Lêi giíi thiÖu §Ó gãp phÇn vµo viÖc gi¶ng d¹y, häc tËp, nghiªn cøu cña gi¸o viªn vµ sinh viªn chuyªn ngµnh qu¶n trÞ kinh doanh do Trêng §¹i häc GTVT Hµ Néi ®µo t¹o, chóng t«i - Nhãm t¸c gi¶ Bé m«n Qu¶n trÞ kinh doanh Khoa VËn t¶i vµ Kinh tÕ cïng biªn so¹n tËp bµi gi¶ng m«n häc: KÕ to¸n qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Néi dung m«n häc bao gåm 9 ch¬ng: 1. Kh¸i qu¸t vÒ kÕ to¸n qu¶n trÞ. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i chi phÝ.
C¸c ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ. Mèi quan hÖ chi phÝ - khèi lîng - lîi nhuËn (CVP). Dù to¸n s¶n xuÊt kinh doanh. §¸nh gi¸ hoµn vèn vµ ®Þnh gi¸ s¶n phÈm.
Th«ng tin thÝch hîp cña kÕ to¸n cho viÖc ra quyÕt ®Þnh ng¾n h¹n. Th«ng tin cña kÕ to¸n cho viÖc ra quyÕt ®Þnh vèn ®Çu t dµi h¹n. Tæ chøc vËn dông kÕ to¸n qu¶n trÞ vµo c¸c doanh nghiÖp. ViÕt tËp bµi gi¶ng víi mong muèn gióp Ých cho ngêi ®äc khi cÇn t×m hiÓu, nghiªn cøu vÒ kÕ to¸n qu¶n trÞ doanh nghiÖp.
Chóng t«i rÊt mong nhËn ®îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cña c¸c ®éc gi¶ ®Ó chuÈn bÞ tèt h¬n cho viÖc viÕt gi¸o tr×nh cña m«n häc nµy. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n! C¸c t¸c gi¶ Môc lôc Trang Lêi giíi thiÖu 1 Ch¬ng I: Kh¸i qu¸t vÒ kÕ to¸n qu¶n trÞ 9 1.1 Th«ng tin kÕ to¸n vµ ho¹t ®éng cña tæ chøc.1 CÊu tróc vµ ho¹t ®éng cña tæ chøc 9 1.2 Th«ng tin kÕ to¸n trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh.2 KÕ to¸n qu¶n trÞ víi chøc n¨ng qu¶n lý.1 LËp kÕ ho¹ch vµ dù to¸n 11 1.2 Tæ chøc thùc hiÖn.3 KiÓm tra vµ ®¸nh gi¸.4 Ra quyÕt ®Þnh.5 Mèi quan hÖ gi÷a c¸c chøc n¨ng qu¶n lý víi qu¸ tr×nh kÕ to¸n 13 1.3 Ph©n biÖt kÕ to¸n qu¶n trÞ vµ kÕ to¸n tµi chÝnh.4 C¸c ph¬ng ph¸p nghiÖp vô cë së sö dông trong kÕ to¸n qu¶n trÞ 18 1.1 ThiÕt kÕ th«ng tin thµnh d¹ng so s¸nh ®îc 18 1.2 Ph©n lo¹i chi phÝ 18 1.3 Tr×nh bµy mèi quan hÖ gi÷a c¸c th«ng tin kÕ to¸n theo d¹ng ph¬ng tr×nh 18 1.4 Tr×nh bµy d¹ng th«ng tin díi d¹ng ®å thÞ 18 Ch¬ng 2: Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i chi phÝ 19 2.1 Ph©n lo¹i chi phÝ theo chøc n¨ng ho¹t ®éng 19 2.1 Chi phÝ s¶n xuÊt 19 2.2 Chi phÝ ngoµi s¶n xuÊt 23 2.3 Chi phÝ thêi kú vµ chi phÝ s¶n phÈm 24 2.2 Ph©n lo¹i chi phÝ theo c¸ch øng xö cña chi phÝ 25 2.3 Chi phÝ hçn hîp 31 2.3 Ph©n lo¹i chi phÝ trªn c¸c b¸o c¸o kÕ to¸n 35 2.1 B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh 35 2.3 M« h×nh vËn ®éng cña chi phÝ trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 38 2.4 B¶ng tæng hîp c¸ch gi¶i quyÕt ®èi víi chi phÝ thêi kú vµ chi phÝ s¶n phÈm ë doanh nghiÖp th¬ng m¹i vµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt.5 