khảo giá trị cho cán bộ pháp chế cùng giới nghiên cứu luật học.

1.1. Thông tin xuất bản và đội ngũ biên soạn giáo trình

Giáo trình ra mắt độc giả vào năm 2020 dưới sự bảo trợ của Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. Nhà xuất bản Thống kê đảm nhận công tác ấn hành tác phẩm pháp lý quan trọng này. Đội ngũ tác giả quy tụ những giảng viên có trình độ chuyên môn cao. TS. Vũ Thị Hồng Vân trực tiếp định hướng khung chương trình với vai trò chủ biên. Hai đồng tác giả gồm ThS. Hoàng Thị Phương Ly và ThS. Ngô Thị Thanh Tâm biên soạn các chương mục chuyên sâu. Nhóm tác giả tổng hợp tài liệu chọn lọc và bám sát thực tiễn pháp lý Việt Nam. Từng nội dung được kiểm duyệt kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính chuẩn xác khoa học. Ấn phẩm thể hiện bước tiến vững chắc trong công tác đào tạo luật.

1.2. Mục tiêu đào tạo và chuẩn đầu ra môn học

Giáo trình hướng đến mục tiêu chuẩn hóa kiến thức pháp luật hành chính cho sinh viên. Tài liệu trang bị tư duy pháp lý căn bản phục vụ công việc tương lai. Người học nắm vững cơ chế phân cấp quản lý và trình tự ban hành văn bản. Học liệu rèn luyện kỹ năng xử lý các tình huống hành chính phổ biến trong thực tế. Sinh viên hiểu rõ quyền hạn của cơ quan nhà nước và nghĩa vụ của cá nhân. Việc nắm vững kiến thức giúp sinh viên đáp ứng tốt chuẩn đầu ra chuyên môn do nhà trường đề ra. Giáo trình còn giúp người học xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật nghiêm minh. Đây là tiền đề cần thiết để hình thành năng lực hành nghề pháp lý chuyên nghiệp.

II. Phân tích nội dung trọng tâm trong Giáo trình Luật Hành chính

Giáo trình phân bổ kiến thức khoa học qua 6 chương bài bản. Chương đầu làm rõ cơ sở lý luận, đối tượng và phương pháp điều chỉnh của ngành luật. Mối quan hệ pháp luật hành chính mang tính chất quyền lực và phục tùng rõ rệt. Chương hai đi sâu vào các hình thức cùng phương pháp điều hành của cơ quan hành chính. Các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước giữ vị trí cốt lõi. Trong đó, nguyên tắc Đảng lãnh đạo và tập trung dân chủ định hình toàn bộ hoạt động công quyền.

Chương ba và chương bốn phân tích sâu thủ tục hành chính cùng quy chế cán bộ, công chức. Hoạt động ban hành quyết định hành chính yêu cầu tính hợp hiến và hợp pháp tuyệt đối. Cán bộ hành chính phải tuân thủ nghiêm ngặt thẩm quyền luật định khi thi hành công vụ. Chương năm xác định rõ quy chế pháp lý của công dân và tổ chức xã hội. Mối quan hệ giữa nhà nước và công dân thể hiện sự cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ. Chương sáu hoàn thiện hệ thống bằng các quy định về xử lý vi phạm hành chính. Đây là chế định bảo đảm trật tự kỷ cương trong quản lý nhà nước hiện nay.

2.1. Các nguyên tắc nền tảng trong quản lý hành chính nhà nước

Giáo trình nhấn mạnh hệ thống nguyên tắc chỉ đạo mọi hoạt động hành pháp. Nguyên tắc Đảng lãnh đạo đóng vai trò định hướng đường lối chính trị. Đảng kiểm tra, giám sát việc thực hiện chủ trương trong quản lý công. Bên cạnh đó, nguyên tắc tập trung dân chủ kết hợp hài hòa hai yếu tố căn bản. Yếu tố tập trung bảo đảm tính thống nhất của quyền lực trung ương. Yếu tố dân chủ mở rộng quyền chủ động cho chính quyền địa phương. Cơ quan cấp dưới phục tùng cấp trên nhưng vẫn phát huy tính sáng tạo. Các nguyên tắc này bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt và giữ vững kỷ cương. Mọi hành vi vi phạm nguyên tắc đều bị xử lý theo quy định pháp luật.

2.2. Vấn đề thủ tục và ban hành quyết định hành chính

Thủ tục hành chính là công cụ pháp lý hiện thực hóa quyền lực công quyền. Giáo trình chỉ rõ những bất cập thường gặp khi áp dụng thủ tục hành chính. Tình trạng quan liêu và rườm rà gây cản trở quyền lợi của người dân. Quyết định hành chính phải bảo đảm tính hợp pháp và tính hợp lý chặt chẽ. Chủ thể ban hành phải đúng thẩm quyền và tuân thủ đúng trình tự quy định. Nội dung quyết định không được xâm phạm quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức. Văn bản hành chính thiếu căn cứ pháp lý sẽ dẫn tới khiếu nại kéo dài. Việc giải quyết tranh chấp hành chính đòi hỏi sự minh bạch và công bằng. Tài liệu giúp phân định ranh giới giữa quyền công quyền và quyền công dân.

