Chương 1: Tổng quan về du lịch - Chương 2: Điều kiện để phát triển du lịch - Chương 3: Tính thời vụ trong du lịch - Chương 4: Cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch - Chương 5: Lao động trong du lịch - Chương 6: Hiệu quả kinh tế du lịch Kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, giáo trình là cơ sở lý thuyết để người học vận dụng vào quá trình học tập các môn chuyên ngành. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn những tác giả đi trước đặc biệt nhóm tác giả biên soạn giáo trình Kinh tế du lịch - khoa Khách sạn Du lịch - trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội mà chúng tôi đã kế thừa và tham khảo lượng kiến thức quý giá để hoàn thành giáo trình. Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến UBND Thành phố Hà Nội, Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội và Hội đồng Thẩm định giáo trình đã tạo điều kiện, hỗ trợ chúng tôi. Do số lượng tài liệu tham khảo chưa nhiều, nên mặc dù tác giả đã cố gắng, song không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong được sự góp ý từ người đọc.
Chủ biên Nguyễn Thị Hồng Ngọc MỤC LỤC Chƣơng 1: Tổng quan về du lịch. Lịch sử hình thành và phát triển của du lịch. Một số khái niệm cơ bản về du lịch. Nhu cầu du lịch.
Loại hình du lịch. Các lĩnh vực kinh doanh du lịch. Các tác động về kinh tế - xã hội của du lịch .Trang 20 Chương 2: Điều kiện để phát triển du lịch. Điều kiện chung.
Điều kiện đặc trưng. Một số tình hình và sự kiện đặc biệt .Trang 35 Chương 3: Tính thời vụ trong du lịch. Cầu, cung trong du lịch. Khái niệm về tính thời vụ trong du lịch.
Đặc điểm của thời vụ du lịch. Các yếu tố tác động tới thời vụ du lịch. Các tác động bất lợi của thời vụ du lịch và các phương hướng giải phápkhắc phục .Trang 50 Chương 4: Cơ sở vật chất - Kỹ thuật du lịch. Khái niệm và vai trò của cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch.
Phân loại cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch. Đặc điểm của cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch. Yêu cầu đối với cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch. Đánh giá cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch.
Hiệu quả sử dụng và biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch.Trang 65 Chương 5: Lao động trong du lịch. Vai trò của lao động trong du lịch. Quản lý phát triển nguồn nhân lực ở doanh nghiệp du lịch. Quản lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực du lịch .Trang 88 Chương 6: Hiệu quả kinh tế du lịch.
Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế du lịch. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch .Trang 109 Tài liệu tham khảo.
trang 112 NỘI DUNG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC KINH TẾ DU LỊCH Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Kinh tế du lịch là môn học cơ sở ngành trong chương trình khung đào tạo trình độ cao đẳng Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành. Môn học này được bố trí giảng dạy sau các môn như Quản trị học, Thống kê du lịch, Cơ sở văn hóa Việt Nam, Tâm lý du lịch của chương trình đào tạo. - Tính chất: Kinh tế du lịch là môn học lý thuyết với thời lượng 45 tiết và đánh giá môn học bằng hình thức kiểm tra hết môn. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Môn học này cung cấp cho người học những kiến thức quan trọng trong kinh doanh du lịch, đây chính là môn học nền tảng để người học có cái nhìn tổng quan về ngành du lịch.
Từ đó, người học có khả năng tiếp cận các môn học chuyên ngành một cách có hệ thống. Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức + Trình bày được một số khái niệm cơ bản trong du lịch. + Phân tích được các điều kiện để phát triển du lịch, tính thời vụ trong du lịch + Trình bày tầm quan trọng và các loại cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch. + Trình bày vai trò và phân tích được nội dung của quản lý và phát triển nguồn nhân lực trong du lịch.
+ Phân tích được các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả trong du lịch. + Nêu cách xác định các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả trong du lịch. + Phân tích được các giải pháp để nâng cao hiệu quả kinh tế trong du lịch. - Về kỹ năng + Xây dựng các điều kiện phát triển du lịch đối với một vùng, một địa phương, một loại hình du lịch.
+ Xác định tính thời vụ du lịch của một vùng, một địa phương hay một loại hình du lịch. + Đánh giá cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch. + Đánh giá đội ngũ lao động trong du lịch. + Tính toán được các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế trong du lịch từ đó đưa ra nhận xét đánh giá.Về năng lực tự chủ và trách nhiệm - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm + Có phẩm chất đạo đức tốt.
+ Có khả năng tư duy độc lập. + Có óc sáng tạo và chủ động trong công việc. Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH Mục tiêu: - Về kiến thức: + Phân tích được nguyên nhân của sự tồn tại các định nghĩa khác nhau về du lịch. + Trình bày được một số định nghĩa về du lịch (trên thế giới và ở Việt Nam) và sự khác nhau của các định nghĩa đó.