B¸o c¸o sö dông néi bé 40 2.4 C¸c c¸ch ph©n lo¹i kh¸c nh»m môc ®Ých ra quyÕt ®Þnh 41 2.1 Chi phÝ trùc tiÕp vµ chi phÝ gi¸n tiÕp 41 2.2 Chi phÝ kiÓm so¸t ®îc vµ chi phÝ kh«ng kiÓm so¸t ®îc 42 2.3 Chi phÝ chªnh lÖch 42 2.4 Chi phÝ c¬ héi 43 2.5 Chi phÝ ch×m 44 Ch¬ng 3: C¸c ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ.1 Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo c«ng viÖc.1 §èi tîng sö dông ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo c«ng viÖc.2 Qu¸ tr×nh tËp hîp chi phÝ theo ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo c«ng viÖc.3 Qu¸ tr×nh kÕ to¸n chi phÝ vµo sæ s¸ch kÕ to¸n 50 3.4 ThÝ dô minh ho¹ 52 3.2 Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt 63 3.1 §èi tîng sö dông ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt 63 3.2 §Æc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt 63 3.3 Qu¸ tr×nh vËn ®éng cña chi phÝ qua c¸c tµi kho¶n ch÷ T 65 3.4 Qu¸ tr×nh kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt theo ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chi phÝ theo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt 66 3.5 B¸o c¸o s¶n xuÊt 69 3 Ch¬ng 4: Mèi quan hÖ chi phÝ - khèi lîng - lîi nhuËn (CVP) 79 4.1 Kh¸i niÖm c¬ b¶n cña ph©n tÝch mèi quan hÖ CVP 79 4.2 Mét sè øng dông quan hÖ CVP vµo qu¸ tr×nh ®Ò ra quyÕt ®Þnh 84 4.1 Thay ®æi ®Þnh phÝ vµ doanh thu 85 4.2 Thay ®æi biÕn phÝ vµ doanh thu: 85 4.3 Thay ®æi ®Þnh phÝ, gi¸ b¸n vµ doanh thu 86 4. Thay ®æi ®Þnh phÝ, biÕn phÝ vµ doanh thu 86 4.5 Thay ®æi kÕt cÊu b¸n hµng 88 4.3 Ph©n tÝch ®iÓm hoµ vèn 89 4.2 Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®iÓm hoµ vèn 90 4.3 §å thÞ hoµ vèn 93 4.4 Ph©n tÝch ®iÓm hoµ vèn trong mèi quan hÖ víi gi¸ b¸n vµ kÕt cÊu hµng b¸n 98 4.1 Ph©n tÝch ®iÓm hoµ vèn trong mèi quan hÖ víi gi¸ b¸n 98 4.2 Ph©n tÝch ®iÓm hoµ vèn trong mèi quan hÖ víi kÕt cÊu hµng b¸n.3 Nh÷ng ®iÓm h¹n chÕ khi ph©n tÝch quan hÖ CVP 100 Ch¬ng 5: Dù to¸n s¶n xuÊt kinh doanh 5. Kh¸i qu¸t vÒ dù to¸n.
T¸c dông cña dù to¸n. Tr×nh tù dù to¸n. HÖ thèng dù to¸n ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh hµng n¨m. X©y dùng ®Þnh møc chi phÝ tiªu chuÈn.
Ph©n biÖt ®Þnh møc vµ dù to¸n. Nguyªn t¾c x©y dùng ®Þnh møc tiªu chuÈn. C¸c h×nh thøc ®Þnh møc. X©y dùng c¸c ®Þnh møc chi phÝ s¶n xuÊt.
LËp dù to¸n s¶n xuÊt kinh doanh. Dù to¸n tiªu thô. Dù to¸n s¶n xuÊt. Dù to¸n chi phÝ nguyªn liÖu trùc tiÕp.
Dù to¸n chi phÝ lao ®éng trùc tiÕp. Dù to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung. Dù to¸n thµnh phÈm tån kho cuèi kú. Dù to¸n chi phÝ lu th«ng vµ qu¶n lý.
