TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN KHOA XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KỸ THUẬT THI CÔNG LẮP GHÉP Giảng viên: ThS. Phạm Huy Thông Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp LêI NãI §ÇU Víi ph−¬ng ch©m c¬ b¶n, hiÖn ®¹i, hÖ thèng vµ thùc tÕ, chóng t«i ®· biªn so¹n cuèn s¸ch nµy nh»m lµm gi¸o tr×nh gi¶ng d¹y ë c¸c tr−êng §¹i häc vµ Cao ®¼ng, ®ång thêi cã thÓ lµm tµi liÖu tham kh¶o cho nh÷ng c¸n bé kü thuËt ®ang ho¹t ®éng trong lÜnh vùc x©y dùng. Tuy nhiªn do kinh nghiÖm cßn h¹n chÕ vµ sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ s¶n xuÊt vµ khoa häc kü thuËt lµ kh«ng ngõng nªn viÖc bæ sung vµ cËp nhËt s¸ch lµ ®iÒu ph¶i lµm th−êng xuyªn. Chóng t«i mong nhËn ®−îc nhiÒu ý kiÕn ®ãng gãp cña ®«ng ®¶o b¹n ®äc ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau sÏ tèt h¬n.
Gi¶ng viªn Th.s Ph¹m Huy Th«ng 1 tr−êng ®¹i häc duy t©n GV.S PH¹M HUY TH¤NG Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp ch−¬ng 1 kh¸i niÖm vÒ c«ng t¸c l¾p ghÐp Môc ®Ých : N¾m ®−îc lÞch sö ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ thi c«ng l¾p ghÐp. So s¸nh −u vµ nh−îc ®iÓm gi÷a c«ng nghÖ l¾p ghÐp vµ c«ng nghÖ thi c«ng bªt«ng toµn khèi. Ph¹m vi ¸p dông 2 tr−êng ®¹i häc duy t©n GV.S PH¹M HUY TH¤NG Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp §1-1. Sù ra ®êi cña c«ng nghÖ l¾p ghÐp trong s¶n xuÊt x©y dùng, kh¸i niÖm vÒ c«ng nghÖ l¾p ghÐp 1-1.
S¬ l−îc vÒ lÞch sö c«ng t¸c l¾p ghÐp Cïng víi sù tiÕn bé cña khoa häc kÜ thuËt trong ngµnh x©y dùng, c«ng nghÖ thi c«ng l¾p ghÐp c¸c c«ng tr×nh x©y dùng kh«ng ngõng ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn. C«ng nghÖ thi c«ng l¾p ghÐp c¸c c«ng tr×nh x©y dùng phô thuéc vµo c¸c yÕu tè sau ®©y: + Sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ s¶n xuÊt vµ chÕ t¹o vËt liÖu x©y dùng nh»m chÕ t¹o ra c¸c kÕt cÊu c«ng tr×nh ®¸p øng c¸c yªu cÇu l¾p ghÐp. + Sù ph¸t triÓn cña c¸c ph−¬ng ph¸p vµ c«ng cô tÝnh to¸n kÕt cÊu c«ng tr×nh. + Sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh khoa häc, chÕ t¹o ra nhiÒu thiÕt bÞ vµ m¸y mãc thi c«ng hiÖn ®¹i ®¸p øng yªu cÇu thi c«ng l¾p ghÐp.
+ Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c ngµnh s¶n xuÊt ®ßi hái c¬ së vËt chÊt, nhµ cöa c«ng tr×nh. ®¸p øng c¸c yªu cÇu s¶n xuÊt. Kh¸i niÖm vÒ c«ng t¸c l¾p ghÐp Kh¸i niÖm hiÖn ®¹i vÒ l¾p ghÐp lµ: KÕt cÊu x©y dùng ®−îc chÕ t¹o s½n thµnh nh÷ng cÊu kiÖn t¹i c¸c nhµ m¸y xÝ nghiÖp.§−îc vËn chuyÓn tíi c«ng tr−êng vµ dïng c¸c ph−¬ng tiÖn c¬ giíi ®Ó l¾p dùng thµnh c«ng tr×nh hoµn chØnh. §ã còng chÝnh lµ sù kh¸c biÖt c¬ b¶n vµ lµ ranh giíi ®Ó ph©n biÖt ph−¬ng ph¸p x©y dùng l¾p ghÐp vµ ph−¬ng ph¸p x©y dùng kh¸c (®æ toµn khèi, x©y dùng thñ c«ng b»ng c¸c vËt liÖu truyÒn thèng.
