Giáo Trình Khí Cụ Điện Nghề Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện Trung Cấp

Giáo trình nghiên cứu khí cụ điện nghề bảo trì thiết bị cơ điện trung cấp trường cao đẳng dầu khí, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kỹ thuật.

• Tác giả: Nguyễn Lê Cương
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện
• Đề tài: Giáo Trình Khí Cụ Điện Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHÍ CỤ ĐIỆN
• 1.1. Khái niệm về khí cụ điện
• 1.2. Công dụng và phân loại khí cụ điện
• 2. BÀI 2: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐÓNG CẮT
• 2.1. Các loại công tắc và nút ấn
• 2.2. Dao cách ly
• 3. BÀI 3: KHÍ CỤ ĐIỆN BẢO VỆ
• 3.1. Nam châm điện
• 3.2. Rơle dòng điện, role điện áp
• 3.3. Thiết bị chống dòng rò
• 4. BÀI 4: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN
• 4.1. Khởi động từ
• 4.2. Rơle trung gian và rơ le tốc độ
• 4.3. Rơle thời gian
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Khí Cụ Điện Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện

Giáo trình Khí Cụ Điện Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện Trung Cấp được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản về các loại khí cụ điện và ứng dụng của chúng trong ngành điện công nghiệp. Tài liệu này không chỉ phục vụ cho việc giảng dạy mà còn là nguồn tài liệu quý giá cho sinh viên trong quá trình học tập và nghiên cứu. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm, công dụng, và phân loại khí cụ điện, giúp sinh viên nắm vững kiến thức cần thiết để áp dụng vào thực tiễn.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Khí Cụ Điện

Mục tiêu chính của giáo trình là giúp sinh viên nhận diện và phân loại các loại khí cụ điện, hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của chúng. Điều này sẽ trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết để thực hiện bảo trì và sửa chữa thiết bị điện trong thực tế.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình Khí Cụ Điện

Giáo trình được chia thành 4 chương chính, bao gồm: Khái niệm và công dụng của khí cụ điện, khí cụ điện đóng cắt, khí cụ điện bảo vệ, và khí cụ điện điều khiển. Mỗi chương sẽ cung cấp kiến thức chuyên sâu về từng loại khí cụ điện.

II. Vấn đề và Thách thức trong Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện

Trong quá trình bảo trì thiết bị cơ điện, nhiều thách thức có thể phát sinh, từ việc xác định nguyên nhân hư hỏng đến việc lựa chọn phương pháp sửa chữa phù hợp. Việc thiếu kiến thức chuyên môn có thể dẫn đến những sai sót nghiêm trọng trong quá trình bảo trì, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của thiết bị. Do đó, việc trang bị kiến thức vững chắc về khí cụ điện là rất cần thiết.

2.1. Nguyên nhân gây hư hỏng thiết bị điện

Hư hỏng thiết bị điện thường do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm quá tải, quá điện áp, và các sự cố ngắn mạch. Những nguyên nhân này không chỉ làm giảm hiệu suất của thiết bị mà còn có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho hệ thống điện.

2.2. Hậu quả của việc bảo trì không đúng cách

Việc bảo trì không đúng cách có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như tăng chi phí sửa chữa, giảm tuổi thọ thiết bị, và thậm chí gây ra sự cố điện nghiêm trọng. Do đó, việc nắm vững kiến thức về khí cụ điện là rất quan trọng.

III. Phương Pháp Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện Hiệu Quả

Để bảo trì thiết bị cơ điện hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc sử dụng các công cụ và thiết bị hiện đại sẽ giúp quá trình bảo trì diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn. Ngoài ra, việc đào tạo nhân viên về kỹ thuật bảo trì cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Sử dụng công nghệ trong bảo trì

Công nghệ hiện đại như IoT và AI có thể được áp dụng trong bảo trì thiết bị điện, giúp theo dõi tình trạng hoạt động của thiết bị và phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.