III. Phương pháp nghiên cứu hiệu quả Giáo trình Luật Hành chính

Nghiên cứu môn Luật Hành chính đòi hỏi phương pháp tiếp cận khoa học và hệ thống. Người học cần kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý thuyết cơ bản và các án lệ thực tế. Giáo trình hướng dẫn người học phân biệt rõ các nhóm phương pháp quản lý nhà nước. Hai nhóm chính bao gồm phương pháp thuyết phục kết hợp cưỡng chế, cùng phương pháp kinh tế và hành chính. Phương pháp thuyết phục tác động trực tiếp vào nhận thức để nâng cao tính tự giác. Biện pháp cưỡng chế nhà nước chỉ áp dụng khi có hành vi vi phạm xảy ra.

Việc nắm vững bản chất từng phương pháp giúp người học đánh giá đúng hiệu lực quản lý. Sinh viên nên phân tích các tình huống xử phạt hành chính xảy ra trong đời sống thường nhật. Việc tra cứu song song các văn bản luật hiện hành giúp cập nhật kiến thức nhanh chóng. Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Cán bộ, công chức cần được đối chiếu liên tục. Người học nên lập bảng so sánh thẩm quyền ban hành văn bản của các cấp chính quyền. Cách học chủ động này giúp ghi nhớ sâu sắc các điều luật phức tạp. Tư duy phản biện pháp lý được rèn luyện vững vàng qua từng bài tập tình huống cụ thể.

3.1. Kết hợp phương pháp thuyết phục và cưỡng chế hành chính

Phương pháp thuyết phục là giải pháp quản lý hàng đầu trong nhà nước pháp quyền. Chủ thể quản lý giải thích và tuyên truyền để nâng cao ý thức đối tượng quản lý. Hình thức giáo dục thông qua truyền thông giúp đối tượng tự giác chấp hành pháp luật. Khi tính tự giác được phát huy, hiệu quả quản lý sẽ đạt mức cao nhất. Ngược lại, biện pháp cưỡng chế đóng vai trò bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Cưỡng chế chỉ được áp dụng khi các biện pháp thuyết phục không đem lại hiệu quả. Sự kết hợp linh hoạt giữa giáo dục và răn đe giúp ổn định trật tự công cộng. Người nghiên cứu cần nắm vững nguyên tắc này để giải quyết các mâu thuẫn hành chính.

3.2. Vận dụng phương pháp nghiên cứu tình huống thực tế

Nghiên cứu qua tình huống thực tiễn là phương pháp học tập tích cực và hiệu quả. Người học không nên học vẹt các điều luật trên trang sách lý thuyết thuần túy. Hãy đưa các tranh chấp hành chính thực tế vào buổi thảo luận nhóm chuyên đề. Sinh viên đóng vai người giải quyết khiếu nại để rèn luyện kỹ năng ra quyết định. Việc đối chiếu hành vi thực tế với quy định xử phạt giúp khắc sâu kiến thức. Người học nhanh chóng phát hiện các lỗi sai về thẩm quyền hay trình tự thủ tục. Kỹ năng lập luận pháp lý sắc bén cũng dần hình thành qua từng buổi tranh biện. Đây là giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng học tập môn học.

IV. Giá trị ứng dụng thực tiễn của Giáo trình Luật Hành chính

Giáo trình Luật Hành chính giữ giá trị ứng dụng to lớn trong công tác đào tạo và thực tiễn. Cuốn sách không chỉ phục vụ đắc lực cho sinh viên hoàn thành kỳ thi đại học. Tác phẩm còn là cẩm nang hữu ích cho cán bộ đang công tác tại cơ quan nhà nước. Các kiến thức về thủ tục và quyết định hành chính hỗ trợ giải quyết công việc hàng ngày. Đội ngũ công chức nắm chắc quy chế pháp lý để tránh các sai phạm trong thi hành công vụ. Việc áp dụng đúng các phương pháp quản lý giúp nâng cao hiệu lực của bộ máy chính quyền.

Đối với các tổ chức và doanh nghiệp, giáo trình cung cấp nền tảng pháp lý vững chắc. Doanh nghiệp nắm bắt rõ trình tự thực hiện các thủ tục cấp phép và thanh tra. Việc hiểu luật giúp doanh nghiệp bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp khi có tranh chấp. Người dân cũng nhận thức rõ ràng quyền khiếu nại và tố cáo hành chính khi bị xâm phạm. Cuốn giáo trình thực sự là cầu nối đưa kiến thức pháp luật vào đời sống. Giá trị học thuật kết hợp thực tiễn sâu sắc khẳng định uy tín đào tạo của Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội.

4.1. Ứng dụng trong công tác quản lý và xử lý công vụ

Kiến thức từ giáo trình hỗ trợ trực tiếp cho cán bộ, công chức khi giải quyết việc công. Cán bộ hành chính nắm vững quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ của công dân. Mọi văn bản ban hành đều tuân thủ chặt chẽ căn cứ pháp lý và thẩm quyền định sẵn. Việc phân biệt rõ các chế tài hành chính giúp xử lý đúng người, đúng vi phạm. Hiện tượng lạm quyền hoặc đùn đẩy trách nhiệm được hạn chế tối đa trong bộ máy. Kỷ luật hành chính nhà nước nhờ đó được củng cố và duy trì nghiêm chỉnh. Giáo trình chính là tài liệu nghiệp vụ thiết thực cho các cơ quan hành chính các cấp.