• Môc ®Ých ý nghÜa L¾p ghÐp c¸c kÕt cÊu x©y dùng lµ mét trong c¸c qu¸ tr×nh c«ng nghÖ x©y dùng. C«ng nghÖ l¾p ghÐp thóc ®Èy më réng m¹ng l−íi c¸c nhµ m¸y, xÝ nghiÖp s¶n xuÊt c¸c cÊu kiÖn bª t«ng cèt thÐp, c¸c cÊu kiÖn b»ng thÐp vµ c¸c vËt liÖu kh¸c. T¹o tiÒn ®Ò ¸p dông cã hiÖu qu¶ c¬ giíi ho¸ ®ång bé, tæ chøc d©y chuyÒn c¸c qu¸ tr×nh thi c«ng, b¶o ®¶m cã hiÖu qu¶ c¸c chØ tiªu kinh tÕ kü thuËt vµ n¨ng l−îng trong s¶n xuÊt x©y dùng. Nhµ vµ c«ng tr×nh l¾p ghÐp cã thÓ b»ng gç, s¾t thÐp, bªt«ng cèt thÐp.
tuú theo môc ®Ých, yªu cÇu sö dông vµ c¸c yªu cÇu kü thuËt kh¸c mµ ng−êi ta chän c¸c gi¶i ph¸p sö dông vËt liÖu l¾p ghÐp kh¸c nhau. • C¸c qu¸ tr×nh l¾p ghÐp - ph−¬ng ph¸p l¾p ghÐp + C¸c qu¸ tr×nh l¾p ghÐp: BÊt kú mét c«ng tr×nh ®−îc l¾p ghÐp ®Òu ph¶i thùc hiÖn qua c¸c qu¸ tr×nh sau ®©y: - VËn chuyÓn: Bao gåm bèc xÕp, vËn chuyÓn cÊu kiÖn tõ n¬i s¶n xuÊt ®Õn c«ng tr−êng vµ c¸c qu¸ tr×nh liªn quan ®Õn vËn chuyÓn, bèc xÕp cÊu kiÖn l¾p ghÐp t¹i mÆt b»ng c«ng tr×nh. - ChuÈn bÞ: + KiÓm tra chÊt l−îng, kÝch th−íc, h×nh d¹ng, sù ®ång bé vµ sè l−îng cÊu kiÖn theo thiÕt kÕ, khuyÕch ®¹i vµ gia c−êng c¸c kÕt cÊu (nÕu cÇn thiÕt). + ChuÈn bÞ giµn d¸o, c¸c thiÕt bÞ phôc vô cho viÖc treo, buéc, cÈu, l¾p, c¸c thiÕt bÞ, dông cô ®iÒu chØnh, kiÓm tra, cè ®Þnh t¹m vµ cè ®Þnh vÜnh viÔn.
3 tr−êng ®¹i häc duy t©n GV.S PH¹M HUY TH¤NG Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp + ChuÈn bÞ vÞ trÝ l¾p (vÖ sinh, v¹ch tim,trôc .) gèi tùa ®Ó ®Æt cÊu kiÖn vµo vÞ trÝ thiÕt kÕ. - Qu¸ tr×nh l¾p ®Æt kÕt cÊu: TiÕn hµnh treo, buéc n©ng cÊu kiÖn vµo vÞ trÝ thiÕt kÕ, cè ®Þnh t¹m, ®iÒu chØnh vµ cè ®Þnh vÜnh viÔn kÕt cÊu. + C¸c ph−¬ng ph¸p l¾p ghÐp: - L¾p ghÐp cÊu kiÖn nhá: Khi cÊu kiÖn lµ c¸c phÇn kÕt cÊu riªng biÖt, cã träng l−îng nhá → ph−¬ng ph¸p nµy tèn nhiÒu c«ng lao ®éng. Th−êng ®Ó l¾p ghÐp kÕt cÊu ®Æc biÖt nh− c¸c bÓ chøa, c¸c c«ng tr×nh cã ®é c¬ giíi thÊp hoÆc l¾p thñ c«ng.