3.2. Đào tạo nhân viên về kỹ thuật bảo trì

Đào tạo nhân viên là một phần quan trọng trong việc đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện bảo trì thiết bị điện một cách hiệu quả. Các khóa học và chương trình đào tạo nên được tổ chức thường xuyên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Giáo Trình Khí Cụ Điện

Giáo trình Khí Cụ Điện không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn tham khảo quý giá cho các kỹ sư và kỹ thuật viên trong ngành điện. Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu rủi ro trong quá trình bảo trì thiết bị.

4.1. Tình huống thực tế trong bảo trì thiết bị

Nhiều tình huống thực tế đã cho thấy tầm quan trọng của việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào công việc bảo trì. Việc hiểu rõ về khí cụ điện giúp kỹ thuật viên đưa ra các quyết định chính xác hơn trong quá trình sửa chữa.

4.2. Kết quả nghiên cứu từ ứng dụng giáo trình

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn đã giúp giảm thiểu thời gian bảo trì và tăng cường độ tin cậy của thiết bị. Điều này chứng tỏ rằng giáo trình có giá trị thực tiễn cao.

V. Kết Luận và Tương Lai của Giáo Trình Khí Cụ Điện

Giáo trình Khí Cụ Điện Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện Trung Cấp là một tài liệu quan trọng trong việc đào tạo nhân lực cho ngành điện. Tương lai của giáo trình sẽ tiếp tục được cải tiến và cập nhật để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

5.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong công nghệ và nhu cầu của ngành điện. Việc này sẽ giúp sinh viên luôn được trang bị kiến thức mới nhất.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình không chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức lý thuyết mà còn trang bị cho họ những kỹ năng thực tiễn cần thiết để làm việc trong ngành điện. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp điện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KHÍ CỤ ĐIỆN NGHỀ: BẢO TRÌ THIẾT BỊ CƠ ĐIỆN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số:203/QĐ-CĐDK ngày 1 tháng 3 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa - Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Đất nước Việt Nam trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa, nền kinh tế đang trên đà phát triển, việc sử dụng các thiết bị điện, khí cụ điện trong sản xuất công nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Vì vậy, việc tìm hiểu đặc tính, kết cấu, tính toán lựa chọn rất cần thiết cho sinh viên học ngành Điện.

Ngoài ra, việc cập nhật thêm các kiến thức về công nghệ mới đang không ngừng cải tiến và nâng cao các thiết bị đện là vô cùng cần thiết. Với một vai trò vô cùng quan trọng như vậy và xuất phát từ yêu cầu, kế hoạch đào tạo, chương trình môn học nghề Điện công nghiệp của Trường Cao đẳng Dầu khí. Chúng tôi đã biên soạn cuốn giáo trình Khí cụ điện gồm 4 chương với những nội dung cơ bản như sau: Bài 1: Khái niệm và công dụng của khí cụ điện Bài 2: Khí cụ điện đóng cắt Bài 3: Khí cụ điện bảo vệ Bài 4: Khí cụ điện điều khiển Giáo trình Khí cụ điện được biên soạn phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên và là tại liệu học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dầu khí. Do chuyên môn và thời gian có hạn nên không tránh khởi những thiếu sót, vậy rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và bạn đọc để cuốn sách có chất lượng cao hơn.

Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 06 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Lê Cương 2. Lê Thị Thu Hường 3. Nguyễn Xuân Thịnh 4.

MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. 5 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. 7 DANH MỤC CÁC BẢNG. 9 BÀI 1 : KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHÍ CỤ ĐIỆN.1 Khái niệm về khí cụ điện : .2 Công dụng và phân loại khí cụ điện :.