4.2. Vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Giáo trình trang bị cho cá nhân sự hiểu biết sâu sắc về quyền lợi của bản thân. Mọi người dễ dàng nhận biết các hành vi lạm quyền từ phía chủ thể công quyền. Khi quyền lợi bị xâm phạm, công dân chủ động thực hiện khiếu nại theo đúng pháp luật. Quy trình khiếu nại và khởi kiện vụ án hành chính được giải thích rõ ràng và minh bạch. Người dân không còn lúng túng khi làm việc với các cơ quan công quyền địa phương. Sự hiểu biết pháp lý giúp ngăn ngừa tranh chấp và bảo vệ trật tự pháp luật bền vững. Tác phẩm thúc đẩy tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Luật Hành chính do TS. Vũ Thị Hồng Vân chủ biên, cùng hai tác giả Hoàng Thị Phương Ly và Ngô Thị Thanh Tâm biên soạn, được Nhà xuất bản Thống kê ấn hành năm 2020. Đây là học liệu giảng dạy và học tập chính thức của Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, phục vụ môn học Luật Hành chính Việt Nam – một môn khoa học pháp lý chuyên ngành trong chương trình đào tạo cử nhân.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình được thiết kế nhằm trang bị cho người học ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Cung cấp hệ thống lý thuyết về quản lý hành chính nhà nước; quy định pháp luật về tổ chức, bộ máy các cơ quan hành chính nhà nước; chế độ công vụ, cán bộ, công chức; các hình thức và phương pháp quản lý; thủ tục hành chính; quyết định hành chính; quy chế pháp lý của các chủ thể và các biện pháp chế tài xử lý vi phạm hành chính.
• Về kỹ năng: Rèn luyện năng lực nhận diện, phân tích và xử lý các tình huống hành chính thông thường; phân biệt hoạt động chấp hành - điều hành với các hoạt động lập pháp, tư pháp; đánh giá tính hợp pháp và hợp lý của các quyết định hành chính.
• Về thái độ: Xây dựng ý thức tuân thủ pháp luật, tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong quản lý nhà nước và đời sống xã hội.

Cấu trúc giáo trình gồm Lời nói đầu, Danh mục chữ viết tắt, 6 chương nội dung chuyên sâu (tổng dung lượng 157 trang) và Danh mục tài liệu tham khảo:

• Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về Luật Hành chính
• Chương 2: Hình thức và phương pháp quản lý hành chính nhà nước
• Chương 3: Thủ tục hành chính và quyết định hành chính
• Chương 4: Quy chế pháp lý hành chính của cơ quan hành chính nhà nước và cán bộ công chức nhà nước
• Chương 5: Quy chế pháp lý của công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch, tổ chức xã hội
• Chương 6: Vi phạm hành chính, trách nhiệm hành chính

Cách tiếp cận của giáo trình đi từ việc giải thích từ nguyên học thuật (thuật ngữ hành chính từ tiếng Latinh và Từ điển Hán - Việt), dẫn luận lý thuyết điều khiển học, quan điểm triết học Mác - Lênin về quản lý xã hội, đến việc chuẩn hóa các quy phạm thực định căn cứ trên Hiến pháp năm 2013 và hệ thống luật hiện hành. Điểm đặc sắc về mặt học thuật của tài liệu là sự tổng hợp, đối chiếu có chọn lọc định nghĩa Luật Hành chính từ hai cơ sở đào tạo luật học lớn tại Việt Nam: Trường Đại học Luật Hà Nội và Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, giúp người học tiếp cận kiến thức dưới góc nhìn đa chiều và chuẩn mực.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung cuốn sách được tổ chức thành 6 chương trọng tâm, xây dựng theo mạch logic từ lý luận đại cương, công cụ quản lý, chủ thể quản lý đến chế tài bảo đảm trật tự quản lý:

• Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về Luật Hành chính (tr. 11 - 34): Làm rõ bản chất thuật ngữ hành chính, quản lý xã hội và quản lý nhà nước. Phân tích 3 nhóm đối tượng điều chỉnh của ngành luật (nhóm 1: quan hệ chấp hành - điều hành phát sinh trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước; nhóm 2: quan hệ hành chính nội bộ phục vụ hoạt động của các cơ quan quyền lực, tòa án, kiểm sát, kiểm toán; nhóm 3: quan hệ hành chính do các cơ quan khác hoặc tổ chức xã hội thực hiện khi được trao quyền). Phân tích phương pháp điều chỉnh mệnh lệnh dựa trên quan hệ "quyền lực - phục tùng" và sự bất bình đẳng về ý chí. Trình bày đặc điểm, phân loại quy phạm pháp luật hành chính, cấu thành quan hệ pháp luật hành chính (chủ thể, khách thể, nội dung), các sự kiện pháp lý hành chính (sự biến và hành vi), 5 nguyên tắc chính trị - xã hội, 2 nguyên tắc tổ chức - kỹ thuật cùng 6 nhóm văn bản cấu thành nguồn của ngành luật.

• Chương 2: Hình thức và phương pháp quản lý hành chính nhà nước (tr. 35 - 52): Định nghĩa hình thức quản lý hành chính nhà nước; phân loại theo tính chất pháp lý (hình thức mang tính pháp lý và hình thức ít mang tính pháp lý) và theo mục đích hoạt động (ban hành văn bản quy phạm pháp luật, ban hành văn bản áp dụng pháp luật, thực hiện các hoạt động khác mang tính pháp lý, áp dụng biện pháp tổ chức trực tiếp, thực hiện tác động nghiệp vụ - kỹ thuật). Trình bày khái niệm phương pháp quản lý theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp; phân tích hai nhóm phương pháp điển hình: nhóm phương pháp thuyết phục - cưỡng chế và nhóm phương pháp kinh tế - hành chính.