- L¾p ghÐp nguyªn cÊu kiÖn: Khi cÊu kiÖn lµ 1 phÇn hoÆc c¶ kÕt cÊu l¾p ghÐp cã träng l−îng lín → ph−¬ng ph¸p nµy ®−îc ¸p dông réng r·i, th−êng l¾p Panen, cét,. - L¾p ghÐp cÊu kiÖn d¹ng khèi: ¸p dônh khi cÊu kiÖn cã d¹ng khèi h×nh häc kh«ng ®æi ®−îc l¾p r¸p s¬ bé tõ c¸c kÕt cÊu riªng biÖt, ch¼ng h¹n: Khung ph¼ng, khung kh«ng gian. −u nh−îc ®iÓm cña c«ng t¸c l¾p ghÐp - H−íng ph¸t triÓn vµ ph¹m vi øng dông 1-2. ¦u nh−îc ®iÓm cña c«ng t¸c thi c«ng l¾p ghÐp • ¦u ®iÓm + HÇu hÕt c¸c c«ng viÖc nÆng nhäc ®−îc c¬ giíi hãa, do ®ã, cho phÐp øng dông c¸c c«ng nghÖ vµ m¸y mãc thi c«ng hiÖn ®¹i, tËn dông tèi ®a kh¶ n¨ng cña vËt liÖu, c«ng suÊt cña m¸y mãc, thiÕt bÞ thi c«ng, h¹n chÕ c¸c yÕu tè bÊt lîi cña thêi tiÕt.
+ Gi¶m søc lao ®éng thñ c«ng nÆng nhäc + TiÕt kiÖm thêi gian x©y dùng + Møc ®é hoµn thiÖn cao + H¹ gi¸ thµnh x©y dùng • Nh−îc ®iÓm + Chi phÝ ®Çu t− cho s¶n xuÊt cÊu kiÖn vµ thiÕt bÞ thi c«ng lín + §ßi hái c¬ së h¹ tÇng ë møc ®é tèi thiÓu ®Ó ®¸p øng c¸c qu¸ tr×nh thi c«ng nh−: Giao th«ng, ®iÖn, n−íc. + Khã tháa m·n c¸c yªu cÇu thÈm mü ®a d¹ng, c«ng tr×nh dÔ trë nªn ®¬n ®iÖu, ®é æn ®Þnh cña c«ng tr×nh kh«ng cao. H−íng ph¸t triÓn - Ph¹m vi øng dông C©u hái thu ho¹ch : 01. ¦u, nh−îc ®iÓm vµ ph¹m vi ¸p dông cña c«ng nghÖ l¾p ghÐp 02.
So s¸nh −u, nh−îc ®iÓm gi÷a 2 ph−¬ng ph¸p thi c«ng l¾p ghÐp vµ toµn khèi 4 tr−êng ®¹i häc duy t©n GV.S PH¹M HUY TH¤NG Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp ch−¬ng 2 c¸c thiÕt bÞ dïng trong l¾p ghÐp Môc ®Ých : N¾m ®−îc nguyªn lý cÊu t¹o cña c¸c lo¹i thiÕt bÞ phôc vô cÈu l¾p. C¸ch tÝnh to¸n vµ c¸c tr−êng hîp ¸p dông. 5 tr−êng ®¹i häc duy t©n GV.S PH¹M HUY TH¤NG Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp §2-1. D©y thõng §−îc lµm tõ tre, ®ay, x¬ dõa ., th−êng ®−îc dïng ®Ó n©ng c¸c vËt nhÑ b»ng ph−¬ng ph¸p thñ c«ng (víi Puli hoÆc têi quay tay).
Th−êng ®−îc sö dông ®Ó ®iÒu chØnh hoÆc kÐo gi÷ cho c¸c vËt cÈu khái quay hoÆc l¾c theo ph−¬ng ngang. NÕu dïng ®Ó cÈu th× c−êng ®é øng suÊt ph¸t sinh cho phÐp trong d©y th−êng ph¶i ≤ 25 kG/cm2. D©y c¸p §©y lµ lo¹i dïng phæ biÕn nhÊt trong c«ng t¸c treo, buéc, neo. + CÊu t¹o: Gi÷a sîi c¸p cã mét lâi b»ng ®ay hoÆc sîi cã tÈm dÇu.