15 BÀI 2: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐÓNG CẮT .2 Các loại công tắc và nút ấn : .3 Dao cách ly. 33 BÀI 3: KHÍ CỤ ĐIỆN BẢO VỆ .1 Nam châm điện: .2 Rơle dòng điện, role điện áp .5 Thiết bị chống dòng rò:. 69 BÀI 4: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN.2 Khởi động từ: .3 Rơle trung gian và rơ le tốc độ: .4 Rơle thời gian:. 82 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

89 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT U: Hiệu điện thế I: Cường độ dòng điện ΔUcp: Hiệu điện thế cho phép Rtx: Điện trở tiếp xúc ρ: là điện trở suất của vật dẫn làm tiếp điểm F : Lực ép lên bề mặt tiếp xúc của tiếp điểm do bulong, đinh tán hoặc lò xo tạo nên. N : Số điểm tiếp xúc trên bề mặt tiếp xúc của tiếp điểm δb : Ứng suất chống dập của vật liệu làm tiếp điểm. a0 : Hệ số điện trở nhiệt θ0 : Nhiệt độ ban đầu cảu tiếp điểm θ: Nhiệt độ tiếp điểm tại thời điểm đang xét. INA: Cường độ dòng điện định mức nút ấn Itt: Cường độ dòng điện tính toán UNA: Hiệu điện thế định mức nút ấn Utt: Hiệu điện thế tính toán UđmMC: Hiệu điện thế định mức máy cắt UđmMạng: Hiệu điện thế định mức mạng IđmMC: Cường độ dòng điện định mức máy cắt Icb: Cường độ dòng điện cơ bản INt: Cường độ dòng điện ngắn mạch tại thời điểm t.

Scđm: Công suất biểu kiến định mức máy cắt SNt: Công suất cắt ngắn mạch lớn nhất tbv: Là thời gian tác động của tín hiệu bảo vệ rơ le. tmc: Là thời gian tác động của máy cắt Idđm: Cường độ dòng điện ổn định động định mức Ixk: Cường độ dòng điện xung kích idđm: Cường độ dòng điện ổn định động định mức tức thời ixk: Cường độ dòng điện xung kích tức thời Inhđm: Cường độ dòng điện ổn định nhiệt định mức. tnhđm: Thời gian ổn định nhiệt định mức. I∞: Cường độ dòng điện ổn định nhiệt lâu dài Ttd: Thời gian IRI: Là dòng điện phụ tải mà rơ le cho phép liên tục chạy qua lớn nhất NO : Normal Open, tiếp điểm phụ thường hở.

NC: Normal Close, tiếp điểm phụ thường đóng. Itt là dòng điện tính toán tương ứng với công suất Ptt của thiết bị tiêu thụ điện. Ikđ la dòng điện khởi động lớn nhất của phụ tải động cơ điện: Kmm là hệ số dòng điện khởi động. Iđm là dòng điện định mức của động cơ điện.