• Chương 3: Thủ tục hành chính và quyết định hành chính (tr. 53 - 68): Làm rõ khái niệm, phân loại, nguyên tắc xây dựng, chủ thể tham gia, các giai đoạn thực hiện và công tác cải cách thủ tục hành chính. Phân tích bản chất, đặc điểm, phân loại quyết định hành chính (quyết định quy phạm và quyết định cá biệt); trình tự ban hành và hai yêu cầu mang tính nguyên tắc: tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết định hành chính.

• Chương 4: Quy chế pháp lý hành chính của cơ quan hành chính nhà nước và cán bộ công chức nhà nước (tr. 69 - 110): Khái niệm, phân loại và địa vị pháp lý của hệ thống cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương; nội dung cải cách bộ máy hành chính nhà nước. Phân tích chế độ công vụ, khái niệm cán bộ và công chức, các phương thức hình thành, tuyển dụng, bổ sung, quản lý, đánh giá, khen thưởng và xử lý kỷ luật cán bộ, công chức.

• Chương 5: Quy chế pháp lý của công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch, tổ chức xã hội (tr. 111 - 124): Xác định quyền và nghĩa vụ hành chính của công dân Việt Nam, bảo đảm quyền tham gia quản lý nhà nước. Phân tích các đặc trưng quy chế pháp lý hành chính của người nước ngoài, người không quốc tịch cư trú tại Việt Nam. Quy định về thành lập, hoạt động và địa vị pháp lý hành chính của các tổ chức xã hội.

• Chương 6: Vi phạm hành chính, trách nhiệm hành chính (tr. 125 - 156): Khái niệm vi phạm hành chính, phân tích 4 yếu tố cấu thành (mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể, khách thể); đối chiếu phân biệt vi phạm hành chính với tội phạm hình sự. Quy định về trách nhiệm hành chính, nguyên tắc, thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính; các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính; điều kiện áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác.

Logic phát triển của nội dung đi từ việc thiết lập nền tảng nhận thức lý luận (Chương 1) đến trang bị công cụ tác động và trình tự pháp lý (Chương 2, 3), làm rõ tư cách của các bên tham gia quản lý (Chương 4, 5) và khép lại ở cơ chế bảo đảm thi hành bằng quyền lực nhà nước (Chương 6).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống tri thức dựa trên các lý thuyết và nguyên tắc pháp lý căn bản:

• Lý thuyết quản lý xã hội và quyền lực nhà nước: Dẫn luận quan điểm của C. Mác trong Mác - Ăngghen toàn tập (Tập 23, trang 12): "Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng", khẳng định tính tất yếu của quản lý và bản chất quyền uy - phục tùng trong tổ chức xã hội.
• Khái niệm quản lý nhà nước theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp: Nghĩa rộng bao quát toàn bộ hoạt động lập pháp, hành pháp, tư pháp; nghĩa hẹp là hoạt động chấp hành - điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đứng đầu là Chính phủ.
• Hệ thống nguyên tắc hiến định trong quản lý hành chính:
  • Nguyên tắc Đảng lãnh đạo (Điều 4 Hiến pháp 2013).
  • Nguyên tắc tập trung dân chủ (Điều 8 Hiến pháp 2013), thể hiện qua chế độ trực thuộc, phân cấp quản lý, kết hợp chế độ tập thể lãnh đạo với chế độ thủ trưởng.
  • Nguyên tắc nhân dân tham gia quản lý nhà nước (Điều 2 và Điều 6 Hiến pháp 2013).
  • Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa (Điều 8 Hiến pháp 2013).
  • Nguyên tắc dân tộc kết hợp bình đẳng trong đối nội và phát huy nội lực đối ngoại.
  • Các nguyên tắc tổ chức - kỹ thuật: Kết hợp quản lý theo ngành, chức năng với quản lý theo địa phương; phối hợp quản lý liên ngành.
• Hệ thống nguồn của Luật Hành chính: Phân định 6 nhóm văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ áp dụng, từ Hiến pháp 2013, các đạo luật tổ chức (Luật Tổ chức Chính phủ 2015, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015), văn bản của Chủ tịch nước, cơ quan hành chính các cấp, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước và văn bản liên tịch.

Kỹ năng phát triển

Nội dung các chương hướng tới việc hình thành các năng lực thực hành chuyên môn cho sinh viên:

• Kỹ năng kỹ thuật pháp lý (Technical skills): Nhận diện và phân loại đúng các hình thức quản lý (văn bản quy phạm pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật, các hành vi pháp lý khác như cấp phép, công chứng, đăng ký hộ tịch); xác định hiệu lực thời gian và không gian của quy phạm pháp luật hành chính; tra cứu và áp dụng văn bản pháp luật nguồn vào từng tình huống cụ thể.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích sự bất bình đẳng về ý chí giữa cơ quan công quyền và đối tượng quản lý; bóc tách 4 yếu tố cấu thành vi phạm hành chính để phân biệt ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự; đánh giá hai điều kiện độc lập của một quyết định hành chính: tính hợp pháp (đúng thẩm quyền, hình thức, nội dung, trình tự) và tính hợp lý (phù hợp thực tiễn, khả thi).
• Kỹ năng năng lực thực tiễn (Practical competencies): Khả năng tham gia thực hiện các quy trình thủ tục hành chính thông thường; nhận diện quyền yêu cầu, kiến nghị, khiếu nại của công dân trước các quyết định hành chính sai phạm; xử lý mối quan hệ phối hợp ngang giữa các cơ quan hành chính cùng cấp và quan hệ phụ thuộc dọc giữa cấp trên với cấp dưới.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng phương pháp đào tạo tích cực, chuyển đổi phương thức từ truyền thụ lý thuyết thụ động sang việc phát triển năng lực tự nghiên cứu, xử lý tình huống thực tế của người học.

• Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Kết hợp giữa thuyết giảng hệ thống các khái niệm pháp lý trừu tượng với việc minh họa bằng các mô hình tổ chức thực tế. Cấu trúc mỗi chương đều bắt đầu bằng mục tiêu cụ thể về Kiến thức, Kỹ năng, Thái độ để định hình chuẩn đầu ra cho từng bài học.
• Hệ thống ví dụ thực tế và tình huống điển hình: Tác giả xây dựng nhiều ví dụ trực quan lấy từ hoạt động quản lý nhà nước:
  • Quan hệ quản lý theo ngành dọc: Bộ Công Thương - Sở Công Thương - Phòng Công Thương.
  • Quan hệ phối hợp ngang: Giữa Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ; giữa Ủy ban nhân dân cấp tỉnh với các Sở, ban, ngành trực thuộc.
  • Quan hệ quản lý lãnh thổ đối với đơn vị sự nghiệp: Mối quan hệ giữa UBND phường Minh Khai với Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội.
  • Quan hệ đơn phương - cưỡng chế: Thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện trong việc ra quyết định cưỡng chế thu hồi đất theo luật định.
  • Quan hệ yêu cầu giải quyết quyền lợi: Thủ tục công dân yêu cầu UBND cấp huyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
  • Ví dụ về tính chấp hành - điều hành: Để thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng, Chính phủ chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng Trung ương và các ban ngành cấp dưới.
  • Ví dụ về quy phạm có thời hạn: Nghị quyết số 12/2000/NQ-CP ngày 14/08/2000 về Chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá giai đoạn 2000 - 2010.
• Bài tập thực hành và câu hỏi ôn tập: Cuối mỗi chương đều bố trí phần "Câu hỏi ôn tập" (như trang 34, 46, 68, 110, 124, 155). Các câu hỏi yêu cầu sinh viên so sánh cặp khái niệm (quản lý, quản lý nhà nước, quản lý hành chính nhà nước), phân tích bản chất chấp hành - điều hành qua ví dụ tự chọn, phân loại hình thức thực hiện quy phạm và phân tích cơ cấu chủ thể của quan hệ pháp luật.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Đánh giá kết quả học tập qua mức độ thông hiểu các nguyên tắc tổ chức bộ máy, khả năng giải quyết các câu hỏi ôn tập lý luận và năng lực vận dụng phân tích các văn bản hành chính thực tiễn.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Giáo trình yêu cầu người học đối chiếu nội dung giáo trình với các văn bản pháp luật thực định (đặc biệt là Hiến pháp 2013, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, Luật Xử lý vi phạm hành chính). Người học được hướng dẫn phân tích các định nghĩa Luật Hành chính từ các giáo trình chuyên ngành khác để nắm vững bản chất ngành luật.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật cơ sở pháp lý theo hệ thống lập hiến và lập pháp mới: Giáo trình biên soạn năm 2020, tích hợp và bám sát các đạo luật nền tảng: Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 (Luật số 80/2015/QH13), và Pháp lệnh Quản lý thị trường năm 2016.
• Tích hợp các xu hướng cải cách hành chính đương đại:
  • Cải cách thủ tục hành chính: Đề cập chi tiết cơ chế "một cửa", "một cửa liên thông" theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ (Mục 1.2, Chương 1 và Mục 3.1.3, Chương 3).
  • Cải cách bộ máy hành chính nhà nước: Phân tích nội dung tinh giản tổ chức, phân cấp - phân quyền quản lý giữa trung ương và địa phương (Mục 4.1.3, Chương 4).
  • Số hóa và xây dựng chính phủ điện tử: Tại Chương 2 (Mục 2.2, tr. 43-44), giáo trình phân tích rõ vai trò của hình thức "thực hiện những tác động về nghiệp vụ kỹ thuật" gắn liền với việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng chính phủ điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến (như đăng ký kinh doanh trực tuyến), giúp giảm bớt thủ tục giấy tờ, phòng ngừa quan liêu và phục vụ kiểm tra, giám sát công vụ.
• Gắn kết thực tiễn thực thi công vụ: Khảo sát chi tiết quy chế pháp lý hành chính của cán bộ, công chức (Mục 4.2), làm rõ quy trình tuyển dụng, thi tuyển, bổ nhiệm và chế độ trách nhiệm cá nhân, phản ánh đúng thực tiễn vận hành công quyền hiện hành.
• Tính định hướng ngành nghề: Nội dung các ví dụ minh họa và quy chuẩn pháp lý được lựa chọn có tính ứng dụng cao cho sinh viên theo học tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, hỗ trợ năng lực pháp lý khi tiếp cận công tác quản trị doanh nghiệp, công nghiệp và kinh tế - kỹ thuật.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học chính quy: Tài liệu được thiết kế làm học liệu cơ bản cho sinh viên chuyên ngành Luật, Luật Kinh tế của Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. Đồng thời, giáo trình là tài liệu học tập của các học phần Luật Hành chính hoặc Pháp luật đại cương dành cho sinh viên khối ngành Quản trị, Kinh tế, Kỹ thuật và Công nghệ thuộc trường.
• Sinh viên năm đào tạo: Giáo trình phù hợp nhất cho sinh viên từ năm thứ hai trở đi, sau khi đã tích lũy các kiến thức nền tảng về khoa học xã hội.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng: Triết học Mác - Lênin, Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật, nhằm tiếp thu chính xác các khái niệm về bộ máy nhà nước, thẩm quyền pháp lý, cấu thành quy phạm và hệ thống văn bản pháp luật.
• Giảng viên đại học: Giáo trình đóng vai trò là khung chương trình chuẩn để xây dựng đề cương bài giảng, thiết kế tình huống thảo luận, xây dựng ngân hàng đề thi kết thúc học phần và tiêu chí đánh giá chuẩn đầu ra môn học.
• Học viên cao học và đối tượng tự học, nghiên cứu: Là tài liệu tham khảo cho học viên cao học khối ngành chính sách công, quản lý công; cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan quản lý nhà nước; nhân sự pháp chế tại các tổ chức kinh tế và cá nhân có nhu cầu tra cứu quy định về thủ tục hành chính, xử lý vi phạm hành chính.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình là học liệu chính thức dành cho sinh viên bậc đại học tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, bao gồm sinh viên ngành luật và các ngành đào tạo kinh tế, kỹ thuật. Đồng thời, sách phục vụ giảng viên, cán bộ, công chức và bạn đọc cần tài liệu nghiên cứu cơ bản về Luật Hành chính Việt Nam.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần có kiến thức nền tảng từ học phần Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật (khái niệm quy phạm, văn bản pháp luật, quan hệ pháp luật, sự kiện pháp lý) và các nguyên lý cơ bản của Triết học Mác - Lênin về tổ chức xã hội và quyền lực nhà nước.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình có cách tiếp cận kiến thức cô đọng, tổng hợp đồng thời định nghĩa của hai trường phái đào tạo luật lớn (Trường Đại học Luật Hà Nội và Trường Đại học Quốc gia Hà Nội). Hệ thống ví dụ được xây dựng gắn liền với thực tiễn quản lý kinh tế, công thương và các cơ quan hành chính cơ sở.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học nên bám sát hệ thống mục tiêu học tập (Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ) ở đầu mỗi chương, kết hợp đọc giáo trình song song với việc tra cứu các văn bản luật thực định tương ứng (Hiến pháp 2013, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, Luật Xử lý vi phạm hành chính). Hoàn thành đầy đủ các câu hỏi ôn tập cuối chương để củng cố lý thuyết.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Cuối mỗi chương có hệ thống câu hỏi ôn tập lý luận và tình huống. Cuối sách (trang 157) cung cấp danh mục tài liệu tham khảo gồm hệ thống các đạo luật, nghị định, pháp lệnh và các giáo trình chuyên ngành hỗ trợ mở rộng tri thức.