Xung quanh lâi ®−îc quÊn b»ng nhiÒu bã (tóm) thÐp, mçi bã ®−îc quÊn b»ng nhiÒu sîi d©y thÐp nhá cã ®−êng kÝnh tõ 0,2 ÷ 2 mm, cã øng suÊt kÐo tõ 140 ÷ 190 Kg/cm2. §é dÎo cña c¸p phô thuéc vµo sîi thÐp con, thÐp con cµng nhá th× c¸p cµng mÒm. Tuy nhiªn c¸p mau háng vµ ®¾t gi¸. Th«ng th−êng trong d©y c¸p cã tõ 6 ÷ 8 bã nhá, mçi bã cã thÓ gåm: 16, 19, 37,.
sîi thÐp nhá +Ph©n lo¹i: + D©y c¸p bÖn cïng chiÒu: ChiÒu bÖn cña c¸c sîi thÐp nhá cïng chiÒu víi chiÒu bÖn cña bã c¸p trong d©y. §−êng kÝnh mçi sîi nhá tõ 0,5 ÷ 1,5 mm Bã c¸p (gåm nhiÒu sîi c¸p nhá) Lâi b»ng sîi tÈm dÇu H×nh 2.1 D©y c¸p vµ mÆt c¾t ngang → Lo¹i nµy mÒm, dÔ uèn, dÔ buéc dÔ th¸o gì → Dïng thÝch hîp cho d©y têi. Tuy nhiªn tiÕt diÖn d©y bÞ thu hÑp vµ d©y bÞ d·n dµi khi c¨ng. + D©y c¸p bÖn tr¸i chiÒu: ChiÒu bÖn cña c¸c sîi thÐp nhá ng−îc víi chiÒu bÖn cña bã c¸p trong 1 d©y c¸p.
Lo¹i nµy cøng, khã treo buéc vµ th¸o dì, Ýt bÞ thu hÑp tiÕt diÖn khi kÐo, §−êng kÝnh mçi sîi thÐp nhá tõ 1 ÷ 2 mm, dïng lµm d©y c¨ng (d©y v¨ng) hoÆc d©y neo. + Ngoµi ra cßn l¹i c¸p mÒm 1 + 6 + 61, ®−êng kÝnh mçi sîi 0,2 ÷ 1 mm → gäi lµ c¸p lôa rÊt phï hîp cho neo buéc, tuy nhiªn gi¸ thµnh cao. + Lùa chän vµ tÝnh to¸n d©y c¸p. R S= K Trong ®ã: S: søc chÞu kÐo cho phÐp (kG).
R: Lùc lµm ®øt c¸p - lÊy theo th«ng sè kü thuËt s¶n xuÊt hoÆc th«ng sè thÝ nghiÖm (kG) K: HÖ sè an toµn, phô thuéc vµo tÝnh chÊt lµm viÖc cña d©y c¸p, 6 tr−êng ®¹i häc duy t©n GV.S PH¹M HUY TH¤NG Gi¸o tr×nh m«n häc : Kü thuËt thi c«ng l¾p ghÐp (K = 3,5 ÷ 8) K = 3,5 Cho d©y neo, d©y gi»ng K = 4,5 Cho rßng räc kÐo tay. K = 6 Cho d©y c¸p cÈu vËt nÆng trªn 50 tÊn, cho d©y cÈu cã mãc cÈu hoÆc cã vßng quai ë 2 ®Çu d©y. K = 8 Cho d©y cÈu bÞ uèn cong v× buéc vËt. Chän c¸p theo träng l−îng vËt cÈu Träng l−îng vËt cÈu (TÊn) §−êng kÝnh c¸p (mm) <5 15 5 ÷ 15 20 15 ÷ 30 26 30 ÷ 60 30 * Chó ý + Sau 1 thêi gian sö dông d©y c¸p bÞ h− háng dÇn(sÐt, mµi mßn, ®øt nhiÒu sîi c¸p nhá.
NÕu trong mét b−íc bÖn cña d©y c¸p mµ cã sè sîi thÐp bÞ ®øt ≥ 10% tæng sè sîi c¸p nhá cña d©y → d©y c¸p kh«ng sö dông ®−îc n÷a. B−íc bÖn d©y c¸p lµ kho¶ng c¸ch gi÷a 2 ®iÓm trong ®ã sè vßng d©y b»ng sè tóm d©y cã trong c¸p. + Kh«ng ®Ó d©y c¸p bÞ dËp, g·y khi sö dông. + Kh«ng ®Ó d©y c¸p cä s¸t vµo c¸c vËt cøng nh− t−êng, cét hay ®ôüng vµo ®−êng ®iÖn cao thÕ, hoÆc c¸c nh¸nh cä s¸t nhau khi lµm viÖc.