Dù to¸n tiÒn mÆt. Dù to¸n b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. Dù to¸n b¶ng tæng kÕt tµi s¶n (BTKTS). 117 Ch¬ng 6: §¸nh gi¸ hoµn vèn vµ ®Þnh gi¸ s¶n phÈm 119 6.
§¸nh gi¸ hoµn vèn ®Çu t. §¸nh gi¸ tr¸ch nhiÖm qu¶n lý. ChØ tiªu tû lÖ hoµn vèn ®Çu t (ROI). C¸c biÖn ph¸p lµm t¨ng ROI.
Mét sè ®iÓm h¹n chÕ cña chØ tiªu ROI. §Þnh gi¸ s¶n phÈm trong doanh nghiÖp. Lý thuyÕt kinh tÕ cña qu¸ tr×nh ®Þnh gi¸ s¶n phÈm. §Þnh gi¸ s¶n phÈm th«ng thêng.
X¸c ®Þnh gi¸ chuyÓn nhîng. §Þnh gi¸ theo thêi gian lao ®éng vµ nguyªn liÖu sö dông. §Þnh gi¸ s¶n phÈm míi. §Þnh gi¸ trong trêng hîp ®Æc biÖt.
141 Ch¬ng 7: Th«ng tin thÝch hîp cña kÕ to¸n cho viÖc ra quyÕt ®Þnh ng¾n h¹n. NhËn diÖn th«ng tin thÝch hîp cña c¸c quyÕt ®Þnh ng¾n h¹n. Kh¸i niÖm quyÕt ®Þnh ng¾n h¹n. Tiªu chuÈn chän quyÕt ®Þnh ng¾n h¹n.
Ph©n tÝch th«ng tin thÝch hîp. Chi phÝ ch×m kh«ng ph¶i lµ th«ng tin thÝch hîp. C¸c kho¶n thu vµ chi kh«ng chªnh lÖch kh«ng ph¶i lµ th«ng tin thÝch hîp. V× sao ph¶i ph©n biÖt th«ng tin thÝch hîp víi th«ng tin kh«ng thÝch hîp.
øng dông kh¸i niÖm th«ng tin thÝch hîp trong viÖc ®Ò ra quyÕt ®Þnh kinh doanh. QuyÕt ®Þnh lo¹i bá hoÆc tiÕp tôc kinh doanh mét bé phËn. QuyÕt ®Þnh nªn lµm hay nªn mua. QuyÕt ®Þnh nªn b¸n ngay thµnh phÈm hay nªn tiÕp tôc s¶n xuÊt ra thµnh phÈm råi míi b¸n.
QuyÕt ®Þnh trong ®iÒu kiÖn n¨ng lùc s¶n xuÊt cã giíi h¹n. 157 Ch¬ng 8: Th«ng tin cña kÕ to¸n cho viÖc ra quyÕt ®Þnh vèn ®Çu t dµi h¹n 162 8. §Æc ®iÓm cña vèn ®Çu t dµi h¹n. Thêi gian hoµn vèn ®Çu t.
Ph¬ng ph¸p hiÖn gi¸ thuÇn. Sù hoµn vèn ®Çu t ban ®Çu. Lùa chän tû lÖ chiÕt khÊu (tû lÖ sinh lêi). øng dông ph¬ng ph¸p hiÖn gi¸ thuÇn trong trêng hîp cã nhiÒu ph¬ng ¸n.
Ph¬ng ph¸p tæng. Ph¬ng ph¸p sè chªnh lÖch. Ph¬ng ph¸p chi phÝ thÊp nhÊt. Ph¬ng ph¸p tû lÖ sinh lêi ®iÒu chØnh theo thêi gian (IRR).
PhÐp néi suy. C¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t kh¸c. Ph¬ng ph¸p kú hoµn vèn. Ph¬ng ph¸p tû suÊt sinh lêi ®¬n gi¶n.