---

Kết luận

Giáo trình Luật Hành chính (Nhà xuất bản Thống kê, 2020) do tập thể giảng viên Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội biên soạn là một học liệu học thuật chuẩn hóa. Cuốn sách cung cấp bức tranh toàn diện về các thiết chế hành chính, thẩm quyền, thủ tục và các biện pháp chế tài bảo đảm trật tự quản lý nhà nước tại Việt Nam.

Lộ trình học tập đề xuất: Người học nghiên cứu tuần tự từ lý luận nền tảng và nguyên tắc quản lý (Chương 1), phương thức quản lý và công cụ văn bản (Chương 2, 3), các nhóm chủ thể tham gia (Chương 4, 5), đến cơ chế xử lý vi phạm pháp luật (Chương 6).

Để tối ưu hóa quá trình học tập, sinh viên cần kết hợp nghiên cứu giáo trình cùng hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, các báo cáo cải cách hành chính nhà nước định kỳ và các bản án, quyết định giải quyết tranh chấp hành chính thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. NHỮNG VÁN ĐẺ LÝ LUẬN CHUNG VÈ LUẬT HÀNH CHÍNH 11 1. KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG ĐIÈU CHỈNH, PHƯƠNG PHÁP ĐIÈU CHỈNH CỦA LUẬT HÀNH CHÍNH VIỆT NAM 11 1. Các khái niệm cơ bản 11 1.

Đối tượng điều chình của Luật Hành chính 14 1. Phương pháp điều chinh của Luật Hành chính 17 1. QUY PHẠM PHÁP LUẬT, QUAN HỆ PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH VÀ CÁC NGUYÊN TẮC c ơ BẢN TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 20 1. Quy phạm pháp luật hành chính 20 1.

Quan hệ pháp luật hành chính 23 1. Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước 27 1. NGUÒN CỦA LUẬT HÀNH CHÍNH 32 CÂU HÒI ÔN TẬP 34 Chương 2. HÌNH THỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 35 2.

KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI HÌNH THỨC QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 35 2.1 Khái niệm quàn lý hành chính nhà nuớc 35 2. Phân loại các hình thức quản lý hành chính nhà nước 37 7 2. KHÁI NIỆM VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 44 2. Khái niệm phương pháp quản lý hành chính nhà nước 44 2.