+ Trình bày được một số định nghĩa về khách du lịch và các tiêu chí để xác định khách du lịch. + Phân loại được khách du lịch + Phân tích được khái niệm sản phẩm du lịch, các bộ phận hợp thành sản phẩm du lịch và đặc điểm của sản phẩm du lịch. + Trình bày được các lĩnh vực kinh doanh du lịch hiện nay ở Việt Nam. + Phân tích được tác động về kinh tế, xã hội của du lịch.
- Về kỹ năng: + Vận dụng đánh giá và nhận biết các sản phẩm khách sạn và sản phẩm lữ hành. + Đánh giá xu hướng phát triển du lịch hiện nay trên thế giới và ở Việt Nam - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có khả năng tư duy độc lập + Rèn luyện khả năng tự nghiên cứu vấn đề Nội dung chính: - Lịch sử hình thành và phát triển của hoạt động du lịch. - Các khái niệm cơ bản về du lịch. - Các loại hình du lịch.
- Các lĩnh vực kinh doanh du lịch. - Các tác động về kinh tế - xã hội của du lịch. Lịch sử hình thành và phát triển của du lịch 1. Thời kỳ cổ đại * Bối cảnh Du lịch đã có mầm mống từ thời kì đầu chế độ nô lệ.
Nó gắn liền với thời kì phân công lao động lần thứ 3. Thời kì này, con người bấy giờ tạo thành các cộng đồng nông nghiệp ở các địa hình bằng phẳng. Họ chuyển từ giai đoạn hái lượm sang trồng trọt và thuần hóa súc vật. Ở một vài nơi người ta đã có được lương thực dự trữ.
Sự ra đời và phát triển của thương nghiệp đã thúc đẩy quá trình đi lại buôn bán giữa các quốc gia trên thế giới. Các quốc gia chiếm hữu nô lệ với các nền văn minh rực rỡ ở Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Hoa, Hy Lạp, La Mã. được hình thành. Con người đã có quá trình giao lưu kinh tế và văn hoá.
Đây là giai đoạn có những phát minh quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại: - Phát minh ra thuyền buồm của người Ai Cập vào khoảng thiên niên kỷ 1 thứ tư trước Công nguyên. Việc sử dụng sức gió để đi lại, chuyên chở đã làm cho chuyến đi nhẹ nhàng, thuận lợi và đỡ tốn sức hơn. - Phát minh ra bánh xe của người Sumeri vào khoảng 3.500 năm trước Công nguyên là một sự kiện có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với việc đi lại của loài người. - Theo các nhà sử học, vào năm 680 trước Công nguyên đồng tiền xu đầu tiên được đưa vào sử dụng ở Lydia.
Điều này cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của du lịch một cách gián tiếp thông qua sự gia tăng của hoạt động buôn bán. * Nội dung - Vào khoảng 3.000 năm trước Công nguyên, Ai Cập là một điểm thu hút khách du lịch trên thế giới với kim tự tháp và các kỳ quan khác của một đất nước văn minh và thịnh vượng. Ngoài các nhà hoạt động chính trị, các thương gia, giới quý tộc thường xuyên phải đi lại trong nước và ra nước ngoài, còn hầu hết những người có nhu cầu đi lại là những người tín ngưỡng sùng bái tôn giáo. Trong những ngày lễ, hàng ngàn người đã hành hương đến các nhà thờ, tu viện.
để cầu nguyện và cúng bái. Cuộc hành trình của họ kéo dài từ ngày này sang ngày khác, có khi tới hàng tháng. - Từ thế kỷ IV trước Công nguyên, Hy Lạp đã phát triển cường thịnh, giai cấp chủ nô đã đi đến các vùng đất ở Địa Trung Hải để thoả mãn nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh và nhằm mục đích nghỉ dưỡng, chữa bệnh ở một số nguồn chất khoáng. Phương tiện đi lại chủ yếu là cưỡi la, đi xe bò, người giàu thì đi bằng xe ngựa, bằng kiệu.
Du lịch công vụ cũng rất phát triển trong thời kỳ Hy Lạp cổ đại, các chính khách, thương gia thường xuyên phải đi để thực thi các nhiệm vụ đặc biệt. Họ được cung cấp đầy đủ các dịch vụ về ăn uống, nghỉ ngơi, thậm chí có cả người dẫn đường, bảo vệ. - Năm 776 trước Công nguyên, đại hội thể thao Olimpic đầu tiên được tổ chức ở Hy Lạp thu hút nhiều người tham dự. - Trong số những chuyến đi biển đầu tiên, những chuyến đi của cư dân vùng Đông Nam Á đến các khu vực ở châu Đại Dương 1.
Thời kỳ trung đại * Bối cảnh - Sự suy tàn của các quốc gia cổ đại trong đó có đế quốc La Mã từ thế kỷ thứ IV và đế quốc Tây La Mã diệt vong (năm 476), nhiều kiệt tác kiến trúc, nghệ thuật, xã hội, văn học bị vứt bỏ, hủy hoại. - Phương tiện đi lại trên bộ duy nhất là xe ngựa và các xe ngựa kéo. - Cho tới tận thế kỷ thứ X chiến tranh liên miên, biên giới biến động làm cho việc đi lại trở nên khó khăn.