QuyÕt ®Þnh u tiªn xÕp lo¹i ®Çu t. Ph¬ng ph¸p tû lÖ sinh lêi ®iÒu chØnh theo thêi gian (IRR). Ph¬ng ph¸p hiÖn gi¸ thuÇn. So s¸nh ph¬ng ph¸p tû lÖ sinh lêi ®iÒu chØnh theo thêi gian víi ph¬ng ph¸p chØ sè sinh lêi.7 ThuÕ vµ vèn dù tÝnh 184 8.1 Kh¸i niÖm chi phÝ vµ lîi tøc sau thuÕ 184 8.2 Líi ch¾n thuÕ cña khÊu hao 185 8.3 HÖ thèng bï ®¾p nhanh chi phÝ (ACRS) 187 8.4 ThÝ dô vÒ thuÕ lîi tøc vµ vèn dù tÝnh 189 8.5 C¸ch tÝnh chi phÝ tæng vµ chi phÝ t¨ng thªm víi kho¶n thuÕ lîi tøc 193 Ch¬ng 9: Tæ chøc vËn dông kÕ to¸n qu¶n trÞ vµo c¸c doanh nghiÖp 201 9.
Môc tiªu vµ néi dung kÕ to¸n qu¶n trÞ doanh nghiÖp: 201 9. Ph¬ng ph¸p nghiÖp vô cña kÕ to¸n qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Tæ chøc hÖ thèng kÕ to¸n qu¶n trÞ doanh nghiÖp. ThiÕt kÕ c¸c d¹ng cung cÊp th«ng tin kÕ to¸n qu¶n trÞ cña doanh nghiÖp.
X¸c ®Þnh hÖ thèng th«ng tin cung cÊp cho c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp 203 9. C¸c d¹ng cung cÊp th«ng tin: 204 Tµi liÖu tham kh¶o 206 7 Ch¬ng I Kh¸i qu¸t vÒ kÕ to¸n qu¶n trÞ Môc ®Ých cña ch¬ng nµy lµ xem xÐt mét c¸ch ng¾n gän c«ng viÖc cña nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp, cïng víi nh÷ng cÊu tróc vµ ho¹t ®éng cña nh÷ng tæ chøc cã thÓ ¸p dông ®îc kÕ to¸n qu¶n trÞ (KTQT), ®Ó tõ ®ã lµm râ néi dung vµ vai trß KTQT, ph©n biÖt gi÷a kÕ to¸n qu¶n trÞ vµ kÕ to¸n tµi chÝnh (KTTC). Néi dung cña ch¬ng I ®îc chia lµm bèn vÊn ®Ò: - Th«ng tin kÕ to¸n vµ ho¹t ®éng cña tæ chøc; - KÕ to¸n qu¶n trÞ víi chøc n¨ng cña nhµ qu¶n trÞ; - Ph©n biÖt KTQT víi KTTC; - C¸c ph¬ng ph¸p nghiÖp vô c¬ së sö dông trong KTQT.1 Th«ng tin kÕ to¸n vµ ho¹t ®éng cña tæ chøc.1 CÊu tróc vµ ho¹t ®éng cña tæ chøc Tæ chøc cã thÓ ®îc kh¸i niÖm nh mét nhãm ngêi liªn kÕt víi nhau ®Ó cïng thùc hiÖn mét môc tiªu hay nhiÒu môc tiªu chung nµo ®ã C¸c tæ chøc thêng ®îc chia thµnh ba nhãm chÝnh: + Tæ chøc doanh nghiÖp, cã môc tiªu chÝnh lµ kinh doanh sinh lîi, chóng thêng cã h×nh thøc tæ chøc nh doanh nghiÖp c¸ thÓ, C«ng ty hîp danh, C«ng ty cæ phÇn tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c¸c dÞch vô t vÊn. + C¸c ®oµn thÓ, c©u l¹c bé, lµ nh÷ng tæ chøc kh«ng kinh doanh nªn môc tiªu chÝnh kh«ng ph¶i lµ lîi nhuËn mµ lµ ho¹t ®éng x· héi, ho¹t ®éng tõ thiÖn, chóng lµ c¸c c©u l¹c bé cña ®oµn thÓ, chi héi ch÷ thËp ®á.
+ Tæ chøc Nhµ níc, cã môc tiªu lµ phôc vô céng ®ång, v× sù an ninh vµ ph¸t triÓn chung cña x· héi, quyÒn së h÷u Nhµ níc vµ do c¸c nh©n viªn Nhµ níc qu¶n lý nh c¸c bé, c¸c së. Mçi nhãm tæ chøc bao gåm nhiÒu tæ chøc kh¸c nhau, cã nÐt tiªu biÓu riªng, cã cÊu tróc vµ môc tiªu kh«ng gièng nhau.