Các phương pháp quản lý hành chính nhà nước 46 CÂU HỎI ÔN TẬP. THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ QUYÉT ĐỊNH HÀNH CHÍNH 53 3. THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 53 3. Khái niệm, phân loại và nguyên tắc xây dựng và thực hiện thủ tục hành chính 53 3.

Chủ thế cùa thủ tục hành chính 58 3. Các giai đoạn của thù tục hành chính và cài cách thủ tục hành chính 60 3. QUYÉT ĐỊNH HÀNH CHÍNH 62 3. Khái niệm và đặc điểm của quyết định hành chính 62 3.

Phân loại, trình tự xây dựng và ban hành quyết định hành chính quy phạm 64 3. Yêu cầu về tính hợp pháp và hợp lý của quyết định hành chính 66 CÂU HÒI ÔN TẬP 68 Chương 4. QUY CHÉ PHÁP LÝ HÀNH CHÍNH CỦA c ơ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ CÁN BỘ CÔNG CHỨC NHÀ NUỚC 69 4. ỌUY CHÉ PHÁP LÝ HÀNH CHÍNH CỦA c ơ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 69 4.

Khái niệm, phân loại cơ quan hành chính nhà nước 69 4. Địa vị pháp lý hành chính cùa cơ quan hành chính nhà nước 73 8 4. Cải cách bộ máy hành chính - nội dung quan trọng của cải cách hành chính 77 4. QUY CHÉ PHÁP LÝ HÀNH CHÍNH CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 82 4.

Cán bộ, công chức và hoạt động công vụ 82 4. Các hình thức hình thành và bổ sung đội ngũ cán bộ, công chức 89 4. Quản lý, sử dụng cán bộ, công chức 96 CÂU HÒI ÔN TẬP 110 Chương 5. QUY CHÉ PHÁP LÝ CỦA CÔNG DÂN, NGƯỜI NƯỚC NGOÀI, NGƯỜI KHÔNG QUÓC TỊCH, TÓ CHỨC XÃ HỘI 111 5.

QUY CHẾ PHÁP LÝ HÀNH CHÍNH CỦA CÔNG DÂN 111 5. Khái niệm công dân 111 5. Quy chế pháp lý hành chính của công dân 112 5. QUY CHÉ PHÁP LÝ HÀNH CHÍNH CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI, NGƯỜI KHÔNG QUỐC TỊCH 117 5.

Khái niệm người nước ngoài, người không quốc tịch 117 5. Quy chế pháp lý và đặc điểm quy chế pháp lý của người nước ngoài, người không quốc tịch 117 5. QUY CHẺ PHÁP LÝ HÀNH CHÍNH CỦA CÁC TỐ CHỨC XÀ HỘI 120 5. Khái niệm và đặc điểm của tổ chức xã hội 120 5.

Quy chế pháp lý hành chính của tổ chức xã hội 122 CÂU HÒI ÔN TẬP 124 Chương 6. VI PHẠM HÀNH CHÍNH, TRÁCH NHIỆM HÀNH CHÍNH 125 6. VI PHẠM HÀNH CHÍNH 125 6. Khái niệm vi phạm hành chính 125 9 6.

Cấu thành của vi phạm hành chính 127 6. Phân biệt vi phạm hành chính với tội phạm 131 6. XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH 137 6. Trách nhiệm hành chính 137 6.

Xử phạt vi phạm hành chính 139 6. Áp dụng các biện pháp xử lý hành chính 153 CÂU HỎI ÔN TẬP 155 TÀI LIỆU THAM KHẢO 157 10 C hương 1 N HỮNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN C H UNG VÈ LUẬT HÀNH CHÍNH Mục tiêu: - Kiến thức: Trình bày được khái niệm, đối tượng điều chinh, phương pháp điều chình cùa Luật Hành chính; khái niệm và đặc điểm của quy phạm pháp luật và quan hệ pháp luật hành chính Việt Nam; nguồn của Luật Hành chính. - Kỹ năng: Phân biệt được các khái niệm về quản lý, quản lý nhà nước và hành chính nhà nước; phân biệt được Luật Hành chính với các ngành luật khác; phân biệt được quy phạm pháp luật, quan hệ pháp luật hành chính với các quy phạm pháp luật và quan hệ pháp luật khác. - Thái độ: Học tập tích cực, thực hiện tốt các quy định pháp luật hành chính.

KHÁI NIỆM, ĐÓI TƯỢNG ĐIÈU CHỈNH, PHƯƠNG PHÁP ĐIÈU CHỈNH CỦA LUẬT HÀNH CHÍNH VIỆT NAM 1. Các khái niệm CO' bản Trong các tài liệu, sách báo và trong các hoạt động thực tiễn có Hên quan đến Luật Hành chính và hoạt động quản lý cùa nhà nước, chúng ta thường bắt gặp nhiều các thuật ngừ như “hành chính”, “hành chính nhà nước”, “cơ quan hành chính nhà nước”, “quản lý nhà nước”, “quản lý hành chính nhà nước” hay “chấp hành và điều hành nhà nước”. Các khái niệm này cần thiết phải được hiểu rõ để thuận tiện cho việc tìm hiểu các nội dung cụ thể của Luật Hành chính Việt Nam và khi đọc các tài liệu cỏ liên quan. * Khái niệm hành chính, quản lý và quản lý xã hội Theo nghĩa gốc từ tiếng La tinh, thuật ngữ “hành chính” có nghĩa chung là quản lý, lãnh đạo.