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2.1: Cấu tạo của cầu dao .2: Cấu tạo của má kẹp cầu dao. Cầu dao đá hai cực tay nắm ở giữa. Cầu dao nối đất.8: công tắc hành trình kiểu nút ấn .9: Công tắc hành trình kiểu đòn .11: Dao cách ly trong nhà .12: Dao cách ly lắp đặt ngoài trời .13 : Cấu tạo máy cắt nhiều dầu .14: Máy cắt khí SF6 .17: Máy cắt không khí .18: Sơ đồ nguyên lý hoạt động của CB dòng điện cực đại .19: Sơ đồ nguyên lý hoạt động của CB điện áp thấp .20: Một số loại CB thông dụng .1: Cấu tạo nam châm điên có nắp.2: Cấu tạo nam châm điên không nắp.2: Phân tích lực hút của cuộn dây nam châm điện đối với vật liệu sắt từ .3:Nguyên lý cấu tạo của rơle điện từ .4: Cấu tạo rơle dòng điện .5: Rơle dòng cực đại .10: Đường đặc tính ampe-giây của động cơ (1) và rơle nhiệt kim loại kép (2) .11: Các hình dạng của tấm kim loại kép.12: Rơle nhiệt 3 pha bảo vệ động cơ.13: Cấu tạo rơle nhiệt kim loại kép kiểu ‘đồng tiền’ .14: Rơle nhiệt kiểu kín (đặt bên trong động cơ) .15: Hộp rơle điều chỉnh nhiệt độ và rơle bảo vệ kiểm kim loại kép dạng đũa (thanh).Rơle nhiệt kim loại kép kiểu ống.17: Rơle điều chỉnh nhiệt độ khí nén .18: Đặc tính A -s của rơle nhiệt.19: Hình ảnh rơ le nhiệt thực tế .20: Cấu tạo cầu chì loại vặn .21: Cấu tạo cầu chì loại hộp .22: Cấu tạo cầu chì loại kín có chất nhồi .23: Hệ thống nhiều cầu chì .24: Cầu dao chống giật một pha .24: Cầu dao chống giật ba pha .25: Cầu dao chống giật thực tế .1: Cấu tạo contactor .2: Nguyên lý hoạt động của contactor .4: Khởi động từ đơn hai nút nhấn .5: Khởi động từ đảo chiều ba nút nhấn .6: Một số khởi động từ .7: Cấu tạo và nguyên lý làm việc của rơle trung gian .8: Cấu tạo và nguyên lý làm việc Rơle thời gian kiểu khí nén .9: Cấu tạo và nguyên lý làm việc Rơle thời gian kiểu bán dẫn .87 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Ký hiệu và xác xuất xảy ra các dạng ngắn mạch.1: Điện áp định mức và điện áp tác động của rơle .2: Số liệu cuộn dây của rơle .3: Điện áp định mức và điện áp tác động của rơle .4: Số liệu cuộn dây của rơle .5: Điện áp định mức và điện áp tác động của rơle .6: Số liệu cuộn dây của rơle .7: Thiết bị chống rò của một số hãng .67 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: KHÍ CỤ ĐIỆN 1. Tên mô đun: Khí cụ điện 2.

Mã mô đun: ELEI53117 Thời gian thực hiện mô đun: 75 giờ; (Lý thuyết: 14 giờ; Thực hành: 58 giờ; kiểm tra: 3 giờ). Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Là mô đun thuộc các mô đun cơ sở của chương trình đào tạo. Môn đun này được dạy trước môn học và mô đun: an toàn lao động, mạch điện, có thể học song song với môn vật liệu điện.và sau khi hoàn thành các môn học chung ngành nghề. - Tính chất: Môn học này trang bị những kiến thức về cấu tạo và nguyên lý hoạt động cuả các loại khí cụ điện thông dụng, những kỹ năng sử dụng khí cụ điện trong mạch thực tế.

Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: + Nhận dạng và phân loại được các loại khí cụ điện. + Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các loại khí cụ điện thông dụng. + Biết được cách lắp được các khí cụ điện vào một số mạch điện cơ bản. - Về kỹ năng + Chọn được các khí cụ điện theo yêu cầu.

+ Lắp được các khí cụ điện vào một số mạch điện cơ bản - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện tính chủ đô ̣ng, tư duy khoa ho ̣c, nghiêm túc trong công việc. Nội dung mô đun: 5. Chương trình khung: Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm tra Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ MH/MĐ/HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết LT TH bài tập/ thảo luận Các môn học chung/đại I 14 285 117 153 10 5 cương COMP52001 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 COMP51003 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 COMP51007 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 Giáo dục quốc phòng và COMP52009 2 45 21 21 1 2 nn ninh COMP52005 Tin học 2 45 15 29 0 1 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm tra Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ MH/MĐ/HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết LT TH bài tập/ thảo luận FORL54002 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 SAEN52001 An toàn vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 Các môn học, mô đun II 40 1005 253 706 16 30 chuyên môn ngành, nghề II.1 Môn học, mô đun cơ sở 15 330 112 203 7 8 MECM512003 Vẽ kỹ thuật 1 2 45 14 29 0 2 ELEI53117 Khí cụ điện 3 75 14 58 1 2 ELEI53115 Đo lường điện 3 75 14 58 1 2 ELET5201 An toàn điện 2 30 28 0 2 0 ELEI62158 Đại cương thiết bị cơ điện 2 30 28 0 2 0 MECM513104 Gia công nguội cơ bản 3 75 14 58 1 2 Môn học, mô đun chuyên II.