Theo Từ điển Hán - Việt, thuật ngữ “hành chính” có nghĩa là sự thi hành những chính sách và pháp luật cùa chính phù, hiểu rộng ra cũng là hoạt động hành chính nhà nước. Như vậy thuật ngữ “hành chính” và “quản lý” là hai thuật ngữ đồng nghĩa. Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học tự nhiên và xã hội, vì vậy mỗi ngành lại định nghĩa riêng về quản lý dưới giác độ của riêng minh. Định nghĩa chung nhất cùa quản lý do điều khiển học đưa ra.

Theo đó, quản lý là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó nhàm trật tự hóa nó và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất định. Trong chương trình luật hành chính, vấn đề cần nghiên cứu là quản lý xã hội và quản lý nhà nước.Mác, quàn lý xã hội là một hoạt động xã hội đặc biệt, được nảy sinh do yêu cầu của quá trình lao động xã hội. Khi xã hội phát triển, lao động của tùng cá nhân riêng lẻ không còn đáp ứng được nhu cầu của xà hội, đòi hỏi phài có những sản phẩm mới có chất lượng cao hơn, mà để làm ra nó cần phải tập hợp những cá nhân riêng lẻ thành lao động chung ở mức độ, phạm vi khác nhau, nghĩa là cần phải có quản lý. Ỏng còn nói một cách bóng bẩy: “Một người độc tấu vĩ cầm tự điểu khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”'.

v ề bản chất, quản lý trong xã hội mang tính quyền uy. Bởi khi quản lý, chủ thể quản lý sẽ áp đặt ý chí lên chủ thể bị quản lý phải tuân theo và bao hàm cả sự phục tùng. Do đó, quyền uy và phục tùng như hai mặt của một bàn tay, chúng không thể tồn tại thiếu nhau và quyền uy lấy phục tùng làm tiền đề. Từ đó, quyền lực - phục tùng là phương pháp quản lý trong xã hội, là đặc trưng cùa quan hệ quản lý trong xã hội.Ãngghen toàn tập, tập 23, tr.

12 * Khái niệm quàn lý nhà nước Quản lý nhà nước là một hoạt động quan trọng nhất trong quản lý xã hội, nảy sinh khi nhà nước ra đời, do nhà nước và các cơ quan, tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền thực hiện. Quản lý nhà nuớc hiểu theo nghĩa rộng là toàn bộ mọi hoạt động của nhà nước nói chung trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước. Như vậy, tất cả các cơ quan nhà nước đều làm chức năng quản lý nhà nước. Thậm chí, nhân dân cũng là chủ thể của quản lý nhà nước khi thực hiện quyền trưng cầu dân ý hoặc tham gia quản lý nhà nước bằng các hình thức khác.

Các tổ chức xã hội cũng là chủ thể của quản lý nhà nước nếu được nhà nước trao quyền thực hiện chức năng nhà nước. Quản lý nhà nuớc hiểu theo nghĩa hẹp là hoạt động quàn lý của cơ quan hành chính nhà nước. Đó là hoạt động chấp hành Hiến pháp, pháp luật và điều hành các hoạt động của đời sống xà hội trên cơ sờ Hiến pháp và pháp luật đó, vì thế còn được gọi là hoạt động chấp hành - điều hành. Tính chấp hành thể hiện ờ mục đích của quản lý hành chính nhà nước là đảm bảo thực hiện trên thực tế các văn bàn pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước.

Mọi hoạt động quàn lý hành chính nhà nước đều được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thực hiện pháp luật. Tính chất điều hành của quản lý hành chính nhà nước thể hiện ờ chồ đề đàm bảo cho các văn bàn pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước được thực hiện trên thực tế, các chủ thể cùa quản lý hành chính nhà nước phải tiến hành hoạt động tổ chức và chi đạo trực tiếp đối với các đối tượng quàn lý thuộc quyền. Trong quá trình điều hành, cơ quan hành chính nhà nước có quyền nhân danh nhà nước ban hành ra các văn bản pháp luật để đặt ra các quy phạm pháp luật hay các mệnh lệnh cụ thế bắt buộc các đối tượng quàn lý có liên quan phải thực hiện. Do vậy, hoạt động quản lý hành chính nhà nước mang tính chù động, sáng tạo cao.

Tuy nhiên, nó luôn phải dựa trên cơ sờ pháp luật, không được trái với nội dung và tinh thần cùa Hiến pháp và pháp luật. 13 Hoạt động chấp hành thường đồng thời bao hàm hoạt động điều hành, điều hành là để chấp hành pháp luật tốt hơn. Ví dụ, để chấp hành Luật phòng, chống tham nhũng, Chính phủ phải tổ chức thành lập Ban chi đạo chống tham nhũng Trung ương, chi đạo các Bộ và các địa phương thành lập các ban tương tự và thường xuyên đôn đốc, kiểm tra việc tổ chức thực hiện cácbiện pháp phòng, chống tham nhũng trong bộ máy hành chính. Chủ thể của quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp chủ yếu là toàn bộ hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước đứng đầu là Chính phủ và các cơ quan phái sinh, các cán bộ, công chức trực thuộc.